GAZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.07.28 Nr174

Wielkiego

ETA

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Watinowski.

JW 174. - W Sobotę dnia. 28. Lipca 1838.

Wiadolllości zagraniczne.

p a l s h a. Z 'Warszawy, dnia 23. Lipca.

Przedstawiona wczoraj w Wielkim Teatrze nowa, tłómaczona z irancuzkiego, melodrama, po.d tytu.łem: Paraviedes, Bankier HiszpańSkI, z cIągłem zadowoleniem słuchana była* Przywołani: Pan Werowski (po dwakroć), Pan Komorowski i Pan Karasiński. Zapytano także o imię tłómacza; jest nim Pan Jan Jasiński, artysta dramatyczny. . O jarmarku w Kutnie, w zeszłym miesiącu pIerwszy raz urządzonym, powszechnie mówią z zaletą. Uiszczone zostały usiłowania właścicieli tego miejsca w nadaniu wszelkiej dogodności tak dla przedających jak i kupujących, i można być pewnym, że takowy jarmark w roku przyszłym rozszerzy się bardzo* Ro s s y a.

Z-Petersburga, d.4. (16.) Lipca.

Rozkazem dziennym z dn. 25. Czerwca P.

Ministe Wojny podał do wiadomości p wsz chneJ Ukaz C;e.sars i tegoż dnia jemu dany, t ym ustanaWIają SIę dla gwardyi i wojsk hnIJowych nowe znaki honorowe, składające przynaleźytośó chorągwi pułkowych i oznaczające rok założenia pułków i cyfrę ich założycieli. Przez Reskrypt Cesarski z d. 18. Kwietnia

b.. r., ikaryusz .Eparchii W ołyńsko - ŻytomIerskIeJ G. R., BISkup Warszawski. Najprzew. Antoni, ozdobiony został orderem św. Włodzimierza 2. klassy. Ukaz Cesarski do Rządzącego Senatu.

.Dnia 30. Kwietnia. - »Odwoławszy z PerSYI Generał majora Hrabię Simonicza na wła. ' ne Jeg.o. żądanie, Najlaskawiej mianujemy na Jego mIejSCe Pełnomocnym Naszym Ministrem przy Dworze Teherańskim pułkownika Duhame , rozkazując wypłacać mu przywiązaną, do tej posady etatową gażę, wraz z summa, wyznaczoną przy przejazdach z Taurisu do Teheranu, na przygotowania zaś i koszta podróży wypłacić mu ze Skarbu Państwa 3000 czerwonych złotych, a Gen.-majorowi Simonic z na powrót do Rossyi 1000 czerwonych złotych, a P. Minister Oświecenia oznajmił P. Ministrowi Sprawiedliwości, że na zdanie Komitetu PP. Ministrów, N. Cesarz Jnać w dn. 31. Maja raczył rozkazać, iżby będąca W N owogradwołyńskim szkoła po.wiatowa dla szlachty, dla braku lokalu, była przeniesiona do miasteczka Połonnej, własności obywatela Walewskiego, do czasu opatrzenia w pomienionem mieści przyzwoitego dla tej szkoły pomieszczenIa.

Gazety niemieckie doniosły smutna, dla woj I)owodzcy Korpusu Gwardyj Cesarskich, J.

C. W. W. Xiccia Michała, «.enerał piechoty, Generał-adjutant Bistrom, umarł w Kissingen, dn. 16. (28.) zeszłego Czerwca. Statek parowy «Alexandra« (kapitan Schutt) odpłynął z tąd do- Trawemiinde z SS podróźnemi, w liczbie których znajduje się XiąźęJ mć Piotr Oldenburski, R. R. Stanu-Hr.-Tołstoj, Rzecz, szambelan Dworu Austryackiego Hr.

Zichy.

W przeciągu miesiąca od 22. Maja po 21.

Czerwca b. r. na drodze żelaznej z Petersburga do Carskiego Sioła było jeżdżących 86,587, a na drodze z Carskiego Sioła do Pawłowska 32,000. Przychód całkowity wyniósł 160,943 rub. 5 kopiejek, co daje na dzień 2412 rub. 40 kopiejek.

F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia 16. Lipca.

