GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.03.13 Nr61

Wielkiego

TA

Xię stwao z NAŃ SKI EGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki, - Redaktor: A. Wannowsh'

JM61.- We Wtorek dnia 13. Marca 1838.

Wiadomości krajowe.

z Berlina, dnia io. Marca. N. Pan Cesarsko - Roseyjekiemu Rzeczywistemu Radzcy Stanu Pr ianisch nikoff, Dyrektorowi Cesarskiego Poczt-Amtu w Petersburgu, order orla czerwonego 2. ki. z gwiazdą, Radzcy Sianu Baranów w Rydze, pocztmiBtrzowi gubernialnemu, order orła czerwonego 2. ki., oraz sowietnikom Steer i Weyrauch przy Cesarskim pocztamcie w Petersburgu, order orla czerwonego 3. ki. dać raczył.

HMTMTHM

Wiadomości zagraniczne.

R o s s y a.

Z Petersburga, dnia 17 .Lutego(r. Marca.) Przy Reskrypcie Cesarskim z d. 17. Stycmia, Generał-Porucznik Senator Kniainin, miał szczęście otrzymać tabakierę brylantami ozdobioną z wizerunkiem N. Fana, w dowód względów J. C. Mości za długoletnią gorliwą służbę, tudzież za szczególne prace, podjęte w urzędzie członka byłej Rady tymczasowej, która zarządzała Departamentem Dóbr Rząwych. Znany artysta P. Karol Lipiński, przybył do tutejszej stolicy.

F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia 3. Marc?; Journal de Paris powiada: Zmuszeni jesteśmy zwrócić zawczasu uwagę publiczności na dążność, jaką niestety wielka liczba deputowanych objawiać zaczyna, Potwierdza się, ie członkowie Kommissyi, którym zbadanie wniosków Panów Passy i Gouin poruczono, nie ograniczają się na samem zbadaniu" ale owszem odmienne i całkiem nowe projekta ułożyć pragną. Przez to naturalnie rzecz cała innyby wzięła obrót. Nie sądzimy, aby takie wdcieranie się w zakres administracyi zaiaz teraz nastąpić miało, spodziewamy się nawet, cokolwiek kto powie, że w rzeczonych Kommissyach prawdziwie konstytucyjne zasady podostatkiem majdą obrońców i odniosą zwycięztwo nad fałszywemi twierdzeniami, któreby chętnie zastosować chciano. Ale konieczną jest rzeczą zwrócić na to uwagę, że się usilnie starają o naprowadzenie większości na tór takowy. Niezaprzeczoną jest rzeczą, ie inieyatywa Kommissyów nie zgadza się bynajmniej z duchem regulaminu Izby. To nam przecież za dowód służyć nie będzie; bo nie omieszkanoby nam na to odpowiedzieć, źe Izbie wolno swój regulamin zmieniać. Lecz gdyby doetatecznem było, aby depute« wany jakikolwiek tylko wniosek na biórze złożył, w celu nadania Kommissyi pozoru do dnio rządowi do przyjęcia, musiałyby takie Kommissye równocześnie przywłaszczyć sobie prawo śledztwa w całej obszerności; niepodobnoby było albowiem przypuścić, ażeby bez dowodów, bez poprzedniego zasięgnięcia rady, bez gruntownego zgłębienia wpływających do tego wypadków, projekta do prawa układać miały, W biórze, w któremby się dziewięciu Kommissarzy naradzało, byłaby cała adminislracya wraz z całym rządem w tako» wym razie reprezentowaną. Albo, innemi słowy, Izba stałaby się wtedy zamiast naradząją« cego się zgromadzenia zgromadzeniem administracyjnem. To zaś w jawnejby zostawało sprzeczności z duchem instytucyi naszych. J ournal de Paris wyjął z innego dzień* nika tutejszego następujący artykuł z dodatkiem, że treść tegoż za uzasadnioną poczytuje: "Wczoraj krążyły w Izbie i na giełdzie niepokojące wiadomości. Zapewniają, źe Prezes Rady ministerialnej otrzymał na drodze urzędowej nader zasmucające doniesienia o etanie stosunków handlowych w północnej Ameryce. Stan kupiecki w Stanach Zjednoczonych, który już Francyi winien 13 milion, iranków, zamówił jeszcze u nas towarów za 3 milion, franków, a tak nasze miasta fabryczne narazić się mogą na podobne niebezpieczeństwo jak w upłynionym roku. Podług tychże samych wiadomości ma się i Belgia W opłakane m położeniu finansowem majdo nać i Anglii podobnież przesilenie handlowe zagraża." - Dzienniki oppozycyjne są tego zdania, że Minieteryum dla tego tylko podaniom powyższym wiarę wyjednać pragnie, aby ich użyć na dowód przeciw redukcyi renty. Konsul amerykański, P. Warden, oznajmił 20, z. m. Akademii Nauk; że kanał, mający otworzyć międzymorze Panama, będzie ukoń czony w roku przyszłym, *Kanai len zaczyna się przy ujściu rzeki S. Juan de Nicaragua, pod ioo, 58* szerokości północnej; idzie tąż rzeką aż do jeziora Nicaragua, przechodzi miasto tegoż nazwania, tudzież miasto Sornette, i wpada nakoniec do zatoki Papagayo. Świat uczony poniół wielką stratę przez na gle nastąpioną śmierć sławnego oryentalisty, Pana Sylwestra de Sacy. Dnia 16. Lutego z rana był jeszcze zupełnie zdrów, odbywszyitego dnia zwykły swój kurs w kolegium Francyi (College de France), udał się do Izby Parów, gdzie nawet miał udział w rozprawach. Po ukończeniu posiedzenia tego, gdy opuścił pałac Luxembourg, naruszył go paraliż właśnie w tej chwili, kiedy wsiadał do fiakra, chcąc wrócić do domu. Umarł dnia a));. Lutego, przeżywszy lat 80.

