fx A

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1838.10.27 Nr252

Wielkiego

NAN

Xiestwaex o.

K I

Nakładem Drukarni Nadwornej W JDekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

JI#252. - WSobotę dnia 27. Października 1838.

Wiadomości zagraniczne.

Po Iska.

D War s z a w y, dn. 22. Października.

JW. Generał -Adjutant Szypow, Dyrektor Główny Prezydujący w Kommissyi Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego, onegdaj wrócił do Warszawy.

Donoszą z Krakowa, iź Towarzystwo naukowe z Jagielońskim uniwersytetem złączone, eaczynając tegoroczne prace, wychowaniu młodzieży poświęcić się ma.ace, odbyło publiczne posiedzenie d. 18. b.' m. w amfiteatrze gmachów nowodworskich. JW. Antoni Matakiewicz, O. P. D., Rektor uniwersytetu i Prezes Towarzystwa, zagaił tę uroczystość. W. Józef Majer, Doktor medycyny i Profes»or lekarskiego wydziału, czytał rozprawę o różnicach w ludzkiej przyrodzie, pod względem temperamentu zachodzących. F 2 a n c y a.

Z P ary ż a, dnia 17. Październ.

Semaphore de Marseille zawiera pismo z Tunisu, w którem wyrażono, że eskadra angielska i Admirałowie Lalande i Gallois, b wielkim żalem tutejszych angielskich i francuzkich poddanych przystań tutejszą opuścili, że żołnierze Beja z każdym dniem dzikszymi »ię stają i coraz większe zdroźności popełniają,

i że zaraz Konsula angielskiego okropnie znieważyli i mieszkanie jego złupili. W tym liście, za wiarogodność którego zresztą nie ręczymy, wyrażono takie: »Rząd nie może się dłużej łudzić sposobem mylenia murzyńskich Xiąiąt; ich nienawiść i fanatyzm wstrzVmują ich od wszelkich przyzwoleń; li tylko E rzemocy ulegają, i tej zawsze użyć trzeba, o każdy wzgląd na nich poczytują zaraz za znak słabości. - Powstała wielka sprzeczka między odwołanym teraz Generalnym Konsulem francuzkim, Panem Schweblem, a osiadłymi tamże kupcami francuzkimi. Ci, korzystając z doniesienia depeszy ministeryalnej wynurzyli Ministeryum swoje nieukontentowanie z powodu braku względu na ich stosunki i interessa ze strony Turków; przypisują zaś to małej powadze, w jakiej tamże nazwisko Francuza zostaje. Pismo Lo podpisali wszyscy kupcy w Tunisie; równocześnie przesiano kopią tegoż Izbie handlowej w Marsylii. Konsul nie chciał podobno przesłać Ministeryum pisma tego. Z odpowiedzi jego wynika, że owej ministeryalnej depeszy w całej obszerności nie udzielił, bdy zaś teraz Konsul od urządowania swego jest uwolniony, i gdy Pan Lagau, dawniejszy Konsul w Rotterdamie, miejsce jego zajął, spodziewają się przeto, że mąż ten nierównie czynniej sprawami kupców francuzkich w Tunisie zajmować się będzie.«

Collet, aresztowany nie dawno za rozszerzanie Monitora republ., po inkwizycyi został na wolność wypuszczony. 'pisma angielskie wiele teraz piszę o blokadZIe Mexy ku za i przeciw, Morning-ChronicIe, które jest ministeryalne, uważa tę blokadę za przysługę dla dobra sprawiedliwości i cywiliz cyi, ie. Francuzi w sprawie przymusz? ej pożyczk,I alczę o sprawę całego uCYWIlIzowanego sWIata. Rząd bowiem mexy anski ustanawiał dowolnie, ile każdy do tej tak nazwanej pożyczki, a -właściwie rabunku, ma się przyłożyć, aby osoby, które go składały, z tego utrzymać, W podobnych r z.ach, do których zawsze znalazł się pozór, CIęzar cały spadał na cudzoziemców bo choć na liście były czasem imiona mexykanskich al?ital stów, .r?zumieli się oni między sobą I nIc nIe płacIlI. Jeźli cudzoziemiec odwłóczył al o z przeczył wypłaty, towary jego za pos ednIctwem summarycznego procesu p z.ez lI ytacyą sprzedawano. Ciągle zmienIające SIę rządy Mexykanow, przechodzące z rew?lucyi, nieoświeciły się z postępem czas , nI n uczyły. się. z ianami. Odznaczają s ę onI nIesprawIedlIwoscią przeciw cudzoZIemcom. Francya postanowiła temu koniec położyć. MexyK otrzyma teraz naukę, na jaką dawno zasłużył, a korzyści, jakie Francya pozyska, będą wspólne wszystkim. Blokada Mexyku kosztuje już do 30 milionów franków , z tego powodu angielski C o u r i e r robi uwa, iź pośrednictwo trzeciego mocarstwa by.oby od tego Francyą uchroniło a zażalenia mogłyby się załatwić. W dzienniku Journal des Debats czytamy: «Mamy w ręku naszym oryginalny, nadesłany nam z Londynu akt daty 31. Lipca 1838 ro u, mocą którego Królowa Angielska zap.e,wnIa -,;szystkim iterackim. płodom tych kraj 0'Y, . kt.oryc opIeka będzIe wzajemną, :pr ywIleje, I opIekę we wszystkich posiadłosCIach panstwa swego. Jest to postanowienie przyn.oszące zaszczyt rządowi Królowej Wikt?ry .. Mamy na?zieję, ie Francya nie będZIe jUZ teraz oCIągać się, i pójdzie za tak szlachetnym przykładem.« Anglia.

