GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.04.29 Nr98

VVielkiego

Xiestwa p O Z A N S K I E G O.

Nakładem Drabarni Nadwornej W, Dekera i Spółki. - Redaktor s lI. Wannoveshi.

JW9H.

W Poniedziałek dnia 29. Kwietnia.

-1839.

Wiadomości zagraniczne.

p ols k a. Z Warszawy, dnia 20. Kwietnia.

Wyszło nowe dziełko w części pierwsze}, dla wszystkich gospodarzy nader uzytecznem z teraźniejszą wiosną by<ó mogące, pod tytułem: »Krótka informacya w praktycznem plantowaniu i chodowaniu buraków cukrowych dla większych i mniejszych fabryk Królestwa Polskiego, z opisem w drugiej części domowej fabrykacyi cukru, przez każdego gospodarza z jak najmniejszym nakładem wykonać się mogącej, wedle sposobu sprawdzonego i wykonanego tu już w kraju w Drozdowie, w Gubernii Płockiej. Z dnia 23. Kwietnia.

Podług postanowienia Naj. Pana z dnia 20.

Marca (1. Kwiet.) roku b. dobra Marymont z przyległościami: W awrzyszew, Ruda, Bielany i Buraków, mieć będą urządzoną hypotekę, na zasadach Postanowienia z dnia 12. (24. Stycznia) 1826 r. a to w celu podniesienia ich na stopę gospodarstwa wzorowego, bez uszczuplenia na ten cel funduszów Skarbu Królestwa.

Dnia 18. bież. m. rozstał się z tym światem JW. Xawery Dąbrowski, były Generał-Le jtn.

wojsk Cesarsko-Ross., w dobrach swoich, w Obwodzie Kujawskim.

F 2 a n c r a, Z Paryża, dnia 19. Kwietnia.

Przegłosowanie (ballotement) między PP.

Etienne i Jacqueminot wypadło na korzyść pierwszego, kiedy ten miał głosów 212, a Pan J aqueminot tylko 209. Przystąpiono potem do wyboru 4 sekretarzy. PP. Havin, Bignon i Dubois uzyskali najwięcej głosów i zostali obrani; między PP. Leon Malleville i Felix Real nastąpi głosowanie.

P osie dz e nie dnia 19. K wie tnia. Pan Malleville mianowany czwartym Sekretarzem.

Wypadek wczorajszego głosowania, mianującego Pana Etienne Viceprezesem, gazety wszystkich stronnictw za bardzo ważny poczytują, ponieważ to są mężowie zupełnie przeciwnych zdań politycznych. K o n s t yt u c Y o n i s t e powiada w tej mierze: »Scrutinium to ma wielkie znaczenie. P. Etienne był autorem projektu do adressu na przeszłej sessyi; chodzi tu więc nie o jego osobę, lecz o adress. Generał Jacqueminot szer dawniejszych 221 - wytrwały obrońca gabinetu z d. 15. Kwietnia. Nie będą więc ani przeciw, ani za nim głosowali, lecz za zasadą albo przeciw zasadzie 15. Kwietnia. Dość nie idzie tu o osoby, lecz o dwa różne systemy polityczne, z których j eden pragnie szczerego rządu reprezentacyjnego, drugi osobistego rządu Króla.«

