GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.02.27 Nr49

Wielkiego

TA

Xiestwa PO ZNA N SKI EGO

Nakładem Drukami Nadwornej Jf; De.le.ra i SpólkL - Redaktor: A, Wanno Wshi.

JW49.- We Wtorek dnia 27. Lutego 1888.

Wiadolllości zagraniczne.

F 2 a n c y a, Z Paryża, dnia 17. Lutego.

Onegdaj dawał Pan Dupin, w funkcyi swO> jej jako Prezes Izby Deputowanych, świetny bal, na który przeszło 2000 osób było zaproszonych. Xąiq Orleański, który festyn ten obecnością swoją zaszczycił, był w czarnymI fraku, jakoż prawie wszyscy Panowie przy tej sposobności w czarnym :traku i z czarnemikra watami wystąpili. Xię2na Orleańska z przyczy ny słabości nie była na tym balu. Journal du Commerce wyrażar "Rzeczą to obecnie udowodnioną, której nawet najgorliwsi stronnicy ministrów zaprzeczać się nie ośmielają, źe gabinet całą swoje stracił powagę i źe końca tej sessyi zapewne nie dożyje. Ministrowie sami narzekają jeden na drugiego i wszytkie sprężyny już są w ruchu, aby zmianę, ministeryalną sprowadzić. Hrabia Mole, zniechęcony coraz bardziej przez po.

stępowanie doktrynerów, czynił nowe usiłowania u Pana Thiersa w celu zawiązania powtórnie sprzymierza zaczepnego i odpornego, zerwanego z przyczyny poprawki' Hebertowskiej. PP. Montalivet i Salvandy z swej strony z członkami prawego środka się łączą. Wszakże zdaje się, źe ani lewy ani prawy środek stanowiska,. które obecne ministeryum zajmuje, przyjąć nie chce. Pan Guizot tego zdania,- źe chwila wstąpienia jego do gabinetu jeszcze nie nadeszła. Badby widział kilka py. tań już rozstrzygniętych, zanim wydział jaki przyjmie; bo gdyby np. przed rozstrzygnięciem« pytania względem redukcyi rent do ministeryum wstąpić miał, Izba łatwo go znowu do wystąpienia zniewolić mogła. ", W giełdzie dzisiejszej obiegała' pogłoska o wstąpieniu Pana Humatin do gabinetu, z po. wodu której kursą fondów francuzkich się zniżyły. Piszą z Bajonny z d. 13. m. b.: "Don Car« los znajdował się dn. 10. w Azcoilii a dn. 13; w Tolozie, skąd dnia następnego do Estelli się udać zamyślał. Karoliści gromadzą się nad granicą na warską a Generał Goni gotuje się do przeprawy przez Ebro w okolicach Menda wii. Espartero dalej się: wstecz cofa; połączywszy z korpusem swoim załogi z Villanueva-de Mena, Medina-de-Pbmar i Villarxayo, fortynkacye tych trzech warowń zniszczył. Dolina Mena* znajdąje* się teraz l całkiem w rę,ku Rarolistów." Pewna l gazeta tutejsza zawiera następujący dopiss "Dochodzą nas drogą nadzwyczajną, ale za pófbo,. aby już; w tym numerze mogły być umieszczone, wiadomości z Madrytu, zd. xx.m. h, Sanz i Pardinaa korpus karolistowekś między Banzą i Ubędą zupełnie porazić mieli." Z dnia 18. Lutego.

