GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1837.12.14 Nr293

Wielkiego

ZNAN

TA

Xiestwa

SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. JOekera i Spółki. - Redaktor: A, Wannowshi.

JM293.- W Czwartek dnia 14. Grudnia 1837.

Wiadoll1ości zagranIczne.

R o S 6 Y a.

Journal d'Odessa donosi pod d. 8. (ao.) Listopada: Uważamy za rzecz potrzebną, podać do wiadomości mieszkańców Odessy, ii komisy ja mianowana do wyśledzenia, jakim eposobem wprowadzoną została do miasta dżuma, złożona jest z Atamana Kozaków Dońekich, Generała majora Wasilewskiego,- pułkownika źandarmeryi Schnella; Adjutama jego Cts. m, i Kap tana gwardyi Astafiewa; lekarza dywizyi, dozorcy wszystkich osad wojskowych Sezenewskiego, i naczelnika wydziału kancelaryi Generał- Gubernatora N owej Rossyi i Bessarabii, Kliuczarewa. Deputowani miasta są: tajny radzca StunJza i radjca handlu Longinów. - Posirzegłszy, ii niektóre osoby, za« rnia&t przedsiębrania środków potrzebnych dla uchronienia się od zarazy, ukrywają dotychczas swoich chorych, rząd postanowił wydać rozporządzenie, w którem zakazuje, aby iaden z mieszkańców we wtorek i we środę dnia 11. i 12. t. m. nie wychodził ze swojego pomieszkania, gdyż domy będą podtenczaa przez lekarzy i komisarzy przeglądnione, - Dnia 5. (12.) Listopada, stan zdrowia w mieście i lazarecie był zadowalającym, ale w przeglądzie powszechnym odbytym na przedmieściu Mołdawanki znaleziono zmarłego starca, mające*

go na sobie znaki podejrzane, i kobietę niemającą na sobie znaków niebezpiecznych, ale - dziecię ze znakami pótłejrzanemi. Pizy tej sposobności przedsięwzięto wszelkie śiodki, dotyczące się ostrożności publicznej, i dla tego wszelki związek z miastem a przedmieściem będzie zerwanym. Dotychczas nie okazał się iaden niepokojący przypadek. Dnia 6, (18-) n e zaszło nic nowego wmieście ani na przedmieściu Mołdawanki, równie jak w dzielnicach i domach zamkniętych. Do dzielnicy zapowietrzonych przyprowadzono trzech chorych z Mołdawanki; między osobami, które dawniej tamie z tego przedmieścia zaprowadzono, dwie zachorowały, a dwie umarły, mianowicie jeden człowiek podeszły z domu wiejskiego lir. Bazumowskiego i jedna kobieta. Z ośmiu chorych dwóch umarło. Pomiędzy osobami zamkniętemi uprzednio w lazarecie nie pojawił się iaden nowy przypadek. Dnia 7. (19.) umaił jeden człowiek w dzielnicy zapowietrzonych. Dwie osoby z tych, które przyprowadzono z Mołdawanki, zachorowały. W ogóle jesl 9 osób chorych, W mieście stan zdrowia był zaspokajającym, D. $. (20.) Mułdawanka została zamkniętą,- nie masz więcej żadnego związku między lem przedmieściem a mias;ew. W powszechnym przeglądzie mieszkańców teŁ;O przedmieścia, nie odkryto bynajmniej nic nowego. Miasto jest w zupełnym stanie zdrowfa, a w dzielnicy zapowietrzonych zostaje 8 ekargę tę tylko za namową żyda Ben-Durand chorych. - D o n i e s i e n i e rządowe: Po- podpisali, nie wiedząc wcale, źe jest tkaniną nieważ Mołdawanka jest opasaną i odłączoną oszukaństwa. Kończą odezwę swoje prośbą, od miasta, rząd uwiadomią zatem, iź mieszkań- aby Marszałek skargę swoje cofnął. Marszacy Odessy dla nakupienia sobie rzeczy potrze« lek odpowiedział im, iż się cieszy, źe prabnych do wygody, mogą się udawać do roga- wdzie sprawiedliwość oddają. Prosić też bęWc Tiraepolu 5 razy na tydzień, mianowicie: dzie sądu o pobłażanie dla nich, ale istotnie w Niedzielę, Ponidzialek, Środę, Czwartek i winni powinni być ukarani, dla (ego też skargi Piątek. Dni przeznaczone wyłącznie dla rnie- swojej zupełnie cofnąć me może.

