Cr,IJ: Z E T A

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.05.03 Nr102

Wielkiego g

)](I ęs tw a

.. POZIAIV8KIEGO.

Nakładem Drnkanii Nadwornej łf. Deliera i Spółki. - Redaktor: A» Wattnoweki.

1llI.

W Piątek dnia 3. Maja.

1839.

Wiadomości zagranIczne.

F r a n e y a.

Posiedzenie Izby deputowanych z dn. 22. Kwietnia. (Dokończ.) P. Thiers tak dalej rzecz swoje prowadził: »Marszałek Soult byi dnia 9. Marca po raz pierwszy do Króla wezwany, i tego samego dnia widziałem się z nim. Oświadczył mi, źe N. Pan życzy sobie, abym do Ministeryum wstąpił, a on sam mi na mocy pełnomocnictwa ofiarował Ministerstwo spraw zagranicznych. N a wezwanie Króla przybyłem do Tuilleryów i tam mi tenżj sam wydział ofiarowano; nikt mi też tego nie zaprzeczał, aż dopiero 2 dni temu. Później chciano kilku moich wyłączyć przyjaciół, od których się oderwać nie chciałem. Usunąłem i tę trudność treściwemi dowodami, i radziłem Marszałkowi, aby się z Panem Guizotem porozumiał i Ministeryum koalicyjne utworzył. Lecz tego dokazać nie mogłem i musiałem każdego przy swojem zostawić zdaniu. Zajęto się utwarzaniem Ministeryum lewego środka, a Marszałek Soult oświadczył mi, ze Król program jego przyjął, i ze ja mam być Ministrem. Poszedłem do Tuflleryów, gdzie program rozebrać miałem; rozkazy względem utworzenia Ministeryum gotowe do podpisu leżały i odemnie tylko zaleaało zostać Ministrem Spraw zagranicznych. Co do Hiszpanii zaniechałem na teraz interwencyi, ale żądałem zapobieżenia przemycaniu różnych potrzeb dla Karolistdw, i zęby okręty nasze takie odebrały rozkazy, jakie mają angielskie. Gdy zaś tutaj różnica zdań powstała, postanowiłem usunąć się od Ministeryum, aby zasadom moim wi'ernym pozostać. Powstała także jeszcze jedna trudność względem wyboru Pana Odilona Barrota Prezesem Izby. Nazajutrz oświadczył mi Marszałek Soult, źe wniosek uczyni, aby mnie Król utworzenie Ministeryum powierzył. Tego jednak przyjąć nie chciałem i Marszałek od swego zamiaru odstąpił. Od tego dnia już się na nieszczęście z Marszałkiem nie widziałem. Zapytano mnie się potem jeszcze dwa razy, raz czylibym z Panem Guizotem, a drugi raz, czylibym pod prezesostwem Xiecia Brof 1ie do Ministeryum chciał wstąpić, i to do linisteryum lewego środka? Za każdą rażą odpowiedziałem, de jeżeli mój program przyjmą i wybór Pana Odilona Barrota na Prezesa pytaniem gabinetowem uczynią, gotów jestem do tego wraz z mymi przyjaciółmi. P. Guizot przychylił się do tego z swymi stronnikami, aby dać swój głos Panu Odilonowi Barrotowi, ale nie chciał tego pytaniem gabinetowem uczynić. Przed kilku dopiero dniami żądał ofiarowano mi wydział Ministerstwa Skarbu, albo Spraw wewnętrznych; ale za to podziękowałem. Otóż tedy, rzekł na końcu, tak się istotnie mają rzeczy. Nie chciałem wstąpić do Ministeryum, aby zasadom moim wiernym pozostać. Spodziewam się, źe każdy ocenić potrafi umiarkowanie, z jakiem rzecz całą wyłuszczyłem. Trudną to było dla mnie rzeczą, bo wiele ucierpiałem; ale zdaniem mojem urzędnik o własnych cierpieniach zapomnieć i sprawami kraju zajmować sią powinien« (Ż yw e oklaski na lewej stronie.) Po tej mowie zawieszono na kwadrans posiedzenie. Deputowani powstali z mielsc swoich i żywa toczyła się między nimi rozmowa. Po rozpoczęciu znowu posiedzenia wstąpił powtórnie Pan T h i e r s na mównicę i rzekł: «Winienem Izbę prosić o przebaczenie, że się jeszcze raz uwagi jej domagam. Lecz zapomniałem o jednej, dość -ważnej rzeczy; pamięć mię moja zawiodła. Po zerwaniu kombinacyi lewego środka wezwał mię dn. 27. Marca Król do siebie i chciał mi utworzenie nowego Ministeryum powierzyć. Stało się tak, chociaż, jak sobie każdy przypomni, zaklinałem Marszałka boulta, aby rady takowej Królowi nie podawał. Zabawiłem dziesięć minut, a najwięcej kwadrans wTuil'eryach. Nie przyiąłem ofiarowanego mi polecenia, i następnego dnia wręczyłem Królowi oświadczenie, októrem, zdaniem mojem, Izbę zawiadomić mogę. Ponieważ zaś nazwisko Marszałka Soulta w niem jest wymienione, wtedy zatem dopiero to uczynię, gdy tenże na to zezwoli. Skoso Marszałek do tego się przychylił, przeczytał Pan Thiers następujące oświadczenie: »Król wyświadczył Panu Thiersowi honor, wzywając go do utworzenia gabinetu i przychylił się do w sporze jeszcze będących punktów, pod względem stanu rzeczy. Pan Thiers odpowiedział Królowi, że przed 12 dniami byłby się polecenia takowego podjął; ale dziś już tego uczynić nie może, gdy stan rzeczy całkiem zepsuty i już nadaremno zajmowano się kombinacyami, któreby się udać były mogły. Pan Thiers dodał, że gotów jest na nowo usługi swoje Kró10wi ofiarować, i wpływać do kombinacyi lewego środka, jeżeliby N, Pan na nowo miał zamiar podobny powziąść. Przyjmie on nanowo z ochotą Prezesostwo Marszałka Soulta , i gotów jest uczynić wszystko z swej strony, aby Marszałka skłonić do tego, żeby się obydwaj obok siebie znajdowali.« Takie to oświadczenie, jako odpowiedź na uczyniony mi wniosek względem utworzenia gabinetu; wręczyłem N. Panu dn. 27. Marca.« Po Panu

