.. GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.04.25 Nr95

\Vlelkiego

Xi $twa p O Z N A N 8 K I E G O.

Nakładem Drukarni Nadwornej Deteera i Spółki. - Uedakfor: A, Wannmvehh

JW9S.

W Czwartek dnia 25. Kwietnia.

1530.

Wiadomości zagraniczne.

p o l s h a. Z Warszawy, dnia 19. Kwietnia.

JW. Generał jazdy Hrabia de Witt wyjechał z Warszawy do Drezna. F 2 a n c y a, Z Paryża, dnia 14. Kwietnia.

Na posiedzeniu dzisiejszem Izby Deputowanych oppozycya zwycięztwo odniosła, kiedy unieważnienie wyboru Pana Emil (.irardin większością 20Y głosów przeciw 184 przeparla, chociaż wielu członków oppozycyi wcale nie głosowało. Pan Emil Girardrn w obwodzie Burganeuf obrany został, ale przeciw temu wyborowi rozmaite zaniesiono protestacye. Najważniejszą przyczyną oddalenia jego była ta, że narodowości swojej francuzkiej dowieść nie mógł. Jak przed niedawnym czasem tak i teraz znowu każdy dzień nowe sprowadza pogłoski o kombinacyi ministeryalnej. Wczoraj słychać było, że skoro Izba swego Prezesa i Wiceprezesów obierze, intermistyczne Ministeryum w ostateczne i stałe się zamieni, wszakże z pewnemi modyfikacyami. Soult zostanie Prezesem Rady, a P. Sauzet w miejsce Pana Parant nastąpi. Ale i ta pogłoska wtenczas tylko na wiarę by zasługiwała, gdyby laba oie Pana Odilon Barrota Prezesem obrała.

Król wczoraj do Neuilly chciał wyjechać; ale zamiaru tego zaniechał i Marszałka' Soult do siebie na zamek wezwał. Ko nstytueyonista zawiera następujący artykuł: «Podczas kiedy Izba drogi czas na sprawdzaniu pełnomocnictw trwoni, Ministeryum z dn. 15. Kwietnia zabiegi swoje nadal popiera; nigdy jeszcze tak nie było ezynnćro, jak w obecnej chwili. Chce pod każdym warunkiem nie szczędząc żadnych łudzeń i mamień -wypadek ostatnich wyborów zniweczyć, chce z mniejszością większość tworzyć. Zadanie to zdaje się być trudnem, ałe my mamy takich politycznych kuglarzy przed sobą, którzy -wszystkiego dokazać potrafią. Czy chcecie wiedzieć, jak sobie postąpią? Owi 221 zmniejszyli się na 170. Jakżeż liczbą takową tworzyć większość? Zdae się to być rzeczą niepodobną; ale gdyby się udało pozyskać 30 doktrynerów, otrzymanoby 200 głosów. J eżeli pewne pogłoski na wiarę zasługują, od kilku dni już potajemne zachodzą ugody między przyjaciółmi Pana Guizot i stronnikami Pana Fuichiron. Któż krok ten uczynił? Czy doktrynerowre, czyli też zwolennicy Ministeryum ? Jedni powiadają, że się doktrynerowie do niesprawiedliwości przyznali i swoje zdanie zmieniłi. Drudzy przeciwnie twierdzą, że 221 żałują, iż Mimsteryum z d. 15. Kwietnia wsparcia swego udzielili i wyznają, iż

