GAZE T A

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.05.06 Nr104

\łVlelkiego

Xi stwa PO ZNA N SKI EGO.

Nakładem Drukami Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: JI. Wannowaki,

JWI04.

W Poniedziałek dnia 6. Maja.

1839.

Wiadomości krajowe.

z Berlina, dnia 2. Maja. Wyjechał stąd: JW. Cesarsko-Austryacki Rzeczywisty Tajny Radzca, Hr. Palfiy von E r d 6 d, do Drezna.

Z dnia 3. Maja.

Wyjechał stąd: JO. Generał-Major i dowodzący 6tą brygadą obrony krajowej, Xiąźc Wilhelm Radziwiłł, do Cieplic.

Wiadomości zagraniczne.

p ols k a. Z Warszawy, dnia 30. Kwietnia.

W dniu wczorajszym, jako w rocznicę urodzin Jego Cesar. Wysokości Następcy Tronu Rossyjskiego, we wszystkich kościołach tutejszych odbyło się nabożeństwo; z rana JW. Generał-Lejtnant Szypow Dyrektor Główny Prezydujący w K. R. S. W. D. i O. P. p. o.

Gubernatora Woj. m. War. przyjmował w nieobecności Xi<;cia Namiestnika powinszowania w pałacu Mostowskich. - Wieczorem.było widowisko bezpłatne i miasto rzęsisto oświecone. Pan Aug. Eman. Gliicksberg ogłosił, i} zamierza wydać wszystkie dzieła Jędrzeja Sniadeckiego , tak znane jak i nieznane dotąd, lekarskie, fizyczne i satyryczne w 6 tomach z portretem autora; prenumerata po 30 zł. F 2 a n c y a, Z Paryża, dnia 25 Kwietnia.

Fan Passy miał na nowo stanowczo oświadczyć, źe bez Pana Thiersa do gabinetu nie wstąpi. I Pan Dupin ma podobne podzielać zdanie. Twierdzenie Pana Thiersa, jakoby siq zagraniczna dyplomacya wyniesieniu go na urząd Ministra spraw zagranicznych sprzeciwiała, nastręczyło dziennikowi la P r e s s e sposobność do następujących uwag: «W czasie rozpoczętych w Izbie deputowanych badań wystawił się Pan Thiers męczennikiem narodowej dyplomacyi. Twierdził on, źe gabinety zagraniczne klątwę na niego rzuciły, na wzór owego ateńskiego urzędnika, który się dnia jednego sam lekko zranił, a drugiego małe kamyczki z kieszeni wydobywał, takowe ludowi pokazał i zawołał: «.«Patrzcie! Dla was mię ukamienowano!«« Złudzeni podejściem tern Ateńczykowie przydali Hippiaszowi straż przyboczną, który przy pomocy tejże zamek opanował, a z zamkiem najwyższą sobie władzę przywłaszczył. Nie wiadomo nam, czy Pana Thiersa spotka szczęście Hippiasza, ale ma dowcip i rozum, a rozumny i dowcipny człowiek we Francyi wierności dzienników oppozycyjnych, aby w istocie wierzyć w nienawiść wszystkich gabinetów przeciw Panu Thiersowi. Pan Thiers zna drażliwość narodu, skoro na to wspomni, że pod oh cym zostaje wpływem, i wiedział on dobrze, że jeżeli się jako ofiarę zagranicy wystawi, wznieci na korzyść swoje współuczucie Francyi. Lecz nienawiść zagranicznych gabinetów była tylko dla Pana Thiersa krasomówczym środkiem, i przeszły Prezes Rady ministeryalnej wytrząsł tylko nienawiść tę z rękawa', jak dawniej Hippiasz z kieszeni kamyczki. Z wszystkich dyplomatyków naszego czasu P. Thiers niezawodnie reprezentantom mocarstw zagranicznych najwięcej do smaku przypada, i to z wielu powodów. Po pierwsze należy Pan Thiers do rzędu tych ludzi, w których życiu ustna rozmowa wielka odgrywa rolę. Można nawet powiedzieć, że słowa jego są największymi nieprzyjaciółmi jego czynów. Mowa jego dowodzi wzniosłości, rozumu i-śmiałości w pomysłach i zdaniu; niechno działać zacznie, a bojaźń i tchórzostwo każdy krok jego napiętnują. Ustna rozmowa zatem najlepiej przystoi Panu Thiersowi, aby sobie dobre zjednał zdanie o swem czynne m życiu; ona to lepszą jego stronę - myśl - wykrywa. A ponieważ każdy, jakkolwiek skromny człowiek, ma pewną w sobie zalotność i chęć przypodobania się innym, Pana Thiersa wymowa zatem tam się szczególniej popisywać rada, gdzie cierpliwych znachodzi słuchaczy. Nic także nie czyni tak skłonnym do wylania się przed innymi i do wymowy, jak pomyślny skutek. Reprezentanci zagranicznych gabinetów, łączący zwykle w sobie wszystkie delikatne obyczaje arystokracyi, podobają się zatem bardzo Panu Thiersowi jako słuchacze, a on podoba im się jako gawęda (parleur). Pan Thiers jako Minister spraw zagranicznych oszczędzał Posłom zagranicznym przeszło połowę wydatków na tajnych agentów. PoWtóre Pan Thiers dziwnem jakiemś zrządzeniem jest przyjacielem całego świata. Jeszcze w tej chwili zostaje w związkach przyjacielskich z wszystkie mi czterema częściami świata politycznego widokręgu. Zjada obiady z powiernikami dworu w Goertz; utrzymuje związki listowne z pretendentami napoleońskimi; żyje poufnie z Panem Odilonem - Barrotem i niemniej z Panem Dupinem. Każdy więc gabinet znajdzie w Panu Thiersie swoje rękojmią. Pan Thiers podobny w tern do promienia światła, W którym siedm połączonych kolorów jednym się tylko być zdają.« Giełda z d. 25, Kwietnia. Napoczątku