sakańców przedmieścia Mołdawanki są: Wto- Dziennik G one t i tu t i o n n e I ogłosił nastęrek i Sobola. Dnia 9. (21.) odbył się powsze - pujący artykuł: "Niektóre zmiany nastąpiły chny przegląd wszystkich mieszkańców i nie- w składzie podprefekiur. Między innemi P, doetrzeźono nic podejrzanego. W Motdawance Desvarannes, Podprefi-kt w L bourne, przenie masz żadnego nowego przypadku. Przez niesiony zosta! do Autun. .Środek ten służyć śmierć jednej kobiety w dzielnicy zapowietrzo- może za oznakę nieukonientowania z powodu nych, liczba chorych zmniejszyła się do ośmiu. zamianowania P. Thiers członkiem Rady obiórMiędzy podejrzanemi: druga kobieta i jedna czej w Libourne. Utrzymują, iź ministerstwu mała dziewczyna zachorowały. We wszystkich udzieliwszy rozkaz P. Desvarannes, iżby wszelinnych oddziałach lazaretu nie zaszło nic no- kich użył środków przeciwko wyborowi dawnewego. Dnia 10 (a2.) w mieście i na przed- go Prezesa Rady, ukarało go potem pomiemieściu Mołdawanki wszystko było w stanie nioną tranzlokacyą za to, iż nie dopełnił uzadowalającym. W lazarecie i dzielnicy zapo- dzielonych sobie instrukcyj z całą sprężystowietrzonych nie pojawił się żaden nowy przy- ścią. Nadto twierdzą, iż P. Segur d'Agnesseau padek zarazy. Dnia 11. (23.) ani w mieście ani prefektowi departamentu Wyższych Pyreneów w Mołdawance nie okazało się nic nowego. grożą dymieeyą dla tego, iź nieoparł się zamia« W dzielnicy zapowietrzonych umarła jedna ko- nowaniu pewnego deputowanego, obawiają się bieta; zostało więc 7 chorych. albowiem, iżby niezajął miejsca lewego środka. t r a n c v «« Obadwa te sposoby popierania wyborów już Z P a ry ż a, dnia 4. Grudnia. ,. są wstanie oświecić nową Izbę względem za. . .. miarów ministerstwa, tudzież zobowiązańprzyGazety dZIsIejsze podają program uroczysto« jętych przez toż względem prawego środka." lei żałobnej na cześć Generała . amr tn.ont: Ministerstwo nie przecząc w cale powyższym Podwoje kościoła zostaną o godzln e dZlesl tej faktom, odpowiada dziś w dzienniku, Charte otwor one. Salwa z 7 wystrza,ł?w z dZIał de 1830: »Podprefekt w Libourne przeniesiow lg erze dobytych. u oczystosc tę ozpo- ny został rzeczywiście do Aui un, preiekt zaś cznle I zakonczy. Rttjulem om oz,y YI Pa?a Wyższych Pyreneów powołany do Paryża; ten Borlioz przez 300 ?IuZYk to . I k sPlewako; ostatni dla usprawiedliwienia swego postępowyk.on.anem zost n e. rcy IS uP. paryz I wania w czasie wyborów. Nie chcemy wchoudzIelI bł gos a';lenstwa. Oficer?wle w mun- dzić wcałe w rozpoznawanie zasad, jakie obrał durach mają mlec repy na ręk I przy szpa- dz.enmk ten dla wywołania swych zarzutów, dach. , O ob.y cywIlne musz !c czarno ubra to tylko wszakże nadmienimy, iź co do chane, r0w.nle j . darny. Kosc oł przez 3 dnI rakteru powyższych środków w błędzie zostaje. dla publIcznoscl otwarty będzIe. Inaczej działać było niepodobnem. Obie wąPułkownik Bernelle przy objęciu komendy tpliwości co do wyborów, nie są bynajmniej w Konstantynie ogłosić kazał, że z dawniej- kwestyami osobistemi, lecz dotyczą one raczej szym B"jem Konsiantyny pod żadnym warun- wyłącznie składu urzędników, Kwestye osobikiem traktatu nie zawrze i że żadnego posłań ste mało co obchodzą ministerstwo, lecz chce nika jego więcej przyjmować nie będzie. tylko okazać, iż ubliżenie jego powadze bezPrzyobiecuje prócz tego w imieniu rządu karnie ujść nie może. Interesem również jest francuskiego znaczną nagrodę temu, któryby kralu jak Rządu, aby władza posiadała potrzemu Beja bądź żywego, bądź umarłego wyd ł. bną silę, niemniej, aby rozkazy jej z całą Dnia Ig. m. ł). przed Trybunałem w Algle- sprzężystością wykonywane były." rze rozpocznie się sprawa dyffamacyjna , wytoczona przez Marszałka Clauzel przeciw żydowi Ben-Durand i tym, co wydaną d. 16. Stycznia r. bieL petyeyą do Izby Deputowanych podpisali. Między aktami jest pismo, wydane przez tych podpisujących d. 16. Września do Marszalka Clauzel, w klocem oświadczają, źe

Pan Lamoriciere mianowany sekretarzem poselstwa w Mexyku otrzymał zarazem zlecenie, aby ze strony Rządu francuzkiego oświadczył ultimatum Rządowi mexykanskiemu, co do nieporozumień wynikłych między obudwuma państwami, galeryj ach n ezliczonych Luwru i za kilka dni, zapewniają, ze wielka uroczystość odbędzie eię dla artystów i lubowników: muzeum hiBzpańskie ma być nakoniec otworzone.

Pięć wielkich sal położonych pod kolumnadą, pomiędzy dawnemi appartamentami H e n ryka I I. i Henryka IV., i muzeum marynarki, zostały urządzone do przyjęcia trzystu lub czterystu obrazów składających zbiór hiszpański ułożony niedawno staraniem P. Barona Taylor. Wszystkie prawie oorazy składające ten przepyszny zbiór, zostały odświeżone, bogato oprawione i utwierdzone w ramy Salonów. Artyści trudniący się złoceniem pracują w tej chwili nad ozdobami wspaniałych apartamentów Henryka I L, Maryi de Medici i Henryka IV., które służyć będą za sale wsiępne do muzeum hiszpańskiego, i połączą )e z muzeum egipskiem. Za pomocą nowych roeporządztń uczynionych w muz«urn marynarki, będzie można przybyć do muzeum kartonów wielkich mistrzów i arcydzieł rytownictwa, zajmujących, jak wiadomo, niegdyś salony rady stanu, w dawnym Luwrze, ukończonego od dawnego czasu, a które razem z muzeum hiszpamkietn otworzone będzie. Z I g o, dla udania się do Salonu (ierarda i do sali wazonów i kosztowności, trzeba będzie przebyć da* wną salę, w której Karol X, otwierał posiedzenia. Ta wielka sala, bogato ozdobiona, otrzymuje w tej chwili wielką liczbę obrazów kościelnych, które dotychczas nie mogły znaleść miejsca w źadnem muzeum. Co do sali nac-yń kosztownych z rnateryjału takowa została ozdobioną z przepychem niesłychanym; tym sposobem będzie można obejść Luwr dokoła na jednem piętrze, Bezwątpienia żaden kraj na świecie nieokazał dotąd podobnego przepychu; połączenie wszystkich sal i salonów t galeryi umieszczonych w Luwrze, składałoby ciąg mający blisko trzy ćwierci mili długoścL

A ngli a, Z L o n d y n u , dnia i. Grudnia.