W Kuryerze francuzkirn czytamy: "N iektóre dzienniki usiłują od dni kilku cały gabinet jak juź na schyłku i w etanie rozwiązania będący wystawiać. Pogłoski te pozy» ska wszy wiarę w giełdzie, sprawiły zniżenie się kursu fondów. Wszakże osoby dobrze zainformowane twierdzą dzisiaj, źe o zmianie Ministeryum ani mowy nie ma; źe Mimstro wie zgromadziwszy się wczoraj wspólnie postanowili w przyszły poniedziałek przełożyć Izbie projekt do prawa dotyczący tajnych funduszów, których summę ostatecznie na 1,500,000 frank, oznaczono." W piśmie z Tulonu z dn. 13. m. b. wyczytujemy: A Dzisiaj statek parowy "le Spbynx", który dn. 10. m, bież, z Algieru odpłynął, do przystani naszej zawinął. Zdaje się teraz niezawodną, źe się kroków nieprzyjacielskich ze Strony Abdel - Kadera obawiają. Twierdzą powszechnie, źe depesze Marszałka Valee bardzo ważne. Nowy Generalny Gubernator gotów w AfryceApozostać, jeżeli Ministeryum na żądane pFzezeń wzmocnienie wojska zezwoli. Adjutant Marszałka z wielkim pośpiechem wybrał się do Paryża," Rząd ogłasza następującą telegraficzną depeszę z Bajonny z dn. 15. III, b.: "Espartero powróciwszy d. 8> do Logrono, d. 10. do Łodosy wyruszył. Zdaje się, ie ma zamiar uderzyć na Estelle, Don Carlos w drodze do Estelli, dn. 12, przybył do Tolozy, Siedem batalionów poprzedza go, w celu połączenia się w Solonie z wojskiem nawarskiem. Narvaez stanąwszy w Jaen objął niebawem naczelne dowództwo nad wojskiem naprzeciw Don Basilio Garcii stojącem.« .

Piszą z Łogrono z dnia 11, b. m.: "Pułkownik Quintana w 3000 wojska dzisiaj wyruszył, końcem wzmocnienia korpusu Generała Rebero, zajmującego stanowisko naprzeciw Mendawii. Wyglądają w tych stronach bitwy z przywodzcami karolistów , Goni i Zabalą. Don Carlos zimę w Estelli przepędzić zamyśla.

Generałowie nasi oddają się (iak się zdaje) dawnej nieczynności. jiyczyćby wypadało, ieby Cordova znowu naczelne objął dowództwo; jego śmiałość albowiem sprawie Królowej wi<;cejby korzyści przyniosła, aniżeli ostrożność Espartery . "

A ngli a.

Z Londynu, dnia 13. Lutego.