Twvciezeni N awet przypuściwszy, ie tak nTdtepna taktyka się powiedzie, zawszeby lednak tylko 200 głosów wypadło, a te dla iabinetu będącego tylko drugiem wydaniem Ministerium z d. 15. Kwietnia nie są wystarrzaiace ale tuszą sobie prócz tego, źe przez W podłe zabiegi jeszcze 20 członków leweLo centrum do odpadnięcia skłonią. W «akie dość zapewne wyjawić te niezgrabne i bezecne kabały, aby je na powszechną wskazać Z d n i a 1 5. Kw i e t n i a. noLrde Lewe centrum przynajmniei dzie- Posiedzenie Izby deputowayeh dn. fnip ie odeprze a praw* tak upadlającego ja- 1 5. Kwietnia. Dz.ś zajmowano się dalszem rzma nie przyjmie, aby część władzy osięgnąć.« sprawdzaniem pełnomocnictw. Po przyNieiaki P Colson, miedziosztycharz i odle- puszczeniu kilku deputowanych bez trudności wacz "ismadrukarskiego w Grenoble, utrzy- powstał wśród sprawozdania o wyborze Pana TM.,ie iż wynalazł nową massę na pismo dru- Dabeza w Bessieres zg.ełk który zdaniem orskie miasto dotychczasowego tak szkodli- naocznego świadka przechodzi wszystko, co weeo ź mitimonium i ołowiu, które szczegół- się tylko na posiedzeniu parlamentowem wyb r n ą się dobrze przydać do odbijania dzień- darzyć mogło. Protestowano przeciw prawnków za pomocą pras mechanicznych. Na- nosci wyboru, twierdząc, ze Pan Dabei 0W c o m swych daleko twardszych czcionek płaty, upoważniającej do wyborów, nie złonrzvrzeka wynalazca dziesięcioletnie tychże zył. Większość bióra wniosła o przypuszczeirwanie bez przelewania, a przy tern one nie me, ale Panowie Croissant Dulaure i leste «We i kosztować mają, niz czcionki dotych- mocno się temu sprzeciwiali. Pierwsze przeczasowego składu. głosowanie Izby przez wstawanie i s.adame III dnia 3 do 5 Kwietnia Trybunał Han- poczytano za niedostateczne. 1 drugie przenlowv oełosił 15 bankructw, do których do głosowanie zdawało się być wątpliwem;, nie <Ws7Y 12 przed dwoma dniami ogłoszonych, mniej jednak oświadczył Prezes po starszenwvoada na pierwsze dni Kwietnia już 27 stwie, Pan Martin (z Aveyron), ze Pana u h i 1 Dabeza przypuszczono. Przeciw takowemu IJniewTżnienie wyboru Pana Emila Girar- oświadczeniu powstał lewy środek z gwałdina poczytują dzienniki oppozycyjne za wiel- townym krzykiem, twierdząc, ze podług ret trvuml a niektóre dzienniki nawet wyno- gulaminu tajne przegłosowanie nastąpić wm«.. «od niebiosy sprawiedliwość i bezstron - no. W czasie tego zgiełku przeczytał Prezes nnść z iaką sobie w tym razie Izba deputo- pfZrsię l i Pan Uabez, wymówiwszy wanvch postąpiła. Zdaie się jednak, zapatru- prędko: >)pPr ysi.ę!J:l.m na to!« zabrał m.ejsce. llit s fe j IWa cełjJą t rfz&tz, Ż głiyO B% j- M» ?_!o T <i1J9 fya _ }e ! ¥ fza ła i "wrzaw!.! cvalepiei uczyniła, gdyby się z wypadku tego nareszcie do tego doszła stopnia, że P r e z e s w <krvtości cieszyła? nie wspominane bynaj- chwycił się ostatecznego, przez regulamin mnieT o moraln lei czynu takowego. Jakkol- przyznanego mu środka, t. ,. ze kapelusz wsaZZI kto o osobistern charakterze Pana Emila dził na głowę. Od te, chwili zawiesza się, 7?r«rmna sadzi, wyznać przecież musi, że jak wiadomo, posiedzenie, i wszystko, coby w tym razie stał się ofiarą nienawiści pry Izba uchwaliła, je. t nieprawne Nie ma jewatnti i namiętności stronnicze,. Pan (" rar- szcze przykładu, aby środek takowy, nader v j C lat w izbie zasiada; pełnomocnictwa rzadko używany, rne wywarł wpływu na ogół fil D" trzykroć z nieubłaganą surowością Izby nakształt iskry elektryczne" lą rażą orzetrząsano i tą rażą nawetbióro większością jednak rzecz się miała inaczej; wrzawa ciągle 25 Sosów przeciw 15 za przypuszczeniem go się zwiększała a oburzony Prezes po starełosowałai nie można było nic wyborowi szeństw.e powstał z swego miejsca. Przyj aKo wrzucić, a przecież wyłączenie jego u- cele ,ego starali go się skłonić do powrotu chwalono Oddalono go z Izby deputowa- na swoi e miejsce, ale im odrzekł: »Gdy mony cli nod pozorem, że nie jest Francuzem, jej powagi nie uzna,ą,_nie chcę także na krzemo sobie przypomni, ile krzyku oppozycya śle prezesowskiem zasiadać.« Wszyscy depuw 1826 roku narobiła, gdy ówczesne ministe- towani opuścili podobnież miejsca swoje, a realne sironnictwo Pana Benjamina Constanta w półkolu przed ławką ministeryalną żywe zDodobnych powodów prawa deputowanego rozpoczęły się obrady. O godzinie 4,. przy nozbawić chciała, oburzy się tern bardziej odejściu poczty, jeszcze się umysły me były teraźniejszym wypadkiem. Twierdzono wte- uspokoiły i posiedzenia jeszcze nanovyo niedy, że kto od dawnego czasu posiadłość ma we Francyi, w dobrej wierze Francuzem jest, chocialby też w tej mierze dowody nie zupełnie dostateczne były, szczególniej zaś jestto prawomocnem, gdy kto już raz w Izbie zasiadał. Zdaje się, ze oppozycya zdanie . swoje podług większości lub mniejszości członków swoich zmienia, sienie powyższe nie wyjaśnia dokładnie przyczyny o w*-go zgiełku Z jutrzejszy eh dopiero wykryje się gazet, o ile zarzut czyniony Prezesowi po starszeństwie jest uzasadniony, gdy z powyższego doniesienia nie można wiedzieć czy branie się jego polega na oświadczeniu bióra, lub na jego własnem tłumacze ni u tej rzeczy. Dziś przed południem wszystkie umysły zajęte były ostateczne«, urządzaniem b.or Izby deputowanych i dni wieczorem odbędą się zgromadzenia głównych stronnictw Izb u Panów Jaquemmota Periera, bannerona. Od. jona Barrota Chociaż wypadek wyborów .UZ w .adomyC*), przecież następujący artykuł Mes sag era wsrod obecnych okoliczność, wart jeazcze umieszczema: »Juzesmy powiedzieli, ze lewy środek, lewa strona postanowiły popierać kandydaturę szanownego Pana Odilona' Barrota. Nie potrzebujemy więc powtórnie rozbierać, co spowodowało obydwa stronnictwa w Izbie do kroku takowego. Gdyby prawy środek korzyść swoje pojmował, przekonałby się, źe interesu swego od ogólnego, interesu parlamentarnego stronnietwa odłączać nie powinien; popierałby w tak.mraz.e otwarcie kandydaturę, K ore, tryumf wszelkie trudności usunąć może. Gdyby Pana Odilona Barrota do krzesła prezesowskiego powołano natenczas prawdziwie parlamentarne fWimsteryum bałoby niezwłocznie natura .y. .s .t i e <.? » i odn.esyonob,Y naty'\Płmiast stanowczo zaprzeczane dotąd zwycię stwo. Lecz dowiadujemy się, źe podstęp, którego źródła śledzić nie chcemy, zajmuje sit1 !l tu, :rh li zniwe,c l1iem jednotnyślnoś -' zdan, ktoraby wypadek ten wywołać mogła. l)'Ji sy ' trQnni.ct.wa 2m chcą iCVlla. tronę na c z onka lewego środka przechylić i tyrn sposobem niesnaski pomiędzy lewym środkiem wzn.ecić spodziewają s,ę prócz tego ze głosy doktrynerow na ten cel pozyskają. Przewidujemy ,uz naprzód, ze zabieg, takowe na n.ezem spełzną. W lewym środku n.e znajdz.e s.ę z pewnością mąz, któryby nazwiska swego takowym zabiegom udz.el.ł. Charakter mężów, na których w te, mierze liczono jest dla nas pewną rękojmią, ze zabieg, takowe będą bezskuteczne Odpadnięcie ich od potępiony i niktby się z pewnością, na takowa pogardę narazić nie chciał« - Cói Messag e r w 48 godzin później powie, źe tyle dawniej sławiony Pan Passy jest zdrajcą a 223 gło