Po zakończeniu posiedzenia nastąpił tu odpoczynek latowy. Dwaprocessa, Laitego i dziennika T e m p s, przeminęły bez najmniejszego wrażenia. Gdybyśmy zważać chcieli na gorliwość dzienników opozycyjnych i na ich przypominanie lat 1827 i 1S29, wnosićby należało, że się na coś bardzo szczególnego zanosi. Lecz widzimy w tern tylko powtórzenie tego, co się corocznie wydarza. Skoro się posiedzenie skończy, -wiatr na niejaki czas przeskakuje na inną stronę, i nie jeden, przez obecność Izby -wywołany przymus, pomścić się za to zarhyśla. Prassa naprzód to przewąchnie, napomina, krzyczy i przesadza, publiczność nie tak łatwo się da złudzić. Zna ona dobrze tę napuszoną reakcyą; wie ona skąd ta pochodzi i do czego zmierza; ale -wie także, ze ani mocy, ani czasu do szkodzenia niema, -' bo zanim dwa miesfące upłyną, znowu świeży wia tr następnego posiedzenia wszystkich owionie. Tak tedy nikt się o to nie troszczy, ale jednak obojętnym być nie może. Większa część gani to w skrytości, i długo potrwa, i daleko się rzecz posunąć musi, nim niechęć swoje publicznie objawi. Także, cała uwaga, cała czynność -w kraju zwrócona jest w inną stronę, na przemysł i handel, na poprawę dróg i środki zarobkowości, na zwiększenie pomyślności krajowej i zmniejszenie ciężarów, na wspieranie nauki, słowem na dobro publiczne; nikt nie chce, aby go zatargi publiczne od tych przedmiotów odrywały. Ten duch przemysłowy tak pewny jest swej potęgi i przyszłości, że go żadna pogłoska wojenna nie przestrasza; wszelkie groźne pytania zagranicznej polityki za małoznaczne poczytuje w porównaniu z wielkiemi pracami, jakiemr się 'ma zająć. Stąd pochodzi owawielka cisza, wśród klórćj każdy się spokojnie zapalru e na nieporozumienia na Wschodzie i między Belgią a Holandyą. Każdy jest pewny, że wszystkie rządy pragną spokojnego załatwienia tych pytań, i do tego dążą, bo nigdy jeszcze pokój nie był tak drogi i żyzny jak w obecnym czasie. Tryumf, jakiego Marszałek Soult w Anglii doznaje", nową jest rękojmią ścisłej przyjaźni między Francyą a Anglią i tern samem utrzymania pokoju europejskiego. - Położenie Ministrów mniej się pewnem być zdaje. ,Są oni całkiem odosobnieni i żaden mąż, mający znaczenie parlamentarne i jakąkolwiek powagę, nie chce się z nimi łączyć. Ktokolwiek wspomni na rok 1832 i powody, dla których ówczesne kadłubowe Miristeryum (K. Perier był głową i okiem) musiało ustąpić miejsca Gabinetowi z d. 11. Października, ten także teraz przekona się o konieczności wzmocnienia Gabinetu przed zebraniem się Jzby. Ministeryum zresztą nie jest temu winne, źe tak słabe, i w ogóle na nikogo wina spadaćnie może, że rzeczy taki obrót biorą. Większość z dnia 11. Października nie w ostatnich dniach dopiero upadła; już ona od 1833 roku rozdrobnieniu ulegała. Pomału usu-\3#ano jeden pB drogim z jej żywiołów, a teraz z pozostałą garstką mało już można rozpocząć. Może później będzie można skreślić rzut oka na to powolne rozdrobnienie i tym sposobem obecne położenie rzeczy wyjaśnić l'rzyjęte przez Tzbę deputowanych budżety Ministerstw: Spraw Wewnętrznych i Oświecenia, wynoszą: pierwszy 22,845,466 a ostatni 13,804,265 fr. W liczbie wyda tków pierwszego z tych budżetów figurują następne cyfry: Zwyczajne i tajne wydatki policyi ogólnej 1,265,500fr. Telegrafy: część osobista766,494 fI. część materyalna 153,206 fr. Zachowanie pomników historycznych 200,000 fI. Wsparcia dla teatrów Królewskich 1,°00,000 frank. Wsparcia dla cudzoziemców szukających przytułku we Francyi 2,350,000 fI. Wsparcia osądzonym na kary za przestępstwa polityczne 280,000 ir. Więzienia i domy poprawy centralne 3,500,000 fI. Niektóre dzienniki utrzymują, że dnia 19o Września odbędą się nowe wybory gwardyi narodowej. Moniteur Parisien zaprzecza tej -wiadomości, gdyż podobne wybory podług prawa tylko co trzy lata mają miejsce. Ze zas ostatnie odbyły się w roku 1837, więc nowe zajdą dopiero w I. 1840. Z d n i a 1 8. L i p c a.