Z L o n d y n u , dn. 16. Października. .

W ministeryjalnej M o rn i ng - C h r o n i c l e czytamy: »Panowie ducha wynalazczego, od spraw Hiszpanii całkiem do spraw Wschodu się zwrócili; Gazeta powszechna auszb rska w.olneJ? dla tych kłamców polem, nIe przestają WIęC względem spraw wschodnich groźne i niepokojące rozgłaszać wieści. Słys y X tam o .ustawieniu ogromnej armii rossyjSkICj w prowIncyach południowych i po N owsze -wiadomości z Kanady dochodzą do d. 11. Września. Sąd przysięgłych uyyolnad ?rzegami morza Czarnego. Drugą armią rossyjską jchmościowie ci z nad morza Kaspijskiego do Chiwas wyprawili, podczas kiedy trzecia już od dawna Teheran zajęła. Czwartą, . jeżeli się nie. mylimy, w Besarabii k?ncentrują. My samI nawet, my Anglicy, nIe tylko JIY. Abuscher wylądowalim, lecz posunąwszy SIę nawet do Schiras Królestwo Lal a Rukha nie bez krwi rozlewu zawojowalim. Fotem zawarliśmy dużo drukowanemi czcionkami traktat zaczepny i odporny z Turcyą przeciw Persyi, tak bardzo bowiem lękamy się tego potężnego mocarstwa. Wiadomość ta byłaby istotnie ważną, gdyby tylko była p awdzI ą. Ale na nieszczęście nietylko z pełnI.e ys ona, ę z dowodzi oraz najwIększej nIeswIadomoscI korrespondenta nie .. ' mającego anI wyobrażenia o położeniu Turcyi:. ani o polityce Anglii. Rządowi W. Brytann obrze wiadomo, źe Turcya tylko c asIe pokoju wycieńczone przez wojnę sIły I zasoby odzyskać może. Turcyą zatem z sąsiadami jej w pokoju utrzymać musi być równie życzeniem Anglii, jak samego Sułtana. P zymierze zaczepne i odporne przeciw PerS I, Tu cy i ?a nicby się nie przydało, kiedy nIebezpIeczenstwo zaczepki ze strony Szacha bynajmniej nie. zagraża. Prócz tego każdy rozsądny człowIek łacno przyzna, ii nie mamy I?r esa zonej o potę?ze Anglii opinii, roZUmIejąc, ze ona sama I bez pomocy Turcy i Persom po oł . . Gdyby nas rozumny, polityczny zamIar JakI do starcia się z wojskiem wracającćm z pod'Heratu, albo nawet z stra szliw , 0:v ą a z e c i r s k ą armią rossyiską, znaglIc mIał, JakkolwIek sprzymierzu z Turcyą wielkie przypisujemy znaczenie nie uciel byśmy ię jed.n k do jej wspani łomyślnoSCI, błagając o jej wsparcie, Głoszą oraz iż spowodowaliśmy flottę turecką do płjni nia razem z nami, nie w przyjacielskim zamiarze aby)ą wykształcić, lecz aby Alexandrya zbur yc,. gd by Basza do życzeń naszych skłonić SIę nIe mIał . Wszakże zdaje się, źe pogróżek ó:vnie uży !śJ?Y' jak namowy przyjacielskiej, I ze Baszy UgIpt gwarantować chcemy. Nareszcie Basza Egiptu pod względem znoszącego monopolia traktatu handlowego d w a n aś e m,iał mów do K nsulów Francyi i AngIn, ktore lubo wszystkIe urzędowe ani słowa prawdziwego nie zawierają. W śród tak?wej ?bfit?ści nowin, naj rozumniej postąp my, JeżelI zupełne zachowamy milczenie, kIedy kłamstwo dnia jednego rozgłaszane zara nas by przymuszało do zbijania onego na zajutrz. « Chartranda, co w Montrealu wielkie wrażenie zro biło, a gazety ministeryalne tameczne do uwagi spowodowało, źe Sądy przysięgłych w obecnej chwili nie są dostateczne. O zatargach pogranicznych z północną Ameryką dowiedzieliśmy się, źe Gubernator Main»ki wyznaczył 3ch Kommissarzy do wytknięcia granicy, ale sądzą, źe to nie doprowadzi do kroków nieprzyjacielskich, gdy Gubernatorowi Nowo-Brunszwickiemu zalecono, aby się nie sprzeciwiał temu, dopókiby na samem wytknięciu linii zaprzestano i części kraju · w sporze będącego sobie nie przywłaszczano.