Zwycięstwo, odniesione wczoraj binet w przeciągu trzech dni urządzony bęprzez Pana Etienne nad Generałem Jacque- dzie Pod względem zachodzących w tej minot, zniszczyło znowu nadzieję ujrzenia chwili układów uważa Messager: »Pan Stałej i stanowiącej większości. Nie ulega Passy trudni się urządzeniem gabinetu. U dał obecnie żadnej wątpliwości, źe mimo od- się do Pana Thiersa, chcąc jego pomoc uzyStrychnięcia Doktrynerów, Izba jednak zno- skać. Słychać, źe Pan Thiers długo się wawu na dwie równe podzielona połowy. To hał i żadnego w zamierzonych teraz kombinieszczęsne zamieszanie utrudzą powtórnie, Hacyacb udziału mieć nie chciał. Wszakże jak przed 4. tygodniami, utworzenie stałego gdy przyjaciele nań nalegali oświadczył naministeryum tak dalece, ze gazety ministery- reszcie, źe PP. Dufaure i Vivien wezwie, alne już wyznają, ii same nie -wiedzą, jak aby mu służyli jako rozjemcy; źe sam wprawi kiedy to przesilenie ustanie. Przeciwnie ga- dzie do układów wpływać nie zamyśla, źe zet y oppozycyjne znowu z twierdzeniem swo- jednak wszystko pochwali, co P P. Dufaure jem występują, źe ministeryum utworzone i Vivien w imieniu jego uczynią. Nie potrzeli tylko z członków lewego środka i na tej bujemy dodać, źe Pan Thiers tylko do takiej tylko polegając stronie, stanowiącąby uzyskało wstąpi administracyi, która prócz warunków większość, kiedy, jak juź doświadczenie nau- stałości i trwałości oraz te poda rękojmie, cza,' przynajmniej 100 głosów środka każde których kraj po parlamentarnem ministeryum wspiera ministeryum, źe więc takim sposobem się spodziewa« - J o u r n a l du C o m m e r c e około 300 głosów większości by wypadło. powiada: »Marszalek Soult który wczoraj Tego to zdania Pan Thiere dzielnie w Izbie groził, że do St. Amand powróci, gdyby Pana broni i temu z rządkiem poświęceniem się Etienne Viceprezesem Izby obrać miano, i stałością wiernym pozostaje. Na uczynioną dzisiaj inaczej się namyślił i dzieło swoje mimu propozycyę, aby się z Panem Soultem nisteryalne znowu przedsięwziął. O godz. porozumiał i wspólnie z nim kombinacyą mi- 2. był na zamku u Króla. Niektórzy twierdzą nisteryalhą- się zają:f mIal" on 6 'tlpow t= edzreĆ, wprawdzie, że powierzoną sobie missyę uroźe dma jednego namysłu potrzebuje, aby z czyście w ręce Króla złoży, ale lepiej zawiaprzyjaciółmi swemi się naradzać; poczemmiał* damiane osoby powiadają, źe przeciwnie tylko oświadczyć, iź gotów przyjąć wezwanie rze- -w pC'vYnycn k-e-n co'vYo yt'e.mj m ającyeh czone, ale pod następującemi warunkami: środkach z N. Panem się porozumie. Nieza1) aby P. Passy razem z nim do ministeryum wodną, źe Marszałek od trzech dni częste odwstąpił a krzesło prezesowskie w Izbie takim bywa narady z Panem Passy i źe wstręt jego sposobem zostało opróżnione; 2) aby wów- ku Panu Thiers widocznie się zmniejsza. czas gabinet kandydaturę Pana Odilon Barrota Rozumieją, źe jutro między temi trzema mępopierał; 3) aby żaden członek z 221 do ad- żami rozmowa nastąpi, której bezpośrednim ministracyi nie wpływał; 4) aby program, wypadkiem będzie urządzenie stałego gabiktóry P. Thiers dawniej miał honor Królowi netv.« przedłożyć, powtórnie pod rozbiór Wzięto. Dziennik sporów dzisiaj podobnie wpoGiełda zd. 19. Kwietnia. Giełda dzi- jednawczym duchu przemawia, co dowodzić siaj w nadzwyczajnem była wzruszeniu i kurs się zdaje, źe pojednanie się Pana Thiersa z Marpapierów skarbowych bardzo się zniżył. Mia- szałkiem Soult żadnej nie ulega wątpliwości. nowanie Pana Etienne Viceprezesem i po- Giełda z d. 20. Kwietnia. Giełda dziwtórne wznowienie przesilenia ministeryalne- siejsza nieco była spokojniejszą a kursą pago głównym tego zniżenia się były powodem. pierów skarbowych wzniosły się. RozumiaZ dnia 20. Kwietnia. no, źe w przyszły poniedziałek ministeryum Oświadczenie Pana Mauguin na wczoraj- będzie utworzone a powszechnem było mnie*zem posiedzeniu Izby deputowanych, źe pod maniem, źe Pan Thiers do niego należeć bęwzględem tak długo trwającego przesilenia dzie. ministeryalnego interpellacye do ministrów i kilku z kollegów swoich wyda, przyczyni się zapewne do przyspieszenia układu stanowczego gabinetu, kiedy wszędzie i powszechnie życzą, aby tak obrażających explikacyi unikano, któreby umysły jaszcze bardziej oburzyć i takie nieporozumienia wywołać mogły, któreby rozwiązanie całego zadania jeszcze bardziej utrudniły, Można więc z niejaką przypuścić pewnością, źe nowy ga

A ngli a.

Z Londynu, dnia 17- Kwietnia.

Obecnie przedłożono parlamentowi drugi szereg dokumentów, dotyczących się spraw azyatyckich i to takich, których ogłoszenia publicznego juź dawniej domagali się Lord Aberdeen i Sir R. Peel, aby zapobiedz fałszywemu sądzeniu o zamiarach ftossyi. Obejmują one naj nowszą korrespondencyą między rządem angielskim a rossyjskim, a gazety do ] argrabi ego Clanricarde, Posła angielskiego w Petersburgu, podana Hrabi Nesselrodemu d. 10. Listopada 1838 roku. Domaga się w niej niektórych wyjaśnień wypadków w Persyi i Afghanistanie, które znaczny wywierają wpływ na stosunki między Rossya a Anglia. (W No. 95. Gazety naszej jużeśmy notę tę w krótkości umieścili.) 2) N o t a H r a b i N e s s e l r o d e g o do Hrabi Pozzo di Borgo, z d. 1. Listop a d a 1838, przesłana rządowi angielskiemu p*<Xl d. 11. Listopada. Hrabia N esselrode poleca w niej Hrabi Pozo di Borgo, Posłowi rossyjskiemu w Londynie, aby oświadczył rządowi angielskiemu, źe Cesarz rossyjski tych samych trzymając się zasad polityki w Azyi jak w Europie, swoich praw tylko bronić postanowił, nie mieszając się do praw przez inne narody europejskie tamże nabytych, źe nigdy nie myślał ani nie myśli o targnięciu się na posiadłości angielskie w Indyach, i źe tylko słuszności przestrzegać będzie. 'Nie zgadzałby się zaś z słusznością związek przeciw potędze Anglii w Indyach, jako całkiem bezzasadny. '. Nadto dość rzucić okiem na mappę, i przypatrzyć się przestrzeni jaka Rossyą od { tosiadłości angielskich przedziela, a każdy się atwo przekona, źe podobne przedsięwzięcie, z tylu połączone ofiarami, byłoby awanturnicze i nierozumne . Dalej następuje szczegółowy rozbiór stosunków między Persyą a Mghanistanem i dowód, źe rządzcy Heratu zawsze byli lennikami Persyi i źe dla tego trzecie mocarstwo wstrzymywać Persyi od wojny z Heratem nie może, zwłaszcza źe w ostatnich czasach często Heratezykowie w granice perskie wpadali i rozboje popełniali. Nadto zobowiązał się dawniej rząd angielski dworowi perskiemu, źe w razie wojny między Persya, a Mghanami do żadnej strony mieszać się nie będzie. Tymczasem, mimo tak oczywistego prawa, służącego Persyi, Rossya przez wzgląd na jej wycieńczenie wszelkiemi sposobami starała ją się odwieść od tej wojny i w tym dachu wszystkie noty do Hrabi Simonicza są ułożone. Domagał się nawet Cesarz, aby Szaeh perski odesłał batalion utworzony z zbiegów rossyjskich, którego przy oblężeniu Heratu używał, i w tym celu Hrabia Simojiicz do obozu Szacha przyjechał. Jeżeli mu zaś tamże wśród przykrych okoliczności rady dodawał, . byłby to samo w podobnem zdarzeniu i każdy oficer angielski uczynił. Gdyby zresztą Persya była zwycięstwo odniosła, nie byłaby Rossya na wcielenie Heratu do Persyi zezwoliła, ale owszem juź układy zawiązała, aby Heratu Władzcy Kandaharu ustąpiono- i