dzisiejszej giełdy rozgłoszono pogłoskę o powtórnem odroczeniu Izby, w skutek czego ceny papierów nieco się zniżyły. Później jednak dopytywano się licznie o papiery, ponieważ wielu spekulantów liczyło na to, że Ministeryum wkrótce się ustali. Akcye na koleje żelazne mocno przedawano, sądzono bowiem, że się Izba deputowanych w tym roku przedmiotem tym zajmować nie będzie. Z dnia 26. Kwietnia.

Wczoraj rano Hr. Mole miał posłuchanie u Króla a o godzinie 1. Marszałek Sou It na zamku stanął. Wedle pogłoski, w ciągu wczorajszego popołudnia P. Humann do Króla wezwany został. Wieczorem przyjmował N. Pan Pana Passy. Twierdzą, że kilka wielką wziętość posiadających członków z 221 udawszy się wczoraj do Marszalka Soult nań nalegało, ażeby się z Panem Thiers połączył, kiqdy zdaniem ich jedyną możliwą kombinacyą Ministeryum z lewego środka, z którym się owa znaczna część z centrum połączy, co gabinet Molego wspierała, ponieważ doktrynerów w oddaleniu trzymał i amnestyę wydął. Tak przynajmniej donosi G align an i s M e s s e ng er. - Inna gazeta tutejsza pisze, co następuje: «Ciągle jeszcze-wszelkiej dokładają usiłności, aby Ministeryum z prawego centrum utworzyć, ale układy w tej mierze nie powodzą się. Kilka znakomitych osób w tel chwili do tego ma zmierzać, aby Marszalka Soult, PP. Thiers i Guizot między sobą pojednać. Już słychać, że wstręt Marszałka ku osobie Pana Thiers bardzo się zmniejszył i że gotów przyjąć Pana Thiersa za kollegę, gdyby tylko równocześnie PP. Guizot i JDuchate1.do Ministeryum wstąpili. Wszakże zanim się uda tak sprzeczne zdania między sobą pogodzić, zapewne nie jedna jeszcze kombinacya na niczem spełznie. Wiemy, że P. Jacqueminot wczorai na obiedzie u Marszałka Gerard z innym Generałem w zakład, poszedł, że nowe Ministeryum dnia 1. Maja jeszcze nie będzie mianowanem. Wyszłe dzisiaj rano gazety oppozyćyjne twierdzą, że lewemu środkowi po ostatniej sessyi Izby jeszcze żadnych nie czyniono propozycyi. Ztądby wnioskować wypadało, ze prawe centrum dopiero z 221 się chce porozumieć, aby następnie kilku członków z lewego środka przyjąć do gabinetu. Dziennik sporów usiłuje nam dzisiaj dowieść, że pierwsze czynności Izby zdaniom centrum zupełnie sprzyjały, odwołując się przy tern do wyboru Pana Passy na Prezesa.' Ale właśnie to mianowanie dowodzi, że 221 i prawe centrum mniejszość stanowią, kiedy zniewoleni byli członka przeciwnego stronnictwa obrać, aby przez rozdwo Cóż prócz tego jeszcze stąd wynikło? Pan Passy ledwo co Prezesem obrany, oświadczył się stanowczo za Ministeryum lewego centrum i za Panem Thiersem a mała liczba deputowanych z lewego środka, co się przy tej sposobności od koahcyi odstrychnęła, juz.liczne data dowody, źe kroku swego żałuje i z koalicyą znowu się jednoczy.« Dzisiaj rozchodzi się pogłoska, źe Królowa Belgijczyków niebezpiecznie zachorowała i źe Xiąźęta Orleans i N emours da Bruxelli wyjechali. Messager powiada: «Wielu deputowanych oświadczyło, źe jeżeli przesilenie ministeryalne dłużej jeszcze potrwa i załatwienie spraw publicznych -większej jeszcze dozna odwłoki, do domów się porozjeżdżają. Życzymy zaiste szczerze końca tej kryzy, ale tuszymy sobie oraz, źe wszyscy deputowani na tern się poznają, iź w śród tak ważnych okoliczności, jakiemi są teraźniejsze, każdy na swojem miejscu pozostać winien.« Słychać, źe wystawę płodów przemysłu aź do dn. 15. Maja odłożono. Takim sposobem imieniny Króla najgłówniejszejby pozbawiono uroczystości Zamiaru odbycia w tym dniu przeglądu gwardyi narodowej także zaniechano, nie widać oraz, żeby jakie czyniono przygotowania do ogni sztucznych, które zwykle w dniu tym zapalano. Ma być planem Króla, aby w tym roku za to liczniejsze wsparcia pieniężne między ubogich rozdzielano. W tym duchu tłumaczy się też wydana przez Ministra spraw wewnętrznych instrukcya do Prefektów. M o n i t o r obwieszcza dzisiaj następującą > telegraficzną depeszę z Bajonne z dnia 25.