W dzienniku jednym angielskim była wczoraj następująca wiadomość z N owego - Yorku z d. 19. Września: «Powiadają tu za rzecz pewną, źe Lord Durham zaraz po odebraniu ostatniej depeszy z Londynu urzędowanie swoje złożył.« Dzienniki ministeryalne poczytują całą tę wiadomość za zupełnie płonną. Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 8. Października.

Ministeryum nareszcie stanowczo urządzone. Pan Pokzoa, Podsekretarz państwa w Ministeryum spraw wewnętrznych a dawniej Professor kameraliów, mianowany Ministrem marynarki a Generał Alaix Ministrem wojny. (Ponieważ stosownie do dawniejszych doniesień Generał Alaix z odniesionych ran w Legardzie umarł, podanie więc powyższe mylnem się być zdaje. Być może, źe tu zachodzi błąd jaki, i źe Generała van Haien -wymienić chciano, o przybyciu którego do Madrytu doniesiono. Staje się to tern podobniejszem do prawdy, kiedy wyraźnie powiadają, źe mianowanie to za rekomendacyą Espartery nastąpiło, a wiadomo, źe Generał van Haien wielkim faworytem Espartery. ) Pierwszy konstytucyjny Alkalda stolicy, Manuel Ruiz de Ogarrio, wydał o klęsce Generała Pardinasa następującą odezwę: »Mieszkańcy Madrytu! Szczęście wojenne nie sprzyjało d. 1. b. m. w okolicy Maelli dywizyi Generała Pardinasa; ale wieczorem tego samego dnia zebiała się znowu większa część wojska tego w Caspe. Rząd chwycił się środków do ukrócenia zuchwałości karolistów , a władze nieustannie czuwać będą, aby zwolennicy Don Carlosa w tej stolicy pokoju waszego nie zakłócili. Zaufaicie gorliwości władz waszych i bądźcie przekonani, źe te Z sprężystością, stosowną do okoliczności, postępować będą, licząc przy tem na wasz patryotyzm i silną pomoc," * W Madrycie ustanowiono tajną policyą.

Diario mercantil de Valencia pod napisem: «Siły wojenne prowincyi, będącychteatrem WOjny«, zaWIera obliczenie wojsk karolistów i krystynistów, od początku wojny domowej, z krytycznemi uwagami nad polityką i rządem Królowej. Dziennik ten zaczyna od wyliczenia królewskich ochotników, którzy w czasie pierwszych poruszeń karolistowskich znajdować się mieli w Starej Kastylii, Aragonii i w prowincyach północnych. Journal de Francfort jednak dodaje: «Jest w tem wielka pomyłka. Korpus królewskich ochotników, jako bardzo przychylny Don Carlosowi, został rozwiązany jeszcze za życia Ferdynanda VII., gdyż można było przewidzieć, co po jego śmierci zajdzie. Don Carlos jednak wyraźnie zakazał ochotnikom, ażeby nic dla niego za życia brata nie przedsiębrali. Tak więc przy zgonie Króla już nie było korpusu królewskich ochotników i tylko wpływ generałów na nich pozostał. Przy rozpoczęciu dopiero powstania uorganfzowany został ten korpus i kosztem nieprzyjaciela uzbrojony.« Po tej uwadze o królewskich ochotnikach przystępuje Di a r i o do następującego wyliczenia sił obudwu walczących stronnictw: W. r. 1834. Wojsko karolistowskie.

WN awarze iprowincyach Baskijskich, poddowództwem Zumalacarregui, Verastegui.Sagastibelza, Luque i Simona Torres 6,0001udzi, w Kastylii, w górach Burgos i Soria, pod dowództwem Cuevillas, Villalcbos i Merino. .1,500 · W Dolnej Aragonii, pod dow. Guilera, Serradora iKarnicera . 2,500 * W górach Katalonii pod dowództ.

Tristany , Mosen - Benet i innych 2,000 « Razem 12,000Iudzi.

Woj sko, krystynistów.

W prowincyach Baskijskich 16,0001udzf, oprócz U rbanos i korp. ochotn., W Kastylii kolumny czynne z burgos, Soryi, Palencyi i t. d. . . 4,000 « w Dolnej Aragonii i górach Walencyi .5,000 « w Katalonii. . . 8.000 « Razem 33,0001udzi.

W r. 1835. Wojsko Don Carlosa.

W prowincyach Baskijskich i Nawarze 20,000 Iudai, w Starej i Nowe''j Kastylii pod dow. Merino, Cuevillas, Villalobos, oraz u organizowanych przez Meera guerylasów w górach Toledo i Mancha .7,000 « w Dolnej Aragonii i Wałencyi pod Cabrerą, Quilez, Serradorem i żnnemi .5,000 « do Barcelony. .20.000Iudzi. Łącznie 52,000Iudzi.

Wojsko Królowej Krystyny.

Czynna armia północna pod Generałem Kordową w 4ch prow., Alawie, Biskai, Guipuzkoi i Nawarze, oprócz załóg 30,000Iudzi, w Starej i N owej Kastylii 10,000 « w Dolnej Aragona i Walencyi 8,000 « \y Katalonii z ruchomą gwardyą narodową. . . . . . . . 20.000 « Razem 68,000Iudzi.