*) Patrz depeszę telegr. w Gaz. naszej Nr. 94sy, które go mianował¥, są nieprzyjaciółmi kra.u i służalcami Króla ",epfzyjacioimi Dziennik sporów zawiera co następuje: · JI odług p.ema z Bajonny z d. 10. b. m. opanował Cabrera miasto baragossę, na które m at niespodzianie uderzyć, podczas gdy Haien zajęty byl oblężeniem Segurry. Wiadomość ta potwierdzenia potrzebuje. biełda z d. 15. Kwietnia. Im bardziej zołiża S'ię. wyb@-ł: w J?r z@sa" .tym mnłi@j waatŻne to pytanIe zdaje SIę na Irfteresa p e hl 3 II e wpływać, bą nawet umysły na wybór Sa Odilona Barrota przygotowane i ieźeli ten przyjdzie do skutku mały tylko'albo żadnego na pap.ery publiczne nie wywrze wpływu [C wszechnie sądzą, źe reakeya wtedyby wpapierach rządowych zaszła, gdyby interesa publiczne do zwyczajnego powróciły trybu bo w"edy kapitały, obecnie w rentach zabione uźy eb! były na popieranie handlu i przemyiłu

Z L o n d y n u, dnia 13. Kwietnia.

Dziennik, tutejsze głoszą, źe Królowa, ktdra jeszcze na stałym lądzie nie była, zamyśla w ciągu tego lata odwiedzić wuja swego, /\ Króla L(}op@l61a, WY ł liru ellu Lord Palmer'ston oświadczył wczoraj w zb. e nIzsze" źe nieporozumienia między Francyą a Anglią z powodu gwałtownego za braniaJ\nexykaVkieJ\o rotman T zZkh Su al gl)skiego okrętu exp re s s« Z zupełnem zadowełnieniem Angl.i jhonorem Irancyi załatwiono. Hrabia sebastyani bowiem Poseł f t anriC"llZ R( PIZY J worze sr. James, wynurzył, nie będąc do tego wezwanym, na rozkaz Króla swego rządowi angielskiemu żywy źal Pana A9Wt;goz p dWW@4lb#Wg8Ow'łSJatl 1uI i i z razem oświadczył, ze AdmiraLBaudin k ci i'uj 'ąu t "Ś r>ir<b ce6<K t tkloo , ni1idWttrl:Vziiał

. £ l k . / .

ie sfatek ten do TaryrrarK' an e s lej rr a hl K z e r z ta zatem pochodziła jedynie z niewiadomości, nie ziś z braku uszanowania dla bandery angielskiej. Rząd francuzki ubolewałszczerze wraz z dowod eskad f k . , .,. . t k P om y łka W y darz y ła, i W y - leJ Te sle a owa . J j £' J\ dano jak naj euroweze rozka y a si przYszłości nic podobnego Je wydarzało, Hrabia Sebastian.' dodał, te oświadczenie tak o w e z pewnością rząd angielski zaspokoi, i spodziewają się, źe nic ni! zakłóci zgody

