G

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.06.01 Nr126

Wielkiego

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dehera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

JW 126.- W Piątek dnia l. Czerwca 1838.

Wiadoll1ości krajowe.

z B e r l i n a , dnia 28. Maja. Przybyli t u: Xiąźę E l i m M e t s c h c r s k y i Cesarsko roesyjśki Rzeczywisty Radzca Stanu, Cha m b e a u, z Petersburga. Z dnia 29. Maja.

N. Pan byłego Sędziego pokoju, a obecnie Assessors przy Sądzie Ziemsko. miejskim Zweigel w Rogoźnie Sędzią przy Sądzie Ziemsko, miejskim, a Kornmissarzy sprawiedliwości Jacoby i Guderian w Poznaniu Radzcami sprawiedliwości mianować raczył.

N. Pan Sekretarzowi przy Najwyższym Sądzie krajowym S a m m e t w Bydgoszczy i Sekretarzowi przy Sądzie Ziemsko - miejskim i Dyrektorowi kancellaryi G rolko wekiem u w Gnieźnie przydomek. Radzcy nadwornego' nadać raczył, /\

Przybył tu: JO. panujący Xiaje Anhal tKóthen z K6then.

wnwmiwwwr

Wiadoll1ości zagranICZne.

R o s s y a, Z Petersburga, d. (9.) 21. Maja.

Oto są Reskrypta Cesarskie, przy których XI'.. WW. JJ, XX. Bisbjpi Grecko-unitscymieli szczęście otrzymać order Sw. Anny 1. fclassy: i) 00 Biskupa Orszańekiego, Bazyle» go. "Mając wzgląd na wstawienie się zeszłego w Bogu Metropolity Grecko-unitskich kościołów Jozafata, i poświadczenie jego o pożytecznej służbie i pracach waszych ku przywróceniu dawnych obrzędów Grecko-unitskiego kościoła, najłasIcawiej zaliczamy was w poczet kawalerów orderu Sw, Anny 1. klasey, którego znaki, przy niniejszem przesyłające się, rozkazujemy Wara przywdziać i nosić według ustawy. Pozostajemy Cesarską łaską naszą wam przychylni." - Do Biskupa Brzeskiego, Antoniego. "N a poświadczenie Zwierzchności o odznaczonej gorliwości służbie waszej i usilnych pracach ku wypełnieniu włożonych na was obowiązków, naj miłościwiej zaliczamy was w poczet kawalerów orderu Sw. Anny I. klagsy, którego znaki, przy niniejszem załączające się, rozkazujemy przywdziać i nosić według Ustawy. Pozostajemy Cesarską łaską naszą ku warni przychylni. '* Gazety tutejsze ogłaszają następne szczegóły o przejeździe N. Pani przez Dorpat. Dnia 2g. Kwietnia, o 8*wieczofem, wnet po przybyciu Cesarzowej Jmci i W. Xiezniczki Alexandry do Dorpat, Generał porucznik Krafstre'm, Kurator naukowego okręgu, miał szczęście złożyć N. Pani raport, o stanie okręgu i przedstawić" za pośrednictwem P. Generał* adjutanta» feseora Volkmann na uroczystem posiedzeniu Uniwersytetu, w dniu 21, Kwietnia z powodu imienin Cesarzowej Jtnci. J. C. W. W. XięZniczka chodziła oglądać kopułę obserwatoryura, gdzie się przypatrywała refraktorowi i innym narzędziom astronomicznym; nieszczęściem, etan powietrza nie dozwolił czynić postrzeżeń. P. Kurator miał następnie zaszczyt przedstawić N. Pani professora N eue, Rektora Uniwersytetu i Profeseora Astronomii Struwe, a wieczorem Cesarzowa J mć raczyła ich wezwać do ewego stołu. Nazajutrz też same osoby miały zaszczyt być u N, Pani na pożegnaniu. Łaskawość z jaką Cesarzowa przyjęła zwierzchność akademicką i młódź uczącą się, zostawił nie zgładzoną w sercach wszystkich pamiątkę.« Moskaz Cesarski oznajmiony przez Pana Ministra Oświecenia.