W r. 1836. Wojsko Don Carlosa.

W prowincyach baskijskich (z Don Sebastianem) ». .24,000 ludzi, w obudwócli Kastyliach i w prow. Soryi, Burgos i Manche, wraz z korpusem Gonieza . . .. 22,000 « w Dolnćj Aragortii i Walencyi 10,000« w Katalonii 16.000 « Łącznie 72, OOOludzi.

Woj ska krystynistowskie.

W prowincyach Baskijskich, wraz z zakładami i załogami 52,000Iudzi, w Kastylii pod dow. Gen. Manso i dyw. ewardyi król. pod Marg. Rodil w Aragonii i Walencyi z ochotników, · w Katalonii

14>000korp. .14,000 « · 30.000 » Łącznie 112,000 ludzi.

W r. 1S37- Wojsko karolistowskie.

W prow. Bask. od czasu wyprawy Don Carlosa .16,000Iudzi, W Kastylii armia exped. Don Carlosa i dywizya Zariateguia, oprócz cudzoziemców. .24,000 « W Dolnej Aragonii i Walencyi, rozmaite korpusy pod dowództwem Cabrery 14,000 « rr Katalonii " 14,000 « Razem 68,000 ludzi.

W oj sko krystynistów.

W 4ch prow. z dywizya ścigającą Don Carlosa .40,000Iudzi, W Kastylii,. Alancha, Estremadurze, w obwodach Segowii i Valladolid, jak również w okolicy Madrytu, Guadalaxary, Cuenca i t. d. 30,000 « W Dolnćj Aragonii i Walencyi pod dowództwem Oraa 15,000 « £ Katalonii · 20.000 «

Razem 105,000 ludzi.

W r. 1838. Wojsko Don Carlosa.

W prowincyach Baskijskich 18,000 ludzi,pod dowództwem Cabrery . I4,000Iudzi, pod dowództwem HI. Espana 8,000 * Razem 40,0001udzC do których nie policzono korpusów Balmasedy, księdza Merino , Basilio Garcia i innych dowódzców. Wojska Hrabiego Luchana i cyach Armia odwodowa w Kastylii Armia środkowa w Kataloniikrystynistów. dywizye w 4ch prowin.50,000 ludzi, 20,000 « 25,000 « 20,000 « Razem 115,000 ludzi, Z S a r a g o s s y, dnia 10. Października.

Ponieważ zbliżanie się Cabrery wielkiego strachu ludność tutejszą nabawiło, przeto dn. 7. zebrała się deputacya prowincyalna, konstytucyjne Ayuntamiento, jako też będący tutaj deputowani Kortezów i Senatorów u Generał-Kapitana, w celu naradzenia się nad uźyciem potrzebnych wśród obecnych okoliczności środków. U chwalono, aby wszystkie osoby w Saragossie, podejrzane o zasady karolistowskie uwięzić i uczynić je odpowiedzialnymi za dalsze działania Cabrery. Do tej chwili uwięziono około 100 osób i otworzono znowu zamknięte od dwóch dni bramy miasta. Żołnierz jeden z dywizyi Generała Pardinasa zeznał, że Cabrera w bitwie pod Maellą w ramię ranę odniósł,

Z nad granicy hiszpańskiej.

Gazety francuzkie donoszą o przybyciu najstarszego syna D on Carlosa i Xięźniczki Beiry do Hiszpanii. Mieli oni przybyć przez Bordeaux, Don Carlos przebywa ""jeszcze W Elorrio. Maroto wyjechał dnia 9. Października z Estelli do doliny Echarri, a Espartero stoi w Logrono. Korespondent gazety Mornin g- Chronicie donosi tejże z San-Sebastyanu pod dn. 6. Października: «Generał O'Donnell otrzymał w tej chwili wiadomość, że dywizya karolistowska pod Garcią przez Generała Leona na głowę pobitą została. Karoliści utracili wszystkie działa i odparci zostali przez Argę do Belascoainu. Zburzenie mostu wstrzymało krystynistów od dalszej pogoni. Bitwę tę na tern samem stoczono miejscu, gdzie niedawno temu (ienerał Alaix klęskę poniósł. Straty nieprzyjacielskiej jeszcze z pewnością oznaczyć nie można. - D*iś rano o samym świcie o mało się nieudało kompanii Karolistów , rzebranych w ubiory Chapelgorrisów, zdoycie bateryi będącej przy latarni morskiej. Lecz czujny komendant odkrył ich zamiar zawczasu, a tak go zaniechać musieli.« Z Lizbony, d. 9. Października.

Miguelistowski Szef gueryllasów Bajoa doznał losu Remeschidy. Dnia 5. b. m. napadł na niego oddział jazdy i gdy się poddać nie chciał, zastrzelonego. Młodego Remeschidę wojsko Królowej pod Santa Lucia z znaczną odparło stratą. Inne oddziały gueryllasów ciągle się jeszcze po kraju krzątają. Niemcy.