niepodległe państwo Afghanistańskie utworzono. Tym sposobem zabezpiećzonoby wewnętrzny pokój w Mghanistanie, który to kraj tak ważny pod względem handlu Azyi środkowej, równe korzyści Rossyi, Anglii i innym handlującym mocarstwom nastręcza, a zazdrości wzajemnej nie wznieca. O wysłaniu agenta, Pana Witkiewicza (nie Wikowicza) do Kabulu nadmienia, źe ten tylko przywiózł · odpowiedź na wyprawione w 1837 r#ku poselstwo do Petersburga przez Dost- Mohammeda-Kana. Cel zaś tegoż li tylko handlu siq dotyczy i w niczem, stosunkom angielskim nie ubliża; owszem rząd rossyjski mógłby się żalić, źe podróżni angielscy ciągle niespokojnośe między pokoleniami Azyi środkowej wzniecają i takową aź do granic rossyjskich rozszerzają. Podczas gdy Rossya tylko korzyści handlowych w Azyi pragnie, przemysł angielski wszędzie ją na bok usunąć usiłuje i samby tylko korzyści te posieść chciał; dowodem zaś tego są uwagi Burnesa i dążność" podróżnych, angielskich, którzy się na drodze do Bokkary aź pod bramy Orenburga posunęli. W dalszym ciągu noty wynurzono szczere życzenie, aby interessa perskie Bossya wspólnie z Anglia załatwiła i żeby oba państwa nad bezpieczeństwem Persyi czuwały. Zażalenia zaś Anglii przeciw Persyi poczytane są za podrzędne i łatwo zaspokojone być mogące. Natomiast wznieca nie małą obawę groźna postawa Anglii względem Persyi, i dla tego Rossya żąda, aby Anglia eskadrę swoje z odnogi perskiej cofnęła, wyspę Karak opuściłai Zit- Sułtana, jakoteż innych pretendentów do tronu perskiego pod swoje opiekę nie przyjmowała. W takim razie zaś i Rossya wszelkiego dołoży starania, ieby Persya granic swych nie przekraczała i podobnej wyprawy, jak przeciw Heratowi nie przedsiębrała. W takim duchu odebrał także instrukcye Pułkownik Duhamel, wysłany jako Poseł w miejsce Hrabi Simonicza do Persyi r gdzie już zapewne stanął. Nota ta kończy się wynurzeniem nadziei, źe gabinet londyński z. pewnością ocenić potrafi ducha r jakim instrukcye owe oddychają;, i źe takowe jako dowód przychylności Cesarza rossyjskiego> przyjmie. Potem następuje jeszcze kilka net Lorda Palmerstona, Margrabi Clanricardego i Hrabi N esselrodego, z których później) wyjątki umieścimy. Ostatnia nota HI. Nesselrodego datowana jest d. S. Marca b. I. i opiewa między innemi, źe N. Cesarzowi rossyjskiemu nie może być w żaden sposób nieprzyjemno , jeżeli noty pisywane wzajemnie przez obydwa gabinety w wymienionej sprawie parlamentowi przełożone zostaną, ponieważ polityka N* Paoa aie obawia się byna A mniej wy Cesarza, ażeby dobrowolne oświadczenia, dane z strony Rossyi rządowi angielskiemu, publicznej doszły wiadomości. Dalej powiedziano w tej nocie, źe N. Cesarz traktatu zawartego pod gwarancyą Posła rossyjskiego z Władzcą Kabulu nie zratyfikuje, ponieważ agent W i t k i e w i c z swoje pełnomocnictwo przekroczył i za to odwołany został. Na to odpowiada Lord Palmerston, źe rząd angielski całkiem na oświadczeniu takowe m zaprzestaje. Z dnia 19. Kwietnia.