Dnia 28. Marca, - Ze względu na długoletnią gorliwą służbę i wiek podeszły byłego Rektora Uniwersytetu Moskiewskiego Radzcy Stanu Bołdyrew, złożonego 2 urzędu w 1836 roku za niedbalstwo, i z uwagi na wstawienie się kuratora, Generał Adjuianta Hrabi Strogonow, N. Cesarz Jmć raczył temuż Bołdyrew udzielić przebaczenia, dozwolić mu pobierania zasłużonej pensyi i roskazać wykreślić ze stanu służby wzmiankę o lem iż był złożonym 2 urzędu. /\ /\ W skutek zapadłej w Najśw. Rządzącym Synodzie decyzyi, Oberprokuror Synodu w dn, 37. Marca b. r. doniósł N. Cesarzowi Jmci o wzorowej troskliwości, okazanej przez Podolskiego gubemijalnego Marszałka Szlachty, Rzeczyw. Radzcę Stanu Hrabi Przezdzieckiego ku przyprowadzłniu do wybornego stanu Greckorossyjekiej Cerkwi, znajdującej się w majątku jego, miasteczku Czarnym Ostrowie w powiecie Proskurowskiin, tudzież o udzieleniu prze? tegoż Hrabię Przezdzieckiego wszelkich materyałów potrzebnych na poprawę i przyzwoite urządzenie innych pięciu, w dobrach jego znajdujących się Cerkwi. J. C. Mość raczył roskazać, za takową bogobojną gorliwość na rzecz kościoła, oświadczyć Hrabi Przęzdzieckiemu, Monarsze zadowolenie, F2ancya Z P a ryż a , dnia aj. Maja.

O stanie zdrowia Admirała Galiois zaspakajające nadeszły wiadomości. Odzyskał zdro wie zupełnie i nie myśli więcej o dymissyi. Eskadra jego zawinęła do Aten.

Stan zdrowia Generała Haxo (od inżynieryi) wczoraj wieczorem był zaspakajającym; wy. trzymał w ciągu dnia bardzo bolesną operacyę. Marszałek Gerard, Generał Gourgaudi Pan Baude wyręczają SIę kolejno przy pielę; gnowaniu chorego. Xiąźę Orleański wczoraj kilka razy ostanie zdrowia Generała przez adjutantów swoich wiadomości zasięgać raczył, Kon stytucy onis ta zbija wiadomość, jakoby Pan Dupin na uroeystościach koronacyjnych w Londynie obecnym być zamyślał. Z dnia 23. Mają.

Wczoraj odbył się uroczysty pogrzeb Xi<;* cia Tallejranda. Już rano przyjaciele zmarłego i deputacya Izby Parów i Deputowanych, jako leż innych korporacyi licznie się w hotelu Xiecia zebrały. S alę, w której zwłoki nieboszczyka w paradzie wystawione były, jeszcze raz dla publiczności otworzono, poczem ciało do bogato ozdobionej i w herb Xiecia opatrzonej trumny złożono. O godzinie z 1 tej orszak żałobny wyruszył. Poprzedzał go oddział huzarów i gwardzistów municypalnych, z którym oddział 7go pułku piechoty z muzyką wojskową na czele się połączył. Za tymi po,6tępował karawan, ciągniony przez 6 czarnych, wspaniale przystrojonych koni. N a wozie leżały ineygnie wszystkich orderów Xiecia, CHery końce całunu trzymali Marszałek Soult, Baron Paequier, Hr. Mole i Xiążę Broglie jako W. dygnitarze legii honorowej. Zaraz za trumną szli jako główną żałobę noszący Xiążę Perigord, Xiążę Valen<;ay i Xiąźę, ]I 1 OIIITOrency. Za tymi postępowało wielu członków / Izby Parów 1 Deputowanych, instytutu, ciała dyplomatycznego, oraz Ministrowie spraw wewnętrznych i oświecenia. Szereg pojazdów rozpoczynał« 6 pojazdów królewskich, w których byli adjutanci Króla i Królewiczów. Za temi jechał pojazd zmarłego i pojazd Xieiny Dino a potem niezliczone mnóstwo innych.

