GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.01.24 Nr20

Wielkiego

TA

Xię stwa POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej Dekera i Spółki. - Redaktor: A. WannowsM.

· ]I # 20. _ W S ro dę dnia 24. S tycznia 1838.

Wiadolllości zagranIczne.

R o s s y a.

Z P e i e r s b u r g a, d. 27. Grudnia (i 6. S tye * .) Uroczystość rossyjska z powodu pamiątki odparcia niepr jy jacittlskifgo napadu w JS 13 r-, obchodzoną była w zeszłą sobotę, d. 25. Grudnia, w dziiń Narodzenia Zbawiciela, w Cesarskim Ermitażu, gdzie w tym celu urządzoną była obozowa cerkiew. W obecności Najjaśniejszych Państwa i JJ. CC. WW, Cesarzewicza Następcy Tronu, Wielkiego Xie ia Mi chała, Wielkiej Xięźiiy Heleny i Wielkich Xiqzniczek, Maryi, Olgi i Alexandry, w ehe c wielu znakom.tych osób, generałów, sziab i eber-oficeiów gwardyi, wojska i floty, składane były, po odprawieniu L'turgii świętej, dziękczynne modły Przedwiecznemu, który dwadzieścia pięć lat temu, ocalił i wsławił wierną Jemu i Jego Pomazańcom Rossyą, W chwili, kiedy ozwał eię pierwszy z setnych wystrzałów, towarzyszących obchodowi uroczystości, spadły opony z pomników, wzniesionych przed Kazańskim Soborem, i oblicza znakomitych bohaterów wojny narodowej: Książąt Kutozowa- Smoleńskiego i Barklaja-de- Tolli, ukazały się wdzięczne) potomności. Dla rozgatunkowama przedmiotów, z pałacu zimowego w czasie pożaru wyniesiony« h, u· tanowioną została z Najwyższego rozkazu Komtnissya, złożona z Marszałka Dworu Xiecia Dolhorukowa i Szainbtlana Sieniawma, pod prez\dencyą Wielkiego Koniuszego Xiecia Dołhurukowa. Rzeczona Kommieeya w dniu 19 (»rodnia przystąpiła do spisania inwentarza.

Podrze» pożaru składano rzeczy na placu, u wja'du Cesarskiego, około kolumny Alexandra i w domu ćwiczeń wojskowych, a nasię« pnie przenoszono je częścią do Admiralicyi, częścią do gmachu sztabu głównego. Po przejrzeniu tych rzeczy okazałoś ę, ie prawie wszystko ocalonein zostało. Z obu cerkwi wyniesiono relikwie, skarbce, wszelkie sprzęty i obrazy. Insygnia Cesarskie i brylanty w całości przewiezione zostały do gabinetu J. C, Mci, również zdołano wynieść oba trony, i z obu sal tronowych świeczniki, kandelabry i ozdoby, tak zlanego srebra, jakoteź bronżowe, niemniej, wszystkie prawie wizerunki zgaleryi rycerskiej.

F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia T3. Stycznia, Przyjęcie wniosku Heberta jest przedmiotem rozmów Większość, popierającą ten wniosek, podają na 70 - 80 głosów, -zwy* Cięztwo, jakiego M numery um z pewnością odni< ść się nie spodziewało, - klęska, jakiej Pan Thiers n'gdy w Izbach nie poniósł. Dzienniki opozycyjne starają się przez to owi} zna* czną większość wyjaśnić, że Pan Mole cofuął sza, i tym sposobem zniósł rneiako różnicę między pierwiastkowetiii paragrafami a wnioskiem. Z drugiej strony nazywają to wotum wiele znaczącem.przyznawają mu parlamentarną ważność i nie tają także wpływu, jaki postanowienie to na sprawy hiszpańskie wywrze. Naj otwarciej tłumaczy się w tćl mieize Gaz e t t e de F r a n c e, powiadając: Pewną więc jest rzeczą, źe Francya nie wmiesza się do Spraw hiszpańskich, nawet na przypadtk reStauracyi. Rewolucya francuzka wyznaje, źe nie może wstrz\mać zwycięztwa monarchii w Madrycie. Wypadek ten jest niezmierny. Zdaniem nagzem wyrwany został rząd z dotychczasowego sposobu brania się i dwukształtna polityka skończyła się. Trakt poczwórnego przymierza zniweczony, Wszysikie przyznania rtwolucyi w czasie tych obrad wielce są ważne. Jtzli to jest prawda, co niedawno donosi! Generai Cordova, iź starania już przedsięwzię, to dla zawarcia związków małżeńskich między Xieciem J oinville a Izabellą II ; wówczas po Utyka Francyi w sprawie hiszpanek ej w inny się sposób objawi. W jednem z tutejszych pism czytamy: Zdaje się, że minister spraw zagranicznych, prz>d niejakim czasem użalił się na nieiisposobiente Wielu konsulów, i że niektórych z nich jako kompromitujących dyplomatykę francuzka, odwołał. Pomiędzy innemi wymieniają francuz, kiego konsula Brazylii. Przed niedawnym czasem konsul len, francuza obwinionego o otrucie Brazylijczyka przysłał do Francy i; lecz winny został odesłanym na powrót; ponieważ wedle praw winien być sądzony w kcaju, w którym dopuścił s ę występku. Tylko do wschodu przepis ten nie stosuje się. Również postępowanie naszego konsula w Bukareście co do sprawy PP. Marsille i Tavernier, minister spraw zagranicznych miał bardzo ganić. A ngli a, Z L o n d y n u , dnia 12. Stycznia.

