GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.01.23 Nr19

Wielkiego

TA

Xiestwa Z N A N S K I E G O.

Nakładem Drukarni Nadwornej Dektra i Spółki. - Redaktor: A. Wannowśhi.

]l # 19. - We Wtorek dnia 23. Stycznia 1838.

Wiadolllości krajowe.

z Beri i na , dnia 20. Stycznia. N. Pan katolickiemu plebanowi Kanonik».

wi Karaś w Kruświcy order orła czerwonego jciej klassy dać raczyłwllvwvwdViM

Wiadolllości zagranICZne.

Fcancya.

Z Paryża, dnia 12. Stycznia.

W Messager czytamy: Na wczorajszy bal w TuilItryach licznie sie, zebrali geście, ale mimo to widać było, że wszyscy w nienajlepszym byli humorze. Rozmawiano najwięcej o wielkich parlamentowych obradach, jakiemi się Izba od dwóch dni zajmuje. Król okazywał zupełną spokujność; nie można było na twarzy jego dostrzedz najmniejszego śladu nieukontentowania albo troski. Rozmawiał przez czas niejaki z Panem Thiersem. Xiąźę Orleański zdawał sie być nieco pomieszanym.

Znajdował on się na posiedzeniu Izby deputowanych i przysłuchiwał się obradom z wielka uwagą. Dziennik sporów powiada: Nie dziwi nas bynajmniej, ie Izba poświęca trzy dni lak wainyra sprawom. Ale czyliź to właśnie nie powinno zwrOCIC uwagi umiarkowanych mężów na wielką odpowiedzialność, którą na nich, starając się o przyzwolenie na inttrwen« cyą, włożyć zamyślają? Rząd, przewidujący z stanowiska swego jednym rzutem oka wszy* stkie interessa i obowiązki Francyi, mający w ręku swoim wszystkie ważne papiery, rzucające światło na całą sprawę, nie iąda inter« wencyi. Czyliż więc mężowie, skłonni może rzucić się w objęcia stronnictwa interwencyi, chcą zdanie tego stronnictwa przenieść nad zdanie rządup Czyliź mu je chcą gwałtem narzucić? My z naszej strony poczytaliśmy przy takiej sposobności za obowiązek dobrego obywatela, aby własne przekonanie przekonaniu rządu poświęcić; ten bowiem ma dokładniej interes Francyi niż ktokolwiek inny, i potrafił go przez siedem lat tak świetni * bronić, Z dnia 13. Stycznia« Na posiedzeniu Izby Deputowanych dni* 12. Stycznia po długich rozprawach poprawkę Heberta, względem wtrącenia słowa nadal (patrz num. wczorajszy Gaz. Poznańsk.) przyjęto. Przy głosowaniu prawe centrum, część lewego centrum, oraz część prawej strony powstały z miejsca oświadczając się za poprawką, cala lewa strona i kilku członków innych części zgromadzenia, bjło przeciw niej; pOC3em przyjęto. D jisiaj nadeszły tu wiadomości ostraszliwych pożarach w Petersburgu, Gazety tutejsze (czego się łatwo każdy dorozumie) o okropnetn ten» zdarzeniu z rozmaiietni donoszą domysłami. Piszą z Bajonny z dnia 8- Stycznia: Don Carlos (i. 5. jeszcze przebywał w Llodio, Umiłowania kryetynisiow, aby Balmasedę, opasaną przez karol etow z doliny Mena, w żywność zaopatrzeć, nie powiodły sie,. Z liczby 40 wozów 4 tylko szczęśliwie do miasta się dostały. Walka była zacięta, w skutek której krystyniści w nieładzie do Villa nueva de Mena się cofnęli. Część załogi z Bilbao, licząca około 2500 ludzi, uczyniwszy d. 3. wycieczkę rozpoczęła bó 1 z 10 batalionami karol.siow, ale z niepomyślnym dla siebie skutkiem, - Garcia, który przeznaczony do Pampelony transport zniewolił do udania się do Tafalli, miał tylko g batalionów, podczas kiedy wspomnionemti transportowi 3400 ludzi było przydanych, ktotym jeszcze 25CO wojska z Pampę .lony w pornoc przybyło. Stosownie do listów z Estelli z d. 3. Generał Basiltu Garcia w pochodzie 8WOl1.l z tamtej strony Ebio na żadne nie natrafia trudności. Z dnia 14. Stycznia.

