GAZ

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.08.27 Nr199

Wielkiego

ETA

Xiestwa

POZNANSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. WannowsU.

*JI#139. - W Poniedziałek dnia 27. Sierpnia 1838.

Wiadolllości krajowe.

z Berlina, d. 24. Sierpnia. Przybyli t u: Cesarsko - rossyjski Rzeczywisty Radzca stanu i Szambelan, Xiążę Galiczyn, 1 Xiąźę Eugeny Galiczyn, z Lipska.

«W jVWljVIjUWIil

Wiadolllości zagraniczne.

R o s s y a.

Z Odessy.

Baron de Barrante, Poseł francuzki w Petersburgu, przybył d. 12. (24.) Lipca do Syra, wraz z małżonką swoją i córkami. Poseł zamierza zabawić dni kilka w Atenach i Konstantynopolu, a następnie 4. Sierpnia przyjechać do Odessy na statku parowym CesarzMikołaj .

Ostatnie wiadomości z T o s k a n i i zdają się sprzyjać naszemu handlowi; zapewniają, że tegoroczne urodzaje w tamtych stronach są gorsze od przeszło-rocznych, które także nie były wystarczającemi do zaspokojenia potrzeb mieszkańców. Według naj nowszych otrzymanych tu z Grecyi doniesień, wiadomość o grassującem w niektórych miejscach tego królestwa morowem

E owietrzu i cholerze, szczęściem okazała się ezzasadną. Stan zdrowia w całej Grecyi w ogólności jest zaspokajającym. Z Ekaterynosława.

N oworossyjski i Bessarabskf General- Gubernator, HI. W oroncow, przybył 25. Lipca do naszego miasta, i tegoż dnia, w towarzystwie Pułkownika inżenierów Szypowa, zwiedził ukończone roboty około pierwszego progu Dniepru; pod głównym kierunkiem, i stosownie do planu tego inżeniera, -wykonywa się ogólne oczyszczenie tej rzeki od zatorów. - W oczach J. W. Generał-Gubernatora spuszczono kanałem z pomyślnym skutkiem tratwę drzewa. Nazajutrz Hrabia "Woroncow znajdował się na wyścigach konnych o nagrody Cesarskie, corocznie wznawianych w tutejszej Gubernii, które odbyły się w obecności mnóstwa zebranych obywateli i mieszkańców miasta. Pierwszą nagrodę, mianowicie wazę srebrną, wartującą 1500 rubli assygnac. i 2gn, w kwocie 500 rubli, otrzymały konie rasowe, pochodzące z stadnin P. Masłowa. Co służy za nowy dowód potrzeby nabywania koni prawdziwej angielskiej rasy, dla poprawienia naszych stadnin. We wszystkich wyścigach konnych, jakie się dotąd w kraju N oworossyjskim odbyły, wyłącznie prawie wygrywały nagrody konie, pochodzące z stadnin tutejszych, od ogierów i klaczy angielskich. Senat rządzący wolnego niepodległego 1 ściśle neutralnego miasta Krakowa i jego okręgu, ogłosił, co następuje: JW. k a wal e r de Henneberg, Konzuł generalny N. Cesarza Austryi w Gdańsku, dawszy juź dowody szczególnej swej troskliwości w opiekowaniu się mieszkańcami kraju W. M. Krakowa, w roku zeszłym w temźe mieście bawiącemi: to przez opatrzenie jednych w pierwsze potrze by w celu zasłonienia ich od dotknięcia cholera, w owej chwili W mieście Gdańsku grasującą, to przez niesienie pomocy juź nią dotkniętym; raczył nad to oświadczyć gotowość udzielenia pomocy swej i protekcyi każdemu mieszkańcowi tutejszo-krajowemu, któryby się o nią do niego na przyszłość zgłosił. Senat oceniając te życzliwe dla kra. u tutejszego chęci J W. Konzula Ces. Aust. w Gdańsku, przesłał mu stosowne podziękowanie, i podając do wiadomości powszechnej powyższe JW. de Henneberg oświadczenie się, oznajmuje mieszkańcom W. Miasta Krakowa i jego okręgu, mogącym się znajdować w potrzebie reklamowania opieki konzulatu w udańsku, aby się o uzyskanie takowej do JW. de Henneberg zgłaszali. - Kraków, d. 6. Lipca 1838. F 2 a n c y a.

Z Paryża, dnia 16- Sierpnia.

Głoszą, że Hrabia Mole nie był całkiem zadowolniony ostatniemi doniesieniami, nadeslanemi z bzwajcaryi przez Xiecia Montehello. Dobrowolny wyjazd Xiecia Ludwika nie nastręcza dostatecznej pewności; Francya potrzebuje pewnej rękojmi, ź,e Xiąźę ten już więcej do Szwajcaryi nie przybędzie. Xiąźę Ludwik powinien także raz na zawsze oświadczyć', czerrl chce być, Francuzem czy Szwajcarem. Powiadano, że jeszcze niedawno femu zaciągano w Badenie i Mannheimie żołnierzy dla Xiecia Ludwika, że się nawet do młodego Xiecia Montforta udano i lemuż wyrzuty czyniono: »nie w Niemczech to, lecz w Arenenbergu, rzekli do niego, znajdować się powinieneś przy boku Cesarza.« Po śmierci Xicznej St. Leu (Królowej Hortensyi) radzono Xieciu Ludwikowi opuścić Szwajcaryą, lecz on odrzekł, źe w Anglii nie mógłby przy swoich dochodach stosownie do stopnia swego żyt, a gdzieindziej w Europie nie cierpianoby go. Chciano mu u rządu austryackiego wyrobić miejsce przytułku we Włoszech i pojednać go z ojcem, który mocno gani postępowanie jego i wydziedziczyć go nawet odgraża, jeżeli zamiarów swoich nie zaniecha. Ale i temu oparł się Xiążę i -wyraźnie oświadczył, źe nie może opuszczać wiernych poddanych, którzy się sprawie jego poświęcili.