Thiersie zabrał głos P an G u i z ot Zaczął on wywó d swój od uwagi, źe teraźniejsze zamieszanie ma dwie oczywiste przyczyny: raz równowagę stronnictw w Izbie, a potem wahanie się osób. Wahaniu się temu potrafionoby może w pewnym względzie zapobiedz, i takowe usunąć, gdyby położenie każdej z osobna wyraźnie i stanowczo rozebrano. - »Uczynię to, rzekł, na sam przód sam na sobie, i wprawdzie z takiem umiarkowaniem , jakiego nam Pan Thiers chwalebny dał przykład. Nie powierzano mi nigdy utworzenia nowego gabinetu i nigdybym się polecenia takowego nie był podjął. Położenie moje i moich przyjaciół w Izbie tego jest rodzaju, że tylko członkami kombinacyi, nie zaś naczelnikami tejże być możemy.« Dale; oświadczył Pan Guizot, źe uczynionych mu poprzedniej wniosków przyjąć nie mógł, ponieważ mu t przyjaciołom lego za nadto podrzędne ofiarowano stanowisko. Niedowierzanie opozycyi było tego przyczyną. »Nie ezynię jei, rzekł, z powodu tego żadnych zarzutów, tylko same wypadki dowodami stwierdzam We 'wszystkich stycznościacń moicli z koroną przekonałem się, źe ta zawsze wszystko gotową była uczynić, co się tylko z życzeniem narodu zgadzało. Jeżeli zaś Korona Vv konstytucyjny sposób własne swoje zdanie popierała, byłoto tylko słuźącem jej prawem i powinnością.« W dalszym ciągu mowy starał się Pan (»uizot szczególniej wykazać, źe tylko z prawego i lewego środka utworzone Ministeryum może mieć widoki długiego bytu. W tym celu zapewneby się znaczna część stronnictwa konserwatywów z owerni dwoma stronami połączyła, a tym sposobem pozyskanoby silną administracyą i znakomitą większość. Po Panu Guizocie wstąpił na mównicę Margrab i a D a l m a c y i, syn Marszałka Soulta. Z dnia 23. Kwietnia.