Na posiedzeniu wczorajszem Izby Deputo.

wanych adres w odpowiedzi na mowę od tronu większością 100 głosów p r z y jęt Y został, poczein losem wielką obrano deputacyą z 20 członków, mającą adies ten Królowi wręczyć. Gabinet angielski, po wziąwszy-wiadomość o zaciąganiu ochotników w Erancyi dla słiuby powstańców kanadyjskich, czynił przedstawienie przeciw temu gabinetowi Tuilleryów i Ministeryum francuzkie obiecać miało, że wykonywaniu zamiaru tego ile możności zapobiegać będzie. K o a s t Y t u c Y o n i e t a obejmuje następujące pismo z Logrono z dn. 4. m. b,: »Poruszenia armii naszej przybrały od dnia wczorajszego groźny i dobrze skombinowany charakter, Leon el Conde na czele 8 szwadronów, 4. batalionów i 8 dział spiesznie do Munity wyruszył. Ten śmiały ruch zniewolił Garcię do przysporzenia pochodu swego naprzeciw Calalayud i nie dozwolił mu połączyć się z karolistowskim korpusem Ruvedy, który do gór soryjskich się cofnął, Ribero połączy się teraz zapewne z Leon tl Conde i obaj wspólnie nieprzyjaciela ścigać będą, podczas kiedy Buerens na prawo od Burgos, między gościńcami z Daroki i Calatayud do Madrytu wiodącemi, mocne zajmie stanowisko. Jeżeli ten plan

Espartery uskutecmimy, wyprawę forohW wską na głowę porazimy j siły bowiem z obu stron równe a pozycye nasze nierównie korzystniejsze- Jeżeli się jeszcze Generałowi Oraa uda, swoje 6000 ludzi do walki wprowadzić, zwycięstwo nasze nad karo listami żadnej nie ulega wątpliwości. Wódz naczelny wczo. raj z Logrono wyjechał, w celu udania się na czele 8000 wojska do Orduny, gdzie dowódzca karoltstów Guergue z hufcem swoim stanął w zamiarze popierania obrotów Don Carlosa przeciw Kastylii. Ulibarri otrzymał rozkaz posunięcia się naprzeciw Puentę - la - Reyna 1 zatrudnienia uwagi nieprzyjaciół, podczas kiedy Espartero na oddział Guerguego uderzy." Piszą z Saragossy z d. 4. b. T., że związki pocztowe z Madrytem wojsko karolistowskie pod Basilio G amą przecięło; główną kwaterę wódz ten dnia wejiomnionego w Calatayud aałożył,

A n g l i a.

Z Londynu, dnia ii. Stycznia.