Kwietnia: «Zaległe poczty Madryckie nadeszły. Dywizya Pary związki przywróciła. Generał Nogueras objął naczelne dowództwo nad armią środkową.« Z dnia 27. Kwietnia.

Przypominamy sobie, źe Dziennik sporo-w przed trzema dniami za główny wypadek zaszłych inlerpellacyi niemożność pojednania się Marszałka Soult z Panem Thiersem poczytywał. Wszakże dzisiaj znowu donosi wspomniany dziennik, źe pogłoska o pojednaniu się Marszałka Soult z Panem Thiers się upowszechniła, źe więc z pewnością na to liczyć można, iź za dni kilka gabinet stanowczo urządzony będzie- N o u v e 11 i s t e i Messager, oba organa Pana Thiersa, potwierdzają to podanie. Pierwsza z tych gaeet wyraża: «Uczyniono wczoraj pewne kroki, aby zgodę przywrócić, od której jedynie utworzenie stałego gabinetu zależy. W chwili,

kiedy to do druku podajemy, mamy tę niepłonną nadzieję, źe usiłowania te pożądany wydadzą skutek. Wszakże nie oddajemy się jeszcze całkiem dobrej nadziei, ponieważ doświadczenie nas nauczyło, o ile teraz nadzieja i oczekiwanie łudzą. Zresztą obecny stan rzeczy długo potrwać nie może. Wszystkie odcienia lewego centrum i lewej strony poznały się na konieczności przedłożenia na przyszły poniedziałek projektu do adressu, na przypadek gdyby aź do tej chwili ugody ministeryalne bezskutecznemi zostać miały.« - Messager tylko kilka słów w tym przedmiocie umieścił: «W ciągu dnia wczorajszeg» doświadczano przywrócenia jedności. Tuszymy sobie, źe to nie będzie bezowocnem, lecz źe przeciwnie krytycznemu położeniu, w którem się od 6 tygodni znajdujemy, tamę położy.« - "Marszałek Soult«, powiada inna tutejsza gazeta, «miał się nareszcie poznać na niemożności połączenia doktrynerów i lewego centrum wjednem Ministeryum, wahają się więe teraz między dwoma kombinacyami, z których każdej saefem byłby Marszałek Soul1. Pierwsza składałaby się z Xiecia Broglie, Guizot, Duchatel, Persil i Cunin - Gridaine, druga z PP. Thiers, Passy, Dupin; Dufaure i t. d." A ngli a.

Z Londynu, dnia 26. Kwietnia.

Na posiedzeniu wczorajszem Izby wyższej oświadczył Lord Melbourne na podane przez Lorda Brougham zapytanie pod względem Turcyi i Egiptu, źe polityka rządu angielskiego względem tych krajów ani najmniejszej nie doznała zmiany. Wprawdzie udało się kilku oficerów do Konstantynopola celem zaprowadzenia ulepszeń przy flocie ottomańskiej, ale z powodu jakiegoś nieporozumienia nie wstąpili jeszcze do służby tureckiej, lecz w nieczynności czas swój w Stambule przepędzają. Wszakże nie tylko polityka angieU ska tąź samą pozostała, jaką była, ale cieszy go też, iź oświadczyć może, źe wszyscy sprzymierzeni uroczysle i wyraźne dali zapewnienie, iź i oni tejże samej neutralnej polityki trzymać się będą i - wszelkiego dołożą starania, aby wybuchowi wojny między Porta. i Egiptem zapobiedz. Poczytuje więc rzeczą stosowną, oświadczyć Izbie, iź poseł angielski przy Wysokiej Porcie najpewniejsze otrzymał instrukeye, aby w połączeniu z posłami innych mocarstw do utrzymania pokoju w tej części ziemi się przyłożył. Między rozliczne mi pogłoskami, wywołanemi przez wypadek ostatnich rozpraw w Izbie, -wynurzają gazety oppozycyjne także ten domysł, źe Lord Melbourne wkrótce od go Durham albo Markiza N ormanby następcę otrzyma, w którymto razie Whii>owie, aby sobie wsparcie radykalistów tern bardziej zabezpieczyć, nasamprzód o tajne glosowanie przy wyborach parlamentowych a potem o inne radykalne reformy, podług tego jak nimi parcie z zewnątrz władać będzie, wniosą. Wszakże przypuszczenie to może tylko na życzeniu Torysów polega, którzy się już od dawna nadzieją cieszą, że Ministeryun\ Durhamskie im drogę do osiągnięcia władzy utoruje, ponieważ administracya radykalistów reakcyę konserwatystów niezawodnieby zwiększyła. Ale dopóki stojące naprzeciw Ministrom stronnictwa Torysów i Radykalistów własny swój wpływ na rząd kraju przez to niedołężnią, że na przemian z Ministrami głosują, i takim sposobem właśnie do utrzymania umiarkowanego systemu rządu sami się przyczyniają, obecne Ministeryum zapewne się ostoi i bezpotrzebnie umiarkowanej polityki swojej nie zmieni. Dla kraju też zaiste największą korzyścią, kiedy ostateczne zasady dwóch głównych stronnictw (Torysów i Kadykalistów) takim sposobem same się paraliżu ą i na wodzy trzymają* Przeciwnicy gabinetu może byt takowy poczytują za mniej honorowy, od cierpienia innych stronnictw zawisły, ale sprawiedliwie im na to odpowiedzieć można, że stronnictwa polityczne do takowej tolerancyi nie bardzo skłonne, że więc i Torysowie i Radykaliści jejby nie okazywali, gdyby okoliczności igi do tego nie zniewalały. · Rundschit Singh ma, jak wiadomo, w pałacu swoim straż przyboczną z kobiet złożoną, uzbroionych w łuki i strzały. Z liczby tych czerkieskich Amazonek, 20 najpiękniejszych Generał-Gubernatorowi Indyów, Lordowi Auckland, darował. O zatargach między Turcyą a Egiptem wyraża dzisiejszy G lob e: «Z ubolewaniom przekonywamy się z gazet francuzkich, że wojna rniędzy Turcyą a Egiptem nieuchronna i że już się rozchodzi pogłoska, iż do kroków nieprzyjacielskich istotnie przyszło. Zdaje się więc rzeczą potrzebną, żeby Francya i Anglia z całą potęgą swoją wystąpiły i wojnie zapobiegły, któraby innego nie miała skutku, jak osłabienie Porty i poddanie jej całkiem pod wpływ Rossyi,« iSa ostatniem posiedzeniu związku Procursors, odbytem w Dublinie dn. 22. O'Connell oświadczył wyraźnie, że gdyby ministrowie w Izbie Niższej zwyciężeni być mieli co do pytania względem Irfandyi, już wtenczas wystąpiłby nie jako Procursor, ale jako otwartynieprzyjaciel unii między Anglią i Trlandyą, i że co raz postanowił, nie odstąpi już od tego. Dotychczasowego pełnomocnego Ministra przy >z?chu Perskim, P. MacrreIlI" ozdobiła Królowa Wielkim Krzyżem wojskowego orderu Bathskiego. - Standard wznawia pogłoskę, że Lord Melbourne ustąpi miejsca Lordowi Durham, albo Margrab. Normanby. Rząd miał odebrać wiadomość z, Indyj, że Rundszyd S ing jest niebezpiecznie chory; co chwila oczekiwano zgonu tego Xi<;cia i obawiano się bardzo, że ten wypadek sprowadziłby oderwanie się -wielu naczelników indyjskich, którzy byli pod jego zwierzchnictwem. Dnia 18. b. m. z wielkim przepychem odbyt się obchód związków małżeńskich Margrabiego Douro, naj starszego syna Xi<;cia Wellington, z Lady Elisabeth Hay.