W kościele postawiono trumnę na katafalku a po odbytem nabożeństwie do sklepienia spuszczono, gdzie stać będzie, aż potrzebne poczynią przygotowania, by śmiertelne zwłoki Xiecia do Valen<;ay przewieść.

Donoszą z nad granicy nawarsfciej z dn. 18.

Maja: "I w Guipuzkoi niechęć przeciw Ojalaterosom (Kastylijskim polubieńcom Don Carloea) coraz groźniej się objawia. D. to. mieszkańcy Bergary oświadczyli się przeciw Ojalaterosom i zniewolili ich do opuszczenia miasta. D. 16. zbuntowały się agi i gmy batalion guipuzkojeki w Villabonie wśród okrzyków: "Śmierć O] alaterosom ! Nie chcemy, żeby Kaetvhjczykowie Baskom rozkazywać m i e l i! " liuriza przybywszy z 6 kompaniami do Villa« bony przytłumił wprawdzie powstanie, ale nie odważył się ukarać winnych. Podobne wypadki zdarzyły się też w Azpeitii i Azcoitii." Z dnia 24. Maja, Majątek, który ś. p. Xiąźę Tallejrand zosta tran owo Rząd ogłasza dzisiaj' następującą telegraficzną depeszę z Bajonny z d. 30. Maja: "Don Carlos opuściwszy dnia 19. Estelle udaje się do Guipuzkoi, Tegoż dnia Leon przedsię. wziąwszy rozpoznanie ku Oteiza, do Lerinu eię cofnął. Z Madrytu aż do dn, 19. nic ważnego me doniesiono." Konstytucyonista odebrał z Logrono z d. 17. Maja pismo następujące: "Espartero otrzymał z Madrytu wyraźny rozkaz, aby na Estelle nie uderzył, zabroniono mu oraz przyjąć propozycye stronników Munagorrego. Obawiają się zapewne w Madrycie, żeby republikański duch Basków wojska całego nie zaraził. O/aa zajęty obecnie połączeniem z sobą dywizyi Borgo, Nogueras i Samos Migel, postanowił z teoji ekombinowanemi siłami, które do 18,000 źołrmrza dochodzą, na Cantavieje uderzyć. Cabrera nawet włącznie z niedobitkami korpusów Basilii i Negrego, tylko 3000 ludzi ma pod rozkazami swemi." Indicateur de Bordeaux donosi z Katalonii, co następuje: "Kapitan Perriquet, któremu Generał Sebastian polecił był wyparować karolistów z La Conque, z wyprawy swojej powrócił. Karolietów przez Roe d'Erolesa i Contasse dowodzonych, wkrótce rozpro szona. Pleban z Sorry, jeden zieh przywódzców, raniony a 5 agentów Don Carlosa, co eię w niewolą dostali, natychmiast rozstrzelano. Zbiegostwo w szeregach karolistów w Katalonii bardzo się zagęszcza. Korpus Generała Sebastian, liczący 4000 wojska, od d. 12, Maja dzierży doliny Casdous, c\uer, Laburei, Escalou i Sterry. " H r a Z y Z i a.

Korespondent hamburski umieścił następujące wiadomości o wypadkach najnowszych w Bahii, a to na mocy doniesienia z dnia 23. Marca, jakie postlstwo brazylijskie w Hamburgu od Prezesa prowincyi bahijskiej otrzymało: " Wszczęte dnia 7. Listopada r, z. powstanie byłoby można zaraz w samym początku przytłumić, gdyby tylko władze były miały w ręku potrzebne środki, na których zresztą i samemu Prezesowi przy objęciu urzędowania zbywało, ponieważ wszystkie zgromadzone były w zajętera przez rokoszan mieście. Udało mi się jednak - wyrażono daiej - zebrać 4 - 5000 żołnierzy w bhekości miasta, którzy każde natarcie buntowników zawsze z korzyścią dla sprawy poreądku odparli. Szczególniej d. 17. i 18. Lutego krwawy bój stoczono. Pierwsze/\o dnia strzelano od godziny 91 zrana aź do zachodu słońca, a drugiego od godziny 5tej zrana do godziny