Wiadomości z Lizbony z d, 7, b. m. donoszą, ie dniem pierw Kortezowie długo się naradzali nad ofiarowaną pożyczką z sirony ban. ku i poleczonych 2 nim kupców t ale że obrady te do żadnego nie doprowadziły skutku. Sądzą jednak, źe trzeba się będzie skłonić do przyjęcia ofiary takowej. J eden lizboński dziennik twierdzi, źe przed ogłoszeniem nowej konstytucji Królowa nowych mianowań przedsiębrać nie chce; przy tej zaś sposobności mają ogłosić ogólną amnestyą i wielu woj. skowych na wyższe posunąć stopnie. Wicehrabia das Antas podziękował za naczelne dowództwo w północnych prowincyach. Obawiają się, żeby Basilio Garcia do portugalskiej Estremadury nie wkroczył, a gdy na posiedzeniu Kortezów użalano się na bezczelne postępowanie bandy Remeschidy w południowych prowincyach, odrzekł Minister, że nie ma pieniędzy na uzbrojenie i utrzymanie wojska, któreby tam wysłać należało. Na Tagu tylko już były 3 liniowe okręty angielskie. Dnia logo Lutego przedłożono obu izbom palamentu traktat handlu i żeglugi, zawarty między królową Wielkiej Brytanii i królem Grecyi, a podpisany w Londynie pod dniem 4go Października 1837. Podług tegoż okręty greckie w portach angielskich, a angielskie f» greckich'nie będą na przyszłość opłacać innej daniny, jak tylko taką, jaką okręty własnego narodu opłacają. Obu mocarstwom wolno wzajemnie mianować Łonzuldw w portach obustronnych. Poddani obu mocarstw używać będą w obu państwach zupełnej religijnej tolerancyi 1 mają wszelką wolność testamentarnego rozrządzania swym majątkiem. Traktat ten zawarty jest na lat 10, licząc od dnia wymiany ratyiikacyjnej. Donoszą z Indyj wschodnich, źe zawsze tam jeszcze utrzymuje się wieść o mającej nastąpić wojnie Anglii z państwem Awy. Według ostatnich doniesień, była Awa całkiem prawie opuszczoną, a wszyscy kupcy ormiańscy wynieśli się z tarotąd do nowej stolicy Kayung Mayoung. Nowy władzca Awy zdaje się znajdować wielkie upodobanie w powadze, monarchicznej i twierdzą, źe jest wielkiem szczęściem <<IIa pułkownika Burney (rezydenta angielskiego) i jego towarzyszów, iż opuściwszy stolicę Awy zaraz do Ranguny się udał. Król Awy pisał list do gubernatora generalnego Indyów, w bardzo dumnym ułożony tonie, a w którym wprost domaga się oddania wszystkich z d o b y t Y c h posiadłości A wy, Przeto ani na chwilę nie wątpią, ie wojna niebawem wybuchnie. Rundszyt Singh mianował sułtana Mohammeda Chana władzeą Peszaweru. Nieporozumienia zachodzące między generałem Ventura a Kadszą zostały zupełnie załatwione. Radsza Bhurypuru sam skreślił mapę swych posiadłości w Awie. Od Lietopada 1836 <<10 Kwietnia ziono piwa: do Madras i Kalkut ty (z Londynu i Liwerpola) 10,408, a do Bombay, również z tamtąd, 3002 oxeiow. Skarżą się obecnie na brak sposobności do umieszczenia kapitałów. Spekulacyja przeto porywa się znowu na przedsięwzięcia takiego rodzaju, które nie ze wsaystkiem najpewniejsze wróżą korzyści. Hiszpania, Morning-Chronicie umieściła pismo, z Madrytu z d. 3. Lutego, w którem między inne mi wyrażono; W Mancha wszystko pozostało w dawnym stanie, Don Basilio Garcia zwrócił się ku południu, i ma obecnie, podług wiarogodnych doniesień, znajdować się w Gawlinie, w prowincyi Jaen, tak że na przypadek, gdyby go ścigać miano, o czerń zresztą nikt dotąd riie myśli, pomiędzy gory Sierra Morena schronić się może. Powiadają, źe wyprawa karolistowska ma na celu przeszkodzenie utworzenia armii odwodowej w Andaluzyi. Przedsięwzięcie takowe nie jest głu pie, aie z pewnością na wielkie natrafi trudności, z powodu zdolności Narvaeza i przywiązania, jakie lud do niego okazuje. Także milicya narodowa jest tam liczniejsza i lepiej uorganizowana niż w którejkolwiek innej części królestwa. Generał Pardinas potrafił nareszcie opuścić T oledę z transportem pienię« dzy i żywności i udaje się do armii, którą pod dowództwo jego oddano. Bawił on w Toledzie dni kilka nie mogąc dostać ani jednego żołnierza do swej eskorty, gdy waleczny Generał anz jeszcze s,ę prz"y calem wojsku w Toledzie o swoje godną osobę obawia. Generał Funster w podobnem by! położeniu 1 ani jednego człowieka przeciw nieprzyjacielowi wysiać nie mógł, W ogolę nie ma nic haniebniejszego od prześladowań, na jakie tego walecznego oficera wystawiono. Uszczypliwe pociski dziennika M u n d o skłoniły go do zażądania dymissyi i umieszczenia w E c o d e l G o m e r c i o usprawiedliwienia brania się swego w Toledzie. Rząd nie chciał się do żądania jego przychylić. - Najważniejszym wypadkiem wojennym w tym tygodniu jest zdobycie Morelli w Walencyi przez karolietów pod Cabrera, Morella jest bardzo ważnym punktem i wypadało na każdy przypadek pospieszyć mu na odsiecz, Dowódzca w cytadela' mężnie się broni), a gdy był zmuszony cofać się, przebił się z garstką regularnego wojska i milicyi przez karolistowskie zastępy. Wczoraj przeczytano w Izbie Deputowanych depeszę Espartery o zwycięztwie pod Balrnaeedą. Rząd ciągle posuwa na wyższe stopnie i rozdaje ordery, ale w licznym szeregu oficerów umieszczanym codziennie w Gazecie dworskiej, rzadko który godzien takowego za» szczytu. Tak np. waleczny Rodriguez, który powstanie w Sierra de Burgoa przytłumił, aa» me tylko odniósł rany a w Ministerstwie wojny ani wspomną o nim. Podobnież się rzecz ma z walecznymi oficerami Zurbano, Pataleon, Bona i wielu innymi, podczas gdy Minister wojny brukotłuków madryckich orderami obsypuje. - Maski i mrozy więcej tera* zajmują mieszkańców Madrytu niż wojna domowa. - Po długich i ciągłych ulewach wy. pogodziło się nareszcie nie bo, i mróz nastał; Spodziewają się, mianowicie w południowe) Hiszpanii, obfitych żniw z powodu wielkich deszczy, które tam tak koniecznym są warunkiem żyzności, jak wylew Nilu w Egipcie. Niemcy.