Dzisiejsze dzienniki zawierają jeszcze ob» izerniejsie doniesienia o spaleniu się giełdy. Ogień trwał do wczoraj po południu i tylko przy największern usiłowaniu zdołano zapobiedź, że się dalej nie rozszerzył. Ludzie uźyci do gaszenia ognia byli całkiem znużeni, lód pokrywał ich ubiór i wielu z nicti z pracy i mrozu na ziemię upadało, Z całego gmachu same tylko pozostały mury. Posąg Karola IL, stojący na środku dziedzińca giełdowego ocalał; wszystkie zaś inne posągi zdrzuzgotane. Przyczyny pożaru ieszcze niewiadome. Wiadomo tylko, że dwóch stróżów jeszcze przed ukazaniem »i% płomieni spostrzegło gwałtowny dym w bliskości giełdy i zawiadomił« o tern Inspektora swego okręgu. Ten pobiegt tam natychmiast, ale w tein wybuchnął płomień z kawiarni Lloyd. Nie zdołano także wywalić dość wcześnie bramy, aby pożar ugasić. W 10 mmut już cała jedna sirona jasnym paliła się płomieniem. Brak sikawek i ludzi także się początkowo dał uczuć, a tęgi mróz tamował naturalnie obronę. Sumrna zabezpieczenia budynku tego wynosi tylko 47,009 funt. szterl. a sądzą, źe ledwo 150,000 wystarczy na odbudowanie tegoż; sądzą też przecież, źe rząd zaraz na ten ceł 50,000 zaliczy, Z papierów ocalono podobno niejedno, o czetrt początkowo sądzono, że zatracie uległo. Spodziewano się, że eklepy zabezpieczone, w których rożne kosztowne książki i izeczy przechowywano, ocalelą pod gruzami, ale dzii przekotiano się, że sklepy te na 4 stopy weku. lek użscia sikawek wodą są napełnione i dl* tego ją ile możności wydobyć usiłują. Sarnę stratę w tych sklepach podaje jeden dziennik tutejszy na 3 miliony funt. s?t< ii. Przytaczają jeszcze, jako rzecz uwagi godną, że u wielu mieszkańców na Swee ing-Street, dotykającej się placu giełdowego sklepy wczoraj w skutek lania z sikawek wody takim lodem powleczone były, iż ludzie tylko z największą trudnością drzwi otwierać zdołali, W Cityi ruturalnie w zoraj wszyscy tylko · > spłonieniu giełdy królewskie) rormawuli. Od chwili pogorzenta domu parlamentowego nio w tym stopniu uwagi publicznej na siebie nie zwróciło. Raniuteńko kazał Lord Mayor ogłosić, źe tymczasowo Guildhall przeznacza się na posiedzi nia dla kupców. Czynności kawiarni Lloyd odbywać się będą tymczasowo w kawiarni Jeruzab rnskiej, a królewską giełdą zabezpieczeń przeniesiono pod Nr. 31. na Lombard-Street. Sądzą, że giełda odprawiać będzie posiedzenia swoje w przysionku su» kiennic, skoro tylko potrzrbne przygotowania do tego poczynią, i źe ałteyonaryusze Liny du przeniosą etę do domu, w którym jest bank esdeileski. Zresztą mimo wielkiego zamieszania był wczoraj targ pieniężny» Guildhallu bardzo ożywiony i wiele interessów załatwiono. Z stałego lądu tylko francuzkie poczt? nadeszły dla burzliwego nader powietrza. Nikt nie wierzy pogłosce o bitwie stoczonej między rossyiską a turecką flotą. Podług ostatnich wiadomości z Kanady przewiózł statek parowy "Xi zniczka Wiktorya" d. n. Grudnia 35 jeńców do Montrealu; między tymi znajdował się Bouchette, wyda* wen dziennika "Quebec Liberal" , czynny agitator, W piśmie jednem 1J Montrealu, umie« azezonem w dziennikach amerykańskich, przy« .poikały, M n steryurn whigowskiemu, i wkładają Lordowi Gosfnędowi te słowa w usta: Przybyłem do Kanady z stałem postanowieniem postępowania sobie w duchu iibeialnym i nawe ul ra liberalnym, lecz rząd zmusił mnie do bronienia zasad konserwatyzmu. Wspomniane pismo na to leszcze zwraca uwa.