Pan Knigbt, zagorzały młodzieniec , który, choć dziedzic majątku przynoszącego mu rocznego dochodu 20,000 funt. szterl. i opatrzony w to wszystko, co mu tylko życie w ojczyźnie uprzyjemnić może, jednak należenie do walki w Czerkasyi nad wygodne życie w ojczyźnie przekłada, przyłączył się do przedniej straży Czeikasow, wysłanei <<Ha zwodzenia boju z RoseyanamL Za przybyciem ewojćm do tego kraju dosiał się w ręce hordy jednej, za» mującej wybrzeże morskie i w nienajlepszej zostającej sławie i przez tę uwięziony został. Poczytywano go tylko za śpiega lossyjsfciego

albo emissaryueza angielskiego, mimo jego uroczy ety eh zapewnień, źe jest Anglikiem, który, jako ochotnik w obronie ich sprawy walczyć postanowił. Dopiero za przybyciem dwóch innycb Anglików, Panów Kell i Longworth wraz z kilku naczelnikami czeikieskimi z Nalukoitszu, zdołano Pana Knighta uwolnić. Okręt przewozowy "Sameon" przywiózł wiadomości z Nowego- Yorku do d. ii. z. m« Wybór Senatora państwa Nowego Yorku wypadł nareszcie na korzyć opozycyi, t. j. Whigów (tak nazwani bywaią arystokraci tameczni). Większość głosów wynosiła prawie JOOO.

Stronnictwo burena okropny przez to cios poniosło. Dzienniki demokratyczne tymczasem zarzucają przeciwnikom swoim podobne podstępy przy wyborach, jakich się Torysowie w Anglii często dopuszczają. Właściwej zaś przyczyny, dla której wybór ten nie wypadł na korzyść rządu, w te u» szukać należy, że Ostatnie przesilenie handlowe wielu nader kupców nowoyorskich od rządu odsiręczyło. - Wojna z Indyanami w Florydzie wybuchnie znowu z nową zapalczywością, gdy uwięzienie kilku naczelników Indyan, tychże w najwyższym oburzyło stopniu. Generał Jesupp, Naczelny Wódz Amerykanów, postanowił użyć wszelkich sposobów, aby wojnę tę teraz ostatecznie ukończyć. Rozprawy nad adresem w Izbie Niższej zajmowały mocno publiczność. Stronnictwo radykalne zaraz z początku w pierwszych dniach wystąpiło z śmiałością. Po dwóch mowach bardzo silnych Lorda John Russell i Sir Roberta Peel, tizy artykuły przedstawienia podanego przez stronnictwo radykalne, z kolei odrzucono. Pierwszy większością 500 głosów przeciw 20, Zawsze jednak dziwią mocno te objawione myśli stronnictwa radykalnego w adresie, który powinien tylko być napełniony zapewnieniem uszanowania i poświęcenia się dla tronu. Ilość złożona z 20 głosów, nie dtje wielkiego wyobrażenia o sile stronnictwa radykalnego w nowym Pai lamencie.

Przestają tu używać niemieckich świec jarzęcyc«, gdyż jest irniemanie iż zawierają w sobie często wiele arszeniku, którego palenie się w domach jest szkodliwe zdrowiu. Według rapponu złożonego instytutowi filozoficznemu w Birmingham, miasto Birmingham posiada dziś 169 machin parowych reprezentujących w ogolę siłę 2,700 koni; siła ta, w której nie są objęte machiny z wielkich warsztatów w Poho, rozkłada się następnie t 27J ( koni) dla rmłcia zboża, 1770 do kruszców, 279 do prac hydraulicznych, 67 do fabrykacji arb i rodnych .pł9dów chem.iczny/\,. a 5 . IflJlyefl flf edIWi . :M ła AAIm1Y . te i).o'n up1uJą dnenn. e u6 beczek węgla i zajmują 5300 robotł:ików, z których 4000 męszczyzn, a i500 kobIet. Niedawny pobyt królowej w teatrze Drurylane, posłużył znowu dziennikom tutejszym za inateryał do bardzo obszernych artykułów, fctóremi pisma swoje zapełniają. Wszystkie * miejsca, a mianowicie bzowe, były nadzwyczajnie podwyższone i juź od dni kiiku rozkupione. Na parę godzin przed otwarciem teatru, już nie można było dostać się do niego; nietylko wszystkie przystępy teatralne były"zapchane ludźmi, ale nawet ulice przylegle teatrowi, N agubiono w natłoku nie mało trzewików, kapeluszy i t. p. Przed samą godz. 7 przybyła Królowa do teatru; towarzyszyli jej: Margrabia Conyngham, Hr. Albermale, piękna Xieina Suthtrland i Margrabina Tavistock.