Zaszłe wczoraj interpellacye różne stronnictwa (jak to zawsze przy takich sposobnośench dziać się zwykło) różnie tłumaczą. Organa 221 mężów twierdzą, źe obecnie Ministeryum złożone z centrum i doktrynerów, utworzone być może, podczas kiedy dzienniki oppozycyi administracyę lewego centrum za niezbędnie potrzebną i konieczną poczytują. Jeżeli po tych interpellacyach pewny wyrok Tzby nie nastąpi, sprawa cała na nich nic nie uzyska. Zadowalnia nas przecież, źe wszyscy mówcy, jednego Pana Thiers może wyjąwszy, szczerej chęci Króla, aby przesilenie obecne pod każdym warunkiem usunąć, sprawiedliwość oddają. Dziennik sporów · wynurzając radość swoje z tego powodu treść i wypadek wczorajszej sessyi terai wy zarzutów zupełnie oczyszczone a Marszałek Soult na zawsze przeciwnikiem Pana Thiersa.« Na posiedzeniu dzisiejszern Izby Deputowanych interpeilacye dalej się odbywały i ai do odejścia poczty słuchano rozpraw Fana Lamartine i Odilon - Barrota. (*) Na wniosek komitetu kunsztów i pomników Minister oświecenia Hrabię Baczyńskiego (w Berlinie) członkiem korrespondencyjnym tegoż komitetu mianował. Z dnia 24. Kwietnia.

Zdaje się być rzeczą prawie niepodobną, żeby przesilenie ministeryalne długo jeszcze potrwać mogło. Zaszłe explikacye w Izbie Deputowanych, lubo bez stanowczego rezultatu, przynajmniej ten błogi wydały skutek, fe ożywiły ducha pojednania, do którego większa część Izby skłania. Przeczytawszy % uwagą obrady, przekonywamy się, źe między lewem centrum a 221 nie zachodzi istotna różnica zdania, a tak kombinacya w tym duchu da się do skutku przyprowadzić. Marszałek boult dzisiaj rano na zamek miał pojechać, chcąc pełnomocnictwa swoje celem utworzenia gabinetu w ręce Króla złożyć. ISikogo to zaiste nie -zadziwi, kiedy po nastąpionych interpellacyach pojednanie i zgoda między nim a lewem centrum prawie niepodobieństwem. Pana Thiers wczoraj wieczorem do Króla wezwano, u którego też od 11. wieczorem aż do 3ciej godziny zrana zabawił. Słychać, że dzisiaj razem z Panem Dupin i Passy znowu u Króla posłuchanie mieć będzie. W kilka chwil przed odejściem poczty głoszono, że następująca ministeryalna kombinacya do skutku prz)szła: Admirał Duperre, Prezes Bady i Minister marynarki; Marszałek Maison, Minister wojny; P. Thiers, Minister spraw zewnętrznych; Pan Passy, Minister spraw wewnętrznych; P. Dupin, W. Zachowawca pieczęci; P. Cunin- Gridaine, Minister oświecenia; P. Vivien Minister skarbu a P. Dulaure Minister handlu.

Dziwnie odbija od powyższego artykułu wiadomość gazety la P r e s s e, wedle której P. Thiers w podróż się wybiera a jutro pod Prezesostwem Marszałka nowy gabinet na jaw wystąpi. Anglia.

Z Londynu, dnia 20. Kwietnia.

Wczoraj po południu były wielkie pokoje u Królowej w Buckingham pałacu. Król. Pruski Poseł, Baron Biilow, miał posłuchanie u N. Pani, aby się na czas pewny od 0bo wiązko w uwolnić. *) . skrócopą tr ś9 . tych mów w jutrzęjszym numerze gazety naszej Ulll1escnny.