Królowa odwiedziła d. 14. Kwietnia Xi<;źniczkę Augustę, która z, ostatniej swej słabości zupełnie powróciła do zdrowia. Poseł niderlandzki, Pan Dedel, ma zamiar na kilka tygodni udać się na łono swojej rodziny» Poseł francuzki, Generał Sebastiani, zajęcia w Paryżu swego miejsca w Izbie Deputowanych. Podług depeszy, którą Pan Van d e w e ye r odebrał od swoiego Rządu, podpisanie traktatu holendersko-belgijskiego ze strony Belgii odłożonem podobno zostało jeszcze na tydzień. N owyl. ord Namiestnik lrlandyi, Baron Fortescue, przybył d. 2. b. m. do Liverpool, zkąd tegoż dnia wieczorem miał odpłynąć do Dublina. Miejscowe towarzystwo katolickie, korzystając z tej sposobności, wysłało do Lorda deputacyą z adresem winszującym mu i ludowi lrlandyi tego dostojeństwa. Do Dublinaprzybył dn. J. b. m. Przy porcie Kingstown, gdzie na ląd wysiadł, zebrała się niesłychana moc ludzi, przeszło sto tysięcy, pieszych, konno i w powozach, którzy nowego swego Namiestnika głośnemi okrzykami przychylności pozdrowili. Lord dosiadłszy konia, w jechał do miasta w, towarzystwie całego orszaku, a stanąwszy na miejscu, wykonał zaraz przysięgę przed Radą tajną. Związek Procoursors naradzał się dniem pierwej nad adresem do Namiestnika i mianowaniem deputacyi do przywitania go. O miniateryalnem przesileniu wyraża się S p e c t a t o r, pismo, które dawniejszą radykalną dążność na konserwatystowską zamieniło, w sposób następujący: Lord John Bussel chce wezwać Izbę Niższą do wyrzeczenia powszechnej pochwały dla polityki Ministrów we względzie lrlandyi; jeśli się to nie uda, whigowiB mają się usunąć. Jest-to niezwyczajna, a nawet niesłychana próba. Władza wykonawcza w Parlamencie ma obowiązek, praktyczne środki przedstawiać, a nie abstrakcyjne mbić propozycye i to nie co do przeszłosciEple co do przyszłości. Lordowie postanowili poznać prawdę istotną w niektórych okolicznościach, tyczących się lrlandyi; zażaleń przeciw Ministrom nie uważają oni naprzód za prawdziwe i nie gruntują na nich Oświadczenie więc Izby Niższej źe B %tWala politykę Ministrów co do lrla dyi, nie może wpływać na stan sprawy ani na wyrok. O taktyce torysów nic jeszcze nie mówią. Xiąźę We II i n g t o n tylko dla zapobieżenia rozdwojeniu, bronił wniosku Lorda Boden. Znaki niespokojności i nieszczęść na polity cznem niebie już się pokazują. Obawa, że Parlament może być rozwiązany, często-'na postanowienia Izby Niższej wpływała. Ministrowie nie mogą się spodziewać nigdy przychylniejszej Izby Niższej jak teraźniejsza, r gdyby Sir Robert Peel stanął u steru, pewnoby miał przeważającą większość. Według ogłoszonego w dn. 5. b. m. rezultatu rachunków, dochody Anglii za rok od 5. Kwietnia 1838 do 5. Kwietnia 1839, wynoszą 44,741,257 f s. a zatem więcej o 2,132,866 jak ro ku zeszłego. W Edinburgu, w salach Waterloo, odbył się na wezwanie Lorda Majora wielki meeting, w celu ułożenia adresu do Królowej na korzyść zasad, jakich się dotychczas trzymali Ministrowie w zarządzie lrlandyi. Radykaliści przybyli w massie, chcąc się temu sprzeciwić. Lord Major i jego przyjaciele przyjęci. zostali świstaniem przerywanem oklaskami. Pan Gibson Craig proponował na Prezesa Lorda Majora, ale Pan F r a z e r oświadczył, że ma polecenie od radykalistów zEdinburga i Midlothian, przedstawić P. R o b e r t a D o ug l a s; ten po kilku chwilach zamieszania zajął krzesło, wtedy Lord Major naprózno usiłując przemówić, oświadczył zgromadzenie za rozwiązane i opuścił salę z przyjaciółmi. Wtedy P. G l o v i e r zrobił wniosek w imieniu karty - stów, iż zgromadzenie jest tego zdania, ze Ministrowie nie trzymali się zasad, za jakiemi się oświadczali nim objęli władzę, to jest: widoków reformy. Wniosek ten został przyjęty, również jak i ten drugi. Według doniesień z lrlandyi, panuje tam wielki zapał na zgromadzeniach zwoływanych w celu protestowania przeciw wszelkim usiłowaniom, któreby dążyły do pozbawienia lrlandyi korzyści, jakie sobie obiecuje z mianowania Lorda F o r t e s c u e w miejsce Lorda Normamby. Wszystkie usiłowania O'Connela w tej chwili są mądrze kierowane do celu, aby uczynić niepodobną jakąkolwiek zmianę w administracyi kraju. Zapał i zgoda reformistów irlandzkich, wyrażając uczucia ich kraju, równoważy dostatecznie poruszenia przeciwne w Edinburgu, (porównaj poprzedni artykuł) gdzie kartyśti niesłusznie odmawiają. Ministrom wdzięczności jaka im się należy przynajmniej ze względu na Jrlandyą. Sądzimy, że w tej mierze mieszkańcy Dublina lepszemi mogą być sędziami, jak mieszkańcy Edinburga.