Dzieri wczorajszy Gak juź donieśliśmy) zupełnie spokojnie przeminął. W franeuzko-katolickim kościele odprawiono nabożeństwo za Cesarza. Weteranie z domu inwalidów otrzymali bilety na to nabożeństwo, ale żaden z nich nie przybył, gdy im zapewne pozwolenia odmówiono. U stóp posągu Vendoma złożył starzec jeden swój bukiet kwiatów, potem uklęknął na stopniu i długo się modlił. Dziennik handlowy szydzi sobie z ciągłej obawy policyi, a mianowicie z tego, źe ta nie może wyśledzić rozdawaczy »Monitora republikańskiego« którego znaczną ilość numerów wydają i znakomitym osobom, parom, deputowanym, i urzędnikom Izby nadsełają, jak gdyby właśnie wydawcy jego te osoby miały na celu, które najbardziej teraźniejszemu sprzyjają rządowi. Dziwnem zdarzeniem dzieje się to wszystko w Paryżu pod okiem licznej i dobrze płaconej policyi, podczas gdy po departamentach -wytaczają processa przeciw gazetom, wychodzącym wśródjasnego dnia za -wiedzą wiadz, pod pozorem, jakoby je potajemnie wydawano.

Potwierdza się, źe kapitan Bazoche zażądał dyrnissyi i do Franryi powrócił. Jest on podług starszeństwa drugim na liście kapitanów okrętów liniowych; służy on od 1805 I. i ciągle prawie był na morzu; hetmanił onjuź nieraz, a szczególniej w 1836 roku przewodniczył eskadrze francuzkiej pod Tunisem, która flocie tureckiej wylądowania wzbraniała, podczas gdy Marszałek Clauzel pod Konstantynę ciągnął. Juź go kilka razy w posunięciu na wyższy stopień pomieniono; on jednak nie szemrał; ale teraz mocno go to dotknęło, że jednego z najmłodszych kapitanów, Pana Mogesa, nad niego przeniesiono i Kontradmirałem i dowódzcą eskadry na odnodze mexykanskie) mianowano, przez coby Fan Bazoche bezpośrednim jego podwładnym oficerem został. Następcą jego w urzędowaniu mianowano Kontradmirała Baudina. Eskadra ta ma być zwiększona do 22 okrętów wojennych. To wyjaśnia liczne i spieszne uzbrojenia w Tulonie i Breście. W ostatnim porcie uzbrajają okręty liniowe «Marengo« i «Algier« eWffiZ z wielu pomniejszemi statkami na wyprawę, której Kontradmirał Baron Lassusse przewodniczyć będzie. Królowa Belgijczykdw wyjechała z Paryża do Bruxelli. Monitor wczorajszy zawiera raport Ministra Oświecenia do Króla, o potrzebie ustanowienia nowej katedry fizyki, zastosowanej do historyi naturalnej, i przyłączenia jej do muzeum tej ostatniej nauki. Raport ten został zatwier*dzony, a na proponowaną posadę mianowany P. Becquerel, Prezes Akademii Umiejętności.

Wypadek nieprzewidziany bardziej jeszcze zawikłał nasze stosunki z Rządem Mexykantkim. P?n Gloux, konsul francuski w VeraCruz, otrzymał rozkaz opuszczenia Rzeczypospolitej, z p owo d u listu, umieszczonego z jego podpisem w »U niversel," gazecie łrancuzkiej, wydawanej -wMexico. Rząd, uznając ten list za obrażający Rzeczpospolitę, przez pośrednictwo Ministra S praw Zagranicznych, P. Cuevas, oznajmił Panu Gloux, źe go więcej za konsula nie uznaj e. Doktor D uj a r d i n, posłany przez Ministra Oświecenia do Egiptu dla zebrania rękopisów koptyckich doniósł z Kairu, pod dn. 3. Lipca, o wypadkach, jakie w ciągu mniej niź miesiąca pobytu w tern mieście udało mu się otrzymać. Zebrał on od różnych prywatnych osób do 30 rękopisów z których jedne są w dyalektach memfitycznych, inne wsaidycznym. Pomiędzy temi rękopisami znajdują się: Proroctwa Izajasza i J eremjasza (wraz z jego Żalami), Baruch, List do żydów, przyprowadzonych do niewoli Babylońskiej, Xicga Joba, czterd *ieści pierwszych rozdziałów Przysłów, ułamki Xicgi Królów, Mądrości Salomona, Eklezyastes, i t. d w dyalekcie memfitycznym.