Dzisiejszy G lob e pisze, co następuje: Donosimy z wielkiem zadowoleniem, że ostateczny traktat między Belgią i Hollandyą i korrespondujące traktaty między każdem z tych dwóch mocarstwa reprezentowanemu na konferencyi 5 mocarstwy wczoraj po połu: dniu podpisane zostały. Słyszymy, że postanowione w tych traktatach warunki prawie zupełnie te same, jak w artykułach z r. 1831 , tylko z temi modyfikacyami w pojedynczych punktach, które upłyniony odtąd czas i zmiana okoliczności nakazywały. Sądzimy, źe ugoda, jaka teraz stanęła, co do głównych punktów dla Belgii równie jak dla Hollandyi zadowalnia ąca i nie podpada żadnej wątpliwości, że przywrócenie pokoju dla krajów tych bardzo będzie korzystne. Zważając, ile sprzecznych zdań i względów do pytania tego pojedynczo wpływało, wyznać musimy, ze rzadko, a może i nigdy jeszcze tak zawiłego i trudnego pytania bez wojny nie rozstrzygnięto. T i m e s obejmuje wiadomości z Czerkasy» z dnia 14. Grudnia, stosownie do których w pierwszej połowie Listopada 8000 Rossyan z nowej twierdzy w zatoce Semas wyruszyło, aby złożony z 300 wozów transport żywności i amunicyi dla twierdzy, który pod zasłoną 1200 jazdy i oddziału piechoty wzdłuż brzegów morskich od ujścia Kubanu przybywał, spotykać i go z równiny pod Ąnapą aż do twierdzy bezpiecznie przeprowadzić. Dowódzca sił zbrojnych rossyjskich w Czerkasy! z woiskiem swojem w Grudniu nad ujściem Kubanu w oszaricowanym stanął obozie. Hiszpan i a.

Z Madrytu, d. 13. Kwietnia Mówią, źe Rząd chce dochód przy rogatkach w Madrycie, wydzierżawić rocznie za 20 milion, realów. VV Styczniu r. b. wpłynęło z dochodów wszystkich rogatek stolicy 2,915,063 realów; w Lutym 2,345,085 real., a w Marcu 2,583,656 realów. Znad granicy hiszpańskiej.

Donoszą z Durango z dnia 16. Kwietnia: »Espartero Villarcajo i okolicę tego miasta mocną dywizyą osadził a ponieważ sam chory, polecił więc kierowanie szturmem do Ramales Generałowi Rivero, którego Generał Castaneda wspierać ma. - Wojsko karolistowskie w znacznej liczbie do Balmasedy i Orduny wyruszyło. Dowódzca karolistowski Urhistondo stanął z oddziałem wojska w Castrejuna, gdzie się gościńce z Bilbao, Portugaletty i Balmasedy schodzą, aby artyłleryą, mającą tuż po przed Bilbao przechodzić, od napaddw załogi tej twierdzy zasłaniać. Z Amsterdamu, dnia 24. Kwietnia.

Stosownie do gazet hollenderskich, W.

Xiąźę Cesarzewicz urodziny swoje na łonie rodziny królewskiej obchodzić będzie a następnie d. 30. m. b. przez Tilburg i Nymwegen do Niemiec się uda, wracając do Rossyi. Podróży więc do Anglii nie przedsięweźmie. - JI m e r y h a.

Nie mówiąc juz o blokadzie, jakiej ulega rzecz pospolita A r g e n t y ń s k a, położenie jej teraźniejszego Gubernatora jest następujące: Generał Hiveira, Prezydent rzeczypospolitej Uruguay (Montevideo), wystąpił przeciw niemu z 2000 ludzi. Prowincya buenos-ayrejska, Corrientes, oderwała się od Gubernatora Rosas i wystawiła 4000 ludzi do dyspozycvi Riveira. Liczni wychodźcy argentyńscy, którzy się od roku schronili do Montevideo, aby się usunąć od dziwactw Gubernatora Rosas, uzbrajają się teraz i udają się na pomoc do oswobodzenia swego kraju. Wśród tylu więc przeciwności, otoczony nieprzyjaciółmi moznemi i zbuntowane mi rodakami, bliski jest upadku, bo wyczerpał juź cierpliwość BuenosAyrejczyków, oburzył Europę, zmordował pobłażanie Francyi swemi nadużyciami, zniewagami i odrzuceniem ultimatum podanego mu przez Francyą.

Rozmaite wiadomości.