Z Meklenburskiego, d. 16. Lutego« Professorowi Dahlmann Uak wiadomo, jednemu z tych, którzy z Getyngi dla protestacyi swojej oddaleni zostali), ofiarowano posadę po zmarłym N ormanie w Rostocku z 1600 tal. pensyi. Gdy Prot. Dahlmann już oświadczył był gotowość przyjęcia miejsca tego, rząd Meklenburski wszystkie układy nagi« cofnął.

7'o.il.il.ilM.il.fl1Ul.il.il.il.il.

Rozmaite wiadomości.

Piszą z Hollandyi: »Wiadomo, źe z samego początku ostrej tegorocznej zimy, KrólJmć rozszafował znaczne summy na wsparcia dla ubogich mieszkańców miasta i wiele rodzin, dzięki Jego szczodrobliwości, podźwignione zostały z nędzy. Opowiadają teraz następną anegdotę, Temi dniami Król, przebywając jedne 2 małych ulic, które wychodzą na Denneweg, usłyszał w jednym nikczemnym domku płacz dziecięcy. Wchodzi i znajduje obraz największego ubóstwa. Dowiedziawszy się, i£ to jest rodzina ubogiego wyrobnika, który odszedł na robotę, Król powiada, że przyszedł zapłacić dług, który winien gospodarzowi, 1 mimo oporu matki płaczących dzieci, daje jej znaczne pieniężne wsparcie. Nie prędzej poznano Króla, aż kiedy już wyszedł na ulicę, i takim to sposobem jeden z jego dobrych uczynków został odkryty." W Diisseldorf zatrzymano ostatnimi czasy wlocęgę, żyda; jest to ten sam, co w roku przeszłym, w okolicach tego miasta, zamordował z niesłychanem okrucieństwem dziecko P, Paecz. Są jeszcze, nieszczęściem, m o w it gazeta Szwabska, pomiędzy izraelitami tacy» co dzielą zgubny przesąd, jaboby noszenie przy sobie krwi zamęczonego chrześcianina, daje wet pomaga do zbawienia duszy. Pamiętamy dotąd jak przed czierema laty pod NeuerhofI, a przed dwoma pod Oorpmagen, nad Benem, znaleziono podobne ofiary, zamordowane w sposób niemniej okrutny, jak dziecko Paetza, Trup tego dziecka znaleziony był w następnym etanie: Wszystkie członki oddzielone od ciała; paznogcie z rąJ<. i nóg wyrwane; oczy, lista, nos i uszy zupełnie pokłóte? wszystkie żyły i główna arterya szyi, otwarte. Zbrodnia ta tak rychło została odkryta, że trup znale * ziony był jeszcze ciepłym. Okoliczności morderstwa niepozwalają wątpić że było popełnione w celu wydobycia co najwięcej krwi z niewinnego męczennika. Na pierwszą o tern po* głoskę lud zebrał się w tłumy i chciał wszystkich żydów w Diisseldoń wymordować, Policya wszelkiemi środkami usiłowała porządek przywrócić. Zbrodnia śledzona była z największą pilnością» Rząd wyznaczył 300 Tal. nagrody za odkrycie jej sprawcy; bogaty jeden kupiec przyrzekł od siebie 100 Tal. a zgromadzenie izraelskie jeszcze tyleż, w tymże celu, dla pokazania jak dobrze myślący izraelici brzydzą się podobną zbrodnią. Mimo to, niezdotsno powziAść żadnego śladu, aż dopiero teras morderca wpadł w ręce sprawiedliwości. Gazeta H e r a l d, wychodząca w N owymYorku, donosi, że kapitan Bay, z Nantucket, odkrył w Peru, niedaleko Guarmey, nową podziemną Pompeję; znalazł tam mnóstwo mumij, monet, naczyń formy szczególnej i wiele innych ciekawych przedmiotów. MontecchiiCapuleti.-Montecchii Capuleti ImQą jeszcze zamki, obok których idzie gościniec między Wicenzą a Werona, Członkowie pierwszej rodziny żyją teraz w ubogim sranie, w pobliskości swych zamków w mielcie Wincenza, pod imieniem Traversi; lecz Gapuleti są jeszcze familiją zamożną, i mieszkają w swoich zamkach Montobello i Bonifacio, pod nazwą Hrabiów Bonifacio. Rodowód koni arabskich. - Wiadomo, że pięć głównych rodzin koni arabskich, pochodzi od pięciu klacz Mohameta, zowią się one el hornh i znane są także pod nazwą Nedjede, ponieważ z tego raju pochodzą. Równie inne okolice Wschodu wydają dzielne konie; egipskie są ogniste i rącze; kraina JetnenHedjas w Arabii dostarcza pięknych biegunów;; lecz nad wszystkie wynoszą Arabowie swych nedjedów. Każdy koń tej rasy powinien rmeć świadectwo rodowodowe, ułożone eJ] sposobie następującym: "W imię wszechmocnego, miłosiernego Boga, od niego wypływa wszelka łaska !' Prorok mówi: Nigdy nie »gromadzi im.; mnj Jod dla popełnienia niesprawiedliwości!' Przeto niżej podpisani poświad

