GAZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.07.06 Nr155

Wielkiego fj

ETA

Xiestwa

£F POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

JW 155.

- W Piątek dnia 6. Lipca 1838.

Wiadolllości krajowe.

Z Berlina, dnia 4. Lipca.

N. Pan Generałowi jazdy, BorstelI, Generałowi komenderującemu VIII. korpusem armii, order orła czarnego z brylantami dać raczyłjWyWWłjWMjWlł

Wiadolllości zagranICZne.

F 2 a n c y a.

Z Paryża, dn. 27. Czerwca.

Projekt do prawa względem redukcyi rent, pochodzący od Izby Deputowanych, na onegdajszćm posiedzeniu Izby Parów większością 124 głosów przeciw 34 o d r z ucony został. Zanim do głosowania przystąpiono, zwrócił Prezes uwagę na to, ze iakikolwiek będzie wypadek głosowania, Izba za żadną zasadą się nie oświadcza, więc żadnych na przyszłość nie przyjmuje na się zobowiązali. Atak więc zasada prawności środka tego została nierozstrzygniętą. Porucznik Laity, którego przed kilku dniami z Conciergerie do więzienia w Luxembourg sprowadzono, dzisiaj przez kommissyfją śledcze Izby Parów badany został. Przedtem zaprowadzono go do jego mieszkania na ulicy Feydeau Nr. 36, gdzie w przytomności jego wszystko przetrząsano. Mnóstwo znalezionych przedmiotów zabrano, między innemi, jego m und ur oficerski, sztylet, parę pistoletów, listy i inne papiery. W skutek wstępnych działań w sprawie tej, przedsięwzięto badania domowe u Generała Vaudoncourt, PP. Belmontet, St. Edme, Landois, Lombard, u Pani Gordon i Pani Lamotte; u tej ostatniej, mającej handel księgarski, zabrano ISO egzemplarzy broszury Laitowskiej. - Izba P arów tego zdania, źe aź do połowy Lipca całą tę sprawę załatwi.

A n g li a.

Z Londynu, dnia 22 Czerwca.