Ze L w o w a. - Nakładem księgarni Franciszka PilIera i spółki wyszło własnieco z druku dzieło: Zasady pielęgnowania owiec i znajomości wełny, przez D. Lóhnera; tłumaczenie z drugiego pomnożonego wydania przez F. K. z ryciną. - Dzieło to napisane przez męża najchlubniej w zawodzie gospodarskim i owczarskim znanego, a uznane przez C. K patryotyczno-ekonomiczne towarzystwo czeskie jako w z o r o we, zaleconem być* może nie tylko początkowym, ale i wprawniejszym owczarzom. Pomiędzy wszystkiemi dotąd w tym przedmiocie wydanemi, odznacza się ono najkorzystniej : licznym porządkiem przedmiotów i prawideł, ustaloną: terminologiją, nie mniej jasnym, zwięzłym i popularnym wykładem. Mimo źe język polski nie jest w dzieła o owczarstwie ubogi, nie wahamy się wyrzec, źe niniejsze zasługuje ze wszech miar na pierwszeństwo; zalecamy je tedy, życząc mu sprawiedliwie dobrego przyjęcia i upowszechnienia. »Tygodnika rolniczo-przemysłowego« Ad.

Kasperowskiego wyszedł Nr. 16 i obejmuje: 1) O bronowaniu zasiewów pszenicy ozimej na wiosnę. 2) O chowie drzew owocowych ( ciąg dalszy), 3) O kołowaciznie . 4) Jakie

aparaty gorzelniane są najlepsze. 5) N adzwyczaina szy bkość wozu parowego. N E K R O L O G. 7 * Przykro i boleśnem jest, gdy śmierć okrutna zabiera osobę zupełnej zacności z zaletami znakomitemi, aby być od dzieciństwa bogobojnym, ściśle trzymającym się obrządków swej religii, zawsze łagodnym, serca prawego, nikomu szkodzić, pomoc bliźniemu przynosić, kochać niezmiennie swą ojczyznę, były to niezaprzeczone zalety' zmarłego ś. p. Antoniego Swiszułskiego wieku lat 68; - takiego męża opłakuje familia, a znajomi żałują szczerze, a źe byl i w sąsiedztwie poważanym, dowodzi i ta ostatnia usługa, jaką zmarłemu współobywatele uczynili w dzień pogrzebu-w Krerowie 11. Kwietnia 1839. r. i źe go na wieczny spoczynek na własnych ramionach zanieśli. - Dzięki Im, chwała Jemu! Młody rozgarniony mężczyzna, w rachunkach, w języku polskim i niemieckim biegły i do pióra zdatny, opatrzony w dobre attesta, znajdzie zatrudnienie w cukierni i handlu winnym M. E l i a s z e w i c z a. +j+ X + X + JI+A-* -A*X- *-X + x+ >.-aX* X'X;MOX--<D- Przedaż nasion koniczyny. <X-5łX:-<1XN x Swieżego czerwonego i białego nasienia x x koniczyny, jako też francuzkiej lucerny x A w najlepszych gatunkach, dostać można $.

g u D.T.Stiller, x + w starym rynku Nr. 88. + + X+ X+ X+ X+ XlO+ X+ X+ X+ X¥+ X+ y + X+ X+ X+ X+ X-1 Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiej.

Dnia 30. Kwietnia 1839.

Sto. Na pr. kurant piC. papie- gotorami wizną 4 103£ 102f 4 1021 102 721 71* 4 102f s 4. 4 1031 ma 100 4 102J 4.

48 3, .100X1 100£8 4 1051 4 101 1001 3, lalf 102J 10 i I 3, 103 4 I " 97 215 214 ISg mUl lnu m 3 Ul, 4

Obligi długu państwa. . · PI. ang. obligacje 1830.. .

Obligi premiow handlu morsk Obligi Kurmarchii z bież. kup Obligi tymcz. N owej Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie di10 ' Elblągskie duo Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne Listy zast. W. X. Poznańskiego Wschodnio - Pr. listy zastawne Pomorskie dito Kur- i Nowomarch. dito « Szla.skie dito ObI. zaległ, kap, i prC. Kur- i Nowe') - Marchii .... Złoto al marco . . . . « Nowe d u k a t y . . . . . .

Frydrychsdory.

Inne monety złote po 5 talarów Disconto

. , . .