Hiszpania.

Znad granicy hiszpańskiej.

Mianowany pierwszym Ministrem Don Carlosa Arcybiskup z Kuby wydał postanowienie, stosownie do którego wychodźcy krystynistowscy pozwolenie powrotu do kraju i zabrane majątki napowrót otrzymują. Oraz stypulacye traktatu Elliotskiego przez wszystkich oficerów karolistowskich ściśle mają być przestrzegane i w ogólności surowe środki, używane dotychczas przeciw karojisfom, o ile się to z utrzymaniem spokojności zgadza, cofnięte zostaną.

B e l g i a.

Z B rux e I I i, d. 25. Kwietnia.

Czytamy w Commerce Belge: Do największych trudności w przywróceniu stosunków między Holandyą a Belgią należy konieczność opatrywania się z obydwóch stron w pozwolenie do przejścia przez przednie czaty. Powszechnie zapewniają, że handel znowu między temi dwoma krajami zakwitnie i zwiastują przywrócenie bezpośrednich związków między Antwerpią a Rotterdamem; lecz związki te mocno bądq utrudzone, jeżeli holenderscy podróżni obok paszportu rządu swego jeszcze się o pozwolenie podróżowania po Belgii starać będą musieli. Mamy nadzieję, że po zratyfikowaniu traktatu rząd nasz formalność tę usunie, nie czekając, aby się Holandya do tego samego z swej strony poczuwała. Po zratyfikowaniu traktatu,Holandja przestanie być krajem nieprzyjacielskim, a z mieszkańcami kraju tego tak nam się obchodzić wypada, jak z mieszkańcami innych rządów, które nas już dawniej uznały. Holendrów, którzyby spokojność publiczną zawichrzać chcieli, $a Przyjmowani z tą samą gotowością, z jaką Francuzów, Anglików, Austryaków i t. d.

przyjmujemy, nie są oni jeszcze wyjęci z pod dozoru policyi; bez tegoby Belgia nazwisko klassycznego kraju gościnności na nazwisko europejskiego Botany Hay zamieniła. « (idy Konferencya londyńska zadecydowała oddzielenie Belgii od Holandyi, jednocześnie Mocarstwa (Rossya, Austrya, Anglia i' Prusy) zawarły konwencyą o zburzenie twierdz belf ijSkiCh pod dn. 14. Grudnia 1831 r. Bez tego lolandya nie byłaby bezpieczną, a Belgia nie mogłaby tyle twierdz utrzymać, które w innym zupełnie celu były zbudowane, w skutek traktatu wr. 1815 naprawione lub powiększone wspólnym kosztem Mocarstw. Postanowiono więc, że twierdze Menin, Ath, Mons, Philippeville i Marienbourg mają być zburzone po wyprowadzeniu z nich zasobów amunicji i artyleryi. Przez zburzenie to rozumieć się ma zniszczenie zewnętrznych fortyfikacyi, jakoteź zalewów broniących przystępu, tak, aby punkta te stały się otwarte. Konwencyą ta ratyfikowaną została i ze strony Króla Belgijskiego w 1835 r. 23. Stycznia. To więc okazuje, źe nie Francya, ale Mocarstwa, których kosztem były te twierdze zbudowane, proponowały zburzenie ich Francya była obcą w tej negocyacyi, co wyraźnie Lordowie Grey i Palmerston oświadczyli w Parlamencie angielskim, jak również, źe i Holandya nie wpływała do tego. Niderlandy.