Dnia 18. ujęta policya przed pałacem Buckinghamskim pewnego człowieka, chcącego widzieć Królową i wdzierającego się gwałtem do pałacu; powiadał on przy tern, że jest mężem Królowej i praw swoich dopilnować pragnie. Stawiony przed urzędnikiem oświadczył, źe przed 11 laty wziął z Królową ślub, ale źe wyczytał w piśmie Św., źe 11 lat czekać musi, za nim z nią żyć będzie. Czas ten upłynął i dla tego przybywa z Cambridge dla dopominania się w czasie koronacyi p r a w swoich. Przekonano się, źe ten nieszczęśliwy człowiek cierpi pomieszanie zmysłów i umieszczono go pod czujnem okiem dozorcy. W państwie Alabama spłonęło całe miasto Monroviej kasyer banku miasta tego, nabrawszy wiele pieniędzy z banku i straciwszy Je, pokoju Coleridge przeczytał wyciąg z raportu miał być sprawcą tego straszliwego pożaru. dziekana z Australii, w którym tenże stan, Z dnia 23. Czerwca. wjakim się przewiezieni tamże zbrodniarze Dublinski korespondent gazety T i m e s z przyczyny braku nauki religii znajdują, jako twierdzi, że Panu O'Connellowi zostawiono prawdziwie pogański wystawia, wybór między urzędem Najwyższego Sędzię- Wczorajsza Gazeta dworska zawiera go przy Trybunale Izby skarbowej a Dyrekto- nast(fpujące urzędowe doniesienie o opasaniu ra archiwum przy kancelaryi irlandzkiej; lecz p r z e 2 F r a n c n Z Ó w portu buenos-ayreskiego: źe obydwa miejsca odrzucił, zapewne w celu j(j >jadeszła depesza od Królewskiego Posła «biegania się o urząd Naiwyzszego Sędziego w Buenos-Ayres, Pana Mandeville, w której irlandzkiego Queens'Bench, nie ma bowiern t e n z e donosi, że Kontradmirał Le Blanc nad nic niepodobnego, że miejsce to jeszcze przed. wyhrzeżem brazylijskiem i na morzu połuzagajeniem najbliższego posiedzenia listopado- dniowe m port buenos-ayreski i wszystkie Wego pozyska. # rzeki rzeczypospolitej argentyńskiej ściśleokręW ostatnią niedzielę odbyło się znowu na tarni francuzkiemi opasać kazał. Także oświadrówninie pod Maryborough w Irlandyi wiel- cz j Admirał francuzki, że zamknięcie to dofcie zgromadzenie ludu w celu powstawania p oY 1 Y P o t r waj dopóki nie będą usunięte zażaprzeciwko dziesięcinom. PanLalor, dawniej- ierna> 2 powodu których je przedsięwzięto, szy członek parlamentowy, był głównym Zagranicznym przecież okrętom kupieckim, mówcą przy tej sposobności. Poczytywał to znajdującym się obecnie w porcie lub przyastępują. ]I kręty wolności tej pozbawione nIe można tak ludu irlandzkiego udobruchać zostaną. Dalej zawiadomił Admirał francuzki jak całkowite m zniesieniem dziesięcin. Dla Pana Mandeville, że królewsko-angielskie statego w parafiach naszych chcemy niezwło- tki przewozowe, zastępujące miejsce poczty cznie subskrypcyą. otworzyć, aby zebrać fun- listowej między Buenos-Ayres a Rio-Janeiro dusz na"zamiaryprawem nie zakazane a,mit- . doznają żadnej przeszkody, pod warunnowicie na bron. enie tych wszystkich, których k 1 e . g {{ dowódzcy tvchfe dadzą s W o teraz lub w przyszłość, sądy z powodu xch h o n o , n > e III A C A A 6 A A A .. , l d ' b d *. rł . . b . ..ni --Q l 4 ' < """ SUmIenIa przes a owac ę ą.« L aH1Z8 "',.vpro"',.va zall Ie n ęą/ _ -/ -« ow Wczoraj odbyło się zgromadzenie roczne tutejszego Towarzystwa do rozszerzania ewangelii w obcych częściach świata pod przewodnictwem Arcybiskupa kantuareńskiego. Znajdowało się na niem wiele znakomitych osób duchownych i szlachty. Sprawozdawca oświadczył, że w osadach angielskich potrzeba jeszcze więcej protestanckich missyonarzy ustanowić i domów modlitwy założyć; że jednak Towarzystwo, chociaż postradało 16000 funt. szterl. wsparcia rządowego, zakres działań swoich w- ostatnich pięciu latach znacznie rozprzestrzeniło. Piiskup londyński wystawiał czynność i pomyślne skutki towarzystwa; jemuto, rzekł, zawdzięcza Ameryka północna swój kościół biskupi, urządzony na wzór angielskiego N astępnie na to się żalił, że teraźniejsze Ministeryum o swoich powinnościach tak dalece zapomina, ale wyraził przytern nadzieję, że z czasem się nawróci i usiłowania towarzystwa znowu dzielnie popierać będzie* Pleban Benson zwracał na to uwagę, że usamowolnienie Negrów, liczne wychodztwa i powstawanie wielu nowych osad, -wymagąją nierównie większego jeszcze natężenia, aby zasady chrześciaństwa także i W odleglejszych okołicaclr łrstcrli-<!;!* a- ęilzia

Otrzymaliśmy nowsze wiadomości z RioJ a n e i r o do d. 22. Kwietnia, z Hahii do 8.