Stosownie do pogłoski, wyjście broszury Laitowskiej dla rządu francuzkiego powtórnie siię stało powodem domagania się od Zyyiąaku partego z granic Szwajcaryi wydalono. HI. Mole miał w tej mierze obszerną i groźną notę do Miasta Sejmu (Vorort) wyprawić, przekonanym będąc, źe Reprezentanci Austry», Prus i Rossyi roszczenie to popierać będą. Twierdzą nawet, że Miasto Sejmu Luzem na to przystało; jakoż nie można się istotnie temu dziwić, jeżeli rząd francuzki w ościennym kraju młodzieńca cierpieć nie chce, który tym dziwacznym projektem głowę sobie nabił, iż onto przeznaczony i wybrany od Opatrzności, aby dynastyą Napoleona we Prancyi wskrzesić a który teraz po zniweczeniu swego zamiaru nietylko nie przyszedł do rozumu, lecz nawet światu dowodzić się stara, że plan swój z najeźytą rozwagą i przezornością do skutku przyprowadzał i że ty'ko zbieg nieprzewidzianych okoliczności wszystko w niwecz obrócił. Bryg «Brisson«, który d. 12. do Brest zawinął, przywozi z Buenos-Ayres ważną wiadomość, że Gubernator Rosas d 20. Maja do Admirała Leblanc poselstwo wydał następującej treści: «Rzeczpospolita Argentyńska przyjmuje czynione przez Admirała propozycye i gotowa wejść w układy na podstawie podanych przez rząd francuzki warunków.« W RioJsaneiro już nawet głoszono., że blokada ustała.

Ze do tego przyjść musiało, łatwo można było przewidzieć; rzeczpospolita bowiem lubo naprzeciw szczupł eskadrze ftancuzki , zupełnie była bezbronną a tak Gubernator Rosas rozumnićjby był zrobił, gdyby swoich napuszonych i odgrażających proklamacyi nie był na świat wysłał. Pismo umieszczone w Marsylijskim G a r d e N a t i o n a l podaje dokładniejsze wiademości o straszliwym pożarze, który się w Kahira srożył. Ogień wybuchnął dnia 21. Czerwca wieczorem w kaplicy katolickiej i udzielił się natychmiast pobliskim domom. Ludzie przez Gubernatora Kabib-Efendi dla gaszenia pożaru wysiani, zaczęli kraść i rabować. Dn, 22. wieczorem już dwie całe ulice stały się były pastwą płomieni i tuszono sobie, że pożar sam przez się ustanie, gdy ogień w dwóch miejscach na nowo wybuchnął. Lud nieczynnie tym spustoszeniom się przypatrywał, kiedy płomienie właśnie tylko dzielnicę znienawidzonych cudzoziemców pustoszyły. Zamieszanie było okropne; każdy chciał ratować, a nikt nie wiedział dokąd. Strata w towarach musi być ogromna. Dopiero dn. 23., gdy pożar już całemu miastu zagrażał, ukazał się nareszcie Kabib- Efendi z licznym oddziałem wojska. O gaszeniu tu nikt nie myśli; burzątylko i rozwalają domy, któreby płomienie ogarnąć mogły, a tak im ujmują żywiołu. Takim sposobem więc d. 24. wieczorem okropnej tej klęsce tamę położono a zrana dn. 25. pożar już całkiem był przytłumiony; obawiają się jednak, żeby go nie z umysłu podłożono. Stąd trwoga wielka niepokoi Europejczyków w Kahirze, ile że wojsko mające utrzymać bezpieczeństwo, samo największych dopuszcza się bezprawi. Mehmed-Ali dn. 25. HusseinBeja z nieokreślonem pełnomocnictwem do Kahiry wyprawił. Spodziewamy się, że ten może nad unieszczęśliwionymi się zlituje. Konsul francuzki, P. Tipel, dla obrony domu konsulatu 25 żołnierzy przysłać sobie kazał. . ' pIerwszym jego czynem było ocalenie archiwum, które do Mulaku zawiózł; wszakże wracając, zastał owych żołnierzy rabujących dom jego. W samym tylko pierwszym dniu (t. j. d. 21.) spaliło się około 200 domów. - l'lotta egipska w chwili, kiedy- pod żagle wyjść miała, przeciwne otrzymawszy rozkazy, została w Alexandryi, wyjąwszy tylko 2 okręty liniowe i dwie fregaty, które do Kandyi popłynęły. Zdaje się więc istotnie, że Mehmed Ali zatrwożony dzielnćm wstawianiem się Konsula francuzkiego i angielskiego;\. zamiarów swoich tymczasowo odstąpił. Anglia, Z L o n d y n u, dn. 17 Lipca.

N. Pani wczoraj po południu kapitułę orderu podwiązki odprawiła, na której Xiccia Sasko- Koburskiego orderem tym własnoręcznie ozdobić raczyła. Wieczorem był obiad u N. Pani, na który Xiccia Nemurskiego i wielu Ambassadorów zaproszono. Słychać, źe Królowa dopiero w Sierpniu do Windsoru się uda. - Xiążę N emours, który w niedzielę z orszakiem swoim zamek windsorski zwiedził, dnia jutrzejszego do Paryża powróci. Rossyjski poseł-koronacyjny, Hr. Stroganovi& dawał wczoraj świetny bal, na który przeszło 1500 osób było zaproszonych, a który Xięźna i Xiaźę Jerzy Cambridge obecnością swoją uświetnili. Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 6. Lipca.