Z Amsterdamu, dnia 27- Kwietnia.

Stosownie do autentycznych wiadomości Z Hagi, W. Xiąźę N astępca tronu Rossyjskiego d 2. Maja do Anglii sią uda. Xiąźę Fryderyk Henryk towarzyszyć będzie Cesarzewiczowi; oba wszelako tylko przez tydzień jeden w Anglii zabawią. Niemcy.

Wiele znakomitych osób odwiedza Dwór Królewski w Górtz, jako to: Wice-Hrabia Puisegur, Margrabia Pongibaud, dawny guwerner Xigcia Bordeaux, Hr. BoniIle i Hr. Larochefoucauld, z których ostatni zabawiwszy dni 8, wrócił do Paryża, .-podziewają się przybycia P. Montholon, a mówią, ii wielu Francuzów bawiących w Rzymie ma zamiar w powrocie do Francyi być w G6rtz. Familia Królewska w Czerwcu ma wyjechać do Kirchberg. Xiazg Blacas czeka chwili wyjazdu z niecierpliwością, spodziewając się pobytem w Wiedniu polepszyć swoje zdrowie. Xiąźę Bordeaux uda się do Kirchberg inną drogą, zamierzając odbyć podróż z P, Mon> bel i Xieciem Levis.

Hanower, Podają za pewne, źe stany paristwa będą zwołane na S. Maja. Ponieważ osoby składające gabinet Króla są przekonania, że gminy wyborcze nie mają prawa odmówić wyboru deputowanego, te więc, które go wybrać nie chciały, będą to tego skłonione, a jeśliby to nieskutkowało, czego się nie można spodziewać, będą mianowane inne gminy wyborcze, które będą obowiązane do tego przystąpić. Twierdzenie prawne trzech fakultetów we względzie ustawy Hanowerskiej, wydane przez Exprofesora D ahl m anr», czytane jest z ciekawością. Utrzymują, źe wkrótce ogłoszone będzie zbicie tego zadania. bzwajcarya. Jeden z duchownych z kantonu Gryzonów uda się wkrótce do Wiednia reklamować w imieniu Kapituły Co ire o possessye tejże Kapituły, zasekwestrowane niegdyś przez Bawaryą, a które nie zostały oddane w czasie restytucyi niektórych posiadłości Austryi. Komrnissarze lederacyjni, Schaller i de la Harpe, robią teraz propozycye w celu przywrócenia pokoju w Kantonie Wallis. Następujące punkta mają być zasadą nowej ustawy: Jedność polityczna i administracyina, oraz nierozdzielność Kantonu; reprezentacya według liczby mieszkańców; cztery głosy dla Biskupa; utrzymanie praw i posiadłości duchowieństwa; podanie narodowi w ogóie nowych praw; kapitulacye wojskowe i decyzye co do naturalizacyi; utrzymanie teraźniejszej taryfy co do cła od żywności i win, i ta nie może być podwyższoną; jawność obrad Rady ustawowej i Ciała prawodawczego. Komrnissarze proponują zwołanie Rady ustawowej, złożonej na wspomnionej zasadzie, z przybraniem jednego Deputowanego na każde 100 dusz, na radzie tej biskup użyje prawa 4 głosów; · większość głosów stanowić ma prawność. Projekt ustawy ma być przedstawiony narodowi, w przypadku odrzucenia, Rada go zmodyfikuje. Gdyby się nie zgodzono na niektóre punkta, stan obecny trwać będzie dopóki to nie nastąpi. rządzą, źe P. Reinhard, Sekretarz poselstwa francuzkiego, odebrał rozkaz zażądać od Sejmu związkowego tłumaczenia względem ewentualnego powrotu Ludwika Napoleona. Biskup Mont-Tiascone i Cornetto.Nuncyusz apostolski w Szwajraryi, protestował przeciw suppryrnowaniu klasztorów w Lucernie i W erthenstein.

JI u s t 2.y )J;.. Z Wiednia, dn. 28. Kwietnia.

Plan pożyczki z domami Rotschildów, Sina, Geymiilier oraz Arenstein, Eskeles zyskał już runki sa następujące: Kapitał wynosi 30 mil. zł. k. m.; ma być wypuszczonych 120,000 obligacyj po 250 zł., z których każda dzieli się na 5 części po 50 zł. Liczba seryj wynosi 6000, każda po 20 obligacyj, po 250 zł. Losowanie skończy się w r. 1878. Wygrane są od 250,000, do 500 zł., największa wygrana z losowania l. Grudnia 1878 r. będzie 000,000. Już robią interesa na tę pożyczkę.