gę, ze inetiukcye dane Lordowi Gosłordowi przez Ministtryuin me obejmulą pełnomocnictwa do ogłoszenia prawa wojennego. Źe zaś wśród obrcnyih okoliczności ujrzał się być zmuszonym chwycić eię kroku tego, będzie zatem musiał za powrotem swoim zdać r tego .p>awę parlamentowi. - Angielscy Kanadyjczykowi z rozmaitych parafb postanowili przesłać rządowi adressa jako odpowiedź na odezwy powstańców. - ki n g s i u n Chron i c i e powiada, źe przy preedsięwzięiem. tamie rozpoznan-ukilkunastu mies'kańtów w ręce buntowników »padło. - W Buffalo, W państwie nowo yoikskietn, odbyło eię dnia 12. GłUdnia liczne zgroniadzenie, na ktorem się takie M'Kenzie, naczelny wódz buntowników wvissel Kanady znajdował. Miał on długą mowę, dia wykazania prawności powstania i przeszedł pojedyncze aitykuły ogło.zenia niepodległości przez Stany Zjednoczone, dla pokazania, źe Kanadyjczyków zaźa Jenia są w pewnym względzie ważniejsze od zażaleń tychże. Nieudanie się pierwgzigo przedsięwzięcia przypisywał nieporozumieniu, przy rozesłaniu niektórych depeszy. Przyjęto mowę jego z wielkitmi oklaskami,- Według innych wiadomości spostrzegać e:ę dawał w Buffalo ruch wojska, i z tego wnoszą, źe północni Amerykanie mają zamiar wdania się w sprawy Kanadyjczyków. Wiejący od niejakiego czasu wiatr wschodni przyspieszy zapewne bieg okrętów linowych, Itóre z Irlandyi wojsko do Kanady przewożą.

Przeznaczono na ten cel kilka okrętów linio» wych o 74bIl działach. Toryeowskie dzienniki starają się wzniecić obawę, źe przez wyselania żołnierzy z Irlandyi do Kanady, liczba wojska tamie do tego stopnia może być zmniejszoną, że powstanie wybuchnie.

H i s z p a n 1 a.

Z Madrytu, dnia 30. Grudnia.

Od kilku dni krążą tu pogłoski o układach dyplomatycznych, mających mieć na celu zakończenie wojny domowej, jak również o pożyczkach, które służyć mają za środek rychłego załatwienia tejże wojny. Jeżeli wypadek układów poniienionych podlega wątpliwości, dla czegóż tracimy nadaremnie drogi'cza« i raczej nie idzie m walczyć przeciw ró

wnej sile« Nie łudźmy się próźnemt obietnicami, których urzeczywistnienie zdaje się prawie rnepodobnem. W głównej kwaterze głoszą, ii przyłączono do poczwórnego traktatu dodatkowy artykuł, prztz który zobowiązuje się Francya udzielić swej pomocy dla spiesznego ukończenia wojny domowej. Hiszpania zaś z swej strony zobowiązuje się, w razie gdyby Francya wojnę prowadzić miała, dostarczyć jej armią złożoną, z 20000 piechoty i 2,000 jazdy. Stronnicy interwencji fraiicuzfciej wiele ra» chuja na gabinet złożony nietylko z osób 1814 roku, ale także z roku 1823, Przepowiadano nam już także gabinet, który miało wspierać 50,000 bagnetów.

ROZlllaite wiadolllości.