Stosownie do umieszczonych w Times listów z Konstantynopola z dnia 27- Marca, oficerowie angielscy, którzy do służby tureckiej wstąpić chcieli, wyjąwszy Kapitana Walker, wszyscy znowu do Malty powrócili. N a podaną sobie pod względem uzbrajań wojennych notę wspólną trzech posłów Francyi, Anglii i Rossyi, Sułtan miał oświadczyć, źe bynajmniej nie myśli kroków nieprzyjacielskich rozpoczynać; mimo to uzbrajania wojenne nie ustają i głoszono, źe flotta z 27 żagli złożona, za dni kilka gotowa będzie do wyjścia pod żagle. - Kuryer do tych wiadomości dodaje jeszcze z listów korrespondenta Tulońskit-go z dnia 13. m. z., źe poseł francuzki pośrednictwo rządu swego między Sułtanem a Mehmedem Ali ofiarował, na co wszelako Sułtan oziembłą miał dać odpowiedź. Tą,ź samą drogą nadesłane wiadomości z Kairo (bez daty) głoszą, źe Mehmed Ali powszechne powstanie przygotowywa i ciągle wzmocnienia do Syryi wyseła. J ego regularne wojsko na 50 - 60,000 podają; jazda i artyilerya mają być wyborne, ale piechota nie wiele warta. Na posiedzeniu dzisiejszem Izby N iższej ukończono obrady względem wniosku Lorda John Russell, aby Izba postępowanie gabinetu pod względem Irlandyi uroczyście pochwaliła. Za wnioskiem Ministrów głosowało 318, przeciw nim 296, a t a K w i ę c rezolucyę ministeryalną większością 22 głosów przyjęto.

B e 19 i a.

Z Bruxelli, d. 19. Kwietnia.

Od dni kilku obiega tu bezzasadna pogłoska, źe General Skrzynecki potajemnie do Londynu się udał. Niemcy.

Z Monachium dn. 16. Kwietnia.

Dziś wyjechała Generalna Przeorzyszyni Sióstr miłosierdzia w Bawaryi z Siostrami z Tyrolu, które się tu do swego stanu i powołania sposobiły, w towarzystwie dwóch tutejszych doświadczonych sióstr do Insbruka,aby tamże podobnie ten czcigodny i użyteczny zaprowadzić zakon, który się pielęgnowaniem ubogich i chorych zajmie. Zabawi ona tam kilka tygodni w celu potrzebnego urządzenia całego zakładu, który na przyszłość ma być głównym zakładem i nowicyatem dla Tyrolu. J ej zaś dwie towarzyszki może tam parę lat zabawią i siostrom swoim w tak trudnym i ważnym zawodzie dopomagać będą. Z Hamburga, dnia 22. Kwietnia.

(Z gazety Jior*enhalle.) - Z dobrego źródła udzielamy wiadomości, źe w wydziale spraw zewnętrznych (Foreign-Office) w Londynie dnia 19. m. b. te trzy traktaty, które pytanie belgijskie załatwiają (t. j. traktat między 5 mocarstwami i Hollandyą, między 5 mocarstwami i Belgią i między Hollandyą a Belgią) przez posłów wszystkich do sprawy tej wpływających mocarstw podpisane zostały. (Taż sama wiadomość nadeszła teź dnia 24 Kwietnia' drogą telegraficzną, z Amsterdamu do Berlina.) Włochy.

Z Rzymu, dnia 13. Kwietnia.

(Gaz. Powsz.) - Cała publiczność tutejsza rozmawia dużo o nieszczęśliwym przypadku, jakiego Don Miguel na polowaniu pod N ettuno doznał. Został tam bowiem przez 6 zakapturzonych ludzi napadnięty i złupiony. J ego towarzysze, stangret pojazdu i lokaj natychmiast przy zbliżeniu się łotrów ze strachu osłupieli, podczas kiedy Infant sam dzielnie się bronił, aż nareszcie uległszy przemocy na ziemię powalony a nawet (jak powiadają) w gardło raniony został. Rozbójnicy zapewne nie mało się zdziwili, znalazłszy w kieszeniach Infanta tylko kilka skudi i zwyczajny sre brny zegarek, u lokaja zaś złoto i złoty zegarek. Kosztowną flintę Don Miguela rozbójnicy też z sobą zabrali. Policya czynnie zajęta wyśledzeniem zbrodniarzy. T u r c y a.

Journal de Smyrne zawiera artykuł z Konstantynopola z dn. 27. Marca, stosownie do którego pogłoski wojenne, od niejakiego czasu w stolicy upowszechnione i wiarę zyskujące, nagle umilkły. Przyczyny tak niespodzianej zmiany niewiadome, przypisują je wszelako po większej części zabiegom Admirała Roussin. Ten albowiem na posłuchaniu mianem u Sułtana w przeszłym tygodniu, wystawił J. Wysokości jak naj dokładniej wszystkie z wybuchu wojny wyniknąć mogące przesilenia i klęski, któreby przemysłowi i stosunkom handlowym Tureyi dotkliwy cios niemylnie zadały. Sułtan na to miał oświadczyć, że daleki od zakłócenia pokoju europejskiego, przeciwnie niczego bardziej położenia rzeczy, z połączeniem wszelako pewności i rękojmi pod względem zamiarów Wicekróla Egiptu. - Odtąd powszechnie mówią, źe pokój żadnej nie dozna przerwy.

Rozmaite wiadomości.