(Gaz. powsz.) - Niedostatek finansowy rządu do tego doszedł stopnia, że żadnemu urzędnikowi bez wyraźnego królewskiego rozkazu pensyi nie wypłacają. Równocześnie zaś każe Minister skarbu regularnie co miesiąc do prywatnej kassy Królowej 3 miliony realów wypłacać i jej 80,000 realów za stratę poniesioną pIj zez spadnięcie papierów zaliczać. Opozycya nie omieszkała zwrócić na to uwagi dla wykazania, źe tym tylko sposobem Ministrowie łaskę Królowej uskarbić sobie mogą. Pana Ąguadę do nowych zaliczeń, chociaż jjeszcze,. jak głoszą, wyprawiono do Paryża Panów Olhaberriague y Blanco, Polo i Bankiera Remiso, aby ci zabiegi Pana Toreny pofiierali. Wnioski, do których deputowany rancuzki, Pan Garcias, był upoważniony, odrzucono, ponieważ ten obejmowały warunek, aby wierzyciele pieniądze hiszpańskie w niższej cenie wybijać i rządowi za spełna wydawać mogli. Także Pan Garcias w towarzystwie deputowanego Olozagi do Prancyr powrócił. Pan Safont kazał teraz drukiem ogłosić warunki, pod jakiemi chciałby opatrzyć armią w wszelkie potrzeby, gdyby się z nim w układy wdano. Lecz cała ta ofiara polega na matactwie i to sobie przez nię zamierzono, aby wojsko przeciw rządowi oburzyć* Łudzi albowiem żołnierzy tak wysokim żołdem, że muszą się zniechęcić, jeżeli Ministrowie układu tego nie przyjmą, chociaż sam ani myśleć o tem nie może, żeby go uskutecznić potrafił. Nagły wyjazd Kommissarzy pożyczki Blanco, Polo i Remisy do Paryża ma być skutkiem depeszy Generała Espartero, w której oświadcza, że w przeciągu 14 dn. potrafiłby zdobyć GiieVare, Ońate, Tolosę, Estellę, lub inne podobne miejsce w prowincyi Baskijskiej, fdyby był zaopatrzony w pieniądze i zapasy, [ommissarze ci są upoważnieni zająć się planami odpowiadającemi życzeniom dawnych wierzycieli Hiszpanii; Rząd tymczasem stara się żądaniom Naczelnego Dowódzcy zadość uczynić, i juz do 2 milionów realów, lu,OOO mundurów, 20,000 koszul i 24,000 par trzewików przesłano dla północnej armii. Sądzą, że wielu Deputowanych dla tego jeszcze przed zamknięciem obrad wyjechało, że się lękają surowych środków, jakie Rząd ma jArzedsięwziąj* względem klubów.

<I> Z dnia 20. Lipca.

Czytamy w Castellano: »Wątpić już nie można, że Don Basilio Garcia góry toledańskie, służące mu od dwóch miesięcy za przytułek, opuścił, ku Aragonii kroki swe zwrócif i tylko 100 lub J50 ludzi pod rozkazami niejakiegoś Pelipe tamże pozostawił. ?daje się, że się przekonał, iż musie niepodobno utrzymać, gdyby armia odwodowa tę £zęść kmjju obsadzić miała, i że, gdyby go ścigano, nie zdołałby się schronić do Manchy lub Estremadury. Generał Naryaez mianowany został Gjenera.łkapitanem la Manchy i Toledy. Rząd miał przesłać Munagorremu znaczną ilość pieniędzy i powszechnje tu fądzą, że

zamiary jego gabinet angielski i francuzki popIeraJą « Karolistowski Wódz Orejita, chociaż niedawno przez Generała Narvaeza pobity, znowu się w południowej stronie Sierra Morena ukazał, a l'alilłos wkroczył do Linarezu i zabrał tamże znaczną ilość ołowiu. Podług pisma jednego z Malagi z dn.2. b.

m. sprowadzono tamże nieżywego osławionego rozbójnika Bochoco. Z nad granicy hiszpańskiej.

Donoszą z Bajonny pod dniem 14. Lipca: »Munagorri czynnie się urządzeniem swej siły zbrojnej zajmuje; w wojsku jego znajduje się Podpułkownik, Kapitan i kilku Poruczników, służących dawniej w armii Don Carlosa. Żołnierze otrzymują teraz granatowe kurtki, letnie pantaliony i granatowe furażerki. Powiadano tu także, że Munagorri otrzymał zAnglii broń i inne potrzebne rzeczy dla 8000 ludzi." M e s s ag e r otrzymał z Hi zpanii doniesienie, że Karolistowski wódz Osma, który, jak wiadomo, oblegał Pampelonę, dnia 10. b. m. kusząc się o schwytanie gońca Królowej, wraz z 6 swymi żołnierzami zabity został. B e 19 i a.

