G

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1837.10.11 Nr238

Wielkiego

ZNANSKIEGO

Xiestwan"w"----I --I--..

N akładem Drukarni Nadwornej )I( Dekera i Spółki. - Redaktor: Ak Wannowsh'.

J[$ 238.- W Srodę dnia 11. Października 1837. -

Wiadolllości zagranIczne.

F 2 a n c y a.

Z P a ry ż a, dnia i. Października.

Dnia 20. z. m. odbywał Król przegląd zgromadzonego pod Compiegne wojska. O litej godzinie zrana okazał się N, Pan na równinie Margny, gdzie różne regimerna w szyku bojowym ustawione były. Po przybyciu N. Pan przy największych okrzykach radości wzdłuż 6zeregów wojska i rozdzieleniu przy tej okazyi znacznej liczby ozdób wojskowych, uformowało wojsko kolumny i defilowało, O 6. godzenie dano wielki obiad w zamku, a następnie, równie jekdnia poprzedniego, widowisko w teatrze. Król powrócił dnia wczorajszego wieczorem z Compiegne do S1. Cloud, Xią£ę zaś i Xiezniczka Orleanu pozostali tamże jeszcze. Pojutrze zwinięty zostanie obóz. Hrabia Gonfaloniera odjechał wczorajszej nocy do Bruxelli. Niespokojności w Angouleme powtórzyły się w kilku miejscach departamentu Charente. W gminie S1. Angean udali się mieszkańcy, niebardzo swemu xiedzu sprzyjający, do jego mieszkania blokując go w takowem. Chcieli go zmusić do opuszczenia miejsca tego. Pod. prefekt, sędzia instrukcyą prowadzący i zastęp. ca królewskiego prokuratora udali się 2 iandarmeryą na mIeJsce, celem przywrócenia po; rządku. Gazeta francuz ta zawiera pod napisem; "Dzień 2Qty Września" (dzień urodzin Xięcia Burdegallii) następujący artykuł: Cdiby się dziś było stało, gdyby Izby dnia 6. Sierpnia 1830 r. były przyjęły postanowienia w Rambouillet, a wierne konetytucyi monarchiczne;, nie były zaprowadziły nowego porządku rzeczy P Dzień dzisiejszy byłby naówczas świadkiem najświetniejszych czynów naszego politycznego b) tu. Prawa, stanowiące niegdyś istotę królewskiej władzy, ustanowiły, iź Monarcha z zaczętym l-jtym rokiem wieku swego staje się pełnoletnim. To było wszakże tylko pełnoletnością de jure, pewien rodzaj prawnego zmyślenia, które przedłużonym o kilka lat rządem bywało ograniczane«». Tym to sposobem Xiąźę Orleanu po dojściu pełnoletności Ludwika XV, zatrzymał pod innym tytułem rządy Królestwa, Izba stanowiąca sądziła» iżby należało ustanowić pełnoletność Królów francuzkich na 1 Sty rok ich wieku i to był czyn, który powszechne znalazł przyjęcie, albowiem żadna przezeń zasada naruszoną nie została. Trzeba zatem przyjąć, iź izba zr. 1830. gdyby ustawy z Rambouillet przyjęła była i warunki rządu uregulowała, równieźby rok 18. wieku Królewicza następcy tronu jako termin oznaczyła była, w którym polityczna onegoź małoleiność byłby na dniu 29, Września 1837 Henryk Dieudonne wstąpił na tron i rządy państwa z rąk Xiccia odebrał, który je dotąd sprawował. Lecz opatrzność inaczej mieć chciała; iriała ona przy tern bez wątpienia plany,j których rozum nasz pojąć jeszcze nie zdołał. Nie moiemy wiedzieć, czyliby to, coby się wedle powyższego domniemania stać było mogło, lepsztm było nad to, co nam przyszłość zwiastować jeszcze może. Jeżeli Henryk de Bourb o n, zamiast wstąpienia dziś na t r o n, klęczy u stopni ołtarza, modląc się za szczęście i sławę Francyi, więc możemy sobie powiedzieć, iż mu Najwyższy nie wszystkiego odmówił, co mu urodzenie jego przyznawać zdawało się. Podług zwyczajnego wyobrażenia uważamy za nieszczęście utracić koronę, lecz zawsze wielkiem jest szczęściem, zachować godność noszenia jej . Wedle świadectwa tych wszystkich mężów, którzy Xiecia Burdegałlii widzieli i słyszeli, rokują przymioty duszy je go, szlachetność jego charakteru, dobroć jego serca, jego obszerne wiadomości i jasne wyobrażenie o rzeczach, największego męża swego czasu. Ażaliby się takim mógł był siać w śród dworskiego życia i , pod wpływem burzliwego wychowania? Pozostawiamy czytelnikom uzupełnienie domysłów naszych w tej mierze. W Werdun zmarła podeszłego wieku dama, pozostawująca znaczny majątek. Szczególnie» szara postanowieniem leguje temu z mieszkańców miasta Werdun summę 10,000 fr. któryby się boso, o żebranym chlebie do St. Jago de Compostella, stolicy. Galicyi udał, dla uproszenia tamże u Boga zwycięstwa dla Don Carlosa w Hiszpanii i Xiecia Burdegałlii we Frań cyi. Po powrocie pielgrzyma wyliczone bydż mają rzeczone 20,000 fr. Niewiadomo, czyli się już ochotnicy do tegoż legatu zgłosili. Gazeta S e n t i n e 11 e d e s P y r e n n e e s z d .