We Lwowie obchodzono d. 19. b. m. uroczystość urodzin N. Cesarza. Z pierwszem brzaskiem zorzy porannej obudziły mieszkańców 36 wystrzałów z dział i odgłosy muzyki wojskowe), przeciągającej miasto we wszystkich kierunkach, zwiastując uroczystość dnia, który wydał na świat Monarchę Ausiryi. Jego Królewiczowska Mość Arcy-Xiążę Ferdynand d'Este, w towarzystwie komenderującego i W. Generała Barona de Langenau i świetnego orszaku, przeglądał o godzinie 9tej szeregami stojące wojsko, poczem udał się do kościoła archikatedralnego, gdzie J W. JX. Arcybiskup i Prymas odprawił uroczystą Mszę świętą, a W końcu hymn pochwalny S1. Ambrożego i hymn ludu odśpiewano. Stojąca przed archikatedrą dywizya grenadyerów dawała zwyczajne salwy, na które wszystko wojsko ogniem bieżącym wzdłuż całej linii odpowiadało. Zatoczone na górę wysokiego zamku działa C. K. i miejskiej artyleryi, ogłaszały w około postęp uroczystych obrzędów kościelnych. Następnie wszystko wojsko przeciągało na placu rynkowym po przed Jego Królew. Mością, który potem przyjmować raczył uszanowanie od C. K. wojska, a o godzinie 12tej od wszystkich władz cywilnych, wyższego duchowieństwa, Stanów, w końcu od uniwersytetu i magistratu. W południe w pomieszkaniu J. K. Mości był wielki obiad. Widowisko sceniczne w teatrze polskim wieczorem poprzedzono odśpiewaniem hymnu ludu i obrazem trafnego pomysłu, co przyjęto z najhuczniejszemi oznakami radości. J ego Królewiczowska Mość bawił aż do końca w napełnionym widzami i wspaniale oświetlonym teatrze. - Przełożeni gminy żydowskiej dali darem na obchód uroczystości urodzi« N. Pana dla wojska załogi lwowskiej 500 funtów mięsa wołowego, 200 kwart wódki i 5 beczek piwa. Dni * 16. Kwietnia zgorzała w Tłumaczu, cyrkule stanisławowskim., fabryka cukru H r, Henryka Dzieduszyckiego. Szkoda ma wynosić do 50,000' rł. r. m. k. Fabryka była zabezpieczona za 30,000 zł. r. m. k. N owe oddziały wojska idą do Dalmacyi przeciwko Czarnogdrcom» Wyborowy pułkc26

Hr. Haugwitz i batalion pułku piechoty ArcyXigcia Albrechta, oraz trzeci batalion strzelców już wyruszyły. Listy z Neapolu donoszą, że Arcy-Xiążę, Karol opuści to miasto dnia 14., w Wiedniu spodziewano się go f ta dnia 24. b. m. Xięźna M i ł o s z spodziewaną jest z swemi synami w Wiedniu w przejeździe do Niemiec. W ł o c h y.

Z R z y m u, dnia 15. Kwietnia.

W pałacu papieskim czynią przygotowania do podróży Ojca świętego do pałacu letniego San Felice na przylądku Monte circeo. Ma on tamże na początku przyszłego tygodnia wyjechać i kilka tygodni tamże w tak czarującej okolicy przepędzić. Pałac ten dawniejsi wystawili papieże i często go odnawiali, ale żaden z nich w nim nie mieszkał. Przez niejaki czas był on w ręku Xiecia Poniatowskiego, ale go tenże znowu rządowi odstąpił. Już w przeszłym roku chciał się Papież do niego na wiosnę «udać, ale nie zdołano go na wyznaczony czas urządzić. Głoszą już od dawnego czasu, że żyjąca tu owdowiała Królowa sardyńska zamyśla ostatek dni życia swego w klasztorze przepędzić, ale niewiadomo jeszcze, który sobie na ten cel wybierze. Llaranga, spowiednik Don Karlosa r karolistowski Generał Mazzarasa przybyli do Turyn u, nieaostali tam jednak tak p myję ć T, jak się zapewne spodziewali; udali się więc do Rzymu, gdzie przepowiadanego przez nich upadku Marota będą oczekiwać. Według nich, Maroto działał zupełnie w porozumieniu z Xiężną Beiry, która przez to synowi swemu, Don Sebastianowi naczelne dowództwo wyjednać spodziewała się, a że teraz Maroto dalekim jest od złożenia dowództwa, upadłe więc stronnictwo spodziewa się, że Xiężna znajdzie zapewne środki strącenia Marota, co dla emigrantów będzie hasłem powrotu. In dye Wschodnie.

Gazeta z Bombaj pisze: Statek »Berenice« przywiózł nowe wiadomości z S ein de. Pierwszą zawada (bo jej oporem nazwać niemożna) wojska spotkały pod Karachee. Miasta to zostało ukarane za zuchwałość swoich mieszkańców, bo zamienione zostało w kupę gruzów. Admirał wysadziwszy swoje wojska na ląd, wydał natychmiast rozkaz ukarania zuchwalców. Kilka granatów wyrzucono na żołnierzy, al« W e i l es l e y zbliżywszy się, · wyrzucił na miasto grad kul. Zburzono jednak tylko domy, 40ty pułk i 2gi grenadyerów zajęły ten punkt bez dalszego oporu; po kapitulowaniu fortecy, chorągiew angielska zo z indyjskiej marynarki. Wzięto 20 jeńców i kilku zabito, ze strony angielskiej jeden tylko człowiek został raniony. t Afryka.