D z i e nniki belgij skie zawierają co następuje: Radzcy prowincyalni z Limburga i Luiemburga zgromadzą się, jak wiadomo, Ui corpore w Leodyum i potem się na kolei żelaznej do BruXelli udadzą. Wielka ilość młodzieży z Leodyum i kompanie ochotników gwardyi obywatelskiej towarzyszyć im będą W mundurach. Wszystko przygotowano w B ruxelli na ich uroczyste przyjęcie, i patryoci nasi zupełnie się na to z władzami zgodzili, aby małą liczbę głów niespokojnych, któreby się kusić miały o zakłócenie uroczystości narodowe, przez krzyki i niesnaski, ostatni środek nieprzyjaciół konstytucyi i niepodległości, rozumu nauczyć. W pierwszej połowie Sierpnia będzie zapewne u Króla posłuchanie. Na każdy przypadek, i nawet przypuściwszy, żeby się Król w interessie naszych przymierzy lub wojskowej obrony kraju miał wtedy w Beverloo znajdować, deputacye do stolicy przybędą, Idzie tu o to, aby wzajemność i niepodzielność wszystkich żywiołów, z jakich się naród belgijski składa, jak najbardziej ustalić." Niemcy.

Gazeta Vossa z dnia 23. Lipca, opisując W obszernym artykule pobyt N. Cesarza Kossyjskjego vv Dreźnie, umieściła tam następujący u&tęp: «Dzielna i wesoła postawa Cesarza, który teraz pierwszy raz Drezno zwiedził, na wszystkich, co szczęście mieli go Oglądać, przyjemne sprawiła wrażenie. A chociaż pobyt N. Pana mieszkańcom Drezna kie i udziału, N. Pan najłaskawiej jednak zauważać raczył, ze z zadowoleniem widział się w Dreźnie wolnym od natrętności i wrzawy ludu, który przeciwnie z uszanowaniem od J. C. M. stronił i hotelu N fc Cesarza nie otaczgŁ Z Hanoweru, dnia 20.Lipca.

J. C W. W. Xiąźę Następca tronu rossyjskiego wyjechawszy z Herrenhausen, NN. Państwo i Następcę tronu naszego w pałacu ogrodu Jerzego odwiedził, ale zdrowie J. C. W, ciągle tak nadwątlone, źe na obiedzie u N. Państwa być nie mógł.

A u s t 2 Y a.

Z Cieplic, dnia 20. Lipca.

Po przybyciu tylu głów ukoronowanych policyą tutejszą znacznie wzmocniono i większą część policyantów z Pragi dla pełnienia służby tu wysłano. Przybył tu tez oddział strzelców z Kommotau i oddział piechoty od pułku Wellingtona z Theresienstad1. T u 2 C Y a.

Z K o n s t a n t y n o p o l a, dn. 26. Czerwca.

Obiega tn pogłoska, że goniec z depeszami dla Konsula rossyjskiego do Aiexandryi wyprawiony został, w'których Konsulowi zalecają, aby usilnie się starał Wicekróla od zrzędnych jego zamiarów odprowadzić. Egipt.

Z Aiexandryi, dnia 17. Czerwca.

(Journ. de Smyrne.) Panują tu rozmaite domysły o planach Wice-Króla. Nikt już o właściwych jego zamiarach nie -wątpi, chociaż z przyczyny oporu doznanego z strony zagranicznych Konsulów, a mianowicie francuzkiego, aż do tej chwili nic urzędowego w tej mierze nie ogłosił. Mehmed Ali postanowił niezawodnie stanowczy krok uczynić i spodziewa się zapewne, ze gabinety europejskie krok jego pochwalą, ponieważ się ciągle uzbrojeniami wojennemi zajmuje. Wątpić jednak należy, czy mu kroki nieprzyjacielskie rozpocząć pozwolą, i przyjąć nawet wypada, że mu wojsko zwinąć nakażą. Trudno przecież przypuścić, żeby nieugięty charakter starego Mehmeda Alego miał się zrzec dobrowolnie ułożonych planów. Miewa on jeszcze często obrady z zagranicznymi Konsulami i w tych dniach dopier» naradzał się w pałacu SM'oim bardzo długo z Konsulem francuzkim i austryackim. Podług nadeszłych tu angielskim statkiem przewozowym wiadomości z Syryi widoczna korzyść była na stronie armii egipskiej, i powstanie Druzów przytłumione było. Szczęśliwy ten wypadek boju po większej części jednak Solimanowi Baszy