Zeszłej nocy okropne nieszczęście stolicę naezę dotknęło. Straszliwy pożar, jakiego tu od lat wielu nie pamiętaią obrócił w perzynę pizepyszny gmach giełdy kiolewekiej, i dziś już tylko smutne widać gruzy. Strata nieobłiczoiid a szczególniej pod względem wewnętrznej wartości spalonych rzeczy. Mimo najtroski, wszego śledztwa nie wypośrodkowano dotąd przyczyny tego pożaru. Stroi jeden ro. baczył naprzód o godzinie i o I. w nocy płomień wydobywający się z kawiarni Lloyd w północno- wschodnim narożniku czworoboku, utworzonego przez mury giełdy. Zakrzy. knął zaraz na trwogę j ale mimo szybkiego na. der przybycia sikawek ogarnął ogień północną część budynków i szerzył się ztamtąd z niezmierną szybkością na wszystkie strony. Z powodu tęgiego mrozu długo dosyć nie można było dostać wody i. trudno się było prócz wewnętrznego dziedzińca fieldy do ognia zbliżyć. N a dziedziniec zaś, którego bramy pozamykane były, wtedy dopiero dostać się było można, gdy ogień środek jednej ściany czworoboku ogarnął, a wtedy już go wstrzymać nie zdołano. Pokoje giełdy, mianowicie na górnem piętrze, cienkiemi tylko przedzielone śconami tworzyły niejako jedne galeryą wzdłuż całego gmachu; z tej przyczyny nie doznał tam ogień żadnej przeszkody. Już o godzinie dwunastej takiej ogień nabrał mocy, że o ocaleniu budynku zwątpiono. Tymczasem rozrzuciwszy kilka domów utworzono dość przestronne miejsce i sikawki z Tberadneedle- Street na giełdę wymierzono, ale na próżno; zachodnia część już (akie taczali rzeczy swe wynosić. Wśród tak etra. «ŁlIW< go zamieszania nie zdołała etraź wojskowa banku, aczkolwiek dzielnie przez policyantów z Cityi posiłkowana, porządku utrzy. mać i musiano do Toweru po wzmocnienie Straży posłać. Za przybyciem tegoż odbywało się wszysiko podług doniesienia gazet z największym porządkiem, bo tłumy ludu nadzwyczajnie dobrze się zachowały. Teraz przeniósł się ogień i do południowej strony czworoboku i gal rya przodkowa stanęła w płomieniach. Chociaż zaś teraz miano podostaikiem wody, na nic się jednak nie przydała. O godzinie lej były dwie strony czworoboku całkiem zniszczone i płomień wznosił 6'ę po wieży na 150 stop wysokiej, znajdującej się nad wnijściein do giełdy z południowej strony. Dzwony uderzyły wpół do drugiej gdy się zajęło rusztowanie, w którem były umieszczone, W tej chwili ukazał się okropny i zarazem wspaniały widok; trzy części czworoboku jeden lylko wystawiały potok ognisty, podczas gdy się. płomienie w koło kopuły wieży przemykały; wszystkie g dzwonów było można dokładnie widzif ć, lecz niezadługo spadły wraz z rusztowaniem i sprawiły huk podobny <io wystrzału całego parku artyllaryi. O godzinie 4 zaięła się i czwarta część czworoboku i w ciągu 5 godzin od chwili ukazania się ognia cały plac, na którym wspaniały gmach giełdowy stał od czasów Karola I I., okryty był dymiącemi się gruzami. Obawiają się, żeby przez spalenie się wiciu kosztownych rzeczy i papierów, złożonych w giełdzie nie powstało wielkie zamieszanie w świecie handlowym i żeby stąd przez zatamowanie interesse w wielkie nieszczęście nie wynikło. 'Między innemi stały się wszystkie książki i papiery Lloyd, królewskiej giełdy zabezpieczeń i wielu innych towarzystw handlowych, z małym wyjątkiem, pastwą płomieni. Z l uj zi, ile dotąd wiadomo, nikt szczęściem życia nie utracił, choć wielu robotników mocno ranionych zostało.