Rękopisy w narzeczu saidycznem, odkryte zostały przypadkiem w- wiązce starych pergaminowych zwojów. Są to dwie pierwsze xicgi Królów, część psalmów J eremjasza, Ewangelije S S. Marka i Łukasza, List do Galatyjczyków, Dzieje św. Andrzeja, św. Jerzego, św. Ptelema; żywot św. Rilaryi, córki Cesarza Zenona; panegyrik 40 męczenników; ułamki śś. Atanazyusza, Jana złotoustego, Bazylego i t. d. - P. Dujardin zatrudniony był przepisywaniem tych rękopisów w klasztorze O O. Franciszkanów Ziemi św, kiedy wybuchnął pożar, który zniszczył dokoła 417 domów, zostawiwszy tylko klasztor nietkniętym. Spodziewa się on znacznie jeszcze pomnożyć w czasie swego po bytu w Egipcie massę materyałów, którą uczeni już posiadają do badań nad dawnym językiem Egiptu. Z dnia 17. Sierpnia, Rychły powrót Xiccia Joinville z podróży jego do Luneville był skutkiem podpisanego wczoraj patentu królewskiego, mianującego go jako kapitana korwety, dowódzcą korwety «Creole«; statek ten stoi w Brest i ma się z będącą na zatoce mexykariskiej eskadrą połączyć; jest na nim dział 24. Xiąźę przepędziwszy ledwo miesiąc na ziemi rodzinnej, d. 20. do Brest się uda a stamtąd do Mexyku się puści. Na pierwszą wiadomość o uzbrajaniach przeciw tej rzeczypospolitćj, młody

X'U{U{ natychmiast pospieszył, żądając, aby mu pozwolono pod dowództwem Kontreadmirała Baudin, w nowej -wyprawie czynny mieć udział, żądaniu takowem u Król zadość uczynił. Kształcąc bowiem synów swoich na polu bitwy i znoju, chce ażeby gdziekolwiek Francya synów swoich na wyprawy wyseła, tam i synowie jego się znajdowali, dzieląc z nimi niebezpieczeństwa i trudy. W tej mierze rokuje też Xiążę J oinville najpiękniejsze nadziej e; czyni w sztuce marynarki chlubne postępy i powszechnie uważają, że w wielu przymiotach, a nawet co do zewnętrznej postawy bardzo do królewskiego ojca swego podobny. Przed tutejszym Sądem królewskim wytoczyła się sprawa przeciw braciom Cleemann, obwinionym o oszukaristwo towarzystwa akcyonaryuszów dla kopalni węgli pod Verain. Gazety dla braku zajmujących bardziej politycznych wiadomości, napełniają kolumny swoje doniesieniami o czynnościach sądowych W tej sprawie.

Konstytucyonista donosi, źe już wczoraj (d. 16) -wieczorem o 6tej godzinie Xiczna Orleańska zasłabła; wysłano więc sztafetę do N euilly. Jakoż istotnie już w godzinę później widziano Królestwo J chmść przybywających do Tuilleryów; jechali bardzo prędko, co -wieść tę potwierdzać się zdaje. (M o n i t o r z d. 17- nic o tern nie donosi i aż do godz. 3. z południa dnia dzisiejszego rozwiązanie Xięźny jeszcze nie nastąpjło.) Na mainki dla mającego być urodzonego dziecięcia już przeszło 200 kobiet się zgłosiło; wyboru jeszcze nie uczyniono. Król i owdowiała W. Xiężna dziedziczna Meklenburska będą świadkami chrztu. Rozumieją powszechnie, źe Xiężna w przeciągu naj dalej 3ch dni porodzi. błychać, że tu nadeszła wiadomość o zgonie Kardynała Fesch, stryja Napoleona. A ngli a.

Na posiedzeniu Izby wyższej dn. 16. Sierpnia, N. Pani osobiście, z koroną na głowie, zwyczajnym obrzędem parlament odroczyła. (Mowę Królowej w jutrzejszym numerze pisma naszego umieścimy) Z Londynu, dnia 17 Sierpnia.

W giełdzie wczorajszej kurs papierów skarbowych trochę był przyciśnięty, ponieważ wiadomości z Stambułu nadeszły, stosownie do których istotnie nieporozumienia między posłem angielskim przy dworze w Teheranie, Panem Macneill, a rządem perskim i niezachwiane postanowienie Szacha aby Rerat i nadal oblegać, wspomnianego posła do oddalenia się z Persyi spowodowały. Wszakże · wiadomość ta na stan fondó-w przez krótki giełdy konsole znowu dawniejszy swój kurs odzyskały. W liście zAlexandryi, od 27- Czerwca, donoszą następną wiadomość, którą powtarzamy, niezaręczając za jej prawdziwość: «Uwaga publiczna mocno tu jest zajęta budującą się machiną, mającą rozwiązać najważniejsze zagadnienie hydrauliczne. ' Ta machina, przeznaczona do podejmowania wody, niema innej siły do poruszania jej, jak tęź sarnę wodę. Raz wprawiona w ruch ludzką ręką, machina działa potem sama nieprzerwanie i podnosi wodę do takiej wysokości, jak się podoba. Jest to więc model ruchu nieustannego, który przerwać się chyba może przez zużycie samej machiny. Wynalazcą jest niejaki mallyjczyk, człowiek znajniższej klassy, i napozór wcale ograniczonych wiadomości. Kilka zakładów za i przeciw, zawiązało się już z okoliczności tego wynalazku.« N a posiedzeniu onegdajszem Izby wyższej Wszczęły się żywe rozprawy, gdy Lord kanclerz zaprojektował trzecie odczytanie bilu, mającego wprowadzić niektóre reformy w dotychczasowej kościelnej karności. Biskup exeterski wniósł na odrzucenie tego bilu, i w taką przy tern wpadał żarliwość, że arcybiskupowi kanterburyjskiemu formalnie grzech zarzucał, iż tenże bil wspierał, a w końcu wprost oświadczył, źe bilowi temu, jeżeliby został w ustawę zamienionym, wcale posłusznym nie będzie; mogą (powiedział) obostrzyć kary, ile się podoba; mogą wygnać go z biskupiej Sjtolicy, zedrzeć zen suknię kapłańską; lecz nigdy nieodbiorą mu czystego sumienia, nie zaprzeczą przychylności do kościoła, i nigdy on na bil ten nie zezwoli. Do zdania jego przychylił się znowu lord Brugham, a gdy i Xiążę Wellington niektóre zarzuty biskupa uzasadnionemi być uznał, Lord kanclerz i Arcybiskup kanterburyjski, zawarowawszy się · wszakże przeciw zarzutom uczynionym przez Biskupa, dali upaść bilowi.