26. b. m. zawiera co następuje; Do B&yonny przybyły dnia 23. b. m. dwa wozy furmańskie z as. beczółkami srebra które na komorze celnej złożono. Konsul Hiszpański niechcej jak słychać, zezwolić wprzódy na sprzedaż tegoż srebra, aż go rząd hiszpański o swych zamiarach nie uwiadomi. Rozumiemy, iż ilość ze sprzedaży (ego srebra zebrana, ma bydi użytą na zapłacenie zaległego żołdu wojska w N awarze działającego a szczególniej legionu cudzoziemskiego. Ternu ostatniemu należy się się już 8raiomiesięcznv żołd oficerom a 3miesięczny żołnierzom. j?aden korpus hiszpański tyle nie wycierpiał ani też takich zasług nie położył. Byłby już przeto czas, uczynić cokolwiek dla tego legionu.

A n g l i a.

Z Londynu, dnia 89. Września.

Kur y er ma wiadomości z San Sebastyanu z d. 17. Września, podług których wyprawiono parlamentarza do Andoainu względem wymiany jeńców, a na przypadek odmownej odpowiedzi, aby odwetem pogrozić. Przy odejściu pisma tego nie miano jeszcze stanowczej odpowiedzi. Dowiedziano się jednak, że Anglicy z kompanii strzelców, którzy, przekonani będąc, że każdy dalszy odpór jest nadaremny, broń złożyli, zaraz rozstrzelani zostali. Widząc to Szkoci na pobojowisku, postanowili bron ć się do ostatniego; odparli kilka nacierań i bronili się tak długo, dopóki ostatni z nich nie poległ. Morning- Post powiada przecież w tym względzie: Kilku naszych kollegow donosiła, że zabranych niedawno temu w niewolą Anglików w kościele w Andoainie, w skutek rozkazu z Durangi rozstrzelano. Wyznajemy szczerze, że o tym wypadku nic pewnego nie wiemy; leczzwielu okoliczności wnosić nam się godzi, że to nieprawda. Wiemy, że przed kilku tygodniami, gdy legion francuzki zwiń ęto, angielski cieniem tylko pozostał, a portugalski do ojczyzny wrócić zamyślał, przez co ziemia hiszpańska wolną być miała" od znienawidzonych uzbrojonych cudzoziemców, Don Carlos rozkaz durangski na niejaki czas zawiesić postanowił. Tegoby się tylko obawiać można, że przy utrudzonych związkach w kraju dowódzcy w prowincyach biskajskich może jeszcze o lakowem postanowieniu Don Carlosa zawiadomieni nie zostali. Kur y e r zawiera także jeszcze listy z San Sebastyanu z dnia 21. Września, podług których przybyły tam z Madrytu Generał O'Corrnell wystawił na odbytem zgromadzeniu oficerom legionu angielskiego, jak w Madrycie prawie całkiem o legionie angielskim zapomniano, nic dla niego uczynić nie myślą, i że postanowił legion ten zwinąć i obmyśleć środki do przewiezienia go z Hiszpanii do Anglii. Postanowiono z reszty pieniędzy żołnierzom żołd wypłacić, a względem zaległego żołdu oficerów podać notę do Lorda Palmerstona. To samo oświadczył