Ściągające się do spraw Wschodu i Azyi środkowej akta, z których podczas wakacyi parlamentowych wyjątków w pismach publicznych udzielano i które wielkie w powszechności czynią wrażenie, dotychczas parlamentowi nie zostały jeszcze w całości przedłożone, ponieważ stosownie do oświadczenia Ministrów jeszcze nie były uporządkowane i wydrukowane. Ministrowie więc też życzenie wynurzyli, aby z tego powodu diskussyi nad niemi w parlamencie nie spowodowano, ponieważ Generał Gubernator Indyów, Lord Auckland, i kontrolja wschodnio-in wanie ich wtenczas dopiero publicznym uiegło obradom, kiedy wszystkie onegoź dotyczące się dokumenta ;przedłoźone będą. Sir R. Peel zupełnie się na to zgadzał, poczytywał jednak rzeczą stosowną, aby przedłożenie tych papierów ile możności przyspieszono, ponieważ w przeciwnym razie publiczność angielska pod względem zamiarów Rossyi nader niepokojące powziąśćby mogła wyobrażenia. Odwoływał się zacny Baronet do ogłoszonej już wiadomości, którą Rezydent angielski przy dworze kabulskim, Kapitan Sir Alexander Burnes, Generalnemu Gubernatorowi Indyów Wschodnich nadesłał. Znajdowały się bowiem między temi listy agenta rossyjskiego, Pana Wikowicza, do posła rossyjskiego przy dworze perskim, Hrabiego Simonicza, stosownie do których Panu Wikowiczowi missyą wb re w interessom Anglii się sprzeciwiającą przy dworze władzcy Kabulu, iJost Mohammeda Kana, polecono, przyczćm o to chodziło, aby władzcę tego i Emirów Sindu na stronę Rossyi przeciągnąć i im wszelką pomoc w tym razie przyrzec, gdyby ich Rundschit Sing zaczepiać miał. Oraz miał P. Wikowicz wszelkiego dołożyć starania, aby Szacha Persyi z wszystkierni władzcami Afghanistanu pojednać, nie wyjąwszy nawet władzcy Heratu Kamram, który z Persyą dotychczas woj ował, i ich wszystkich do zawarcia -wspólnego sprzymierza skłonić. - Po ogłoszeniu tej rossyjskiej korrespondencyi upowszechniło się tu zdanie, że cofnięcie oblężenia Heratu ze strony Szacha perskiego nie było (jak dotychczas sądzono) skutkiem remonstracyi Anglii, lecz woli i rady Rossyi. N aturainie korzystają z tych okoliczności gazety oppozycyjne, aby ostre na Ministrów miotać pociski i im wyrzucać, że niedołężność i słabość ich teraz dostatecznie się wykryła, radzą im więc, żeby się z urzędów złożyli, kiedy panowania Anglii na Wschodzie ocalić nie mogą. - Wszakże oświadczył Lord Melbourne w Izbie wyższej (o czem już donieśliśmy) że rząd rossyjski pod względem zabiegów agenta swego zupełnie zaspakajające dał oświadczenie, a tak bliska przyszłość, kiedy sprawy te w parlamencie rozbierane zostaną, rzecz całą dokładniej wyjaśni. - - Z Indyów Wschodnich wczoraj wieczorem nowe nadeszły wiadomości, sięgające z Bombaju aż do dnia 23. Lutego. Treść ich ma być pomyślną; Kamram, władzca Heratu, nie oświadczył się (jak dotychczas głoszono) przeciw intcressowi Anglii, a Porucznik Pottinger, agent towarzystwa wschodnio-indyjskiego, jeszcze się wHeracie znajdował, gdzie

z Kamramem w najlepszym zostawał porozumieniu. Wojsko angielskie Hyderabat i Bukkur bez najmniejszego oporu zająć miało, przezcoby się stało panem nad całym Indusem. Emirowie Sindu poddali się. W śród takich okoliczności Sir Henry Fane dowództwo naczelne nad armią indyjską zatrzymać chciał. Hiszpania.

Z Madrytu, d. 6. Kwietnia Gazeta dworska obejmuje podpisany przez Ministra Pita Pizarro rozkaz królewski, w którym pogłosce, jakoby rząd hiszpański z rządem angielskim traktat handlowy zawrzeć zamierzał, uroczYŚcie zaprzeczają. W zawartej między Generałem van Haien i Hr. Morello (Kabrerą) konwencyi, dotyczącej się wymiany jeńców, wyrażono: Żaden jeniec jakiejkolwiek bądź rangi albo gatunku broni, nawet jeżeli za zbiega poznany zostanie, nie może być rozstrzelanym. Tylko kiedy powtórnie jako zbieg przydybyć się da, wolno go podług praw wojennych osądzić. Jeńcy równie zdrowi jak chorzy, mają tegoż samego doznawać obejścia się, jak żołnierze stronnictw bój zwodzących, w ręce których wpadli. Chorzy i ranni, zostawieni w pochodzie, skoro zdrowie odzyskają, mają być do korpusów swoich odesłani. Podobnie i lekarze, chirurgowie i pomocnicy przy lazaretach, skoro się jako tacy wylegitymować mogą, w niewolą wojenną brani być nie mają. Jeżeli jedna z wojujących stron wymianę jeńców zaproponuje, druga tego odmówić nie może. Jeńcy, oraz osoby co im wsparcia udzielają, nie mają być ani znieważani ani bici, nie wolno oraz ich do zamorskich wysełać posiadłości. Znad granicy hiszpańskiej.

W Bajonnie dn. 10. Kwietnia przez #lcron otrzymano wiadomość, że Cabrera niespodzianie w 11 batalionów piechoty i z liczną jazdą przed Saragossa się ukazał i że miasto to, trwogą paniczną zdjęte me było w stanie obrony, kiedy van Haien całką art)lleryą na wyprawę do Segury z sobą zabrał. Musiało .więc karolistom się poddać. - Uważamy wszelako, że wiadomość ta jeszcze potwierdzenia potrzebuje. B e 19 i a, Z Br u xe 11 i, ó. 13. Kwietnia.