przypisać natęży; gdy bowiem tenże dowództwo objął, była armia zdemoralizowana i zniechęcona do tego stopnia, źe trudniej było wodzowi żołnierzom nowej otu< hy dodać, niź Druzów pokonać. Zwycięstwo zresztą dość drogo okupiono, bo Druzowie dopiero po nader zaciętej walce każde stanowisko opuszczali. Trzymają się oni jeszcze ciągle, chociaż zapewne wkrótce ofiarowaną sobie kapitulacyą przyjmą. Zupełne ustanie dżumy nie jest jeszcze dowiedzione, a już znowu w Aiexandryi cholera wybuchła. W ciągu 10 dni zapadło na nię 80 osób i trzech Europejczyków umarło. N owe przypadki dżumy nie wydarzyły się wprawdzie od kilkunastu dni w samem mieście, ale na flocie i w zbrojowni; zdaje się jednak, źe choroba ta zbliża się do swego końca. Stosunki handlowe ciągle jeszcze niepomyślne.

MWWUAUWUV

ROZlllaite wiadolllości.

TL Poznania. - Stosownie do wiadomości z obwodu Bydgoskiego pogoda dla pszenicy nie dość rychło nastała, stoi ona prawie wszędzie niepomyślnie i szczupłe tylko rokuje plony. Zaś żyta stan obfite rokuje żniwa. Jarzyny wszystkie, niemniej ziemiaki, stoją jak najlepiej a trawy wszędzie dostatek. Drzewa owocowe nie wiele obiecują, lubo po niepomyślnem kwitnieniu i mnóstwie gąsienic mniej jeszcze spodziewać się wypadało. Mieszkańcy nizin przez to dotkliwego doznali ciosu, źe większa część drzew, śliwkowych W skutek tęgich mrozów wyginęła.- W Czerwcu śmiertelność była małoznaczna i stan zdrowia między ludźmi pomyślny. Chorób było mało a i to nie zaraźliwych. - Przez rozmaite przygody 9 ludzi zginęło; z tych 4ch Utonęło a jednego czł >wieka piasek przysypał.

W Wieluniu dziewczyna 15tolenia nagłą śmiercią umarła, podobno w skutek otrucia, chociaż wypadek obdukcyi jeszcze nie wiadomy. Służąca Agata Dzybała wSikorowie pow. Inowracławskiego, która przy przelewaniu okowity z beczki, spirytusem się oblała i do spirytusu przez inne osoby z umysłu na ziemi zapalonego zanadto się zbliżyła, została przez płomienie, które j.t w okamgnieniu ogarnęły, tak uszkodzoną, źe w kilka dni umarła. Tegoż samego dnia w Strzelnie kobieta po nieumiarkowanem użyciu wódki w skutek apoplexyi skonała. W Gniewkowie żonę owczarza Patschke kominiarczyk Patschke, szwagier jej, przez nieostrożność zastrzelił, - Liczba pożarów w Czerwcu wzrosła wań spłonęło. Sprawcą jednego z tych pożarów, który w Trzeciewnicach pow. Wyrzyskiego 11 domostw włościańskich, folwark pański i szkołę w perzynę obrócił, jest 13toletni syn komornika tamecznego Grajkowskiego; młody złoczyńca już jest w indagacyi. - W niektórych okolicach, np. w pow. Mogilnickim, z przyczyny niedostatku zasiewów i słabości bydła wielką część pól trzeba było puścić odłogiem. Gdzie nędza do -wysokiego dochodziła stopnia, przynajmniej chwilowo ulgę jej niesiono przez zaforszusowanie w naturaliach i pożyczki pieniężne. W tym celu prócz przeznaczonych już 5000 szefli żyta, jeszcze 3000 z magazynów wojskowych w Bydgoszczy pod rozporządzenie rządu oddano i 6000 tal. na zakupienie żyta dla podupadłych obrócono. - Między rogacizną równie jak owcami grassowała tu ówdzie zaraza pyskowa i kopytkowa, nie mająca jednak zbyt szkodliwego charakteru. - Ceny zboża, a mianowicie psze,nicy, od miesiąca Maja ciągle się podnoszą. Żałować tylko trzeba, źe to małej tylko liczbie posiedzicieli i gospodarzy korzyść przyniesie, kiedy producenci nigdzie prawie zapasów nie mają. Kupcy zbożem handlujący w ciągu zeszłego miesiąca mało tylko zboża zbyli, kiedy wyższych jeszcze cen się chcą doczekać. - 57 statków przepłynęło po kanale do Nakla a 119 statków ztamtąd tutaj i dalej do Elblonga i Gdańska. Handel drzewem dość był ożywiony; samego budowlanego około 4000 sztuk do Berlina, Szczecina i Hamburga spławiono. W rękodzielniach departamentu Bydgoskiego wyrobiono 2016 postawów sukna a 196 boju, z których ostatnie całkiem sprzedano; sukna tylko 1123 postawów zbyto. Kilku z więzień Sądów ziemsko-miejskich w Wągrowcu i Gnieźnie uszlych złodziejów w borach pobliskich się usadowiło i mimo najgorliwszych z strony władzy zabiegów dotychczas nie mogli Ey6 przAdybani. Ale dwóch osławionych zbrodniarzy, braci Jędrzeja i Stanisława Nawrockich, na targu w Gnieźnie uęto. Od roku zeszłego mieszkali oni w J eziorzanach w powiecie Mogilnickim, pod przybranćm fałszywćm nazwiskiem Maciej i Tomasz Talarowski, alias Tatarkiewicz" u ojca nałożnic swoich Maryanny i Ros.alii Śniegowskich, Jędrzeja Śniegowskiego; dostawiono więc ich wszystkich Inkwizytoryatowi w Koźminie, z więzienia którego Jędrzej już s i e d m r a z y zemknął, poczćm go przez lat kilka napróźno śledzono. W Czerwcu wydarzyły się dwa samobójstwa i jedno zabójstwo. - Skutki przeszłorocznego zniszczenia przez gąsienice zrządzonego, połączone z skutkami tęgich mrozów ostatniej zimy, zaczynają się z wielką okazywać srogośdą, kiedy drzewa żywicy pozbawione w wielu nadleśniczostwach na przestrzeni 8575 morgów obumierać zaczynają. Trzeba więc będzie drzewa te pościnać, a tak nagromadzą tam około 80,000 sążni drzewaAprzy przedaży których znaczne straty nieuchronne.