Hiszpania.

Z nad granicy hiszpańskiej.

Donoszą z Viany pod dniem 8. Sierpnia: »Generał van Haien jeszcze z Madrytu nie powrócił. Hrabia Luchana, jutro tu spodziewany, rozkazał wysłać 3 baterye do Labrazy. Miał on do swoich oficerów powiedzi. ć: «Estella musi być wzięta, a wtedy dopiero sprawa wolności ocaloną będzie. Jeżeli się Ministrowie do życzeń moich przychylą, pozostanę na czele armii; jeżeli zaś nie, przysposobię wszystko dla mego następcy i pod nim służyć będę.« - Nadeszła tu wiadomość, że Generał Leen el Conde zdobył wszystkie ze

wnętrzne szańce pod Ciranqui, i że za nadejściem artylleryi na miasto uderzy. Zdo bycie miasta lego ułatwiłoby bardzo działania Espartery pod Estellą. Według pisma z Bajonny przybył Ojciec Cyryl, Arcybiskup Kuby, d. 9- do Don Carlosa w O n a t e . Uj ę to g o, j ak w i a d o m o, p r z e d kilku me"'iącami we Francyi i wolno puszczono za danem słowem honoru, że się do Włoch uda. W Oleronie powiadano, że 3000 karolistowskich Kataloriczyków przeprawiło się przez Ebro w celu niesienia pomocy Cabrerze. Głoszono także, źe Merino i Beltran udają się do Segorbe, dla oblężenia miasta tego, szczupłą tylko załogę mającego, przez coby Generał Oraa zmuszony został wysłać oddział armii swojći w pomoc miastu temu. Z M a d r y t u, dnia 10. Sierpnia.

Listy prywatne z głównej kwatery Espartery donoszą, źe przygotowania celem przypuszczenia szturmu do Estelli ciągle trwają, zaś o pytaniu zachodzącem między rządem a naczelnym wodzem żadnej tam nie ma wzmianki. Z tegoż źródła dowiadujemy się, źe legia angielska nie połączy się (jak dawniej mylnie głoszono) z dywizyą Generała Pardinasa w Aragonii, lecz z korpusem Espartery , aby przy dobywaniu Estelli wspólnie z nim działać. Rząd odebrał · wiadomość, źe korpus partyzantów karolistowskich, który pod dowództwem niejakiego Felipe od dawna już Estremadurę niepokoił, d. 5. Sierpnia pod Oropesą zupełnie porażony został; 125 ludzi, a między tymi kilku oficerów, poległo; przeszło 80 koni, mnóstwo bagnetów, strzelb, dzid i apteka polowa · wpadły w ręce zwycięzców. Felipe uszedł tylko przez szybkość konia swego, ale S ułanów za nim w pogoń się puściło, którzy przy odejściu tego raportu jeszcze nie byli powrócili. Z Saragossy, dn. 10. Sierpnia.

Tutejsza gazeta »INovicio« obejmuje depesze Generała San Miguel z d. 7- m. b , w której Kommendantowi wojskowemu Saragossy donosi, ze po 6dniowym pochodzie z artylleryą (z Alcanizu), z dywizyą odwodową Generała Oray się połączył i nazajutrz do Morelli wyruszyć zamierza, gdzie d. 7. stanąć chce. P 0twierdza się, źe podczas uderzenia karo listów na wojsko oblegające konia pod Cabrerą zastrzelono, poczem on piechoto do Morelli powrócił. Z Kadyxu, dnia 29. Lipca.

Generał-Kapitan Andaluzyi, Hr. Clonard.

celenTzabezpieczenia spokojności wydał odezwę j zawierającą między innćmi następujące winni zawsze oddział 100 piechoty i 20 koni mieć w pogotowiu, aby się w te miejsca, gdzie spokojność zagrożona, niezwłocznie udać mogli. Sprawcy zaburzeń maja być do stolicy prowincyi swojej odprowadzeni i tam pod sąd wojenny oddani. Jeżeli i w drugiem miejscu jeszcze niespokojności się wydarzą, tedy to już wystarcza, aby całą prowincyę ogłosić za będącą w stanie oblężenia. Podczas tego położenia rzeczy nikomu bez paszportu alkaidy miasta swego podróżować nie · wolno, w przeciwnym razie każdy przydybany i przed sąd wojenny stawiony zostanie. Gubernatorowie i Kommendanci, dowodzący milicyą narodową, za spokojność w powierzonych im miastach i miasteczkach odpowiedzialni. Jeżeli w stolicy prowincyi wydarzą się zaburzenia, tedy Generalny Kommendant za wykonanie tych postanowień odpowiedzialny. Z A i n h o a, dnia 12. Sierpnia.