7mej wieczorem. Strata haeza wynosiła w ra« bitych i ranionych 100, a rokoszan, podług ich własnego podania 6 - 800 ludzi. Znaczna eskadra opasała port i odcięła dowóz żywności, a tak wiele osób, mianowicie słabych i chorobą złożonych, z głodu umarło. Potrafiłem także wieśniaków na prowincyi w po* siuszeństwie utrzymać, i chociaż ci tu i ow« dzie sprzyjali rokoszanom, przychylność ich jednak tak była rnałoznaczna, że ani się wzmódz, ani rozwinąć nie mogła. Nareszcie d. 13. Marca uderzyło nasze waleczne wojsko na miasto, którego rokoszanie uporczywie bronili. Zwątpiwszy jednak o utrzymaniu się w niem nadał wiele domów prywatnych podpalili, które się też pastwą płomieni stały. Budynki publiczne, także przez nich podpalone, nasz nieustraszony żołnierz ocalił, który rzuciwszy się na podpa/ającycb nieprzyjaciół, wielu z nich trupem położył lub w niewola zabrał. Ujęliśmy przeszło 4000 zwolenników rokoszan, a między nimi ich naczelnika Car* neiro, mianującego się Ministrem spraw wewnętrznych i zagranicznych Sabino, jako też wszystkich innych Ministrów rzeczypospolitej z wyłączeniem tylko Ministra wojny, który się dotąd ukrywa. Dalej znajduje się między jeńcami Szef wojska republikańskiego, nazwiskiem Sergio, wielu innych wyższych i niższych oficerów, Szef policyi i wielu urzędników cywilnych. Tak tedy piękna ta i bogata prowineya zachowana od zagłady, zgotowanej jej przez wyrodnych synów, i mam na» dz ej ę, że zbawienne zwycięstwo ustali w niej pokój i porządek i wszystkie zabiegi rewolu - cyjne na innych punktach państwa przytłurni. ™ - Równocześnie nadeszły z R i o - G r a n de nader pomyślne wiadomości Jo przywróceniu sp.okojności tamże. W kilku utarczkach zbito buntowników i odparto ich do ostatniego krańca państwafW-JI o**-v» jWV4 »VW*

Rozmaite wiadomości.

V\Jenue Medycejska. - Wiadomo, \i temu arcydziełu greckiego rzeźbiarstwa niestawało palca u prawej ręki, który dorobił nowoczesny artysta. Mówią, iż powodem do tego uszkodzenia było zdarzenie następujące: "Lord Ossory ofiarował Kozrnie III. sto tysięcy liwrów, aby mu odstąpił ten cudny posąg. Wielki Xiążę uśmiechnął się i wziął za żart to oświadczenie, - a zwróciwszy się do margrabiego Malaspina, kazał mu zapisać Lorda nazwisko. Lord Ossory miał pierścień, w którym przecudnie na karniolu przez starożytnego artystę wyrżnięty był Kupido, W kilka dni i podziwiał go, Lord oświadczy! się natychmiast Wielkiemu.Xi<;ciu, iż mu go chętnie da w upominek} ale dumny Medyceusz nie przyjął tego daru. Przy tej sposobności zapyta! Lord Wielkiego Xi<;cia Kozmę, azali mu nie wolno będzie z tym pięknym posągiem zaślubić się, gdy mu uwieść go wzbroniono? Wielki Xiąźę zezwolił na to, a misiernością Utworu zachwycony Anghk zdjąwszy kosztowny pierścień, wcisnął go silnie na palec Wenery, Delikatne to znalezienie się, lak mocno podobało się Wielkiemu Xieciu, iż przyjął podarunek, a widząc, iź Wenerze tak pięknie przystawał, zostawił go na jej paku. Jeszcze po dziś dzień byłaby może Wenus ozdobiona tym kosztownym pierścieniem, gdyby pewien miłośnik kunsztu, zakradłszy się do galeryi zdjąć go nie usiłował Z pośpiechu i bojażni orllamał palec i został schwytanym» Teraz pierścień ten wisi jeszcze dotąd na złotym łań <;uszku w kryształowym gabinecie Xiążęcia.