Ostatnie wiadomości z Konstantyny są pomyślne; ponieważ droga ze Stora juz jest urządzoną, łatwy więe jest dowóz żywności. . ' Jeszcze tylko ludność arabska cie'rpi niedostatek, ale osada francuzka jest we Wszystko zaopatrzony. Generał Gallois podzielił ziemie między wojskowych garnizonu, i teraz niedaleko od Konstantyny, na wyspie utworzonej przez BoumWOiik, widzieć można piękne ogrody, gdzie chodują naj rzadsze roślirty północnej Afryki, a Generał sam dostarczył im osobliwych drzew Z wewnątrz kraju. Za przykładem garnizonu Konstantyny poszły i inne obozy, i już w koło nich widać plaritacye wiele obiecujące. JS g i p t: Z Al ex an dry i, dnia 6 . Kwietnia.

Angielski G.eneralny Konsul, Pułkownik Kampbell, zapowiedział Baszy, aby wojska (Swoje cofnął z J e m e n , gdyż ta część Arabii nie należy-do jego Paszaliku, ale Mehmet odpowiedział, źe Egipt, Arabię, Sennaar i Syryą zdobył orężem i że tak długo będzie bronił tych krajów, dopóki mu tylko sit starczy. Konsul chciał odpowiedzieć, ale Basza wyszedł z pokoju nie słuchając odpowiedzi. Ma więc być wydany manifest, w którym chce okazać czem był Egipt przed Mehmedem, a co on zrobił dla-zaprowadzenia porządku. Donoszą z Kairu ważną wiadomość o śmierci Generała Allard w Lahorze, który miał juj wrócić do Francyi na zawsze. Z tegoż miejsca donoszą o rozpoczęciu kroków nieprzyjacielskich między Kompanią Indyjską z jednej, a Nepalem i Berina z drugiej strony. * Minister wojny, Ahmed Basza Menickli, wyjechał z Kairu z pospiechem na 9bjęcie dowództwa na granicy północnej w Syryi. Jest to najzdolniejszy z oficerów jazdy w wojsku Baszy, a jako Minister wojny wprowadził porządek, jaki .dziś w tym wydziale panuje. II m c 2 y f t c.

'Według gazet z New-Yorku Pani America Vespucci, pochodząca w prostej lirrii od Ameryka Vespucyusza, który temu krajowi dał swoje nazwisko, prosiła Kongresu, aby za obywatelkę Stanów Zjednoczonych przyjętą została, i aby jejjjaką posiadłość wyznaczono. Prośba o naturalizacyą została odrzuconą, jako przeciwna istniejącym prawom, a co do nadania posiadłości, dla tego, że nie przywodzi jakie zasługi położyła dla kraju. Otworzono

jednak subskrypcyą na zakupienie dla niej jakiej posiadłości. i Z Rio Janeiro przywieziono wiadomość do Nowego Jorku, źe eskadra francuzka zaczęła bombardować Buenos-Ayres. u Generał Santa Cruz, Prezydent rzeczy pospolitej Peruańsko- Boliwijskiej, miał zająć bez rozlewu krwi Lima i chilijskie wojsko coirięło się na północ, gdzie ma oczekiwać od swego Rządu wzmocnienia 2000 ludzi.

Rozmaite wiadomości.