Pomiędzy osobami, które J. C W. Wielki Xiążę N astępca tronu rossyjskiego obdarzył w Monachium kosztownemi podarunkami, znajduje się weteran sztuk pięknych, Esslair, który za pośrednictwem poselstwa tamtejszego otrzymał nader kosztowny pierścień dyamentowy, z dołączonem bardzo pochlebnem pismem. Wielki Xiąźę widział tego artystę w roli Wallensteina, i oświadczył zadowolenie swoje z gry jego, która W. Kięcia w kilku miejscach widocznie wzruszyła. J. C. Wysokość udał się prosto przez innsbruk do Varenny. JI u s t 2 Y a.

Z W i e d n i a , d. 17- Października.

Gazeta powszechna donosi z nad granicy włoskiej z d. 8. Października: »Wpośród uroczystości, które w Wenecyi wszystkich zajmować się zdają, zajmują się także nie jednćm pytaniem połitycznem, nie będącem bez wpływu na Europę. I tak w tych dniach naradzano się względem obsadzenia przez Francuzów Ankony. Rząd austryacki chce podobno cofnąć wojsko swoje z delegacyi papiezkich pod warunkiem, aby i wojsko irancuzkie równocześnie Ankonę opuściło. Tern mniej zaś wątpią o przyjęciu wniosku tego K strony Ludwika Filipa, gdy Austrya w czasie zatargów z Szwajcaryą dała Francvi jawne dowody swego prawego postępowania. Królestwo Lomliardzko - Wenzckie.

Według doniesień z Werony, udał się Naj.

Cesarz Jegomość dnia 28. Września z rana na C a m p o F i o re, dla odbycia przeglądu załogi miasta. Woj sko, składające się z pułku piechoty Arcyxiecia Franciszka Ferdynanda, batalijonu strzelców N, 11., nadto z trzech batalionów piechoty, batalij on u grenadyierów i · kompanii strzelców (uformowanych z różnych oddziałów używanych tutaj do budowy twierdzy), ze szwadronu huzarów pułku Reuss K6stritz i 2ch bateryj piechoty, rozstawione było pod dowództwem feldmarszał-Iejtnanta Retsey, w dwie linije bojowe, jedna pod rozkazami Generała-majora Maina, druga pod dowództwem Generała-majora Mertz. N. Pan kazał wojsku pół-kompanijami przeciągać. -Maj. Cesarzowa Jejmość wraz z Arcy-xiężną

Wice-królową była w otwartym powozie na tern wojskowem w-idowisku. Po skończonej rewii raczył i\. Pan Feldmarszałkowi hrabi Radeckiemu okazać największe zadowolenie z wybornego wyglądania i pięknej postawy wojska, a mianowicie z dobrego stanu zdrowia żołnierzy, użytych do robót fortyfikacyjnych. W równym czasie J, C. K. Mość wydał rozkaz, ażeby całej załodze od feldwebla wypłacono w podarunku żołd trzydniowy. - Po południu udali się Ich C K. Mości w towarzystwie (iubernatora prowincyi weneckich, c k. delegata i podesty, do konwentu Ojców Jezuitów. - Później N. Pan z naj dostojniejszym bratem swoim Arcy-xicciem Franciszkiem Karolem, odbył przejazdkę do zamku Montorio. N. Pani w towarzystwie podesty zwiedziła zakład głucho niemych, założony niedawno przez xicdza Don Antonio Provalo Wieczorem tak miasto jakoteź Arena były jak najokazałej oświetlone. Mnoga ilość najwytwornieiszych powozów formowała nocny Corso*! przeszło 60,000 ludzi przeciągało tłumnie po ulicach i placach, które jak T o M e ognia jaśniały. Gdy około 8ej godziny Cesarz z Cesarzową, najdostojniejszymi Arcy-xiążętami i liczną świtą pr/.ybył w jedenastu powoi .ach dla oglądania iiuminacyi. lud cisnął się do powozów Ich C. K. Mości i zapełniał powietrze okrzykami uradowania, które ukochanemu Władzcy i Tegoż Naj. Małżonce aż do Ich powrotu do pałacu bez przerwy towarzyszyły. Włochy.

Dnia 3. b. m. HI. Septime de ła Tour Maubourg, otoczony wszystkie mi Członkami Poselstwa francuzkiego w Rzymie, złożył na uroczystem posłuchaniu Stolicy Apostolskiej, na ręce Papieża, listy wierzytelne, jako Poseł irancuzki. Poczem nowy Poseł udał się do Kardynała Sekretarza Stanu, następnie, pod niebvlność Dziekanu św. Kollegium, Kardynała Pacca, do Kardynała Gregorio, a w kopcu, wedle zwyczaju, odprawił modlitwę na grobie św. Piotra, w Bazylice tego Apostoła. Zwykłe u Rzymian pompatyczne przyjmowanie Posła i wjazd przez Porta dei Popolo, jak JIY latach poprzednich, zwłaszcza kiedy przybywał Poseł Króla JIrcy-chrześciariskiego, tym razem miejsca nie miało, chociaż Hrabia, przybywszy przed dworno tygodniami do CivitaVecchia, powitany był 10 L wystrzałami działowemi. Wielu podróżnych, którzy obecnie rozmaitemi drogami do Rzymu zmierzają i w tym, roku wabi rabusiów gościricowych, tak dalece, iż pomimo rozstawionych placówek droga w okolicach Rzymu od kilku tygodni nie

jest bezpieczną. Dopiero onegdaj rodzina francuzka (o 15 miglie od Rzymu) na drodze z Florenc i została napadniętą i zupełnie zrabowaną. Zołnierze, którzy tam nadbiegli, udali się w pogoń za rabusiami, kilku z nich schwytali i związanych tu przyprowadzili. Nie ujdą bez wątpienia kary, ponieważ Rząd widzi już, iź łagodnością nic z temi ludźmi poradzić nie można. Gre cy«.