Maja a z Pernambuco do 16. Maja, które wszystkie bardzo pomyślne: Pochlebiano sobie, że ustanowienie publicznych towarzystw do użytecznych celów zaradzi brakowi ducha przedsiębiorczego, na którym dotąd Brazylia dużo ucierpiała. Cotylko urządzono w RioJaneiro poźyczalnią na wzór pożyczalni francuzkićj, i akcye tejże ]uź po 10 p r C premii sprzedawano. Chcą także ustanowić bank w Rio-J eneiro. Handel bardzo ożywiony, i towary europejskie znajdują zaraz po nadejściu i wypakowaniu odbyt. VV Bahii spokojność zupełnie przywrócona. Don Xavier barcią di Almeida mianowany został Prezydentem tej prowincyi i obiecywano sobie z administracji jego skutek najpomyślniejszy, ile że jest bardzo zacnym mężem. Wiadomości z Bio-Grande równie są pomyślne dla przyszłości kraju, jak dla powagi teraźniejszego Ministeryum, które z przyczyny swojej miłości ojczyzny i sprężystego brania się coraz większe sobie przywiązanie u ludu jedna. Listy prywatne nadesłane do Rio-Janeiro - e.e --5.:i* 4 f: . =---J;; ł, .J.A.. opIewaJą, ze wys ane przeCI VY anta-Lru W bliskości Salt y klęski domało.

G a l i c y a.

Ze Lwowa, dnia 23. Czerwca.

Publiczność nasza mocno zachwyconą została, dowiedziawszy się, iż JW. Hrabia Stanisław z Habdanków Skarbek, C. K. szambelan, cały swój majątek i wszelkie usiłowania swoje zamierzył poświęcić na z a ł o ż e n i e w mieście Lwowie instytutu dla ubog i c h i s i e r o t , jako najpotrzebniejszej ustanowy, na której nam dotąd w Galicyi zbywało. Aby ten cel osiągnąć, deklarował się wznieść gmach na »placu franciszkańskim,« w którymby 400 ubogich a 600 sierot umieścić się i w tymże zatrudnienie i nauki do rzemiosł wszelkiego rodzaju zastosowane pobierać mogło, Na założenie zaś i utrzymanie tej fundacyi przeznaczył prawomocnym aktem nie tylko wszystkie swo;e w obwodzie stryjskim, brzeźańskim i kołomyjskim leżące dobra, z 3 miasteczek i 30 wiosek składające się, nie tylko teatr i zabudowania wszelkie do tego należące, ale oraz wszystek majątek, jaki tylko ma i kiedyś mieć będzie, zakład ten uniwersalnym swoim stanowiąc spadkobiercą. Ten tak spaniałomyślny a dla ludzkości wielce zbawienny zamiar, przyrzekł on po ukończeniu gmachu teatralnego, 'natychmiast rozpocząć i za lat 8 do skutku przywieść, poddając uprzednio cały ten instytut pod opiekę Najwyższego Rządu. - Za życia sam temu zakładowi dozorować będzie, a po swym zgonie w tym celu koleją z rodziny swojej kuratorów mianował. Nad planami, podług których te gmachy mają być stawiane, instytut ten ma być urządzony i prowadzony, - jak po śmierci jego mają te -wszystkie dobra i cały jego majątek być administrowane, - nad terni planami on sam teraz pracuje, aby je przedłożyć Najwyższemu Rządowi; lecz co do tego już się zdeklarował: źe do przyjęcia w tenże instytut mają pierwszeństwo ubodzy każdego wieku, a dzieci obywateli miasta Lwowa przez nieszczęście zubożałych i takowe za uzyskane m świadectwem preaesa Magistratu lwowskiego przyjętemi będą. Chłopcy mają być we -wszelkim rodzaju rzemiosł tak dalece kształceni i tak dokładnie prowadzeni, aby wyszedłszy z tego instytutu, takie prawa im służyły, jakie mają ci, którzy się w cechach od majstrów wyzwalają; dziewczęta zaś mają być na dobre sługi do wszelkich domowych zatrudnień i na dobre gospodynie usposobione. Mimo tak wielki majątek, który ten dla ludzkości wylany - spaniałomyślny mąż temu tak zbawiennemu zakładowi poświęca, nie uszło to przecież jego przezorności, iż wszelkie jego usiłowania byłyby

W tym względzie niedostatecznemi bez pomocy Rządu i skutecznego współdziałania miasta: w którymto celu wraz ze swoją deklaracyją podał łącznie i warunki, o jakie teraz właśnie umowa zachodzi. Karol Lipiński wrócił d. 19. b. m. z sweJ kilkumiesięcznej artystycznej podróży.