Zwłoki Generała Caraman przywiezione zostały dn. 17, Lutego z Algieru do Tulonu. Król Francuzów zatwierdził plan nowej naukowej podróży przez Szwecyą, Norwegią, Laponią do Spitzbergen, Kierować nią.będzie P.Gaimard, z którym Król długą w tym przedmiocie miał rozmowę i pokazywał mu na mappie drogę, którą sam odbył w r, 1795 przez Norwegią, Szwecyą i Laponią, Król Szwedzki ofiarował się dodać P, Gaimard kilku szwedzkich uczonych, którzy mu w tej ważnej podróży do bieguna północnego towarzyszyć będą. Projekt, ażeby Anglia i Francya zaręczyły pożyczkę dla madryckiego Rządu, zdaje się spełzać na niczem. Gabinet londyński żadną miarą wdawać się w to nie chce, zapewnia, że już dosyć czynił dla Królowy Izabelli. Mniema, że bez zezwolenia Parlamentu nie może dać takiego zaręczenia; nie przyjął zatem projektu nadesłanego w tym. względzie z Paryża. W skutek tego i Ludwik Filip nie chce także nic już więcej słyszeć o tym projekcie. Rząd madrycki będzie przeto pod każdym względem sobie samemu zostawiony, chyba że ze strony francuzkiej Izby Deputowanych wniosek po. dany zostanie do pospieszenia mu przez wsparcie pieniężne z pomocą. Zdaje się, że Pan Thiers powziął zamiar podobnego projektu.

Z dnia 3. Marca.

Stosownie do gazety de Tribunaux zeznanie młodego człowieka, nazwiskiem Valentin, spowodowało władzę do nowych badań w sprawie spiskowej Huberta. Wspomniany Valentin, d. 20. Lutego w Poitiers z przyczyny buntowniczych odezw i podejrzenia o inne oszukaństwa, stanął przed Sądem, gdzie między innemi oświadczył, iż należy do rzędu republikanów i jest jednym z liczby 28 politycznych w ężniow, co z St. Pelagie uszli. Powiedział, że odtąd Francyą i kraje zagraniczne w rożnych przejeżdżał kierunkach, wywiązując się z poleconych sobie przez zwierzchników republikanizmu missyi. Ponieważ jednak dziennik w Poitiers obżałowanego na podstawie tych zeznań ogłosił za oszukańca, który przez zmyślone zeznanie chce sobie na dać znaczenie i stać się przedmiotem powszechnej ciekawości, Valentin tern oburzony nader ważne rrecry miał wydać, w skutek czego go do Paryża zawieziono. Odkąd tu przybył już kilka razy go badano. Stosownie do listów z Constanz Xiąźę Ludwik Napoleon oniemal się nie zabił upadłszy z koniem. Koń albowiem z nim się rozbiegł i upadł nad krańcem przepaści, tak dalece że i jeźdźca i konia li tylko drzewo nad urwiskiem leżące wstrzymało. Mimo to skaleczył sobie Xiąźę rękę i goleń tak niebezpiecznie, że przy.

leczyć. Międzyosobami, które onegdaj tłumnie do Louvru się cisnęły, dla przypatrywania się płodom wystawy kunsztów, był leź starzec poważny z siwą głową, mający kij w ręku. Oddźwierny prosił go, aby stosownie do przepisów kij swój przed salą zostawił. Starzec odpowiedział: "Ale ja bez kija iść nie mogę, bez niego zaraz bym przy pierwszym kroku upadł." Oddźwierny odrzekł, ii go wprawdzie żałuje, ale od instrukcyi swojej odstąpić nie może, stosownie do której tylko osobom mającym nogę drewnianą użycia kija w sali do zwolić może. "O jeżeli tak, to już dobrze, odpowiedział starzec. Uderzył więc kijem o nogę swoje a dźwięk dowiódł, iż z drzewa być musiała. Tak go więc wpuszczono. Jakoż starzec (en nie był nikim innym, jak generałem R., któremu na polach Możajskicb kula nogę oderwała. Z dnia 4. Marca.