Kząd zdaje się być w tych czasach W wielkim niedostatku pieniędzy, bo wszelkie prace publiczne zostają w zawieszeniu. E . 8 ' P " . «.

W sprzeczności z dawniejszemi wiadomościami donoszą teraz z Alexandryi pod d. 26. Września, źe Mehmed Ali odrzucił nie tylko na teraz, ale na zawsze warunki traktatu handlowego, zawartego przez Porte. Jedynym i tych warunków jest usunięcie monopoliów. »Już o tern, opiewa to nowsze doniesienie, zawiadomiono Mehmeda Alego, ale dał stanowczo odmowną odpowiedź, podając za przyczynę, źe po zniesieniu monopolium płody egipskie do tegoby zmniejszyły się stopnia, iżby o wywozie ani myśleć l nie można; a wtedy naj okropniej sza nędza krajby trapiła. Z przyrodzenia leniwy iellah nie pracowałby nadal nad to, coby na utrzymanie jego z rodziną wystarczyło, podczas gdy teraz środki surowe naglą go do uprawy pól swoich.« - Że jednak i to doniesienie, jak wszystkie poprzedzające, potrzebuje potwierdzenia, wykrywa się z następującego listu handlowego z Tryestu z dn. 11. Października: »W Liwornie budują na rachunek związku kupców w Alexandryi dwa wielkie okręty parowe. Głoszono tamże, źe Mehmed Ali zamyśla w tej chwili wyrzec się całkiem monopoliów i wymówić sobie 12 procentów cła wy chodowego a 2 procenta wchodowego; obok tego opłata wchodowa po 3 p r C i nadal ma się utrzymać." Ameryka.

Z Buenos-Ayres są wiadomości pod dniem 1. Sierpnia. Blokada brzegów rzeczypospolitćj argentyńskiej przez flotę francuzką trwała bez przerwy. - Buenos-Ayres i Montevideo znajdowały się w bardzo uciąźliwem położeniu. Rządowi zagrażał gwałtowny upadek.

Rozmaite wiadomości.

Z Poznania. - Instytut zaprowadzonych nie dawno obwodowych Kommissarzy policyi od dnia do dnia coraz bardzie; zasłużone zyska zadowolenie równie ze strony przełożonej władzy, jak i publiczności. Admitii