«Wiadomości B «erlińskie< zawierają ciekawe porównanie, z którego się pokazuje, źe podczas kiedy procenta od długu krajowego francuzkiego od I. 1815. od 98 mil. frank, do 206 milion, się zwiększyły, dług krajowy pruski w ostatnich 8 łatach o 60 milion, talar, się zmniejszył i obecnie tylko 158 mil. talarów wynosi. »Pali się, pali!« zawołał terminator u kupca win, budząc w nocy tym hałasem wszystkich śpiących. Gdzie? gdzie? zapytała strwożona gospodyni. »W piwnicy, odpowiedział szczery terminator, -widziałem jak pan osobiście tam zaniósł kilka konewek wody.« Dnia 9. b. m. uprzątnięto gruzy w kopalni węgli kamiennych w Horloz (w Belgii); z liczby 39 robotników, tylko 7 znaleziono przy życiu. W przeciągu 7 lat przez podobne -wypadki w prowincyi Leodyum, zginęło osób 283, a 82 zostało ciężko ranionych.

Bajaderki 10. b. m. pierwszy i ostatni raz wystąpiły w Frankforcie n. M., gdyż ani one, ani ich tańce nie spodobały się publiczności. Na tegoroczną wystawę płodów kunsztów w Paryżu, przysłano niektóre przedmioty nader dziwne; i tak np. Fabrykant instrumentów muzycznych przysłał skrzypce gliniane mogące zarazem służyć za karafkę; wynalazca musi uważać wirtuozów za ludzi często cierpiących pragnienie. Inny przysłał parę butów zwanych o b r o n n e m i, w nich znajdują się: pistolet, tajne kieszenie na pieniądze, pochwa do sztyletu etc , (zdaje się, źe te buty prędzej nazwać można n a p a d a w c z e m i niź obronnemi) .

Sądzimy, iż czytelnikom naszym sprawimy przyjemność, umieszczając z Pamiętników Sceny Warszawskiej na r. 1838 wydany przez K. W. parę wyiątków, zawierających wiadomość historyczną o postępach Warszawskiego baletu i o życiu ulubionego artysty Żółkowskiego: »Co do nas nie możemy się wprawdzie poszczycić, że balet na naszej ziemi kwitnął i wzrastał oddawna, lub że z naszej niwy kwiat jaki do wieńca jego przybył; lecz natomiast z chlubą prawdziwą wyrzec mamy prawo, że w krótkim czasie, w jednej prawie chwili stanęliśmy obok pierwszych i dzisiaj razem z postępem sztuki posuwamy się do doskona

COQ Soifłości. Przebieźmy pokrótce dzieje postępu widowisk baletowych, poczynając od chwili, kiedy te więcej już publiczność nasze zajmować mogły, to jest: od roku 1818. Okażemy przez to wyraźniej zadziwiający wzrost i kwitnienie tej sztuki w epoce teraźniejszej. Od chwili przybycia w roku 1818 do Warszawy, PP. Maurice Pion i Thierry, jako też Panien Adeli i Karoliny Bizos, widowiska baletowe zaczęły się znacznie podnosić. Jeszcze gust publiczności nie był dosyć skłonnym do tego rodzaju zabawy, kwitnienie bowiem innych gałęzi sztuki scenicznej zwróciło najmocniej uwagę wszystkich, na wzorowe klassyczne dzieła, francuzkich i niemieckich genialnych autorów; gdy wszakże przybyli cudzoziemcy, przez dobry wybór baletów i własne talenta, umieli się co raz więcej zasługiwać publiczności i zyskiwać ich jakiekolwiek względy - ośmielono się przedstawiać dosyć wielkie itrudne dzieła, irancuzkich szczególnie mistrzów - usiłowano nawet zaprowadzić jakąkolwiek szkolę baletu, pod kierunkiem Pana Debray - starania te wszakże, właściwie mówiąc, nieosiągnęły zamierzonego skutku, i zakład ów nieurządzony należycie, w braku zdolnych i gorliwych nauczycieli, zachęty i troskliwej opieki zarządu, upadł, niewydawszy żadnej znakomitej tancerki, ani tancerza. - Jeśli słynęły głośno już Panny: Polichnowska, Mierzyńska, później Panny Antonina i Teressa Palczewskie, wykształcenie swoje winny były bez wątpienia, nie szkole ówczesnej, lecz własnej, prywatnej pracy lub podróży, które, mianowicie Panna Mierzyńska, oraz P. Antonina Palczewska wraz z Panem Maurice Pion w 1825 r. odbyły do Paryża. - Po powrocie ich w 1826 r. nowe przybrały życie widowiska baletowe. Ujrzano na scenie -wiele pięknych utworów tej sztuki - Panna Mierzyńska, artystka drammatyczna i razem znakomita tancerka, szczególną publiczności zwróciła uwagę w baletach: Nina czyli Obłąkana z miłości, Tom i Leontyna, Wesele w Ojcowie i wielu innych znaczniejszych. Do przedstawienia jednak dzieł tych i większych jako Dezerter w 3ch aktach, Inklćj i Zarika w 4ch, niedosyć było mieć dobrych artystów - widowiska te wymagały znakomitych nakładów, zręcznej maszyneryi i dokładnego w naj drobniej szych częściach wykonania. - Stan teatru ubogi, brak zachęty i należytego porządku, stawały temu ciągle na przeszkodzie. Zeledwie jakiekolwiek, choćby najlepsze dzieło, wytrwało kilka przedstawień i juz nie sprowadzało widzów. - Lubo Pan Maurice objąwszy, po powrocie z Paryża w 1826 r, dyrekcyą baletu, usilnych dokładał starań, 0 znakomitym swym ozdabiał je talentem, lubo Panna Mierzyńska, a po niej Panna Antonina Palczewska w solo Mazurze, zachwycały publiczność Warszawską; wszystko to jeszcze niewystarczało bynajmniej do utrzymania i wzrostu baletu. - N owość ściągała widzów, lecz krótko, nie jak dziś, np. balet Styryjtzykowie, ukadu Pana Maurice, w jednym roku przeszło dwadzieścia razy przedstawiony i zawsze licznych sprowadzał widzów - i zawsze z równym przyjmowany zapałem; podobnie Geniusz Różowy, Wesele w Ojcowie, Rycerz i Wieszczka i tyle innych ciągle zajmujących utworów. - Musiano więc ograniczać się aa małych tańcach, do sztuk wplatanych, krótkich, na zakończenie widowiska, Divertissements i kiedy niekiedy mniejszych finałach. - Zamiast wi<;Vpostępu, sztuka upadała i szła w zaniedbanie pa części. Taki był stan baletu do roku 1831, to jest: do czasu, w którym JW. Generał Adj. Rautenstrauch objął Prezesowstwo Dyrekcyi Teatrów. Po kilku latach porządnego, światłego i troskliwego zarządu, przyprowadził fundusze teatru, nie mającego żadnych dotąd zapasów, niebędącego nieraz w możności opłacenia kontraktem zapewnionej gaży artystom, do stanu prawdziwie kwitnącego. (Doft. nast.)