Najjaśniejszego gościa przyjmowali przedłożeni teatru: dzierżawca, rezyszer i t. p, wszyscy w ubraniu galowem, przyświecając idącej światłem jarzącem od samego wstępu aż" do loży z przepychem i gustem ubrane;. Przed siedzeniem Królowej leżała ślicznie oprawna książeczka, (opera którą przedstawiano) i afisz ziotemi literami na białym atlasie drukowany. Królowa zajęła miejsce lak, ie mogła być cd całej publiczności widziana. Je; pokazanie się było hasłem do jednomyślnego okrzyku ladości i uniesienia, od kiórego można powiedzieć wstrząsły się mury tealru. Wiwaty i powiewanie chustkami z loź i na paiterze nie rrrbIo końca i zdawało się, ie nie ustanie. Młoda Monarchini, ubrana w białą suknią i w bogaty strój brylantowy na głowie, we włosach wpleciony, mając na lewem ramieniu ozdobę orderu podwiązki, pokłoniła się kilkakrotnie na wszystkie sirony; Izy wzruszenia zabłysły w jej oczach. Jej postawa była pełna godności i wdzięku. Jak tylko podniosła łię zasługa, stanęli na scenie wszyscy śpiewacy teatru i za' brzmiało God save de Queen; zarazem ze śpiewakami zapełniło scenę mnóstwo dam etrojnie ubranych, które nie mogąc znaleźć miejsca w teatrze, przeniosły się na scenę, (idy przyszło do wiersza: Lang to reign over ««(Niechaj nam długo panuje), powstało nadzwyczajneunitsienie. Dawano operę: "Oblężenie KoszelIi" , której wykonaniu, Królowa będąc sama biegłą śpiewaczką, poświęciła wiele uwagi. Zaledwie spuszczono zasłonę, publiczność zażądała zaraz narodowej pieśni Huk Brytanma! i wynurzyła znowu głośne uczucia radości i uwielbieni«. Po operze dano komedyjkę Simpson i Kompania, która zdawała eie, podobać Królo

W P'" J .

. nnn un, ,; "b I S n /\ fi? ''' ]I fcem, 4 * 'e m . , »».« o e c r III e 8If , . 'f. k O n_< I r Z e ds t a w . * . ". » smIa a. r Ktjnc rzecIsraw nIa spIewano znowu o"fsave, fJX ueen na .: danie i z wtórowaniem całej publiczności, którą Królowa pozdrowieniem swojem uczciła. Gdy oddalała się z loży, powstały znowu głośne: niech żyje! które lud mnogo na ulicy zebrany, z całą szczerotą dla Monarchini swojej ponowił.

Hiszpania.

Gazety francuzkie zamieściły list z Burgoe z d. 19. Listopada, w którym następujący podają wykaz ilości sił zbrojnych krysiynisiów: Kolumna Generała Ulibarri składa się z 5 batalionów piechoty, 4 szwadronów jazdy i jednej bateryi; Leon lriarte, nim go stracono, miał pod rozkazami swemi 6 batalionów piechoty i 3 szwadrony jazdy; Espartero dowodzi Ig batalionami piechoty, 5 szwadronami jazdy i 2 bateryarni; Burens z 10 batalionami piechoty, 3 T a szwadronami jazdy i jedną bateryą gwardyi stoi w Wittoryi. W San Sebastian jest la batalionów, wracbowawszy nieuzupełniony batalion legionu posiłkowego angielskiego i batalion marynarki, oraz 3 baterye i 60 jeźdźców legionu. W Bilbao stoi 6 batalionów piechoty 1 90 dział. W Santander ruchomy utworzyć mają batalion, jest tam ter 400 ludzi od korpusu ochotników kantabryj - ekich. Brygadyer Aspiroz-etoi z 3 T a batalionami piechoty i jednym szwadronem jazdy w Sierra Burgosu a w samym Burgos znajduje się 1 batalion ruchomej gwardyi narodowej, Coo uowozaciężnych, 2 kompanie prowincyalnego pułku z Sant Jago i 20 kawalerzystów korpusu ochotników z Valladolidu; organiżują tam oraz szwadron jazdy." Portugalia.

Korrespondent lizboński M om i n g - H e - r a l d a donosi z d, 21. Listopada: "Widoczną, ie kartyści powtórnie szczęścia swego ch/4 doświadczać. Zaczęli się gromadzić nad granicą hiszpańską pod rozkazami Barona Leiria , dawniejszego Gubernatora V alency, który ka« źdemu zgłaszającemu się po 40 piastrów naręcznego wypłacił; wszakże dotychczas tylko 59Q ludzi się zgłosiło, ale między temi wielu jest oficerów. Skąd zasoby swoje bierze, tajemnicą. Jego stronnicy powiadają, że w Anglii, za upoważnieniem rządu W, Brytanii s'retnie pożyczkę na korzyść jego zaciągają, I że okoliczność, iż Xiążc Terceira długą z Lprdetn Paltne retorem odbył rozmowę, przekonywającym tego dowodem. Inni dalej się jeszcze zapuszczają, twierdząc, że 6cOO wyćwiczonych żołnierzy warmii angielskiej dymiasyą dostanie, aby legion utworzyć, na czele ktoiego staną ezełowie Itartystćw. Zai

ste, pomoc tego rodzaju wyjednałaby im zwy. 71 ? " t, " , " " Jcięnwo, ale b.z niej wszystkoby było na pro- Slveha#* Ir v JI i " s; Grudn;»_ . V . d das An ł . b l , X l * z c A "TM W b kt Ino. lscon e .as wyruszy JllZ a y " " " «<<»<< unem ers stanąwszy na czele i*oo piechoty i 300 jeźdź! S n , r n n ,2n.''''.O'» 1"»'Anką połowie Cd« na depot kartys.ow uderzyć i go znieść. 5c- Stu./ard A , " * s, S "a od«""edziny W 1ym ct1u wahać się nie będzie, nrzekrn. v rr c czyć nawe, gran, cę, -vv razie 'gdyby 5 ? E z f s m A 1 c t T z Y . /'.. * 6 * G r li d , ł ? 3 , ezpańsk, wzbraniać się miał rozbrojenia karty - B r c T o rr r M A o rr A I A I ' " 1 " , " " * J fe l o h ™ - · !« · . wysłania ich w głąb kralu. - D o dnia "" , brodniarf k S f " T _ A m, 0<' o cia n .