> *rtSII\ * - W ł - v w» ' V W ł

ROZlllaite wiadolllości.

Z Warszawy. - Nakładem A. E. Gligsberga, księgo warsz., wyszły w r. b. szósty i siódmy tom: "Dzieł Jana Sniadeckiego", wydania M. Balińskiego, Obejmują one geografią, czyli opisanie matematyczne i fizyczne ziemi. Mamy już więc kompletne dzieła Jana Śniadeckiego, wydane nader ozd9bnie z tablicami wybornie rytowanemi. Zywot znakomitego autora, przez M. Balińskiego, w'2ch częściach skreślony, stanowić będzie tom pierwszy, czyli wstęp do tych, dzieł, do którego ma być dodany portret Sniadeckiego na stali ryty.

TEATR POLSKI.

(N a d e s ł a n o .) - Przedstawienie onegdajsze aktorów polskich komedyi w 2ch aktach Z francuzkiego pod tyt. "Rzadki rywal, czyli wszystko wiedzący Salomon" potwierdza zdanie nasze, źe artyści polscy im częściej na scenie występują, tern większe rozwijają przymioty i na coraz chlubniejsze zasługują wspomnienie. Na pochwałę sztuki samej tyle tylko powiedzieć moźem, źe towarzystwo Pana Raszewskiego już nierównie gorsze i nudniejsze przedstawiało; wymieniona należy do rzędu tych tuzinkowych konceptów, moA gących na czas krótki publiczność dość przyjemnie zabawić. - (ira artystów (powtarzamy) była w każdym względzie zadowalniająca. JP. Dymidowicz (Heterson) charakter uprzedzonego, w sobie zakochanego a przytćm ograniczonego starca doskonale oddał, a lubo głos płaczliwy niekiedy na karrykaturę zakrawał, to jednak owa ruchawość ciała, kiedy się radował w głupowatości swojej i żywo-drżąca jestykulacya nic nie zostawiały do życzenia. Ludwika (J Panna Michałowska) zupełnie była na swojem miejscu; bojaźliwa, skromna, ale jednak naiwnapassyjonatka, panieńska heroina Gak ją Nikelson sam nazywa), zapewne się podobać musiała. Równie i inne osoby (NikeIson: JPan Raszewski; Weiten: JPan Gawęcki; Małgorzata: JPani Majewska) rolą swoją się przejęły i naturalnym był charakterów przedstawianych wzorem. - Ze zaś artyści nasi takich dołożyli starań f Odne pochwał, ile źe pustki w lożach, pusti na parterze - (Głucho wszędzie! -) do wesołei gry zachecić ich nie mogły. (BJ TEATR MIEJSKI.

W piątek dnia 6. Lipca. Dziewiąte przedstawienie polskie towarzystwa Dyrektora teatru Pana Raszewskiego: "Siedm dziewcząt pod bronią", komedyo opera w lym akcie; muzyka różnych kompozytorów, z francuzkiego. - Poprzedzi: "Zaręczyny w Genewie", komedya w dwóch aktach, przez K. Bluhm. (Rola gościnna: Hrabina Anna Alexiewna Gemoff: Panna Mejo, od teatru miejskiego w Wrocławiu.) - W sobotę, dn. 7. Lipca 1838. r.: "Dla czegóż nie byłam sierota?" komedya oryginalna w och aktach przez Hr. Skarbka. - W niedzielę, d. 8. Lipca 1838. r.: "Śluby panieńskie, czyli magnetyzm serca", komedya oryginalna w wierszach w 5. aktach; jeden z na/nowszych utworów poetycznych Hr. Fredry.