SPRAWOZDANIE o instytucie przemysłu i strzeżenia małych dzieci. Dnia 1. Maja zostanie zamkniętym instytut przemysłu, którego istnienie okazało się tylko na porę zimową potrzebnem. Zakład strzeżenia drobnych dzieci trwać będzie wciąż, w zupełnćm jednakże od zakładu roboczego odłączeniu. W ciągu zimy znalazło przyjęcie w instytucie przemysłu - 293 osób, potrzebujących wsparcia a będących bez roboty - 39 dzieci w instytucie strzeżenia. N ocleg otrzymało 38 ubogich.

W obu zakładach było 123 mężczyzn i starców, 96 dorosłych dziewcząt i kobiet, 58 chłopcó-w, 55 niedorostek dziewcząt; pomiędzy temi było 32 osób przeszło 501etnich, 11 przeszło 60łetnich, 6 przeszło 701etnieh, 5 przeszło SOletnich, 3 osoby przeszło 901etnie. Katolików było 239, ewanielików 93» Umarło w ciągu zimy 9 i wprawdzie z dolegliwości wieku 7, na febrę nerwową 1, na apoplexja 1. Rozdano dotąd 25*482 porcyi objadowych, tyleż zup rannych i wieczornych; w średnicę brało codziennie 165 osób pożywienie. N ajwiększa liczba zatrudnionych równocześnie robotników wynosiła 248, najmniejsza 61. W miesiącach Grudniu, Styczniu, Lutym i Marcu było codziennie zatrudnionych: 30 drwalców, 18 pomocników do drzewa, 12 szewców, 2 krawców, 2 korkorzeźców, 3 stolarzy, 3 introligatorów, 10 knociarzy, 2 opłatkopieków, 13 szwaczek, 12 pończosznic, 12 prządek, 75 piorodrzejów, 7 słomopleciów, 4 robotników domowych, 3 kucharki, 1 stról domu. Wyrobiono 2334 łokci płótna, 633 łokci drelichu, 385 funt. lnu, 35 funt. przędzy do dziania, 53 funt. korku, 114 funt. mąki na opłatki. 1033 funt. skóry, 1069 łokci tarcic, 462 sążni drzewa i t. d. Zrobiono 111 par trzewików męzkich, 299 par trzewików kobiecych, 101 parciżem, 545 koszul, 46 katanek, 138 spodni, 94 worków, 26 prześcieradeł, 19 ręczników, 82 fartuchów, 118 par pończoch, 780 funt. knotów, 8834 korków, 57 par chodaków, 2261 sztuk robot introligatorskich, 26 sztuk przędzy i t. d. Sporządzony na dniu 22. m b. rozrachunek wykazał dziennikami przychodów i rozchodów w dochodzie 5391 tal. 26 sgr. 4 fen., W rozchodzie 5234 tal. 29 sgr. 3 fen., a zatem zasób w ilości 156 tal. 27 sgr. 1 fen. Ten udowodniony jest kapitałem darowanym instytutowi strzeżenia dzieci w kwocie 150 tal. Pozostałością w gotowiźnie 6 tal. 27 sgI. 1 £en. Lecz pozostaje jeszcze do zapłacenia:. N ałeżytość za żywienie w Marcu i Kwietniu 230 tal., za kupione płótno 159 tal., za papier, tekturę, burty do robot introligatorskich 97 tal., za utrzymanie instytutu do dnia 1. Maja 60 tal., Magistratowi awansowane przezeń 350 tal» ogółem 896 tal. N ato miast jest jeszcze oczekiwanych wpływowi 1) zaległe z subskrypcyi na wydany dla dobra instytutów wizerunek Pana Prezesa Naczelnego 500 tal., 2) wyroby mające wartości 7 - 800 tal., tak iż, jeżeli będzie dogodna sposobność przedania tyGh towarów, nietylko koszta będą zakryte, ale tei znajdzie się superata pieniężna, która będzie podzielona między oba instytuta, tudzież dostateczny inwentarz w sprzętach, porządków roboczych i kuchennych, który pozostanie na przyszłą zimę. Wykazany wyź dochód z 5391 tal. 26 sgI.