dzisiejszego poczta hiszpańska trzy razy, raz :ma c:rr y" 7 /J _ . c>,4 * d a ! , e , «Y«epora" nie nadeszła; od dnia i" aź do 2I! S I " A K hl A Pewna liczba Lis.toh)ada żadna się nie zjawHa, kd słusznie An6),\lw-$ą< Ę- fi S Ok,adm,e nie oZnano »nJ0:KU" 1 f trakt l o w fi 1 M '\ d dQ A Badajozu karo śc ni pokoJą." IIIWalY z sklepów lub składów swo eh panów N I e m 1 c y. fi ? - ? M "PwdawąU ich «u w miejscuf, yJb Z Monachium, dn'Arudnia 'JI1*Y "b p r II e" H «"czkającej i z Mn! .. .... o k Dnia 27 .z. in bczne'towarzystwo a stów, A £ O A * f t' *" *' 'óra towalY"" e jak niemniej miłośo.ków sztuk pięknych* ob dlńcZ U ' n? 8W.oi<5 i o w J\ b młochodziło w.elki festyn sal, odeońsJej ńa pa- 8 1 r ie T ekko m v' sIni 8 A 3? o . b r a, a, Zda,« mtą.kę ukończenia jednego utworu najJiekeL s S O lem orrKrrrr A %T,oc*'7"Y '''e chcieli d I . k . < ' bo ? O. . , c z y li a k O W Y d, " - go a . . c nowszej sztu 1, to ,es : rowna - li. ai nIe mOle m, , , g o S1ę Sa.e"ak ptęknej fnsco malatury, jaka. kaplica z nich"nie\J< r"d ", r T A , źe Aden wszystkich śś. przez P. Henryka Hess ozdobio- TroAAerrcrrrrr! «.F'»nkfor(u; są (o wi fC ną została. Około 500 osób znajdowało .i, rodziców IV Z T A ™ rOdzi«ebkiego, -v\T świetnie przybranym salonie. C> eodzinie! ! - y Za, Uie _ A , e niestety wpół do 5. wp/owadzono uroczyśce, Tód r I! u£\£\FXT* »"W*.- Źe A CĆ marn2 dosnych okrzyków uczczoner-o artystę. Gdy J 3 ™ ™ n»d«y«ajn,e się między m ł o . podczas uczty Pr.-zesHr.SeinsheinbVinT, S' R Z ™ ™ A y A H «toast za zdrowie Monarchy śród największego V\Te "ółac.en,?a ,,>' n" odf'«Y. ZbYWa na pup. zapału całego zgromadzenia, podniósł s-ę o e ' f e c z n I e I I r f " A III r' y" o n i e o!e« także z swego miejsca Dyrektor Cornelius, aby rra I r e u. ™ n L ? «»««»»ceniąich zmie. przy powszechne, radości . współczuciu obe! I A T I Z I I T A III o ™ " *bro. cnych włoiyć artyśae na głowę laur, dodając sp awi'dliw & r I" " OWA k o A w r < A re wyrazy Pl)e.Y: Z dumą spoglądać mole wAnadku ro nnwbi, "A w, e ,e ,U o '>'" Niern.łcna swoje 1aury.« Jeden a członków 2 \>'P"wiają, aresztowano g do )];0 zgromadzenia zabrawszy głos, » y , » A r A a r r e II A * fi "A A * » & £ wzn.os1e stanowisko sztuki, zwrócił daiekczyn- * j '" oS2UkaA ne wyra/y do uczonego artysty, ii przydał 7 W J " * ,. Y« · nowy tryumf sztuce, przez zboga'cen.e A a1a! Od bI bI' A rrr'" 30' L, s, o P 3 A etwa w duchu chrystyanizmu; jednem z na,l. buch e i d i u m v» " A U _ o bawa Z ,) o w o d li f-szych 1 najznakomuszych Gzieł vv t y r li r o d" e c; rr b y JI O d e s a l e. a rozszerzeniawyraza.h, powstał Pan Hess i przemówił sv ,'ufedv rrAJI 1 /'... P /"YbY':F/'...CYChZ C> /'.. w dz.ękc.ynnych wyrazach do obecnych, do sf'rze,mi?U?» r '.' ** "Pomknęły dając, i kraju zdolnym 1 a k ocen,ać sztukę, io1nierzv ordon S ?" n II, e C O P Ó i m e JZ H-OOO «nasZą powstawać mistrze godni lauru, ktdlY m t i e k . A e W m . ł A A G,oSZi», Ze g O zaszczycono. Festyn ten uprzyjemniony G & Z T ? ' , e , , 1 , , , , , " I » ' I » ' q łakze został muzyką i śj.iewamt, na cześć a ,,' y ,,7 H do UJ g* An \a kordonu zdro. t.sty ułnionemi. Przy' końcu oświadczył:rr ! S t » /'.. P" * - * 1 6» a i d C> S i e d TM A. reszce Prezes, Hr. Seineheim, ii otrzymał A'O?X U * Cl,?"rI?" p ew »* j«'z Jednej s,ro. zlecenie od Monarchy, aby wynurza -, tli* yY "e" ? " zf. foAzerzame się morowe i zara tohezności zadowo1eńie krdVw bV .Eroraa" nic l ' C> A , AP , r t r O s k , I W e umknięcie Il, a dzeniu, które uczcło wykonawcę LnfosTegó n y S A P" A K*»** 8, o , obrazu dla kaplicy wszystkich swietveh \lrt n Y vn 3 & * M. * o i t 1 e żelazne < okręty narowa przeciągnęła się do goLiny 'AiAow aect e »£1T £r* /'.. "d «« - nn _a1 zgadzają s,ę, ii obchód ten należy do na S' 3 "ić N \n' I EH r o P y od , ej chlo! "Y ". . h k . k d d "... J . S .T rocoIIabyła2 P ewno, meJazyc , )? le .e y wy ano na czesc IWlel CIa uwa r czonych mistrzów. s c 'ą "".«"., w c, A 8 u odbytych niedawno temu obrad, o ile syMema, zaprowadzania nO"'YTMS jej ciężących zbrodni nie jest już do śledztwa pociągniętą. Jeżeli zbrodnia, o którą mający być wydany został obwinionym, przeciw kilku pojedynczym państwom związkowym wymierzoną była, obżałowany temu państwu ma być wydany, które tego najprzód żądało. -» Rozkazujemy zatem, aby mniejsze postanowienie związkowe podług całej treści swojej W Naszych do Związku Niemieckiego należących państwach ściśle było zachowywane i wykonywane. Równocześnie rozkazujemy ni« niejszem, ażeby przyjęta w postanowieniu Z dnia 3. Grudnia. związkowem, zawartem w pierwszym artykule (Z Gaz. Wiedeńskiej. ') Właśnie w tej dotyczącern ukarania zbrodni przeciw Związchwili wyszedł następujący patent cesarski: kowi Niemieckiemu, zasada.nawet w Naszych u My F e r d y n a n d 1. z laski Bożej Cesarz do Związku Niemieckiego nie należących kraAustryacki, Król Węgierski i Czeski, imienia" )ach, w których kod x kryminalny z. r. 803. tego V., Król Lombardyi i Wenecyi, Dalma- Jest zaprowadzony, mIał moc ObOWIąZUJ.ącą. cyi, Kroacyi, Sławonii, Galicyi, Lodomeryi - Dan w Naszem es,a skI« st łeczne.m I reilllyryi; Arcysiąźę Austryacki, Xiążę Lo- zy encyonalnem mIescIe. IednIu , , dn.Ia d utharyngski, Salzburski i t. d. Zgromadzenie dZIestego czwartego mIeSIąca PazdzIernIka, Związku Rzeszy Niemieckiej względem uka- w roku po narodzeniu Chrystusa tysiącznym rania przestępców przeciw Związkowi Niemie- ośmsetnym trzydziestym siódmym, a panowackiemu i względem wzajemnego wydawania nia Naszego trzecim. zbrodniarzy stanu na posiedzeniu d. 18. Sierpnia 183*1' roku, za N aszem współdiiałaniern i zgodnie r wolą Naszą następujące uczyniło postanowienie: I. Art yk. Ponieważ cel Związku Niemieckiego nietylko na utrzymaniu niezawisłości i nietykalności państw niemieckich, oraz na ocaleniu zewnętrznej i wewnętrzne) Bpokojności i bezpieczeństwa N iemiec polega, lecz ponieważ też organizacya Związku z przyczyny ścisłego połączenia jego z ustawami poj edynczych państw związkowych za część tych ostatnich poczytywaną być powinna, a tak więc targnięcie się na Związek albo jego ustawy, jest ora * targnięciem się na każde pojedyncze państwo związkowe; każde zatem przedsięwzięcie przeciw istnieniu, całości, bezpieczeństwu albo ustawom Zwiątku Niemieckiego, w pojedynczych państwach związkowych, powinno być sądzone i karane podług istniejących w tych państwach praw, wedle których podobne przeciw pojedynczemu państwu wymierzone przedsięwzięcie jako zbrodnia stanu, zdrada kraju albo pod inną nazwą ma być sądzone. - II. Art. Państwa związkowe zobowięssują się nawzajem, osoby obwinione o wzniecenie, uczestnictwo albo popieranie czynu przeciw monarsze albo istnieniu, całości, ustawom albo bezpieczeństwu innego jakiego państwa związkowego zmierzającego, szkoduiącemu przez to albo zagrożonemu rządowi na żądanie jego wydawać, - przypuściwszy, że osoba takowa nie jest poddanym państwa, od którego właśnie