Niesie tu pogłoska, że w Biskai nowy powstał Munagorri, który na czele 70 ludzi spokój i utrzymanie przywilejów proklamował. Wszakże, gdy Markiz Valdespina woisko naprzeciw niemu · wysłał, ucieczką się ratować - Karolistowski Brygady«- Zubiri, więziony, jak wiadomo, z synem swoim przez krystynistów w Valcarlosie, usiłował d. 10. namówić dwóch żołnierzy, aby mu ujść pozwolili, za co każdemu z nich stopień porucznika i po 4 quadruple obierał. Ale żołnierze ci niezwłocznie Kommendanta Aquirre o tern zawiadomili, który Zubirego i syna jego natychmiast w ściślejszćm więzieniu osadzić kazał. Don Carlosa otaczają teraz następujący duchowni: Arcybiskupi Kuby, Leon i Mondonedo, X.

pleban z Los Arcos i Prezes Junty N awarskiej, Echeverria, X. N . - jezuita, X. Raton, % zakonu kamedułów i X. Larraga, kapucyn.

Niderlandy.

Z Amszterdamu, dnia 16. ?ierpnia.

H a n d e l s b l a d zawiera znowu w dzisiejszym swoim numerze pismo z Paryża, z dn. 14. b. m., wyszydzające jako nędzny wybieg wszelkie usiłowania dzienników francuzkich , do których się i gazeta T i m e s przyłączyła, aby okazać, że dokumenta sprzedane Panu Fabriciuszowi są zfałszowane. T i m e s, powiada korrespondent H a n d e l s b l a d u, umieszcza wprawdzie niektóre szezegóły z owych dokumentów, ale nie udzielono gazecie tej miejsc, któreby naocznie wiarogodności tychże dowodziły. Zresztą zaprzecza korrespondent twierdzeniu dzienników francuzkich, jakoby Pan Fabricius w skutek odwołania Paryż opuścił. Pana Fabriciusa, dodano przy

tej sposobności, nikt jeszcze dotąd nie zastąpił i dyplomatyk, ten jedynie za-urlopem -wyjechał. Nie postał on nawet jeszcze w Niderlandach, a każdy, który go tam pozna, łatwo się przekouj o słusznym żalu tutejszych jego przyjaciół z powodu jego odjazdu. Niemcy.

Z Monachium, dnia 16. Sierpnia.

N. Cesarz Mikołaj przybędzie dziś do Monachium i wysiędj.ie u Pana Severina; także i nasz N. Król powróci tu dziś o godzinie 8. z Briickenau. N. Cesarzowa nie będzie tą rażą w Monachium i pozostanie w Kreuth, aby tak pomyślnej kuracyi nie przerywać, *Z dnia 17- Sierpnia.

(Gaz, Powsz.') - N. Pan przybył tu wczoraj wieczorem o godz. 8. N. Cesarz Wszech Rossyi stanął tu razem (w jednym pojeździe) z Xicciem Maxymilianem Leuchtenbergiem dopiero o IOtej i wysiadł w hotelu posła swego, Pana Severina, otoczonego mnóstwem ciekawych. Dzisiaj zrana monarcha w mundurze, Królestwu, oraz Następcy tronu i Xięciu Karolowi oddał wizyty, z których się natychmiast wywzajemniono. Później Król i Cesarz w 6KorrrrYT pojeździe przejeżdżali się po mieście i oglądali osobliwości stolicy; obaj monarchowie byli wówczas w cywilnym ubiorze. O godzinie 4tej był wielki obiad. Wieczorem Cesarz operę zwiedził; cały gmach rzęsisto był oświecony a wszyscy urzędnicy ukazali się w mundurach. Zresztą Cesarz już przed 7. godz. zrana, w prostym surducie i tylko w towarzystwie Adjutanta swego Xiccia W rede, od nikogo nie poznany, niektóre osobliwości miasta oglądał i zwiedził pracownią naszego sławnego malarza bitew, Piotra Hess. - Jutro zrana o IOtćj wielka parada -wojsk na placu Maxymiliaiiskim przed nową bramą. - W niedzielę Cesarz (wedle pogłoski) do Kreuth powróci. Z Lipska, dnia 19. Sierpnia Tutejsza władza policyjna -wydala następujące obwieszczenie: «Upowszechniła się w mieście tutejszćm pogłoska, że niedawno temu oddano władzy tutejszej zatrute pokarmy, jakie dzieci od nieznajomych osób wśród podejrzenie wzbudzających okoliczności dostać miały; że nawet dwoje dzieci w skutek pożycia tych pokarmów umarło. Pogłoska ta jest zupełnie bezzasadna, złojono bowiem, i to w skutek takowej obawy, dwie bułki i kilka skibek chleba i kiełbasy; ale wszystkie te rzeczy po ścisłćm zbadaniu nic były zatrute, i nie można też było wypośrodkować, żeby tu kto w nowszych czasach otrutym został. Nawet kilkakrotne doniesienia, że nieznajome osoby dzieciom pokarmy różne dają, i ścisłe w tej tem miał być zamiar otrucia Koro. Dla tego władza policyjna uwiadomią publiczność o tem i razem ostrzega, żeby nikt takiemi wieściami drugich nie niepokoił - Podczas zaś, gdy dzieci równie teraz jak zawsze ostrzegać należy, aby żadnych pokarmów od nieznajomych osób nie przyjmowały; osoby takowe rozda wające, choC nie w tej myśli, same sobie winę przypiszą, jeżeli za to do odpowiedzialności pociągnięte zostaną. - Lipsk, dnia 18. Sierpnia 1838.