Kontinuacya aukcyi porcelany zdrowia.

Dnia 6., 7., 9., 10. i 11. Lipca r. b., przed południem od godziny 9tej przedawać będzie w Poznaniu w gmachu Król. głównego urzędu poborowego w pomieszkaniu Inspektora Pana Schulz, Królewska B e r l i ń s k a rękodzielnia porcelany zdrowia, drogą publicznej licytacyi za g o t ową zapłatą gruba IlIOIIe:Q pruska, przez podpisanego urzędnika, różne białe naczynia, jako to: naczynia kawiane, stołowe i lierbaciane, salaterki do kumputów, sałaty i sosierek, półmiski, talerze, wazy, imbryczki do kawy i herbaty, urynały, węborki, miednice, ćwiercie i dzbanki, lulki i -wiele innych artykułów. Przedmioty w każdym dniu sprzedawać się mające, mogą na godzinę przed zaczęciem aukcyi być oglądane.

A 1 t

Ponieważ

Olbrzy ia słonIcę

tylko przez krótki czas jeszcze tu będzie widzieć można, uprasza się Prześwietna Publiczność o łaskawe odwiedziny. Widowisko jest na placu kamlaryjnym. Pierwsze miejsce 5 sgr., drugie miejsce 21 sgr. Dzieci niżej 8miu lat płacą połowę.

Poznań, dnia 2. Lipca 1838.

C. F. K 1 a t t.

Moją, na tutejszym rynku N owego miasta pod Nr. 5. i 6. położoną kamienicę o dwóch piętrach, z stajniami i podwórzem, mam.zamiar z wolnej ręki sprzedać lub dać w zamian za wiejską siedzibę. Osoby, którym na tern zależy, mogą grunt i warunki u podpisanego każdego czasu widzieć. Poznań, dnia 4. Lipca 1838.

B6hme, były porucznik, w rynku Nowego miasta Nr. 5. Dziś w piątek i jutro w sobota ostatnia reprezentacya Professora H e e s b e e z Amszterdamu. Początek o godzinie 7Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiej.

Dnia 3. Lipca 1838.

Obligi długu państwa . i Pr. ang, obligacje 1830. . t Obligi premiow handlu morsk Obligi Kurmarchii z bież. kup Obligi tymcz. N owej Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne . di to dito Listy zast. W. X. Poznańskiego Wschodnio- Pr. listy zastawne dito dito Pomorskie dito > dito dito Kur- i Nowomaich. dito dito dito dito Szłąskie dito ObI. zaległ, kap, iprC. Kur-i No we] - AJarchii Złoto al 51 arco.

N owe dukaty.

Frydrychsdory · , , Inne monety złote po 5 talarów nisconto

Ceny targowe w mieście Poznaniu.

Pszenica szef el Zyto dt.

Jęczmień dt.. Owies dt.. Tatarka dt.

Groch dt.. Ziemiaki dt. .

Siana cetnar Słomy kopa .

Masła garniec .

Spirytusu beczka

Sto- N apr. kurant pa papie- gotoprC. rami wizna 4 102Ą 4 103i 102f 65f 65£ 4 1 Cm 103 4 102} 4 103} 102} 4 ,.., M 43} 4 4 991 4 1041 1011 4 99* 4 lOO} lOOf 4 iool lOO} 104} 91( 90$ 2151 214} 181 13f m « i * 3 Dn. 25. Czerwca 1838. r.

od do Tal. sgir.fen.1 Tal. sgr. fen.

2 7 6 2 10 1 10 - 1 12 1- - 1 2 - 25 - - 27 - 27 6 1 - 1 5 - l 7 - 13 - - 15 - 23 - - 25 5 20 - 5 25 1 12 6 1 15 16 15 - 17 -