Valentin ciągle jeszcze badany przez Sędziego, ważne czyni zeznania, lubo go już na fałszYlVYch i sprzecznych zdybano oświadczeniach. Studenta medycyny, Forestier, jako podejrzanego o udział w spisku przeciw rządowi, wczoiaj przyaresztowano. Zdaje się, że i on należy do sprawy Hubertowskiej» Ostatni numer dziennika la Mode policya w expedycyi tej gazety i na poczcie zabrała. Listy z głównej kwatery Don Carlosa donoszą, że wkrótce nowa wyprawa w głąb Hiszpanu wyruszy, Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 23. Lutego.

Generał Flinter wydał następujący buletyn do Generał Kapitana nowej Kastylii: "Odebrałem depeszę od komendanta zostawionego odemnie w Yevenes dla ufortyfikowania miasta tego oddziału wojsk, w której donosi, iż władze w Marjalizy pewne odebrały doniesienie, że Jara w skutek potyczki z d. 19. Lutego od karolistów samych zamordowany został i że cała młodzież, uprowadzona gwałtem z domów rodzinnych, do siedzib swoich wróciła. Duch ludności powszechnie na naszą korzyść się ożywia, W I o c h y.

Z Neapolu, dnia 17. Lutego.

(ZLipskiej Gaz. Powsz) - W nocy z dnia 13. na 14, Lutego byliśmy świadkami nadzwy czajnego awiska przyrodzenia. Bez znacznej widocznej burzy morze W okropnym zostawało ruchu i wyżej stało, niż kiedykolwiek. Bałwany uderzały z straszliwą mocą o brzeg morski, zburzyły mur wzdłuż Strada nuova delia marina, kilkanaście wielkich słupów i mocnedrewniane poręcze wzdłuż linii celnej, prze. rzucały kamienie ważące 3 -4 cetnarów przez so kroków szeroką ulicę i mieszkańców po domach na tejże ulicy ze snu budziły. Rano d. 14. Lutego człowiek jeden tak gwałtownie przez bałwany uderzające na ulicę ugodzony zosta), że padł bez zmysłów na ziemię, a powóz parokonny ledwo się w poboczną uliczkę schronić zdołał. Okręt jeden z 400 rekrutami z Sycylii miał zatonąć i jeszcze więcej nieszczęść niezawodnie się na morzu wydarzyło. Już d. 11. Lutego stał barometr bardzo nisko, a dn. 14. przez całą noc gwałtowna panowała ulewa. - Z Messyny donoszą pod d. 7. Lutego, że zimno bardzo dotkliwe i nawet śniegu wyglądano. Tu w Neapolu przeciwnie ciągle mamy po 6- 11 stopni ciepła i w Abruzzach przed kilkoma dniami jeszcze śniegu nie było. - W zeszły czwartek mieliśmy bardzo ożywiony Corso. Król z orszakiem swoim jechał wielkierni, pięknie wyrabianemi sankami w ubiorze rossyjskim; Xiążę Leopold z swoim orszakiem ubrany był po młynarsku. - Z Sycylii nie mamy żadnych wiadomości. G a i i c y a.

Ze Lwowa, d. 1. Marca.

Jk. Karol Mierzwiński, dziekan metropolitalnej kapituły lwowskiej obr. ł a c, prałat infułat stanisławowski, cit. radzca gubernijalny, przeżywszy łat 53, d. 28. Lutego przeniósł się do wieczności. Jak słychać, ustawa względem kolei żelaznej, mająca w krotce być ogłoszoną, którą dla wszystkich prowincyj Monarchii Austryjackiej wypracowano, ma być już od JCKMości usankcyjonowaną. Dyrektorowie "północnej kolei żelaznej Cesarza Ferdynanda," mieli w dniach piewszych przeszłego miesiąca u JCKMości posłuchanie i na pamiątkę tego wielkiego przed, sięwzięcia ofiarowali mu medal bity. Poczem w tymże samym zamiarze udali się do obie* dwóch Cesarzowych.

Rozmaite wiadomości.

Ze Lwowa. - »Tygodnika rolniczo-przemyełowego" wyszedł Nr, 16. i obejmuje przedmioty następujące: Główne zasady użyźnienia roli. O stajennym chowie owiec w miejscu pastwisk. Porównanie fabrykacyi cukru burakowego w Czechach z naszemi sposobami galicyjskiemu Tani sposób czyszczenia oleju. Zepsute i śmierdzące oleje czyścić. Nowy środek siły poruszającej (moteur") pod nazwą': turbine" czyli koło wirowe (Kreiselrad). ZMorawy. - W jednym z dawnych kościołów w Znojmie znaleziono obraz, mało«