kolei żelaznych w Austryi da eię I nadal zatrzymać, i chociaż wypadek tych obrad pomyślnie miał wypaśdź, jak powiadają, i tylko niejakie zmiany pod względem opłat od tychże i przewozów rzeczy wojskowych na kolejach żelaznych poczyniono, przecież i ta okoliczność nawet wywarła wpływ na kura akcyi na koleje żelazne w północnych stronach monarchii. Spadły one wczoraj na 1083. - J\a myślają tu założyć bank przemysłowy, które »nu Baron Dietrich przewodniczyć będzie.

Pierwsty fundue* jego wynosić będzie uo milionów.

Ferdynand. «

T u 2 C Y a.

Z Konstantynopola, dn. 14. Listopada.

Zdaje się, że Porta chce rozszerzyć obręb swych zagranicznych stosunków, ponieważ utworzyła nowy dyplomatyczny urząd w Berlinie. Odtąd przy Dworze pruskim będzie także rezydował turecki poseł . Jak z jednej Birony jest lo dowo dem wysokiego poważania, z jakiem Sultan dla Monarchy Pruskiego zostaje tak z drugiej, jak jawnie wykazuje się dążność zyskiwania sobie przyjaźni wszystkich mocarstw eutopejskicb. Poseł przeznaczony do Wiednia już opuścił tutejsze miasto. Red. echid Basza, Poseł ptzy Dworze londyńskim jest tu oczekiwany. Wielu wątpi, aby on o> trzymał już dawniej przeznaczone ministerstwo spraw zagranicznych, nie zastawszy swego do broczyńcy Pettew Baszy. Inni są tego ranie mania, że byhby Akif Efemii i Lord Ponsonj by pogodzili się, Redschid Basza, co tak óo* brze był w Anglii widzianym, na upadku Per< tew Baszy nic nie straci. Zdaj e się to b \ ć pd dobnem do prawdy, bo należy oddać Anglii kom pochwałę, że nie łatwo tracą raz już w kin położone zaufanie, a trudno przypuścić, źebl Lord Ponsonby stanowił wyjątek od tej reguły