Z Poznania. - Podług nadeszłycb z de» paitamtntu bydgoskiego doniesień siewy pomyślnie stoją i jeszcze od suchych mrozów nie ucierpiały; boją się jednak o rzepak, jeżeli wkrótce śniegi nie spadną. - Stan zdro» wia był zaspakajający i śmiertelność bardzo mała. Cholera azyatycka tu i owdzie się tylko zjawiła w powiatach gnitźnińskiin i mogilnickun ; bydgoski i wągrowiecki Ił( rażą zupełnie od tej chłosty wolne. - W ciągu zeszłego miesiąca 10 osób utraciło życie, a z tych 5 znalazło śmierć w wodzie; dwóch ludzi zmarzło zapewne. Dziewczyna jedna do tego stopnia oparzyła się wrzącą wodą, ie nazajutrz umarła. Pijany wyrobnik spadł z woza z drzewem i przez koła zdruzgotany został, a dziedzic jeden spadł z wschodów i kaik skręcił. - II pożarów zniszczyło 13 budynków; g z tych pożarów wydarzyło się w powiecie inowrocławskim. - Pomiędzy wielu pomniejszemi zbro» dniami skradziono także przez gwałtowne włamanie się do magazynu solnego 422 talary,Jak dawniej w Pile, Nakle i Wieluniu, tak teraz'w Trzemesznie, Gnieźnie i Inowrocławiu zaprowadzono nowy przejrzany porządek miejski. -. Uwagi godną jest rzeczą, ie w powiecie chodziesktrn wiele kotów zdycha» a krowy albo nie zostały cielnemi, albo nie żywe cielęta na świat wydają.

We Lwowie księgarnia B. Jabłońskiego zajmie się nowem wydaniem całej Biblii, wzorowego pod względem jq'.yka i dokładności przekładu X. Jakoba Wujka z W ą g r o w c a * O z e ł o to składać się będzie w podwójnych kolumnach z przeszło 130 arkuszy druku. Prze. kład Wujka, uskuteczniony z polecenia Papież» Grzegorza X I I I., wydany został pierwotnie * Darnkowłk"gn, Arcybiskupa gnieżni' nekifgo.