Szwajcarya.

Z Bazylei, dnia 15. Sierpnia.

Gazeta tutejsza zrobiła następującą uwagę nad postanowieniem ziirichskiej gminy Oberstrass, nadającem Xicciu Ludwikowi N apoleonowi prawo obywatelstwa: «Teraz więc xiąźęco-napoleońskie albo obywatelsko - bonapartowskie epos niezadługo stanie się celem szyderstwa. Do nierozsądnego marzyciela, któryby chętnie bez rozumu i trudu korzystał z dzieł wuja swego, przyłączają się teraz pokątni Prezesowie, aby tymże samym sposobem do nieśmiertelności się dostać. Anti-gallijska zuchwałość, objawiająca się w tej darowiźnie, nietylko jest bezrozumna, ale nawet, porównywając w tej chwili państwo francuzkie i oberstraskie, bardzo dziecinna. Pytanie jeszcze, czy Xiążę obecnie prawo to obywatelstwa przyjmie; jeżeliby je zaś miał odrzucić, okropnieby na wartości swojej straciło. Z mowy posła ziirichskiego na posiedzeniu sejmu wnosić przynajmniej można, źe rząd ziirichski nie zechce zawcześnie w sprawie tej zawyrokować.« Królestwo oboje) Sycylii.

Maxymilijan Królewicz Bawarski zawinął dnia 20. Lipca w południe w najlepszćm zdrowiu do Neapolu, na neapolitańskim statku parowym »Wenefrede.« T u 2 C Y a.

Morning - Chronicie zawiera następujące pismo z Carogrodu z d. 25. Lipca; «Obiegają tu znowu wojenne pogłoski, stąd zapewne powstałe, źe Sułtan odebrawszy wiadomość o wypłynieniu flotty egipskiej, wydał rozkaz, aby eskadrę Kapudana Baszy wzmocniono. Wszakże za nalegającern przedstawieniem posła angielskiego i francuzkiego, rozkaz ten znowu cofnąć miał. Zresztą nie wierzę wcale, żeby do wojny przyjść miało, i mimo umieszczone w Journal de Smyrne pismo z Alexandryi, stosownie do którego Basza w dywanie swoim miał oświadczyć, źe flottę swoje wyprawił, aby się mierzyć z turecką, przekonany jestem, źe do kroków nieprzyjacielskich nie przyjdzie.«

Z pomiędzy poczynionych w Turcyi ostatnriemi czasy dobroczynnych rozporządzeń, zasługuje na wzmiankę zarządzone niedawno zniesienie niektórych podatków, które obciążały handel wewnętrzny, a które mianowicie przy dowozie drzewa, węgli i owoców uiszczane byś musiały Ihtissab-Nasiremu. Niebawem ma także być uchylona Tamga czyli opłata sięplowa. Rozporządzenia te najkorzystniejsze sprawiły wrażenie na mieszkańcach stolicy Państwa Ottomańskiego, którzy teraz tem chętniej poddadzą się wyjść mającym rozporządzeniom we względzie morowej zarazy. Mexvh Podług listów z Tampico z d. 21. Czerwca, Poseł francuzki, Baron Deffaudis, przed odpłynieniem z zatoki mexykanskiej miał rządowi Mexyku wręczyć drugie ultimatum} w którempowiada, źe jeżeli do 3. Lipca nie uczyni zadość żądaniom Francyi, nastąpi attak na Veracruz.

ROZlllaite wiadolllości.

Korrespondent Warszawski z dnia 4.