Odebrane tu wiadomości z Persyi eą bardii sprzeczne. Szach znowu wyruszył z Damghsr przeciw Herar. Lecz sama pora roku przl najpomJ\ślniejszem nawet powodzeniu nie dozwoli mu opanować tak obronnego miasta. ! takie panuje zamieszanie, że o istotnym stanie rzeczy trudno powasiąć prawdziwe wyobrażenie. Na początku tego wieku, wszystkie prowincye między Persyą a Indyami należały do Króla Afglianistanu, Zimanschah, który również Kaeżmir i Balkb posiadał. W roku 1800 był on od swego brata Mahmuda stracony, oślepiony i do Indyi wystany, gdzie był utrzymywany przez kompanią angielską. Mahmud sam od drugiego brata został wypędzony, schronił się do Herat, zkąd w roku 1809 powróciwszy znowu iron opanował, gdy tym czasem Szach Oehudschah zbiegł do Ludiaria i tam oddał się pod opiekę, AngliL Mahmud panował przy pomocy swego Wezyra Feth-Ali, któremu był winien odzyskanie władzy; lecz kiedy go w roku 1829 kazał zamordować, został zrzucony z tronu pizez synów wezyra i wkrótce umarł. Po nim naetąp.ł jego syn, przyjąwezy tytuł Króla Herat. Perski Dwór kilkokrotnie wzywał go do złożenia hołdu. Aż nareszcie teraźniejszy Szach postanowił siłą zmusić go do tego. Tymczaeem władca Heratu widzi się coraz bardziej opuszczonym od swych sprzymierzeńców, a nadto, utracił znaczną część Afglianistanu, którym się podzielili synowie FethalL Trudno przewidzieć, jaki będzie wypadek teraźniejszej wyprawy; to pewna, że owocem jej będzie nowe zniszczenie kraju.

««M«VHMM«M

Rozmaite wiadomości.

N o w e aliaźe metaliczne. W Stanach Zjednoczonych odkryte zostały dwa nowe ahaze metalezne, i dla upowszechnienia wyrobów z nich, zawiązały się kompanie na wielką skalę. Pierwszy ahaź tak doskonale naśladuje złoto co do połysku, koloru i nawet wagi, że wyrobionych zeń guzików, łańcuchów, tabakierek, niepodobna inaczej od złotych rozpoznać, jak za pomocą chemicznych procesów; dotąd robiono tylko naśladowanie złota t8 karatowego, ale można je posunąć i dalej, 1 udać nawet czyste, 24 karatowe. Funt tego metalu kosztuje mniej niż 18 franków, co jest prawie --- ceny złota. Drugi metal naśladuje cynę, ale daleko wyższych jest własności, bo nie ulega nie dokwaszaniu się, i ź żelazem ściśle się łączy, tak, iż blacby żelazne, nim powltczone, wyrugują zapewne z handlu dotąd używaną blachę. Wiadomość wybuchu wulkanu Coe e g ii i n a. - W rozprawie P. Alexandra Caldtleugh (Philosoph. Transact. z r. 1836) czytamy; "Cosegiiina !eźy pod 13° szerok. póła*i 87° 3' «acfaod. dług. od Green wich, na krańcu szczupłego przylądka, który od wschodu przeć południe ku północy zmierzając, odnogę FonBeca (zwaną zwykle Conchagua) od morza oddziela. Z powodu takiego położenia, wulkan Cosegiiina ze trzech stron obmywają bałwany.

Wysokość jego jest mało znacząca, nie przenosi 500 stop angielskich. Z dawniejszych wy. buchów tylko dwa są znajome, wydarzyły się one w latach 1709 i 1809. Od czasu tego 0etatniego, wulkan pozostał spokojnym, aż do dnia 20. Stycznia 1835 r., w którym nastąpił ten okropny wybucb, mogący się równać pod względem swej obfitości, z wybuchami góry Tomboro na Sumbaya, w roku iS»5 zaszłemL O tym wypadku Rząd w Guatimala ze wszystkich eu-on odebrał tysiączne doniesienia, a lubo dla piszących zapewne bardzo mało lub zupełnie nie było znajometn piśmiennictwo klassyczne, jednakże czytającego uderza nadzwyczajne podobieństwo w opisach, a nawet w wyrażeniach z temi, jakich Pliniusz używał kreśląc początek wybuchu Wezuwiusza, który miasta Herkulanum i Pompeję (w popiołach zagrzebał. W środku odnogi Fonseca wystąpiły z wody dwie wyspy, długie na 300 do 309 sążni, a kilka sążni nad poziom wyniosłe, u» tworzone z inaesy lawy i popiołów, Zdaje się, że one powstały przez osiadanie wyrzutów .wulkanicznych, na ukrytych pod powierzchnią wody skałach. Wschodni brzeg przylądka, skutkiem upadku popiołów, wystąpił w morze na goo stóp. W dniu 3. Marca, 10 jest we dwa miesiące po wielkim wybuchu, jeszcze się wulkan zupełnie nie uspokoił, lecz już zaprzestał wyrzucać popioły. W prowincyach Segovia, Comagagaa, Choluteca, N acaome i Tegusi» gałpa po ukazaniu się chmur popiołów, nastą» piły ulewy, skutkiem czego powietrze napełnio» ne było nieznośnym wyziewem. Deszcz o tćj porze roku w Ameryce środkowej uważany jest za rzece nadzwyczajną i niesłychaną. P 0pioły dochodziły aż do Chiapa na północy *), miejsca o 400 leagues, i 10 w kierunku przeciwnym wiatrowi, od wulkanu odległego, co dowodzi że w wyższych strefach atmosfery pęd powieirza zupełnie przeciwnie siłę swą wywierał. W St. Anne na Jamajce, w dn. 24. i 25. Stycznia słońce było zaćmione, a nietylko lam, lecz w całej przestrzeni wyspy powierzchnię ziemi, pokrył miałki popiół. Odległość w prostej linii północno-wschodniej, wynosi około 700 mil angielskich; licząc więc w przecięciu, popiół unoszony wiatrami ubiegał dziennie blizko 170 mil angielskich. Kapitan Eden kro