czarny 1 przysięgamy na nasz pas i nasze przyszłość, że koń Azrag (siwosz) ma cztery lata, zrodzony jest z klaczy nedjedy i perskiego ogiera i łączy w sobie przymioty owych nieocenionych rumaków, o których mówi prorok: »Pierś ich jest skarbem, a grzbiet ich siedliskiem honoru." Stosownie do tego wydaliśmy to zaświadczenie. »Z resztą. Bóg jest najle A pszytn świadkiem,"

W komisie u nas wyszedł i zeszyty jest d nabyci» po i 5 sgr. : "Czwarty Sejm Wielkiego Xiestwa Poznańskiego w roku 1837 -" Poznań, w Lutym 1838* W. Decker i Spółka, królewscy nadworni drukarze, OBWIESZCZENIE.

Podajemy niniejszem do publicznej wiadomości, że mąjątek po wdowie Blue nich en Silberberg" z Krotoszyna, nad którym się toczy skrócony proces konkursowy, podzielony być ma pomiędzy wierzycieli, którzy się dotąd zgłosili, Poznań, dnia 2. Lutego l8j8Król. Pruski Sąd Główny Ziemiański.

Wydział r.

Pierwszą nauayUcj świeżej solone; wyziny, wyborny lia wiar, świeży bulion i przednią herbatę, otrzymał Szymon Siekieschin przy Wrocławskiej ulicy.

Kurs papierów. i pieniędzy giełdy Berlińskie. .

Dnia 24. Lutego 1838.

Sto- N apI. (urant prC. papie- goto - rami wizn 4 102J 1021 4 103i 1021 65* 64f 4 103Ą 103/ r 4 102* 4 1031 102S 4 . .

4 1 431 4 P3 1 4 4 IOlf 100J 4 101 } 84 99f 99i 4 1001 31 991 99f 4 105* 88 2151 2141 Ę 13ft r 131 -1 3

Oblig! długu państwa. . . , PI. ang, obligacje 1830.. , , Obligi premiow handlu morsk Obligi Kurmaichii z bież. kup.

Obligi tymcz. Nowe'j Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito

. , . <

Zachodnio - Pr. listy zastawne Listy zast. W. X. Poznańskiego W s c hodnio - Pr, listy zastawne Pomorskie dito dito dito Kur- i Nowomarch. dito dito dito dito Szlaskie dito ObI. zaległ, kap, iprC. Kur-iNo wej - Marchii .... ,

Frydrychsdory . , « « · Inne monety złote po 5 talarów