Wyrokiem św. Kongregacyi Iijdexowej w Rzymie, zatwierdzonym przez Papieża Grzegorza XVI., w dn. 29. Maja b. r., zostaje zakazane ogłaszanie, czytanie i rozszerzanie następnych książek w jakimkolwiek były języku: lj wXiąźka dla ludu« (le livre du peuple) P. de Lamennais. 2) »Historya filozoficzna, polityczna i krytyczna christianizmu i kościołów chrześciańskich od Jezusa aż do XIX. wieku przez de Potter« (Histoire philosophique, politique et critique du Cliristianisme et des eglises chretiennes depuis Jesus jusqu 'au XIX siech, par de Potter.) 3) »0 Miłości, podług praw pierwobytnych i podług przyzwoitości dzisiejszych społeczeństw, przez P. de Senancour.« (De V Amour, selon hs loisprimordiales et selort les convenances des societes modernes , par M de Senancour. 4. wydanie odmienione i pomnożone). 4) »La Laostenia, czyłi niebespieczność cywilizacyi europejskiej i śro.dek ocalenia jej i odrodzenia przez Giuseppe Colina.« 5) «Skrócenie Historyi Włoch Karola Botta, od 1534 do 1789, przez adwokata L. Cometti « 6) «Historya powszechna W ło ch od starożytności aż do naszych czasów krótko wy łożona, przez Jana Campiglio.« 7»> Zwierciadło historyi tegoczesnej europejskiej, jako dalszy ciąg obrazu rewolucji europejskich P. Kock, przez Jana Tamassia.« 8) »Bezstronne uwagi o bezźeństwie w stanie duchownym i o ślubach czystości, podawane tajemnie Radzcom prawodawczym Państw Katolickich, przez Professora C A. P.« Dzieło to szczególniej zostało zakazane wyrokiem Inkwizycyi z dn» 2. Maja bież. roku.

Dziennik francuzki »VEurope industrieliedaje następne wyrachowania podług najświeższych podań ludności krajów, które składają niemieckie stowarzyszenie celne: Królestwo Pruskie i W. Xicztwo Poznańskie 13,223,000 mieszkańca, Królestwo Kawarskie 4,100,000, Król. Wirtemberskie 1,587,000, Król. Saskie 1,475,000, Elektorat Hesski 640,000, W. XięztwoBadeńskie 1,000,000, W. Xieztwo Hesskie 735,000, W. Xieztwo Wejmarskie 232,000, Xieztwo Nassauskie 310,000, Xicztwa Saxe jakoto : Gotha, Meiningen, Altenburg, 408,000, Xieztwa Anhalt, jakoto: Dessau, Coethen i · Bernburg, 136,000, Wolne miasto Frank So»derhausen i Hudolistadt, 107,000, Dwa Xieztwa Reuss 82,000, Trzy Xicztwa Hohenzollern 58,000, Xieztwo Barkenfeld 24,000, Xieztwo Waldeck 55,000, Landgrafstwo Homburg i kilka okrótów w Mecklemburg i Lippe 29,000. Związek celny ogranicza się na północ morzem Baltyckiem, Mecklemburgiem i Hanowerem; na zachód Hollandyą, Belgią i Francyą; na południe Szwajcaryą i Austryą; na'wschód Austryą i Królestwem Polskiem.

TEATR POLSKI.