General O'Connell i wojsku legionu, który tym sposobem już nieczynnym stał się. Siostra zmarłego w Katanii na cholerę Kopaula angielskiego Pana Roj e, Mistres Leaf, która tu przybyła, opowiada, że miasto to całkiem prawie pustkami stoi. Mieszkańcy schronili się w góry, a po ulicach słychać tylko wycie opuszczonych psów, podczas gdy wielu rozbójników krząta się po mieście, łupiąc umarłych i umierających. Przygotowania w Brigthon do przyjęcia Królowej spiesznym idą krokiem, Amphiteatr, przez który N. Pani do tego miasta będzie wjeżdżała, ma być nader wspaniały. Zawiera on 89 stóp objętości; w górnych lożach pomieścić się może ICXX}- osób a dolne galerye będą mogły 2000 osób objąć. Siedzenia podzielone są na 4 oddziały do których czterema wschodami wstępuje się, celem zapobieżenia wszelkiej ciżbie. Plac środkowy zastrzeżony jest dla władz miejskich, które N. Pani od bramy miasta aż do bramy pałacowej towarzyszyć będą. Zrobiono projekt aby w dzień przyjazdu N.

Pani wszystkie sklepy w Brigthon po 1, godz.

z południa zamknięto, lecz radykalny golibroda protestował przeciw temu a nawet jeden z członków magistratu był tego zdania, iż, jeżeli ta oznaka szacunku ma mieć niejaką wartość dla Królowej, potrzeba to zostawić do woli każdego. Czyniący wniosek ten, jakiś kwa» kier, ustąpić musiał owym przedstawieniom. A u s t r y a.

Z P e s z t u, dnia 23. Września.

Gazety niemieckie umieszczały dawniej obszerne doniesienia o zaburzeniach, jakie się przed kilku laty przy sposobności utworzenia na nowo newesfciego komitatu w Erlau wydarzyły, gdzie buntownicy dopuścili się grubych obelg względem osoby sławnego Arcybiskupa Pyrkera (niemieckiego Epika). Dawniej już wyznaczył rząd deputacyą, która sprawę tę zbadać i winnych ukarać . miała. Wyrok jej · także już przed kilkoma tygodniami nastąpił.

Tymczasem odesłano sprawę tę do królewskiego stołu w Peszcie, jako pierwszego Sądu appellacyjnego, i onegdaj, dn. SU, b. m., wyszedł wyrok tegoż, który karę znacznie obostrzył. Z B r li n, d. 18. Września, Tutejszy obóz nie jest tale znaczny jak z początku mniemano, gdyż prócz 5 batalionów, stanowiących załogę miasta, zgromadziło się tu tylko 6 batalionów piechoty i dwa pułki jazd y. Z n a d g r a n i c w ę g i e r s k i c h , dnia 15, Września.

Korpoe wojska złożony z 10,000 ludzi, zgromadzony V7 okolicy Pesztu na zwykłej jesiennej rewii, codziennie odbywa obroty wojenne. Dnia 24, wojska powrócą na zimowe leże, lecz przed zwinięciem obozu spodziewają się tu Arcyxiecia Palatyna,

ROZlllaite wiadolllości.

Z Poznania.

Od dnia 9. na 10. m, bież. zachorowało na

cholerę osób 39, umarło 16, pozostaje chorych 123.