4 fen. wypływa z tych źródeł: 1) z kapitałów 150 tal., 2) z składek podpisanych899tal. 1 sgI.

8 fen., 3) z darów 277 tal. 8 sgI. 4fen., 4) od władz i towarzystw 325 tal., 5) uzbieranych przez Pana Dr. Marcinkowskiego 488 tał. 15 . sgf», 6) weszło dotąd za wizerunek Pana Naczelnego Prezesa 100 tal., 7) z. puszek oszczędności 27 tal. 5 sgI. 4 fen., 8) za zrobione towary i wyroby 336 tal. 27 sgI. 4fen., 9) zza sgI. 8 fen , 10) za przedane drzewo i zwózkę 1837 tal. 23 sgI. 2 fen., 11) w ogólności 16 tal., 12) w awansach 447 tal., razem 5391 tal. 26 egr. 4 fen. Wydatki zaś wynoszą 5224 tal. 29 sgI. 3 fen., jako to: 1) najem 10 tal., 2) koszta urządzenia lokaliów 186 tal. 12 sgI. 4 fen., 3) płaca oficjalistów 161 tal., 4) żywność 703 tal. 14 sgI. 3 fen., 5) drzewo i zwózka 1866 tal. 26 sgr. 3 fen., 6) oświecenie i czyszczenie 62 tal. 1 sgI., 7) porządki domowe i robocze 385 tal. 16 sgI. 10 fen., 8) materjał roboczy 919 tal. 22 sgI. 3 fen., 9) zapłata za roboty 505 tal. U sgI., 10) w ogólności 341 tal. 15 sgr. 4 fen., 11) zwrócony awans 93 tal" ogółem 5224 tal. 29 sgI. 3 fen. Na zakończenie ponawiamy nasze dziękczynienia za wsparcie, którego nam dobroczynna publiczność użyczyć raczyła. Poznań, dnia 25. Kwietnia 1839.

FlottwelI. Grolman. Bielefeld. Dassel.

Friedrich. Dr. KI ee. Ko 1 anowsKi.

Kupkę. Minutoli. Naumann. Titz.

W. 'fresków. Urbanowicz. Walther.

Wolsborn.

OBWIESZCZENIE.

Z funduszu, który Najjaśniejszy Pan raczył łaskawie przeznaczyć na ulepszenie chowu koni, ustanowił JW. Minister spraw wewnętrznych i policyi nagrodę z 300 tal. dla tutejszych wyścigów konnych. Ubiegania się o nię te są warunki: "Konie w państwie Pruskiem urodzone, a w posiadaniu członków towarzystwa będące - 1000 prętów - zwycięztwo podwójne - obciążenie: 31etnie 114 funt., 41etnie 131 funt., 51etnie 139 funt, 61etnie i starsze 143 funt., klacze i wałachy 3 funty mniej.« Gonitwa odbędzie się dnia 1. Lipca 1839.

zrana o godzinie 9tej, a zatem przed oznaczonemi programatern z dnia 5. Lutego I. b. wyścigami towarzystwa, które w przepisanym tamże porządku po niej nastąpią. Interesenci zechcą się do dnia 15. Czerwca I. b. zgłosić na piśmie.

Poznan, dnia 19. Kwietnia 1839.

Willisen, W. Rosenstiel, Wice - Prezes, za Sekretarza generalnego, towarzystwa ulepszenia chowu koni, . . .

rogacIzny I oWIec W prowincyi Poznańskie i.

OBWIESZCZENIE.

Do publicznego wydzierżawienia dóbr szlacheckich D ry zy ny w p0'Yiecie Wschowskim leżących, na trzy lata od Sw. Jana I. bież. zacząwszy, wyznaczonym jest termin nadzień 10. Maja r. b. o godzinie lOtćj zrana przed deputowanym Sędzią Gaede, na który ochotę dzierżawić mających z tern nadmienieniem zapozywamy, że warunki w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 4. Kwietnia 1839.

Król. Główny Sąd Ziemiański.

I. Wydział.

OBWIESZCZENIU..... .

Podaje się niniejszem do wiadomości publicznej, iż termin na dzień 29. m. b, wyznaczony do wydzierżawienia wsi P ark o w a w powiecie Obornickim położonej, do pozostałości Adama Grabowskiego należącej, zniesiony i do tego celu nowy termin na d z i e ń 13. M aj ar. b. przed deputowanym Ur. Seger Radzcą Ziemsko-miejskim wyznaczony został. Warunki w Registraturze i u opiekuna Wgo Grabowskiego, Dyrektora Generalnego Ziemstwa kredytowego, przejrzane być mogą.

Poznań, dnia 10. Kwietnia 1839.

Król. Główny Sąd Ziemiański.

II. Wydziału.

OBWIESZCZENIE. "" Podaje się niniejszem do wiadomości publicznej, iż termin na dzień 30. m. b. wyznaczony do -wydzierżawienia wsi G r u d n a z fol. warkiem Kaziopole w powiecie Obornickim położonych, do pozostałości Adama Grabowskiego należących, zniesiony i do tego celu nowy termin na dzień 14. Maja r. b. przed deputowanym UI. Seger, Radzcą Ziemsko - miejskim, wyznaczony został. Warunki w Registraturze i u opiekuna Wgo Grabowskiego, Dyrektora Generalnego Ziemstwa kredytowego, przejrzane być mogą.