N ajnowsze wiadomości z K a n a d y, nadeszłe tu wczoraj okrętem przewozowym Westminster, dochodzą do d. 13. Grudnia i są zupełnie pomyślne dla rządu. Kuryer powiada: Cieszy nas, ie także na mocy powagi kilku nowo yorgskich i innych północno amerykańskich dzienników donieść możemy o ukończeniu wojny w Kanadzie. Nowo yorgski Herald z d. ro. Grudnia powiada po prostu: juz po wojnie w Kanadzie. Na giełdzie sądzono wprawdzie, ie doniesienia z widowni wojny nie są tak pomyślne, ale spodziewano się, ie · C, pomyślnie powiedzie uderzenie na Grand

BrnIe, główne s'edlisfeo rokoszu, i ie ciot ten buntowników upokorzy. Poczytywano przecież za rzecz niezawodną, ie powstańcy w wyższej Kanadzie są zupełnie pomieszani i bezbronni. Głównym przedmiotem rozmów na giełdzie wczorajszej były środki, jakie Mi« nietrowie chcą przełożyć Pailamentowi, skoro się tenże znowu zgromadzi, aby Kanadę zupełnie uspokoić i powtórnemu rokoszowi zapobiedz. Morning Chronicie powiada o najnowszych wiadomościach z Kanady, co następuje: Bunt zbliża sie szybkim krokiem do upadku. Znaczny oddział wojska zbliża się z jednej strony do Grand Brule, a z drugiej korpus ochotników. Zbywało powstańcom na środkach do dania żywszego oporu. W N owym Brunświku i N owej Szkocyi najlepszym mieszkańcy ożywieni duchem. Odezwa Gubernatora północno amerykańskiego państwa Vermont daje pocieszający dowód otwartości, Z jaką starzy Północno Amerykanie pragną neutralność zachować. Obecność mnóstwa wygnańców z obydwóch Kanad nie potrafi wzniecić zapału i pozyskać ochotników dla sprawy, która się tak nieszczęśliwie rozpoczęła. Tak się więc ma rzecz z niezmierną armią z Stan o * Zjednoczonych, jaką Pan Roebuck Kanadyjczykom obiecywał.

Z okolic Buska. - Kiedy miara nie« szczęść jest przepełnioną, kiedy wielkość straty jest "niezrównaną, świadkom udziela się współczucie bolesnego smutku i wprawia ich w odrętwienie do tego stopnia, ie iaden nie śmie wydać westchnienia z obawy, aby godnego opłakania stanu unieszczęśliwionych jeszcze nie pogorszył, jeszcze głębszej swym jękiem ich sercu nie zadał rany. - Takie nieszczęście dotknęło Tańskich, dziedziców Lagi«-wn K i Chmielnika, tracących w kilkunastu dniach dwóch starszych synów Alexandra i Wacława, najpoclih-bniejszej nadziei młodzieńców, i takie było położenie przyjaciół i sąsiadów zarówno kochających jak poważających ten dom znany z ludzkości i cnot obywatelskich. - Lecz kiedy religia w koniem poddaniu się woli Przedwiecznego szukać radziła ulgi i pociechy, a skołatane troskami serce poniekąd uspokajać poczęła, zdawało się iż odtąd nowe smutki oszczędzać będą to siedlisko cnoty, religii i chrześciańskiej tezygnacyi. -Aliści niernasz kresu prób na jakie śmiertelni są wystawiam! Wszechmocny jeszcze chciał doświadczać serc i wytrwałości w pokorze thrześfiańskiej Tańskich. powołując przed »ie. bie ukochaną ich ciotkę, Maryannę, z Moszczeń Karola Lesiewskiego, zamieszkałego w dobracb jego dziedzicznych Sławencm w obwodzie Łęczyckim, która od roku swym w Łagiewnikach pobytem i dud>erą charakteru uszczęśliwiała rodzinę Tańskich. - Bogata W cnoty, potomka znakomitych przodków, kochana od krewnych, przeżywszy lat niespełna 63, tkliwy źal po sobie «osiawiła kończąc doczesne życie w dniu 27. Grudnia r. z. Wnuczka Wojewody Moezczeńskiego, fundatora kościoła w Chmielniku, tamże w grobie obok swych ulubionych wnuków, zmarłych niedawno młodzieńców Tańskich, wiecznemu oddana spoczynkowi!..,. Niech im Wszechmocny użycza łask wybranym zgotowanych. .1. * » *

PROCLAMA.