Athanazy Abdel Meshid, Biskup Syryjski, przybył do Angouleme (we Francyi), gdzie obecność jego obudziła wielkie zajęcie i ciekawość. Sławnem, jest nawrócenie się Abdel Meshida do katolicyzmu. Przed dwoma laty należał on do sekty Eutychesa, został poświęcony przez Biskupa Alepu i wyełany jako Biskup Malabaru. Lecz niemogąc znieść tamtejszego klimatu, wrócił do Alepu w Syryi, gdzie poruczono mu ogołocenie kościołów katolickich w Damaszku. Kiedy udał się na spełnienie tego polecenia, obudziła się w nim wątpliwość co do prawdziwości nauki Euty-chesa, które] był stronnikiem, a którą potę. piono na soborze Chalcedońskim r. 451. Prosił więc Lazarystów. w Damaszku o religijną Jconferencyą, i wyrzekł się- swoich błędów co do wiary w bóstwo Jezusa Pn tpm nawrd* ceniu udał fcię do Rzym u, gdzie Papież mile go przyjął i zachęcił do zwiedzenia duchowieństwa we Włoszech i Francyi. Abdel Meshid nosi ubiór wschodni, jego rysy przypominają typy starego testamentu. W czasie mszy jego w Angouleme wielki był natłok, bo nigdy tam jeszcze niewidziano kapłana iwe wschodnim ubiorze, odprawiającego ofiarę z całą starożytną wspaniałością obrządku mosarbskiego i w języku syryjskim. J ozef Abdatha Messalih rodem z Alepu, towarzyszący Biskupowi, pisze z wielką łatwością w językach syryjskim, arabskim, łacińskim, włoskim i francuskim. Z Angouleme wyjechali ci podróżni przez Perigueux, Limoges, Poitiers, udając się- dfi stolicy. 11 s , . C "zczere wy znanIe. - esarz MaxymIlijan zapadłszy pewnego razu na zdrowiu, kazał przywołać dó siebie kilku lekarzy w celu, aby się bardziej rozerwać sposobem ich kuracyi, aniżeli usłuchać ich przepisów. Z tego powodu każd«go z osobna, który do niego się przybliżył, zapytał tern słowem: Quot? (Ile?j Każdy z doktorów usłyszawszy to zapytanie, zmieszał się i nie wiedział jak na nie odpowiedzieć. J eden tylko stary praktyk pomiędzy nimi dorozumiawszy się, źe Cesarz yvy pragnie, jak tylko: ilu doktor pacijentów na tamten świat juz wysłał? musnął zwolna dłonią po swojej brodzie i odrzekł: Tot! (Tylu!) Praktyk ten zjednał sobie łaskę u Cesarza, ponieważ przez swą odpowiedź nie tylko największy dowcip, ale nawet największą otwartość okazał, Z Wiednia. - Z początkiem r. b, wyszła tu książka dla lekarzy, pod tytułem: Poligloton rnedicum, eine Anleitung zur Verstandigung des Arztes mit dem Kranken. Rozprawa ta, której autorem jest Dr. A. Masch, wytłumaczona jest i wydana razem, w sześciu językach, między któremi i polski się znajduje. Tłumaczem polskim jest Fan Nikodem Bętkowski, młody w Wiedniu bawiący lekarz. W Peszcie sprawia wielkie wrażenie piękną grą swoją na skrzypcach 81etni ehłopczyna J ó z i o J o a c h i m; uczeń Serwaczyńskiego.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Główny Sąd · Ziemiański yy Bydgoszczy. Wieś szlachecka O r ł o w o w powiecie Inowracławskim położona, wraz z przyległościami przez Dyrekcyą Ziemstwa na 86,503 Tal. 26 sgr. 6 fen. otaxowana, za którą w ostatnim terminie 57,800 Tal. podano, sprzedaną być ma W terminie na dzień 6ty Lipca r. b. do dalszej subhastacyi w miejscu posiedzeń sądowych wyznaczonym. Wykaz hypoteczny, warunki przedaźy i taxa, przejrzane być mogą w Hlcim oddzielę naszej Hegisłratu:zy.

Bydgoszcz, dnia 31. Marca 1839.

Król Główny- Sąd Ziemiański.

*$pw-Aj a> Wieś Grochowo w powieP r M H cie Chojnickim w obwodzie regencyjnym Kwidzyńskim w Wschodnich Prusach, położona \ mili od miasta Konitz (Chojnice ), \ mili od szosse z Berlina do Królewca, jest z wolnej ręki do sprzedania z inwentarzem kompletnym, ornego gruntu 650 do 700 mórg, z wystarczającemi łąkami, także znacznym jeziorem. Każdego czasu po ugodzie kupujący może odebrać w possessyą. O warunkach możną się dowiedzieć u niżej podpisanego. - Kórnik, d. 30. Kwiet. 1839. \ Antoni Józef Ost rowsKi.

Sprssedue inwentarzy, jako to 1500 wysoko - poprawnych owiec i 80 sztuk rogatego, tak roboczego jako i użytkowego bvdła, odbędzie- się przez licytacyą na folwarku Ło pisze wie pod Ryczywołem w powiecie Obornickim, dnia 27. Maja r. b. D o m i n i u m R y c z y wół.

Szanownej Publiczności uniżenie do- Q ]I nosimy, iź prAez .przeciąg zimy starali- 9 III śmy się w różnym kształcie z kamienia m ciosowego pomników przysposobić, któ- Q re za umiarkowane ceny dostać można. % t P r z y t e m podejmujemy się innej roboty )I( m rzeźbiarskiej, « Q Na Chwaliszewie przy ulicy Wenę- st f» -ckiej N o. ,5. III :Q Borkowska i Stojanowski:- :Qi>..-II-j Li.

. . . . ... i m ...-...-.-.......i ..' i Mili i 111M in»

Młody rozgarniony mężczyzna, w rachunkach, w języku polskim i niemieckim biegły i do pióra zdatny, opatrzony w dobre attesta, znajdzie zatrudnienie w cukierni i handlu winnym M. E 1 i a s z e w i c z a.

Kucharzowi, który bywał zatrudnionym w wielkich kuchniach jakoteź restauracyach, może gospodarz Hotelu Saskiego wskazać służbę, skoro jako taki wylegitymować się jest w stanie.

W Kadzę wie pod Szremem stoją barany na sprzedaż.

Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiei. A A

Dnia 3. Maja lS39.

S Na p r.kurant to

C papie- gotopr . . rami Wlzną

Obligi długu państwa .

Pr. ang. obligacje 1830. .

Obligi premiow handlu morek Obligi Kurmarchii z bież. kup Obligi tymcz. Nowej Marchii dfc Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągekie dito Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne Listy zast. VV. X. Poznańskiego Wschodnio- Pr. listy zastawne Pomorskie dito Kur- i Nowomarch. dito Szląskie dito Obi. zaległ, kap, iprG. Ker- i No we] - Marchii J

103i 102* 7IJ 102* 1001 103£

102f 102 71 } 102 Ę 103

3i 4 4 H 100li

10M, 1041 1001 1011 1015 1021

3; 4 3* 3; 3; 4 215 214 Ę mi mh = 4 m 3

Złoto al marco · . . « , Nowe dukaty. .... * Frydrychsdory . . « Inne monety złote po S talarów Disconto

. . . , , . .