Przedstawa wtorkowa komedyi Moliera "Doktor z Musu« i onegdajsza dramatu «Jest temu lat szesnaście« nowym dla nas były dowodem, jak bardzo towarzystwo Pana Raszewskiego stara się zadowolnić publiczność przez swa grę. Szkoda, że wybór sztuk nie odpowiadał życzeniom wykształconej publiczności, która nie lubi widzieć na scenie ojczystej miernych tłumaczeń dzieł, które jak onegdajsze pod żadnym względem nie mogą się podobać. Wtorkowa komedya, choć także nie bardzo do naszych czasów i obyczajów stosowna, ma przynajmniej w sobie jakąś wartość, której nawet i złe tłumaczenie nie zniszczy: obok zdań płaskich i rubaśnych znajdujemy bardzo dowcipne, okok nienaturalności prawdziwą łrancuzką wesołość, lekkość i komiczność; - W dramacie jednak Pana Ducange i najmniejszej nie spostrzegamy zalety. Dramat ten należy do liczby tych sztuk, o których przy sprawozdaniu z sztuki « Marya Roza« i «Haryadyn« już wspomnieliśmy, a których i najlepsza gra aktorów okrasić nie zdoła. Miła sentymentalność pomieszana z okropnościami nienaturalnemi, zgwałcenie - podpalacze - pożary - nieślubne dziecko - niewinna sierota posądzona o podpalenie i o kradzież - tysiące "ach!" i "o.'" - kilkaset "niestetf!" stanowią główną cechę tej sztuki, która kiedyś na teatrze "Forte S1. Martin" furorę zrobiła, u nas jednak ani podobać :się nie może, ani podobać się nie powinna. Załujemy mocno, że artyści nasi nie zachowali na swój benefis drugą część "Krakowiaków i Górali", tej najbardziej narodowej z sztuk dramatycznych polskich, w której muzyka, poezya i taniec łączy się tak pięknie, aby nas przenieść w czarujący świat ideału narodowego życia. Co się tyczy przedstawy czwartkowej sztuki, ta zupełnie nas zadowolniła. Pani Raszewska w trudnej roli Amelii była wyborną, szczególnie w scenach, gdzie uczucie matki walczy z wstydem i etykietą. Panna Michałowska jak zawsze tak i dziś podobała nam się, umiała ona się znaleść w roli, do które) nie jest przyzwyczajona i oddała Felixa z zwyczajną sobie żywością. P. Winnicki :ako dzierżawca i Pan Raszewski (który w "Doktorze z Musu" był wybornym) zadowolnili także publiczność; niemniej i reszta osób, z których prawie każda była w swem miejscu. - Cieszyliśmy się mocno, widząc teatr dość napełniony: czyni nam to nadzieję, że i te kilka reprezentacyi, które towarzystwu Pana Raszewskiego wolno jest jeszcze dać, licznie zwiedzane będą, tym bardziej, że Pan Raszewski już odtąd podobno tylko narodowe sztuki zamyśla -wystawiać, jak np. Bojamir i Wanda - Szlachta czynszowa - Pan Jowialski - i kilka dawniejszych Dmuszewskiego i Żółkowskiego. A. DONIESIENIE TEATRALNE.

W niedzielę, dnia 29. Lipca. Ośmnaste polskie przedstawienie towarzystwa aktorów Pana Raszewskiego, po raz pierwszy: "Henryk VI. na łowach", komedya w 3ch aktach przez śp. Wojciecha Bogusławskiego, oryginalnie nap isana. SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Sąd Główny Ziemiański w Poznaniu.

Dobra szlacheckie P l u g a w i c e w powiecie Ostrzeszowskim, sądownie oszacowane na 53,275 tal. 1 sgr. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mają być W terminie do dalszej licytacyi na dniu 11. Października 1838. przed południem o godzinie lOŁej w miejscu posiedzeń zwykłych sądowych sprzedane. Poznań. dnia 5. Lip ca 1838.

Karolina Spannhoiz zamężna Schlegel wniosła przeciw mężowi swemu, byłemu podoficerowi i Capilain d'armes Benjaminowi Schlegel z przyczyny złośliwego opuszczenia o rozwód węzeł małżeńskich. Zaleca się więc wspomnionemu Benjaminowi Schlegel, aby na wyznaczonym do odpowiedzi na skargę na dzień 3. Września r. b, zrana o godzinie lotej przed Deputowanym, Referendaryuezem Sądu Głównego Ziemiańskiego Kereten terminie w Izbie instrukcyjnej podpisanego Są,du osobiście lub przez pełnomocnika w inlormacyą i plenipoiencyą opatrzonego stanął i na skargę odpowiedział, gdyż w razie przeciwnym uważanym będzie za przyznającego przytoczone czyny, a nastę. pnie stosownie do prawa wyrok wydanym zostanie, Poznań, dnia 35. Kwietnia 1838» Królewski Główny Sąd Ziemiański.