Podpisany Sąd (»łowny Ziemiański podaje do publicznel wiadomości, że nad majątkiem w tutejszym kraju będącym Ugo Antoniego Kurnatowskiego byłego dziedzica wsi szlachecItiej Rzeczyce w Inowracławskim powiecie położone), przez rozrządzenie z dnia 1, Lutego 1836 r. specyalny konkurs w drodze skróconego postępowania otworzony został, i że podział maesy konkursowej po uplymeniu 4ch tygodni nastąpić ma. Wszyscy dotąd jeszcze niewiadomi wierzy, ciele realni wzywają się, ażeby się w tym czasie (głosili i r/et'inoić swych prettneyi wykazali, w razie przeciwnym bowiem spodziewać się mogą, że na nich przy dziale wzgląd miaBjfm nie będzie.

Bydgoszcz, dnia 39. Grudnia 1837Królewski Główny Sąd Ziemiański.

A U K G Y A.

We Wtoreiiy dn. 30. i we Środę, dn. 3r. m, IT.j przed południe S3 od godziny 9, i po południu od godsiny 2, sprzedawaną będzie drogą publicznej hcyiacyi ptzy ulicy Witńczarekiej pod N rm 34. pozostałość zmarłego obywaiela Antoniego Bonawentury Jagieiskiego, składa« jąca »ię z mebli, sprzętów domowych 1 kuchennych, bielizny, pościeli, odzieży, srebrnych i innych przedmiotów., Poznań, dnia 82. Stycznia l83S»

Szanownym przyjaciolom ogrodnictwa ma zaszczyt podpisany polecić nasiona ziół? jaczyn i kwiatów najlepszej» gatunku w ce

IDnach umiarkowanych, a mianowicie zwrOCIe uwagę ich na 2biór z 47 gatunków najlepszej w pełne wpadającej latowej lewkonii, zbiór r 20 gatunków najlepszych pełnych astrów, zbiór z 18 gatunków najpiękniejszych nie» tierpkow czyli balzaińin. zbiór z 29 gatunków szczególnie pięknych slazow czyli malw, zbiór z 50 gatunków najpiękniejszych p e b nych georgin, zbiór z 60 gatunków pięknych odrostków gwoździkowych, zbiór z 18 gatunków pięknych aurykułów i (. d. Jedno dwu i letnie MlOce szparagowe.

Szczegółowy spis nasion zielnych, jarzynnych i kwiatowych, tudzież spis drzew owocowych z 187 gaiunkow składający eię, udzie, łają bezpłatnie na frankowane listy Adolf Rabending, ogrodnik kunsztowny i handlujący w Wnetzen n/O. l kupiec Pan Gustaw Bieltfedw Pozna. ni u, który także obstalunki przyjmuje i naj. staranniej uskutecznia.

Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiej.

Na pI. kurant StoDnia 19. Stycznia 183£. pa paple- gotoprC.

Obligi długu państwa .

PI. ang. obligacje 1830.

Obligi premiow handlu mors Obligi Kurmarchii z biei. kup! Obligi tymez. Nowej Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne Listy zast. W, X. Poznańskiego W s' hodnio - Pr, listy zastawne Pomorskie dito dUo dUo Kur- i Nowomarch. dito dito dito dito Szląskie dito Obi", zaległ, tap, iprC. Kur- iNo wej - Marchii Złoto al marco Nowe dukaty Frydrychsdory « Inne monety złote po 5 talarów IDisconto « r r r r r * ·

102A 102i 64 102} 1021 102} tal 4

« B 103 6If 103i 4 4 4 4 4 4 4 4 34 4 If 4

43£ 102£ 105 1011 991 981 1001 9If

-i

107Ą 861 215! 18 Ś 13ń 13* 3

'2141 13A 1»

. . .

l _o