stracya policyjna może teraz z nierównie większą sprężystością i rozwagą być wykonywaną, aniżeli dawniej, gdy Hadzcy Ziemiańscy w tej mierze li tylko na wsparciu dominiów ograniczeni byli. W rozkładach podatków panuje teraz ściślejszy porządek, równie jak i w czynnościach Kommissyi dla naboru do wojska; spis ludności i wiadomości statystyczne z większą dokładnością odtąd ogłaszane być mogą. Mianowicie wiele czynią pod względem kommunikacyi i dróg, na utrzymanie których Kommissarze dystryktowi baczne mają oko. Z Koblencyi, dnia 18. Października, -' (Gaz. Reńsko-Mozel.) - Dzisiaj w południe o godzinie 12tej Xiąźę Ludwik Napoleon w podróży swojej do Anglii na statku parowym tu przejeżdżał. Kontynuje podróż swoje przez tutejszą prowincyą bez przerwy i przenocuje tylko w Dusseldorfie. Pisza zBourg. S1. Andeol (Ardeche), 4. Października: «Odkryto niedawno o milę od miasta Bourg groty rozmiarów kolosalnych i piękności największej. Leżą one w gminie S1. Marcel nad brzegami Ardeche. Opisanie szczegółowe byłoby niepodobne, dosyć jest powiedzieć, iź nie masz we Francyi żadnej, któraby się z temi porównać mogła. Potrzeba 6 do 7 godzin, aby je przebyć z pochodniami i znajdują się w nich galerye niezmierne i sale, które mają od 2 do 300 metrów długości. Najpiękniejszy kalkspat przedstawia się tam w kształtach naj rozmaitszych; tu kaskada albo monolit olbrzymi, białe jak alabaster; tam kryształy wspaniałe zawieszone u sufitu i kolumny zadziwiającej wysokości; nieco dalej zasłony, baldachiny, firanki, zawoje naj delikatniejszej roboty, obudzają nasze podziwienie; wszędzie w reszcie slalakty ty rozmaitych kolorów tworzą, kształty najrozmaitsze lub naśladują symetryczną regularność. Od początku Września, epoki w której te wspaniałe groty zostały odkryte, po kilkaset ciekawych zwiedza je codziennie, a po przebieźeniu ich, takiego się doznaje podziwienia i uczuć, jak gdyby się przebudziło ze snu fantastycznego. Prefekt Departamentu Ardeche zażądał szczególnego rapportu o tych wspaniałych podziemiach, nieznanych ,dotąd, a teraz przypadkiem odkrytych. Damy Stanów Zjednoczonych, idąc za przykładem dam europejskich, zaczynają się gorliwie zajmować naukami i tak: W Bostonie Wychodzą dwa pisma literackie redagowane wyłącznie przez kobiety: literury Courier, pod redakcyą Mistres Hale i Tatler (gaduła) pod redakcyą Mis' Wanno W Filadelfii Mistres Gelmen, wydała juź wieje dzieł historycznych, mością dzieł Europy. W Baltimore Mistres Horwed poetka, Mistres Sigonnej agronomka, Mistre Childers i Wacky w rodzaju romansów obyczajowych. W Gastins w departamencie Sekwany, umarł niedawno proboszcz, który między innemi dwie kuszki pszczół pozostawił. Stara jego kuzynka sukcesorkaniechcąc z niemi mieć kłopotu, kazała je wpakować w skrzynię i zakopać. Pszczoły znalazły jakieś wyjście i następnego dnia wyroiły się na krzyżu, który »tał na grobie proboszcza, a ponieważ na tym cmentarzu tysiąc innych było krzyżów, dziwnera jest bardzo, źe pszczoły nie na innym usiadły. Sławny kompozytor Benda był bardzo roztargnionym. Gdy mu zona umarła, siadł do fortepianu, aby muzyką złagodzić swo;e smutne uczucia. W czasie fantazyi przyszło mu na myśl, aby uwiadomić przyjaciół a ponieważ nic nie uczynił bezporadzenia się żony wstał wi ę c, idzie do jej pokoju i otwierając drzwi, mówi: «Jak sądzisz moje dziecko, czy..., w tem spostrzega trupa żony!. . . . .« Koń Napoleona na teatrze. - W Paryżu na małym teatrze Saulnier wydarzył się nie dawno tragikomiczny przypadek, mogący niebezpieczne pociągnąć za sobą skutki. Pan Devaux w sztuce z historyi: »S to dni," grał rolę Napoleona. W końcu ostatniego obrazu okazał się Napoleon na koniu, pośród zelektryzowanej swojej gwardyi z oznajmieniem, iż do Francyi powraca. Lecz ponieważ miejsce w widowni, przeznaczone do obrotów wojennych i popisów na koniach, było za ciasne, koń, chociaż co do wieku i charakteru bardzo spokojny, stanął dęba pod jezdcem, i przestraszony blaskiem światła, hukiem bębnów, dźwiękiem muzyki wojskowej i radosnym okrzykiem żołnierzy, skoczył w orkiestrę, napełnioną muzykantami. Łatwo sobie wyobrazić można, jak widzowie zostali przestraszonymi; szczęściem, iż koń Cesarza przednie nogi wbił w basetlę, w której uwiązł, i tym sposobem publiczność uwiadomiona przez P. Devaux, że go żaden nie spotkał przypadek, uspokojoną została.

A . A A _ " A _ _ A TM A _ _ * _ A _ _ _ A A A

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Poznaniu.

Wydziału I.

Dobra szlacheckie Ś mięłow O w powiecie Odolanowskim tak dalece jak w Królestwie Pruskim położone, i z wyłączeniem oddziału w Królestwie polskim położonego, sądownie oszacowane na 5955 tal. 23 sgr. 10 fen. · wedle

taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mają być dnia 4. Marca 1839. przed ołudniem o godzinie litej w miejscu zwyłern posiedzeń sadowem sprzedane. Zapozywają się na takowy publicznie: a) wszyscy nieznajomi pretendenci realni, którzy do dóbr tych z praw własności lub innych pretensye mieć sądzą pod uniknieniem prekluzyi i nakazania im wiecznego milczenia, b) dalej dla wiadomości 1) Scholastika z Sieroszewskich Swinarska i sukcessorowie jej mniemani, 2) Teressa z Sołtykow owdowiała Sieroszewska teraz zaślubiona Xiczna Czetwertynska i sukcessorowie jej mniemanI, 3) wierzyciele Kaźmierza Sieroszewskiego, dla których w Rubr. I I. Nr. 2. \ protestacya zaintabulowaną jest, 4) possessor Jan Fryderyk Reymann, 5) Scholastika Swinarska, Tekla Bromierska lub Bromirska, Franciszka Maryanna Sieroszewska, Zuzanna Maryanna Romana Sieroszewska, "Wilhelmina Antonina Sieroszewska.