Ta pierwsza zupełna edyrya (wi dług Bentkowskiego ) w\sz)a w Krakowie r, 1599 w drukarni Lazarjowej- Teraźniejsza odznaczy się dobo rem papieru i czcionek. Złoty kraj dla kobiet. - Podczas gdy biedne kolii« ty w Europie na mężczyn bezZenność słusznie narzekają, że icli ta w paniemkim stanie bez względu pozostawia, przeciwnie dzieje sit; pu tamtej siron.e Octanu, gdzie jest kraj calv, w którym pleć inęjka za płcią żeńską nieustannie uzdytha 1 d'u wiernej towarzyszki życia z lęschnirtnetn ramiona wyCiąga, i gdzie za kobietę, bądź wdowę lub pannę, S' luka na sztukę w przecięciu eto tysięcy pastrow ptacą. Kraj ten, któremu przy roda, lak się zilaje, swojego iiajl»ę>nieISjego dani odmówiła, ma zreszią usz.ysikiego pod. ostatku H I; w-.daje cukier, kawę',' bawełnę i wszelkiego rodzaju zboie; najpięknirjs?e trzody w dzikim «tarne Mąkaiąsię po leQo bujnych i obszernych II «mli; w jedne tylko kobiety jest on n epłodny i jaktiy zaklęiy. Ibnois jedno z niezliczonych państw Zjednoczonych Stanów amerykańskich> jest tą nieszczęśliwą krainą, w ktorei mężczyźni równie z miłości jak i na żo1tą lrhrę umie 1 a ją. Nie masz smutniejsze go widoku nad ten jaki Clnkago, stolica llinois prztds'swia. We wszystkich ulicach napotykasz ludzi, wydauająrycłi głębokie westchnienia i «ylewających Jfcz potoki. Po ścia« nach wszy-nkich domów ujrzysz nakreślone wiersze, tchnące najrkl wszą miłością; każdy dom lesi zbiorem żalów i czułych pieśni; jest to album liryczne; na każdem mx J}< u znajdziesz tylko osoby tęechniąie za tkliwe in ser cem, szukające duszy kochającej, któraby im garnek do ogn a przystawiła, ktoraby się naprawą ich biel zny zajęła. We wszystkich oczach gore płomień miłości, ptzez wszysikie pory prlt bija się tęschnota m ł o s n a. O jestto położenie okropne! W calem mieście jeden tylko gubernator, a drugi konsul angielski, którzy się do tego podnieśli zbytku, że każdy Z nich ma żonę. Lecz damy te nie mogą nigdy wychodzić z swego pomieszkania, albo wiem w tym dni u, w ktorymby się wyjść 0Imieliły, stolica Chicago buchnęłaby płomieniem. Każdtin razem gdy w llinois ogłoszą działami przyhyce parowego okrętu, wszyscy inieszkaiiry birg) tłumem na brzeg morza, i wdarłszy s>ę na o'kiet, pUają kapitana, leżeli nie przvwiozł niewiast, ktoieby miał na zbyciu, eh-oćby po największej cenie. Jednego razu przybyło do C'iicagd towarzystwo aktorów fianctizkuh, a już na trzeci dzień dyrektor teatru zastał z aktorek ogołocony ta. Primadonna poszła »a majętnego płantatora, pnsfet* datąceg« prawie małe królestwo. Aktorka gra. jąca siarę matki, została Ta1rorrQ sekrttaiza gubernatora, mającego>k Ika milionów w banku Stanów Zjednoczonych, a z subretką oźe« nił się pewien człowiek prywatny, właściciel trzydziestu ośmiu domów w Chicago. Atoli mieszkańcy kralu II nois nie długo będą z to» warz.vszek osieroceni We wszysikich francuzkich i angielskich portach znajdują się o» kręty biorące na swój pokład same tylko niewiasty, z któremi do Chicago popłyną. Spe« kul.acya ta niezawodnie szczęśliwie się po» wiedzie. Dla ttgo wszystkie mtwiaeiy, życzą» ce solne mieć sto lysięcy dolaiow 1 ocznego docliodu, Ilinejcz-yka za małżonka i ekwipaż, r zaprzęgi« m czieru zwierząt nazwanych lama, niech się zawczasu 2gła$'ają do kompanii transportu niewiast w mieście Hawrze. Pisma rossyjskie wspominają z. wielkemi pochwałami o tnlodei poetce, Hrab ance Roztopczynownie i z płodów Jej, równie jak z utworów młodego p ewcy Timoftjowa wiele pięknego wróżą dla rossyjskiej narodowej potzyi.

HIIIHEIIIaHEmURRlUlUlURMlUUlUnmlU mlUm'u u - JI JI q U - U M II -

Dla krótkiego odjazdu, jest para młodych, dobrze wyieźdźonyih, gniadej maści, anglizowanych (powozowych) koni, z szorami na nie, do sprzedaży. Bliższa wiadomość jest w pałacu Raczyńskich u Pana Maciejei»6kiego,

Ceny zboża w Berlinie, Dnia 18- Stycznia 183 S.

L ą d e m : P-zenica i tal, 24 sgr, 5 fen.

I 1 lal 15 sgr. ; żyto 1 tal. 7 sgr. 6 fen, I 1 tal. 4 sgr. jęczmień wielki 27 s>;r. 6 fen.

i 26 sgr. 3 fen; jęczmień mały ł tal. 1 sgr. 3 fen. 1 26 sgr, 3 fen.; owies 23 sgr. g fen, 1 20 6gr. 8 fen.; groch 1 tal. 8 sgr. a fen. Dowoź wynos ł 79 ł*enrpli. Wo d ą: Pszenica (biała) I tal. 28 sgr. g fen.

i 1 tal, 25 sgr. jako też 1 tal. 2r sgr. 6 fen ; żyto 1 lal. 7 sgr. 6 fen. i 1 tal. 6 sgr. 3 fen.; jęczmień wielki s8 sgr. 9 rrr> ' 26 sgr. 3 fen.;owies 23 sgr. 9 ftń. i 21 sgr. 3 fen. W Środę, dnia 17. Stycznia 1&38« Kopa słomy & tal 20 sgr. i 5 tal. 5 sgr.; cetnai siana I tal. 5 sgr, i 10 sgr. Ceny wódek, od dnia 12 fio dnia 18- Stycznia 1838. Beczka o 200 kwart podług Trallesa 54 pCt.» podług Richtera 40 pCt., za gotową zapłatą i niezwłoczną dostawą: Wódka z ziemiaków 15 tal. i 14 tal. 15 sgr.

C e n a Z i e m i a K Ó vr, Szefel żieuiiaków 15 egr. i 10 sgr.