Poznań, dnia 10. Kwietnia 1839.

Król. Główny Sąd Ziemiański, II. Wydziału.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Bydgoszczy. Dobra szlacheckie Wronowo i Kiewice wraz z L o p i e n i c a m i w Inowrocławskim Powiecie położone, z których pierwsze przez Dyrekcyą Ziemstwa na 17,397 tal. 8 sgI. 9 fen., ostatnie zaś na 4921 tal. 5 sgI. 4 fen. są otaxowane, sprzedane bydź mają w terminie na dzień 26. Sierpnia 1839 r. w miejscu posiedzeń Sądu naszego wyznaczonym. Wykaz hipoteczny, warunki i taxa przejrzane bydź mogą -w IHcim oddziale naszej registratury. jako to: i) sukcessorowie niegdy Jana Siewerta, 2)' Fryderyk Siewert, 3) sukcessorowie Anny z domu Siewert małżonki Tobiasza Nehringa, 4) Krysztof Busse, 5) Jerzy Meyer, Inspektor stadniny, 6) wdowa i sukcessorowie Karola Drewitz z Laska, 7) sukcessorowie Jana Daniela N ehringa z bapy pod Strzelnem, 8) Ur. Jan Fryderyk Wilhelm Fahrenheidt Radzca Kamery wojennej i ekonomicznej, 9) małżonka J akóba Siewerta, Katarzyna z domu Meschke, na ten termin zapozywają się publicznie. OBWIESZCZENIE.

Dnia 13. Maja r. b. o godz. 9. zrana przy tomie tutaj w kuryi N I. 17. odbędzie się przedaź najwięcej dającemu pozostałości po ś. p. proboszczu katedralnym Miszewskim za gotową w kurancie zapłatą, na który to termin ochotę kupna mających niniejszem się zaprasza. Poznan. dnia 26. Kwietnia 1839.

Sprsedas inwentarzy, jako to 1500 wysoko - poprawnych owiec i 80 sztuk rogatego, tak roboczego jako i użytkowego bvdla, odbędzie się przez licytacyą na folwarku i o p i s z e w i e pod Ryczywołem W" powiecie Obornickim, dnia 27. Maja r. b.

D o minium Ryczywół.

W Kadzewie pod Szremem stoją barany na sprzedaż. Donoszę najuniżeniej Szanownej Publiczności, ii od 1. Kwietnia I. b. objąłem browar Tschuschki na bapieźyńskim płacu pod Nr. 1., gdzie wszelkie dotąd gatunki wyrabiane piwa, zupełnie do zadowolnienia łaskawych odbieraczy, warzyć będę; upraszam zatem najpokorniej o łaskawe zlecenia. Poznań, dnia 29. Kwietnia 1839.

K. Ł e i t g e b er.

»Oprócz naszego znacznego składu wszelkiego gatunku nasion w goepodarstwie wiejskiem używanych, polecamy «N owy płód olejny Madia sativa, Rohanskie wielokartolle czyli olbrzymie, prawdziwą wielokoniczynę, (Trifolium m aąrorhizum) , Chińskie wielokonopie, Kapusia olbrzymia czyli Waterlooska, Wielka angielska paszysta rzepa (White gloht Turnip),prawdziwe Ryskie siemię lniane, holend, rzep letni i t. d« B r a c i Auerbachów handel nasion. Bardzo dobre ponsowe apelzyny messeńskie, soczyste cytryny, prawdziwe francuzkie sardele, świeży limburski ser, jako też świeże rodzenki w gronach i migdały w łupinach w tej chwili otrzymał i przedaje w nader umiarkowanych cenach handel braci Peiser, ulica Fryderykowska Nr. 183. naprzeciw zegara pocztowego.

Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskie. .

Sto

Napr. kurant

Dnia 25. Kwietnia 1839.

prC papie- goto

Obligi długa państwa . . .. 4 PI. ang. obligacje 1830.. .. 4 Obligi premiów handlu morsko Obligi Kurmarchii z bież. kup. 4 Obligi tymcz. Nowe) Marchii dL 3 Berlińskie obligacye miejskie 4 Królewieckie dito 4 Elblągekie dito . < 4 A

103£ ! I02f 1021 1011 7*ł 71? 102 b> ! 10144 100 1031 102J 48 1 !!f/( loora IC5 101 1001 1014 101 { III1 10lf 103 97 215 214 184 13jc *III 12j 12i 3 4

Zachodnio - Pr. listy zastawne. 31 ListyzasL W. X. Poznańskiego, 4 Wschodnio - PI. listy zastawne.

Pomorskie dito Kui - i Nowomarch. dito Szląskie dito.. 4 ObI. zaległ, kap. iprC. Kur- i Nowej - Marchii

N owe d u k a t y . . .

Inne monety złote po 5 talarów .

Ceny

Dnia 17. Kwietnia 1839. I.

od dotargowe

Poznaniu.

Tal. sgr. fen. Tal. S . fen.

Pszenicy szefel 2 8 9 r! 11 3 1 5 I 6 3 - A 2 6 23 6 - 20 6 22 - 9 6 21-.

1 - 2 6 11 - 12 - -176-181420- f'251 17 6\ 1 20 - Spirytusu beczka . .. « 14115 J - 114 20;