Oto wykaz stosunków handlowych (bilanz) domu John Cockerill; Activa: Dom w Bruxelli z sprzętami 241,000 frank., dom w Spaa 76,502 fr" dom w Veryiers'85,000 fI., inwentarz domu w Seraing 10,195,786 fI. 92 cent, inwentarz domu w Leodyum 2,718,896 frank. 57 cent., inwentarz przędzalni w Akwizgranie 527,215 fI. 79 c, inwentarz drukarni w tu tkackiego w Bruxelli 223,087 fI. 90 c, inwentarz przędzalni w St. Denis 1,067,328 fI. 84 c, inwentarz przędzalni w Kottbus 600,000 fI., P l a n t a c j e w S u r i n a m 24, 082 fr. 98 c e n t , przemysłowe akcye 3,596,923 fI. 52 c, zagraniczne depot 921,111 fr. 65 c, machiny rozmaite 660,886 fr 83 Ć., kredytowane nieprzybyle towary 29,948 fI. 84 c, udział w przemysłowych przedsięwzięciach w pewnych i niepewnych kapitałach 1,834,284 fr. "8 c, służba omnibusów w Spaa 92,000 fI., długów w rachunkach 2,445,624 fr 32 c, kassa i wexle 36,692 fI. 81 cent. (oprócz niepewnych długów w ilości 249,432 fr. 47 c.) S u m m a : 25*894,418 fI. 17 c. Passiva: Wierzyciele hi p ote kami 5,487,104 fI. 59 c, wierzyciele za podpisaniem 12,252,467 fI. 19 c, możliwa strata w danych rękojmiach 100,000 franków. Summa: 17,839,571 fI. 73 c Odtrąciwszy więc to od aktiwów pozostaje przewyżki: 8,054,846 fI. 39 c «Uważamy (powiada Journal de Liege) źe podania te na wszelką zasługują wiarę. Spisali je Kommissarze , przez wierzycieli na ich pierwszem zgromadzeniu mianowani, a ci największej przestrzegali ostrożności.

Szwecya i Norwegia.

Listy z Krystyjanii pod dniem 29. Marca donoszą: «Teraźniejszy J\ejm (Storthing) zdaje się przy każdej sposobności z wielkiem upodobaniem okazywać, źe w Królu i jego rządzie wszelkie zaufanie pokłada. I tak nie dawno w zdaniu sprawy wydziału o budżecie i podatkach, przyznano rządowi wszelką oględność, jaką tenże przeszłego roku y, powodu nie dostatecznych zbiorów w niektórych obwodach N orwegii, w użyciu zaradczych środków okazał, któreto zdanie sprawy podpisało dwóch deputowanych, których w ostatnim Sejmie za najjawniejszych członków 0pozycyi uważano. Sposób myślenia teraźniejszego Sejmu w ogóle zdaje się być zupełnie innym od dawniejszych, gdyż takowy przyjął już pięć projektów, które od rządu podane były. - Słychać, źe Król jeszcze kilka tygodni pomiędzy swymi poddanymi w Norwegii zabawi i źe przed powrotem swoim do bzwecyi, handlowe miasto Bergen bytnością swą zaszczycić myśli.« Dania.

Z Kopenhagi, dnia 13. Kwietnia.

Redaktor gazety Kj6benhavns - Post, Pan Gj6dvad, z przyczyny nadużycia prassy i umieszczania niestosownych artykułów, przez N aj wyższy Sąd na 300 tal. kary pieniężnej i na poniesienie kosztów processu skazany został.

Niemcy.

Merkury Szwabski zawiera następujące pomnika SzylIera dotyczące się obwieszczenie: «Pomnik r>zyllera, dzieło narodowe, miłością i uczuciem mnogiej ilości Niemców przyprowadzone do skutku, posąg kolosalny wykonany i odlany z bronzu mistrzowską ręką I horwaldsena, ma być uroczyście odsłonięty w Stuttgardzie d. 8. Maja, jako wwigiliją śmierci poety.« (. »azety niemieckie, mianowIcIe Powszechna Lipska, obszerne, zapewne kłamliwe umieściły wiadomości o straceniu Konarskiego, którego w VV ilnie w Marcu r. b. rozstrzelać miano. Spisek przez niego uknuty licznych podobno uzyskał wspólników, czego rozmaite okoliczności dowodzić się zdają. >posób, jakim go stracono i środki ostrożności, jakich przy tern użyto, pokazały, źe ludność wielki w niedoli tego młodzieńca udział miała. Przeszło 400Q albowiem wojska podczas exekucyi pod bronią stało, aby wszelkie kuszenia się pospólstwa natychmiast poskromić. Konarski mimo rozmaitych, nawet srogich przeciw niemu użytych środków, nikogo nie wydał i nic nie zeznał; pomocy duchownego i śś. sakramentów nie przyjął i z kalemburem polskim na ustacli życie zakończył. - Inne gazety wszelako twierdzą, źe wszystkie te szczegóły śmierci Konarskiego zupełnie zmyślone i bajaniem gazeciarzy, kiedy w Rossyi zbrodniarze stanu nie bywają rozstrzelani, oraz nazwiska obywateli w spisku Konarskiego udział mających tak poprzekręcane i nieznajome, iź trudno co z pewnością o całej tej katastrofie powiedzieć. JI u s t r y a.

Z Wiednia, d. 12. Kwietnia.