*) Routin NV swoich spcstrzeźei>ich nad tym wybuchem (Comptrend, I, p, 891.) mówi, ze Chiapa leży Aa ttcbódleweliego otrętu Conway dortiósł, ie pod 7° 26' p. a 104° 45' Z., to jest w oddaleniu 900 angielskich mil od najbliższych brzegów, a lic o od wulkana, na przestrzeni czterdziestu angielskich mil, widział pływające znaczne kawały lawy, Kry t yka. "Herbarz Niesieckiego. " N owe wydanie w Lipsku. - W chwili, gdy powtóre Herbarz Kaspra Niesieckiego wychodzić w Lip» sku zaczyna, zdaje się rzeczą stosowną zastanowić się trochę nad jego układem i wartością historyczną, a razem nad sposobem, jakiegoby wydawcy nowi użyć powinni, aby ten przedruk użytecznym i zajmującym uczynić. Nie mając pod ręką Lipskiego wydania i zasłyszą* wszy o niem tylko, na ten raz ograniczym się kilką słowami o dziele użytem do p rv druku. Wartość historyczna herbarzy wzrosła wielce - od czasu jak hietoryją inaczej pojmować zaczę.

to, i od niej szczegółów, charakterów i ńzyonomii czasów wymagać, słowem odtąd, jak ją przedsięwzięto ożywić i ze skeletu dat i nazwisk porządny obraz przeszłości utworzyć. W nich bowiem historya domowa, wewnętrzna, szczegółowa się znajduje. Pod tym-to względem herbarze uźytecznemi dziś być mogą bardziej niż dla jenealogicznyc.il wywodów, poczęści oczewiście fałszywych i bezzasadnych. Pracowity badacz z pojedynczych i rozsypanych rysów zbiera materyały wielkiego obrazu ubiegłych wieków, a tam tylko domyślać się sobie dozwala, gdzie już nic odkryć nie potrafi. Z ksiąg heraldycznych Uuź nawet niezbyt ściśle historycznych) korzystał wiele Walter Scott, a u Has pierwszy przeczul icb wartość i użył autor "Jana zTtczyna." Lecz nie tylko poetyzującym przeszłość romansopisarzoin, ale 1 historykom wielce mogą być użyteczne, byleby były umiejętnie użyte. PierwBzy ojciec (bo nie liczę już Bielskiego, który mimojazdem herby wspomina) tego rzędu pisarzy polskich jest nieoceniony Bartosz Paprocki, bagaty w charakterystyczne drobne opowiadania, którego "Gniazdo" a daleko więcej »Herby Rycerstwa" obfitują w mnóstwo szczegółów, omyłek naiwnych, niedokładności, razem-i wielce cie kawych, zajmujących rysów- Obok (ego z rękopismów pozbierane przywileje, z kościelnych chorągwi i marmurów nagrobki, juź cząstkowo, już w całości umieszczone, czynią jego dzieło i dla historyków poważnych starego kraju użytecznym. Jest to niejako konieczny dodatek do suchych kronik, w których tylko ekelety wypadków się znajdują, (Dalszy ciag nastąpi.)

OBWIESZCZENIE.

Nad pozostałością J a n a A r n o l d dziedzica,został rozporządzeniem z dnia 26. Stycznia 1832go roku proces sukcessyjno-likwidacyjny otworzony. Na dobrach Zdzychowicach w powiecie Szredzkim położonych, do pozostałości te'] należących, została pod Rubr. I I I . Nr. 1. summa Tal. 544, sgr. 20, fen. 4} czyli złotych 3 a 6,[1; , gr. a, szelągów 21 pol. z prowizyą po 5 od sta dla sukcessorów Macieja Wyganowskiego na mocy protokółu z dnia 6.

Marca i80igo roku zahypotekowaną. Pobyt 8ukcessorów tych Macieja Wyganowskiego nie jest wiadomy, zapozywają się przeto ciż niniejszetn, aby się w terminie na dzień 1, Marca 1838żrana o godzinie iotćj przed Ur. Referenda« ryuszem Brachvogel w Izbie posiedzeń sądowych wyznaczonym stawili i pretensye swe likwidowali, albowiem w razie przeciwnym za utrącających wszelkich praw pierwszeństwa jakieby mieli uznani, i z pretensyą swoją li do tego coby się z tnassy po zaspokojeniu zgłoszonych wierzycieli pozostało odesłani zo» staną, Poznań, dnia 30. Września 1837.

Królewski Główny Sąd Ziemiański.

Wydział pierwszy.

>' K o n c e r t, urządzony przez niewidomego Doegego, będzie dzisiaj, w czwarttk d. i4go, w sali Hotelu Drezdeńskiego, u Pana Schwarca, wykonany. Programm Koncertu: 1) Uwertura Fr. Schneider,- 2) Waryacje na flet Sussmanna, wykonane przez Doegego/\ 3) Aria z "Sar gin o"; 4) Kawatyna na flet Rossiniego , grana przez dziesięcioletnią córkę tegoż; 5) Śpiew Rozamundy Hermana Bonny; 6) Uwertura Rossiniego; 7) Waryacje na dwa flety Berbigniera, grane przez córki koncert yet y; 8) Da/Jl śpiewy na cztery głosy męzkie Edwarda Tauwitza; 9) Adagio i Rondo na klarnet Krassla; 10) Piessa śpiewu do koncertyety się ściągającego i przez niego samego śpiewana; 11) Kawatyna na flet Orueta, grana przez córkę koucertysty; 12) Wspominania woj enne, śpiew koucertysty na muzykę urządzoną przez Lobego. Bilety po 15 sgr. można u koncertysty, na Garbarskiej ulicy Nr. 46., I wieczorem przy kassie dostać. Kassa otwiera się o godzinie wpół do 6lej, początek o wpół do 7mej. Od 1, Stycznia 1838- jest młyn wodny na Szelągu na rok jeden lub kilka lat do wypuszczenia; względem zawarcia kontraktu raczą, się ochotę dzierżawić mający u właściciela na Grobli Nr. 9. zgłosić.