b. m. donosi według listu z Poznania: Wiadomo, źe pierwszym chrześciańskim władcom Polski, Mieczysławowi i Bolesławowi Chrobremu, z popędu ś. p. Arcybiskupa Wolickiego, miał być wzniesiony spaniały pomnik na otwartym placu przed, naszą piękną katedrą, i źe w tym celu otworzono składkę, która bardzo znaczną przyniosła summę, lubo ta nie wystarczała na wykonanie pierwotnego wielkiego planu. Tymczasem umarł Arcybiskup i przez czas niejaki cały zamiar był w zawieszeniu, nareszcie znowu do niego przystąpiono, i dla wykonania go mianowano komitet. Gdy jednakże i tu zdarzały się spory tudzież nieporozumienia, zgodzono się jak na szczęście, aby tę rzecz z nieograniczonem pełnomocnictwem poruczyć Edwardowi Hrabi Raczyńskiemu. Tym sposobem plan wspomniony nie mógł się w lepsze dostać ręce. Obadwa posągi ulane z bronzu przez Ra u eh a, są już prawie skończone, i podług jednomyślnego zdania znawców, mają być najpiekniejszćm dziełem, które dotąd wyszło z pracowni tego wielkiego mistrza. Ale nie na otwartym placu, jak z początku zamierzano, stać będą; lecz przy katedrze wystawiono umyślnie na to oddzielną kaplicę, której w przepychu i piękności rzadko która wyrówna. Zamówiony umyślnie z Berlina sławny malarz Miiller, zdobi jej ściany i sufit najspanialszemi malowidłami al fresco, a dla godnego dopełnienia całości, cała posadzka składać się będzie z ko Wenecyi, i wkrótce wraz z włoskim professorem mozaiki przybędzie do Poznania. Dobrze uwiadomione osoby zapewniają, źe Hr. Raczyński dodał około 160,000 zł. pols. na ten przedmiot z własnej kieszeni. Kupieckie ocenienie artysty. - Pewien Anglik przyszedł nie dawno do jednego z pierwszych malarzy w Paryżu z prośbą, aby w jego imionniku odrysował mu konia. Artysta uczynił zadość jego żądaniu. »Wieleź się za to należy?« zapytał Anglik. - "Dwadzieścia dukatów." -r «Jako, dwadzieścia dukatów... czy to być może, wszakże wćpan ledwo dwadzieścia minut nad tem pracowałeś?" - »Mylisz się mój panie,« odpowie artysta, "lat ja dwadzieścia pracowałem, za nim się tego konia rysować nauczyłem.« Wystawa sztuk pięknych w Warszawie. - Już lat kilka nie było tu wystawy sztuk pięknych. Wznowiona tego roku w Czerwcu, ze wszech miar zaszczytnie wypadła. Do rzędu najpierwszych dzieł · wystawy na słuszniej policzone być winny prace Januarego Suchodolskiego, który lat kilka kształcił się we Włoszech. - Sławione powszechnie dzieła jego są: »Zdobycie Abalcyku przez wojsko rossyjskie«; "Przejście góry Saganrog«; "Przejście góry St. Bernarda« ; kilka scen z gościńców włoskich, jakoto: »Powrót z winobrania«; "Napad bandytów«; "Wieśniacy przed pustelnią« ; »Rybacy przy świetle księżyca« i »Widok Sorentu.« - Alex. Kokular, zasłużony professor, ozdobił wystawę obrazem historycznym .własnego pomysłu, przedstawiającym: »Wzięcie w niewolę Hagi-baszy.« Oprócz tych odszczególnili się: Marcin Zalewski widokami, mianowicie: »Placów Zygmunta i Teatru wielkiego«; "Amfiteatru w Łazienkach«; "Gór Denassowskich" i t. p..Franciszek Paszkowski dwoma oryginalnemi obrazami: »Dziewczyna po płaczu» i »Młoda niewiasta splatająca włosy.« Obrazy pełne życia i prawdy. łzawiący w Mnichowie Alexander Lesser obrazem: »Fechtmissrz niemiecki 16go wieku.« - Wincenty Kasprzycki odmalował gładkim pęzlem: »Widok banku polskiego« i »Część cmentarza w Powązkach. - Kasper Rahn szwajcarskie i polskie krajobrazy z natury. - Bonawentura Dąbrowski dwa piękne obrazy: »Człowiek siedzący przy ogniu palącego się pieca « i »Scena w karczmie prowincyonalnej.« Wreszcie były obrazy, tak oryginalne jakoteź kopie: pp. Piotra Lebrun, J. Sikorskiego, L. Piaskowskiego, K. Macka, A.Wysockiego, J. K. Minasowicza i t d. - Płeć nadobna nie dająca się xv niczem wyprzedzić, co jest szlachetne i piękne, miała nategorocznej wystawie w Wydziale malarstwa swoje reprezentantki w pp. Bajerowej, Brzezińskiej, Aug. Glinka, Alb. Gładysz, Anieli i Krystynie Lessei, z Haukdw Pawłowskiej, Am.

Pfanhauser, z Czackich Szeptyckićj i J. Zarnowskiej. - Rzeźby były dłuta J. Tatarkiewicza i Konst. Hegla. Pierwszego» Psyche,« z białego marmuru, zwracała powszechne uwagę. - Według drukowanego katalogu, wystawa liczyła w ogóle dzieł malarskich przeszło 200, snycerskich 10; pracowało nad jej uświetnieniem 50 osób płci obojej. W i a d o m o ś c i li te rackie. - »Ziemianina Wszerady«, wydawanego przez Kałussowskiego, wyszło dotąd 5 zeszytów. Ma wyjść nowe wydanie dzieła Czackiego: O prawach polskich i litewskich. Jeden ze znakomitych nowoczesnych romanso-pisarzy napisał nową { iowieść buł arską w 2ch to.mach, . po tytuem: Kirdzlło. - U Breltkopfa 1 Hartla w Lipsku wychodzi z druku: 100 bajek podług Lafontaine, z 100 obrazkami zedycyiparyzkiej J. J. Grandvilla, zebrane z różnych tłumaczeń przez Bobrowicza. - Dzieło p. Kozłowskiego: Statystyka Europy, -wkrótce prasę opuści. - Pisma praskie, tak Czas opis czeskoho Muzeum (zeszyt II.), jakoteź Kwety (Nr. 30.) mieszczą obszerny artykuł: O literaturze polskiej, pióra K. W. Zapa. Zdanie o napowietrznych balonach.