(Gaz, Ssląska.) W moc najwyższego postanowienia z d. 9. m. b. zagajenie Seimu węgierskiego dnia 2. Czerwca I. b. niezawodnie nastąpi. Listy konwokacyjne już są pod prassą. N. Cesara dla zagajenia Il\ejmu osobiście się do l'ressburga uda. słychać oraz, źe J O . Xiążę Kanclerz stanu Metternich przy tej sposobności N. Panu towarzyszyć będzie, z drugiej strony jednak głoszą, źe Xiąźę jeszcze przed .zagajeniem Sejmu w ciągu miesiąca Maja do rozkosznych dóbr swoich nadreńskich, Johannisberg, udać się zamyśla. Domysł, źe równocześnie wielu dyplomatyków niemieckich do J ohannisbergu przybędzie, aby E ewne z Xi<;ciem odbywać narady, potrzeuje jeszcze potwierdzenia. J. C. K. Mość raczył do najwyższego Sędzi Królestwa Węgierskiego, Antoniego Hrabi C z i rak y , przesłać następujący najwyższy list własnoręczny: «Kochany Hrabio Cziraky ! Wpana uwolnić Go od urzędu Sędziego (Judea: Curiae) i w dowód Mojego zupełnego zaufania w Wpana udowodniona wierność oraz przychylność do Mojej osoby i do Państwa, mianuję Go Moim ministrem Stanu i konferencyi, zastrzegając Sobie zarazem użytkować z jego wyszczególniających się wiadomości w tym rodzaju zatrudnień. II N aj. Han raczył równocześnie najwyższym listem własnoręcznym, w miejsce Hrabiego Cziraky, mianować naj łaskawiej najwyższym Sędzią Królestwa Węgierskiego (Judex Curiae Regiae) Swego tajnego radzcę Manu i konferencyi, Jerzego de Maj la th, uznając tegoż dotychczasowe odznaczające się usługi, wiadomość toku interesów, i wierną przychylność. J. C. K. Mość najwyższem postanowieniem z dnia 6. Października r. z., raczył Karolinie R e w i c k i e j pozwolić naj łaskawiej przyjąć i nosić dane jej przez Króla J mci Bawarskiego ozdoby damskiego orderu S1. Anny. Pan O'Sullivan de Grass, były Poseł belgijski przy Dworze wiedeńskim aż do chwili zerwania stosunków dyplomatycznych, przybył teraz do Wiednia z Bruxelli, lecz nie w urzędowym charakterze, ale jako prywatny E Odróźny. Przyspieszył on ten powrót, aby ć obecnym przy żonie oczekującej blizkiego rozwiązania swej ciąży. I w Wiedniu ciągłe panują zimna, dachy i pola okryte były dnia o. b. m. śniegami, a w południe tego dnia był mróz, co jest nadzwyczajnością w tamtych stronach o te czasy.

Z L w o w a, dnia 13. Kwietnia.

Jego Królewiczowska Mość najdostojniejszy Arcyxiążę F e r d y n a n d Kar o l AustryjackoEsteński, cywilny i wojenny Generał- Uubernator Galicy i, raczył praktykanta konceptowego, Józefa Wyszyńskiego, mianować koncepistą gubernijalnym. Wielki tydzień naznamionowany został i w tym roku czynami dobroczynności. - Niektóre z dam tutejszych, jako to: Hrabina Łosiowa, H rab na Krasicka, Hrabina Pinińska, Pani Gorajska i Pani Zaleska, skojarzyły się zbierać osobiście składki na wsparcie cierpiącej ludzkości, i zebrały 2215 zł. r. 23$ kro T. K.

Afryka.

Kiedy Wicekról Egiptu, zająwszy kopalnie złota w prowincyi Fazoglo, założył tam obronne stanowisko dla zasłonienia kopalni, Król Abissynii napróżno protestując przeciw temu, i nie mogąc sam wypędzić Egipcyan, wzywa -jomocy Króla Francuzów, do którego pisał tst przez jakiegoś podróżnika. Ofiaruje on

zarazem Francyi zawarcie traktatu handlowego. Najgon;tszem jego życzeniem jest zawiązać obszerniejsze stosunki z Europą i jeżeli nie Francya, to Anglia przychyli się do tego, bo to mocarstwo ma w tern interes, aby Aden uczynić środkiem handlu morza Czarnego. Nie będzie to trudno, bo między Massoura, naturalnym portem Abissynii, jedno jest tylko pokolenie, z którem łatwo będzie zawrzeć traktat, który, z zapewnieniem praw tranzyto ułatwi przewóz towarów od brzegów do Abissynii i -wzajemnie. Szłoby więc tylko o mianowanie europejskiego agenta w Gondar i drugiego w Massoura, którzyby czuwali nad wykonaniem traktatu i bezpieczeństwem drogi. Związek Anglii z Abissynią tern jest naturalniejszy, że główny wywóz do Abissynii zależy namateryach indyjskich kupowanych W Moka. Dawniej dawano w zamian niewolników, lecz od czasu jak Anglia zniosła w Indyach ten handel, przemysł abissyriski tak wielkie zrobił postępy, że może w zamian dawać kość słoniową, kawę, skóry i bawełnę. Niebezpieczeństwa drogi do morza przeszkadzały jedynie rozszerzeniu tego handlu, bo kawa i bawełna bardzo się tam obficie udają. Handel ludźmi ogranicza się tylko na wysyłaniu niewolników do krajów mahometanskich, do Egiptu i Arabii, skąd zaprowadzani bywają do Turcyi i do Persyi. Handel ten, jakkolwiek się zmniejszył, zawsze jednak wyludnia kra, podżega ciągłą wewnętrzną woj nę, naraża bezpieczeństwo»osób i majątku. Król więc Abissynii zna dobrze stan swego kraju, i spodziewać się należy, że nie napróżno odwołuje się do mocarstw europejskich, a szczególniej Anglii, która się stara znieść wszędzie handel ludźmi.

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Z Poznania. Powietrze w ostatnich czasach było nieprzyjemne i niestałe; zimno dość znaczne panowało a mocne padanie śniegu towarzyszyło początkowi wiosny. Barometr stał najwyżej w dniach od 12. do włącznie 15. Marca: 28" 5''', najniżej dn. 19: 27" 5,050'''.