Poznań, dnia 30. Lipca 1838.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Ponieważ Antonina z Dygasiewiczów Goślinowska, małżonka Stanisława Goślinowskiego dziedzica dóbr Złotnik w powiecie Poznańskim, twierdzi, iż instrument notaryczny, przez małżonka jej na pretensyą illacyjną tal. 16,666 sgr. 20 dla niej -wystawiony z dnia 29. Stycznia r. 1832, który stosownie do wydanego wykazu hypotecznego de dito Poznań dnia 24. Grudnia r. 1832. na Złotnikach w Rubr. III. Nr. 13. według dekretu z dnia 21. Listopada r. 1832. zaintabulowanym został, zgubiła, przeto zapozywają się na wniosek małżonków Antoniny i Stanisława Goślinowskich wszyscy, którzy do summy tej i instrumentu na takową wystawionego jako · właściciele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni, albo dzierzyciele pretensye roszczą, aby takowe w terminie na dzień 14. Grudnia 1838. przed Deputowanym Ur. Rasper Referendaryuszem w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych wyznaczonym podali, albowiem w razie przeciwnym z. takowemi wyłączeni zostaną, i amortyzacya instrumentu tego nastąpić ma. Nadmienia się przytem dla wiadomości, ii pretensyą ta także na Pawłowicach zabezpie mazani; została. Poznań, dnia 2. Sierpnia 1838.

Królewski Główny Sąd Ziemiański.

Wydział I.

il U K C Y il. Należące do pozostałości Ur. Ludwika Drwęskiego sprzęty domowe i kuchenne, meble, wozy, srebra i bielizna, na wniosek spadkobierców publicznie najwięcej daiącemu za gotową zaraz zapłatą sprzedane być mają. Tym końcem wyznaczony jest termin W miejscu Uro dowie pod Szrodą, na d z i e ń 14. , 15 . i 16. L i s t o p a d ar. b. każdego dnia od godziny 10tej zrana, na który chęć kupienia maiącyeh wzywam. Szroda, dnia 18. Października 183S.

F r a i s s e, Kommissarz aukcyjny.

Donosząc najuniżeriiej, iź przeprowadziłem się z ulicy Szkolnej Nr. 10. do Pół wsi Nr. 19., polecam się z robotami rzeźbiarskiemi, kamieniarskiemi i sztukatorskiemi i przyrzekam obok jak najgustowniejszego wykonania poleceń, rzetelne i ile można tanie usłużenie. G. Hesse.

Skład naj nowszych towarów jedwabnych i lllodnych. Powróciwszy z Paryża, Frankfortu n/M. i Lipska, mam zaszczyt donieść o nadejściu towarów, które osobiście w tych miastach zakupiłem. Co przemysł Francy i i Anglii pięknego i gustownego na tę porę roku w krainie mody i przepychu wydał, starałem się nabyć z najlepszych źródeł i przez to znajduję się w możności dogodzenia zupełnie wszelkiemu wezwanIU. Oprócz znajduiącego się u mnie zawsze zapasu naj nowszych materyi jedwabnych, między inne mi najwytworniejszych i najmodniejszych rob ślubnych l towarzYskich, pozwalam sobie zwrócić szczególniejszą uwagę na następujące artykuły, zalecające się nowością i wytwornością. Najmodniejsze damskie Pe le to ty W Velour d'Ajrique, Cachernir brodę i Satinglage. N ajnowsze i najmodniejsze płaszcze i materye na płaszcąe; znaczny wybór najlJiękniejszych i naj nowszych chustek na szyję .Laszmirskich, prawdziwych tureckich szalów i chustek, które, przez korzystne zakupy, jestem w stanie w czwartej części ich wartości przedawać . , DLA MĘŻCZYZN mam ulubione i stosowne ubiory Makintosh i płaszcze od deszczu, jako też najnowsze i najmodniejsze materye na westki i spodnie, chustki do nosa prawdziwe wschodnio-indyjskie, krawaty i t. d.; prosząc o łaskawy pokup, ręczę przy najrzetelniejszej usłudze, za ile można najtańsze ceny. Moritz Sachs, WWrocławiu, Naschmarkt Nr. 42., na lem piętrze, w narożniku ul, Schmiedebriicke.

Wniedziele. d. 28. Październ. 1838 r.

będą, mieli kazaniew ciogu tygodnia od dn. 19. aź do 25. Październ. 18.38.

W kościele katedralnym Dnia 1. Listopada . .

» 2 . » W k. far. S. Maryi Magd Dnia 1. Listopada · .

S. Wojciecha ...» Bernardynów (Par. S.Mar.) Dnia 1. Listopada . .

w 'J. » Franciszk. (Par. S. Rocha) Dnia 1. Listopada . .

Dominikanów . . .. - Kapłan Scholz Dnia 1. Listopada .. - Kapł. Krajewski W klaszt. sióstr miłosierdzia - Pro b Dyniewicz W ewangelickim S.Krzyża Snperint. Fischer Pastor Friedlich Dnia 1. Listopada . , Pastor Friedrich W ewangelickim S. Piotra Rad. Kons. Diitschke W kościele garnizonowymIPast. dyw. Ahnet

N azwy kościołów'"przed południemx. Wik. iiorowici - Kan. lubczyński - Pr . Urbanowicz - Mans. Grandke - Prof. Prabucki - Pr . Urbanowicz - Prob Kamieński dito ditopo południuurodziło się I chło- dzieI pców. wcząt.

umaiło płci płci męsko żeńskoślub wzięto par.

X. Mans. Grandke - Regens Pohl

.!l

.!l

U g ółem . 1

Z\7Il 9 ( 15 I 8