- Ciągłe usiłowania, jakich angielscy fizycy i uczeni w ostatnich czasach do istotnego u1epszenia balonów napowietrznych, już przez olbrzymią wielkość, już przez nowy sposób ich napełnienia, przykładają, spowodowały w naukowym względzie bardzo gruntowną Gazette de France do następującej uwagi: Do wszelkich innych zbytków policzyć należy i to usiłowanie, na które Anglicy i czas i pieniądze marnują. Z radością przychylilibyśmy się do sposobu kierowania balonem napowietrznym, przezcoby człowiek podbił pod swą władzę powietrze. Atoli najpierwszym warunkiem do tego jest zarzucenie czółna; potrzeba aby człowiek mógł siedzieć w samym środku balona napowietrznego, a sam balon kształt ryby mieć powinien. Drugim warunkiem jest, aby się podnieść i utrzymać ntoźna na wysokości niemal 1500 źążni, to znaczy za obrębem prądów i wiatrów, inaczej takowe, jakiekolwiek będą środki kierowania, miotać będą balonem na wszystkie strony. (Roz. L.)

DONIESIENIE TEATRALNE.

We wtorek dnia 28. Sierpnia 1838. Dwudziesteósme przedstawienie polskie towarzystwa teatru Pana Raszewskiego. Na żądanie: »Cud mniemany, czyli: Krakowiacy i Górale,« ciecha Bogusławskiego, z muzyką Stefaniego. (Część pierwsza.)

SPRZEDAŻ KONI E CZN A.

Główny Sad Ziemiański w Poznaniu.

Wydjziału I.

Dobra szlacheckie Ś m i e ł o w o w powiecie Odolanowskim tak dalece jak w Królestwie Pruskim położone, i z wyłączeniem oddziału w Królestwie polskim położonego, sądownie oszacowane na 5955 tal. 23 sgr. 10 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z -wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mają być dnia 4. Marca 1839. przed f Oludniem o godzinie litej w miejscu zwyłem posiedzeń sadowem sprzedane. Zapozywają się na takowy publicznie: a) wszyscy nieznajomi pretendenci realni, którzy do dóbr tych z praw własności lub innych pretensye mieć sądzą pod uniknieniem prekluzyi i nakazania im wiecznego milczenia, b) dalej dla wiadomości l) Scholastika z Sieroszewskich Swinarska i sukcessorowie jej mniemani, 2) Teressa z Sołtykow owdowiała Sieroszewska teraz zaślubiona Xięźna Czetwertynska i sukcessorowie jej mniemani, 3) wierzyciele Kaźmierza Sieroszewskiego, dla których w Rubr. I I. Nr. 2. protestacya zaintabulowaną jest, 4) possessor Jan Fryderyk Reymann, 5) Scholastika Swinarska, Tekla Bromierska lub Bromirska, Franciszka Maryanna Sieroszewska, Zuzanna Maryanna Romana Sieroszewska, "Wilhelmina Antonina Sieroszewska.

Poznań, dnia 30. Lipca 1838.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Wszyscy, którzyby jako właściciele, cessyonaryusze lub posiedziciele zastawni do długu w ilości 100 tal., który na mocy pod dniem l. Lipca 180 l. sądownie wystawionej obligacyi Michał Matecki, posiedziciełowi folwarku Muszkiewiczowi pozostał być winien, a który to dług podług pod tym samym dniem wystawionej rekognicyi internistycznej na łące Woj ciechowi Mikołajczykowi należącej, od gruntu pod Nr. 17. dawniej 15. i 13. w Kiełczewie położonego odosobnionej, do intabulacyi primo loco zanotowany jest, lub do wystawionego dokumentu jakiej

kolwiek prawa mieli, zapozywają się niniejszem na termin dnia 19. Października r. b. o godzinie litej tu w Sądzie przed Deputowanym Ur. Ziegler Radzcą wyznaczony, celem podania swych pretensyi, w przeciwnym bowiem razie temi prekludowanemi zostaną i z amortyzacyą i -wymazaniem długu rzeczonego postąpionem będzie. Kościan, dnia 29. Czerwca 1838.

Królewski Sad Zi emsko-mi e iski.

OBWIESZCZENIE.

Dostawa drzewa opałowego, mianowIcIe 48 sążni dębowego i 2 sążni sosnowego, niemniej 300 do 400 funtów świecy na potrzebę podpisanego Sądu na czas od Igo Października 1838 r. aż do 19o Kwietnia 1839 r., ma bydź najmniej żądającemu wypuszczaną. Tern końcem wyznaczony jest termin na dzień 12. Września r. b. po południu o 4. godzinie przed Ur. Reder, Dyrek1. Kanc., który go w Sądzie naszym odbywać będzie. Warunki licytacyi w terminie oznajmionemi będą, też mogą zresztą w registraturze naszej oddziału l. każdego czasu bydź przyznane. Poznań, dnia 16. Sierpnia 1838.

Królewski Sąd Ziemsko-Miejski.

Kurs papIerów I pieniędzy giełdy Berlirisk iej.

N a pI. kurant Sto

Dnia 23. Sierpnia 1838.

prC papie- goto

Obligi długu państwa .

PI. ang. obligacye 1830. .

Obligi premiow handlu mOrsk Obligi Kurmarchii z bież. kup Obligi tymcz. N owej Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne di to dito Listy zast- W. X. Poznańskiego Wschodnio - PI. listy zastawne dito dito Pomorskie dito di to dito Kur- i Nowomarch. dito dito dito dito Szlaskie dito ObI. zaległ, kap, iprC. Kur- i No wej - Marchii .... 4 103-1 ćbf 4 1031 4 103i 4 1031 4 4

102£ 102* 661 1031 1031 1011 100 1041 10*4 100 4 4 4 3i 100! 4 j!

100Ł 1051 102

95i 215Ł 181 13/, 14 3

2m

N owe dukaty.

Frydrychsdory Inne monety złote po 5 talarów

13-/* II[