Berło Królów angielskich. - Berło Królów angielskich jest u spodnie] części z lanego złota, długość jego wynosi %' <II.: grubość u spodu j" a na wierzchnim końcu i\". Koniec ten wysadzany suto rubinami, smaragdami L małemi dyjamentami; rękoiść zaś w wysokości oj" ozdobiona szafirami, a wierzch berła zakończony krzyżem. Zdanie paniMac tinea u. - Miłość podobna morowej zarazie, równie ją sukniami jak i pieniądzmi zaszczepić można. Surowość sędziego. - Zmarły radzca irlandzki sprawował często w radzie asysów urząd sędziego. Zdarzyło się jednego- razu, ii z powodu bigamii osądzono pewnego człowieku w Wexford, Uczony, sędzia mając wy* dać na obźałowanego wyrok, przeczytał najprzód przepis surowej moralności, a potem d'odał: Jedyna kara, jaką ustawa w tym przypadku naznacza, jest ta, aby zbrodniarza wysła& na eiedm lat za morze; gdyby to od mojej woli zawisło, nie tak bym go lekko ukarał i owszem moim byłoby wyrokiem, aby z obiema żonami przez całe swoje życie w jednym, mieszkał domu. '"

Ponieważ na wniosek małżonków Falk Nathan proces sukcessyjny likwidacyjny nad p oz o s ta łoś c ią D a n i e l a S c h a c h t e l t u z ląd dzisiaj otworzonym został" wzywają się zatem, wszyscy wierzyciele ostatniego" ażeby wciągm <;ciu tygodni najdalej w terminie dnia 37 Sierpnia r. b. o godzinie Qtej przed południem przed naszym Deputowanym Ur. Solms Sędzią Ziemsko-miejskim" w tutejszym lokalu sądowyraswe pretensye zameldowali i poświadczyli» inaczej za upadłych z swemi prawami uznani, i z swemi pretensyami do tego odesłanemi będą, co po zaspokojeniu zgłaszających się, wierzycieli z massy pozostanie. Wągrowiec , dnia 20. Maja 1838.

Król. Pruski Sad Ziemsko-Mi eis ki.

Mloiij .ini t e, posiadający potrzebne wiadomości szkolne, może natychmiast jako uczeń znaleść pomieszczenie u C. Blau, jubilera i złotnika, w rynku Nr. 40.

Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiel.

Z 215ł 2141 18i 13ft 13} 3 Ceny zboia na pruską miarę w Poznaniu. njiia 21. Maja 1838. xxi ; i - C e n a Wyszczególnienie gatunku.

Dnia 29. Maja 1838.

Obligi długu państwa . . . .

PI. ang, obli acje 1830.. . . Obligi premiow handlu morsko Obligi Kurmarchii 2 bież. kup.

Obligi tymcz. N owej Marchii dt.

Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T. . . .

Zachodnio - Pr. listy zastawne Listyzast. W. X. Poznańskiego . - Wschodnio - PI. listy zastawne .

Po- norskie dito dito dito Kur- i Nowomarch. dito dito dilo dito Szlaskie dito. .

Obi. zaległ, kap, i prC. Kur- i N owej - Marchii . ,

Inne monety złote po 5 talarów .

Pszenica Żyto.. Jęczmień Owies Tatarka Groch Ziemiaki Masła;garniec, czyli 8 funt pruskich ,. Siana cetnar a no ff.

Słomy kopa a i200 ff.

Spirytusu beczka.. "

».,...

.t

» , ,

Sto- Na pI. kurant prL. paple- goto - 4 102ft KHH 4 103 -v- 651 641 4 103 i 4 102* 4 103 4 U 43» 4 101 i 4 1041 4 1011 4 101 H 1001 4 1001 Ir M' 4 1034lit 4 1 wagęod do Tal. sgr. fen. Tal. sgr. fen.

I

27 6 1 21_ 10 1 12 27 6 I 24 ab 27 6 I 5 I 7 13 '4 1 12 -