Termometr zaś stał najwyżej dnia 31. Marca w południe o godninie 12 na słońcu + 18 ° ; naj niżej dnia 13., 14. i 16. z rana o godzinie 8. _7°. - Mnóstwo panowało chorób, przemijających się z łatwością w febry nerwowe, śmiertelność jednakże zwyczajnych nie przekraczała granic. Między zwierzętami domowemi w ogólności mało było chorób, tylko w powiecie śremskim ukazała się zaraza na dro wszystek drobiazg wyzdychał. - Niedawno temu uciekł wścieklizną dotknięty pies, należący do Pana Wittego, dziedzica Moorna, w powiecie landsbergskim, który W powiecie międzychodzkim i babimostskim wiele nieszczęść zrządził, i dopiero po kilku dniach w mieście Wolsztynie zabity został. Pogryzione przez niego psy także zaraz pozabijano, a ludzi pod opiekę lekarzy oddano. - Dnia 15. t. m. gospodarz jeden w Biskupicach, powiatu ostrzeszowskiego, który wspólnie z trzema innymi chłopami w borze pańskim ukradzione drzewo na wóz wkładał, został przez nieostrożność pomocników swoich tak gwałtownie w głowę uderzony, źe na miejscu ducha wyzionął. Samobójstwa dwa się w zeszłym miesiącu wydarzyły, utonęło 5 ludzi a 12 innych znaleziono nieżywych po drogach. Troje dzieci, zostawione przez matki w izbach, znowu padły ofiarą palącego się na kominie ognia. - W upłynionym miesiącu wydarzyło się 8 pożarów, w których 7 domów, jeden wodny młyn, 5 stodół i 4 chlewy stały się pastwą płomieni. - Dla ciągłych nocnych przymrozków i zimna roboty w poju rozpocząć się nie mogły.- Oziminy rokują do tej chwili pomyślne żniwo; na niskich jednak i na mokrość wystawionych gruntach znacznie zapewne ucierpią. -*- Przemysł nie wzmógł się w ciągu Marca i zapewne długo się jeszcze nie wzmoże zpowodu wzmiankowanego już tylokrotnie zamknięcia granicy polskiej. - W Kurzigu, ptu międzyrzeck.j dopuściłsię12letni syn tamecznego parobka Kolana zbrodni podpalacza i przed sądem zeznał, że go sen do tego spowodował. W nocy z dn. 11. na 12. ukradziono mieszkającemu w Kostrzynie, ptu średzkiego, Ottonowi "Hartseitowi, przez gwałtowne dostanie się do domu, szkatułkę, w której się znajdotrał list zastawny zachodnio pruski na 500 tal., dwa bilety kassowe po 100 tal., takież na 50 tal.; 2 podwójny luidory, około 30 tal. w kurancie i kilka rewersów, a 2$&rn04y,8 koszul, srebrną" łyżkę stołową i kilka innych przedmiotów. Sprawcy tego dotąd nie wyśledzono- - W mieście Rydzynie, obdarzonem taźke zrewidowaną ordynacyą miejską, poczyniono stosowne przygotowania do zaprowadzenia tejże. -. Przez ukończenie teraz drogi publicznej od Furstenwalde przez tak nazwane błota polskie i śląskie, którą dawniej przeszło na 2000 kroków z powodu wylewów wody albo wcale nie, albo tylko zwielkiem niebezpieczeństwem życia jeździć było można, otworzono teraz ,stałe oyy'UfÓKJl między Wschowa, a Gó r=j w Sląsku.

Do księgarni Zawadzkiego i Węckiego w Warszawie nadeszło nader pożyteczne dzieło dla gospodyń miejskich i wiejskich, zawierające w sobie wszystkie części porządnego kucharstwa do gospodarstwa domowego i uprawy ogrodów, pod tytułem: Rządna Gospodyni we względzie kuchni i spiżarni. Dzieło dla początkowych gospodyń i dwornie miejskich i wiejskich, ułożone przez Karolinę E l e o n o r ę G r e b i t z, przetłumaczone przez Walentego Szaciajera, w Wilnie, 8vo maj., str. 434 i 302.

SPRZEDAŻ KONIECZNA. * Główny Sąd Ziemiański w Poznaniu.

Dobra szlacheckie Przystanki w powiecie SzamotuIskim, przez Dyrekcyą Ziemstwa oszacowane na 21,801 tal. 18 sgr. 4 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, maią być dnia 29. Sierpnia 1839. przed południem o godzinie litej w mIeJSCU zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane. Niewiadomy z pobytu wierzyciel Aloyzy Zaborowski, dzierżawca, -w celu zachowania praw swoich zapozywa się publicznie. Poznań, dnia 2. Lutego 1839.

Król. Pruski Główny Sąd Ziemiański.

Uwiadomiając o przeniesieniu mego SŁ.la« dli Stroi z pod Nr. 5. pod Nr. 38. ulicy Wrocławskiej, do domu P. Wiczyńskiej, donoszę zarazem Szanownej Publiczności, iż po wejściu wprost w związki z najznakomitszymi miastami Francyi, i po odkryciu nowych źródeł, zdołałam mój bkład Stroi zaopatrzyć w liczny dobór na jgustownie js z y c n mód damskich wszelkiej rozmaitości, na teraźniejszą i następującą porę roku. Mody te są w rodzaju swym nader piękne, i zaszczycająca mię swerni -względami Szanowna Publiczność przekona się o tćm jako i o umiarkowanych ich cenach. P. Stefańska, ulica Wrocławska Nr. 38.

Bardzo dobre ponsowe apelzyny messeńskie, soczyste cytryny, prawdziwe francuzki e sardele, świeży limburski ser, jako też świeże rodzenki w gronach i migdały w łupinach w tej chwili otrzymał i przedaje w nader umiarkowanych cenach handel braci Peiser, ulica Fryderykowska Nr. 183. naprzeciw zegara pocztowego.