Z okolicy mi as ta W r z e ś n i, dnia sgo Października 1837. "'''' W dniu wczorajszym obchodzoną była w okolicy nasze; uroczystość do rzadko wydarzających się należąca. Szanowny IX. Antoni Kozłowicz, Proboszcz w Biechowie, spędziwszy 50 lat nieskażonego życia, stanowi i powołaniu duchownemu poświęconego, ponawiał śluby, świętej wierze przodków przed pół wiekiem złożone i wiernie dochowane. Licznie zgromadzone duchowieństwo w połączeniu z również licznym zbiorem osób wszelkiego stanu, ubiegało się w okazywaniu czcigodnemu starcowi, powszechnej miłości i poważania, na jakie sobie zasłużyć zdołał. Rozczulające dowody o powszechnem zamiłowaniu, jubilatowi w ofierze przynoszone, tudzież odebrane z strony wysoko cenionego Kollegium sądowego w Wrześni i czcigodnego tegoż Sądu Naczelnika czułe i szczere życzenia, stały się dla sędziwego weterana, nagrodę położonych zasług w własnem przekonaniu znajdującego, największem i prawdziwem zadowolnieniem.

Pewien znakomity Muzułman, który przez długi czas w Prancyi i Anglii przebywał, zamyśla wydawać w tureckim języku czas opis dla rozrywki, pod tytułem: Szerbet, w którym także znajdować się będą." (słuchajcie!) ryciny mód kolorowane. Niechże teraz kto powie, że oświecenie wielkich nie robi po-' stępów?

Tour d'Auvergne.

c Dokończenie.) Z tego wzajemnego stosunku wyjaśnia się tajemnica tych cudów wojennych i zwycięziw, tych attaków starych grenadyerów, którym się nic oprzeć nie zdołało, ich rzadkich i nigdy nie rozproszonych odwrotów. Konsul i Cesarz Napoleon nie potrzebował wynajdywać sposobu zachęcania prostego żołnierza, przykład La T oura wznieć ł już ten zapal, który się nie skończy! z jego życiem, jaśniał on nad jego grobem, jak ta puszka srebrna obejmująca jego serce na piersiach grenadyera 46 pułku z napisem: "U est mort, mais so» coeur v'w& entre nous." Tak stanowczemu biegowi życia, dołączył los nie zawsze nie sprawiedliwy, odpowiedni koniec. Walecznemu od walecznej zginąć ręki, uważały już narody w starożytności, za śmierć najpiękniejszą. Trąba wojny kończącego się wieku, zawołała znowu Rzeczpospolitą francuzką do boju z resztą Europy. Sławny nasz wojownik zatrudniał się wówczas

La ciel jego starego przyjaciela Lebrigand konekrypcionistą został. N atychmiast stawia się za niego, i jako grenadyer przedniej straży Masseny odprawił krwawą kampanią 179g roku.

Wezwany do ciała prawodawczego odmówił twierdząc, że nie umie praw robić, tylko ich bronić - Nadszedł nakoniec dzień 27. Czerwca a z nim potyczka pod N euburg, Już ba. gnet francuzki zajął wsie U nter i Oberhausen, gdy dowodzca austryacki Kraj, uderzyć kazał na przeciwników za śmiało naprzód postępujących. Ciężko natarci w krwawym boju ustępowali francuzi przez Unterhausen i Strass« La Tour jak zwykle ostami przy odwrocie, teraz jeszcze i ranny, napadnięty został przez jazdę, ale hasło: la gardę meure, mais die. ne se rmd pas, juz dawno przed bitwą pod Waterlo, było u wszystkich walecznych każdego narodu hasłem, prawdziwą wskazująeem drogę. Dziś jeszcze pokazują w Unterbausen zieleniące eię niekiedy gałązki, wyrosłe z korzenia znikczemniałej gruszy, w pobliskości której poległ pierwszy grenadyer francyi, przeszyty śmiertelne ausiryaka lancą. Po niejakim dopiero czasie, w domu leśniczego, wyzionął on bohaterskiego ducha, albo bez przytomności, a zatem bez bólu, albo też jak u Epaminondesa, cierpienia cielesne zamieniły się w roskosz wyniosłej jego duszy; gdy w chwili konania usłyszał zwycięzkie naro dowe pieeni, zajmujących znów wieś Oberhausen francuzów. - Rodacy wystawili mu pomnik, który czas znacznie nad werężył. Rtąd bawarski odnawia i upięknia go teraz; zgasła już bowiem nienawiść narodowa, lecz cześć bohaterowi należna i w obcym narodzie wiecznie trwać będzie. Podczas restauracji donoszono rządowi francuzkiemu o upadku pomnika, lecz ten okazał eię na to zupełnie obojętnym. Za. cny więc naród niemiecki nieprzyjacielowi, i tegoż plemienia król w duchu 19 wieku republikaninowi, hołd oddają pocieszając popioły jego, słowy swego wieszcza:

Kto poległ w świętej sprawie, I na obcej ZIemI, w ojczyźnie spoczywa.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Sąd Główny Ziemiański w Bydgoszczy. Dobra szlacheckie Czewujewo i Mierki w Mogilnickim powiecie położone, wraz 2 przyległościami do Dyrekeyi Ziemstwa w Poznaniu celem zaciągnienia listów zastawnych zameldowane i sądownie na 36,195 tal. sg sgr. 3 fen. oszacowane, wedle taxy mogącej być przejrzanej wiaa K wykazem bypotecznymw Registraturze I I I. oddziału, mają być dla uskutecznienia podziału w terminie na dniu.23. Kwietnia 1838- roku o godzinie io(ej rano w mIeJSCU posiedzeń zwykłych sprzedane. Z pobytu niewiadomi wierzyciele realni: a) Ur. Katarzyna i Ewi Węgorzewska, rodzeństwo, b) Ur. Złotnicka wdowa i Anna z Nowowiejskich, n a takowy ninieis/em się zapozywaią. Doniesienie o restauracji.

Szanownej Publiczności mam zaszczyt donieść najuniżeniej, iż w czwartek dnia 12. m, b. otworzę w domu Pana Levissona w rynku Nr. 70. szynk prawdziwego bawarskiego leżącego piwa, morem jako też stósownemi na śniadanie ciepłemi i zimnemi potrawami starać się będę zjednać sobie jej zadowolenie. Nie żałując kosztów na gustowne, ile można było, urządzenie lokalu mojego, pewien jestem, iż Szanowna Publiczność raczy mnie licznem uszczęśliwiać odwiedzaniem, i być przekonaną, iż służyć jej rzetelnie i punktualnie najpierwszą będzie dla mnie powinnością. Poznań, dnia 10. Października 1837* Juliusz He i niech.

Doniesienie zęb o lekarskie.

Donoszę najuniżeniej , iż tu przybyłem z Berlina i stanąłem w hotelu Wiedeńskim w pokoju pod Nr. 9, Osoby pragnące korzystać z mej pomocy w robotach zębów sztucznych i t. d. zechcą się jak najspieszniej do mnie zgłosić, gdyż później, dla krótkiego tu mojego pobytu, niebyłbym może w stanie uczynić zadosyć ich życzeniom. Poznań, dnia 9. Października 1837.

Dentysta nadworny pp. E. Blume, zamieszkały w Berlinie pod Lipami Nr. 54. Na dniu 13. miesiąca bieżącego o godzinie 3ciej po południu sprzedany będzie dobrze utrzymywany, całkiem pokryty powóz w domu na ulicy Podgórnej pod Nr. 9, położonym. Chęć kupienia mający wzywają się więc W tym celu niniejszem. Poznań, dnia 7, Października 1837.

Bardzo dobre świeże marynowane Elblągskie minogi po ij sgr., w eądeczkach wypada sztuka tylko po i sgr., również świeży szwajcarski, j, hollenderski, i " limburski ser śmietankowy, jako (eź piękne cytryny poleca tanio B, L. Praeger, przy Szerokiej ulicy w hotelu Pal)'zkim w domu P. Penak.a,