.. GAZE

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.09.23 Nr222

VVielkiego

.. .

Ul

XiestW"ap O Z N A Ń 8 K I E G O.

Nakładem Drukami Nadwornej W Dekera i SjioiA-i, - Ucdaktor: JU B5V*i*no«r#Ał\

.JI? 9 9 9 «

W Poniedziałek dnia 23. Września.

1839«

Wiadomości krajowe.

Zi Berlina, dnia 18 Września.

N. Król raczył Józefa Noltego, mianowanego przez Biskupa paderbornskiego Dziekanem i Proboszczem w Heiligenstadt, najłaskawićj potwierdzić Kanonikiem honorowym przy kapitule paderbornskićj.

Wiadomości zagraniczne.

Polska.

z Warszawy, dnia 16. Września. Rada lekarska Królestwa Polskiego przyznała Teofilowi Szawlowskiemu stopień lekarza klassy 1. Dziennik Petersburski donosi, źe od dnia 14. b. m. korrespondencya z Petersburga z Austryą i Włochami odbywać się będzie na Warszawę.

Rossya, Dnia2t. Sierpnia o wpół do 8 rano, N. Pan ze Swym orszakiem uda! się na obejrzenie wszystkich odwodowych i zapasnych wojsk, zebranych pod Borodinem. Wojska te, pod wodzą J. C Wysokości W. Xiccia Michała składały: 3 odwodowy korpus jazdy z jego artylerya. Gwardyjska i grenadyerska odwo

dowa brygada. Zborne dywizy e jazdy, złożone ze szwadronów: Kirysyerów gwardyjskich 1 lekkiej gwardyjskiej i 2, 6 i 7 lekkich liniowych dywizyi jazdy i zbornego pułku Kirysyerów. Baterye artyleryjskie : jedna zapalna gwardyjska i grenadyerska tudzież liniowe, 4 piesze i 1 konna. Wszystkie wojska uszykowane były pod wsią Axinjina, na lewym brzegu rzeki Moskwy, we 3 linije, w pierwszej piechota, w drugiej jazda, w trzeciej artylerya i 1 szwadron konnych pionierów. W ogóle było w szeregach: batalionów >, szwadronów 105, Ba tery i-pieszych i konnych 10, Generałów 12, Oficerów wyższych stopni 95, tudzież niższych 869, Podoficerów 3668, Muzykantów 1379, szeregowych 24,035, raz.

29,958. Dział 80. Koni 14,790. - Po objechaniu przez N. Pana wszystkich linii dragoni zamienili się w piechotę i wszystkie wojska przeszły przed J. C Mością ceremonialnym marszem. Potem dragoni wsiedli na koń i cała jazda przeciągnęła stępą. Potem piecho* ta przeszła raz jeszcze ściśniętemi kolumnami» jazda zaś zrazu kłusem, a potem W galop* -» Nakoniec artylerya nadbiegłszy cwałem zdjęła przednie zaprzęgi, a dragońskie pułki również cwałem podjechawszy ku artyleryi zamieniły się w piechotę i poszły naprzód w ściśnionych kolumnach, pod zasłoną swoich strzelcu yy»

Na tero zakończył się przegląd. - Wszystkie te wojska znalezione były przez N. Pana we wzorowym porządku, wYD ornym pod wszystkiemi względami stanie i w ogólności z postawy i frontowego ukształcenia zupełnie od- F powiedniemi celowi i oczekiwaniu J. C, Mci. r a fi c y a. Za tak doskonały stan tych wojsk Naj. Pan 0- Z Paryża, dnia 13 Września.

świadczył zupełną wdzięczność Głównodo- Dzienniki sporów donosi dzisiaj, źe wodzącemu czynną armiią; dowodzącemu w oprócz odwołania Admirała Roussina i miaczasie przeglądu wojskami J. C Wysokości nowania Pana Pontois następcą jego, także \V.X *Mieliiłowi i Inspektorowi generalnemu krSar_z--.o 1 w:,oA b'.':e e; /lM'WSZY Sewszystkich wojsk zacnych, JenAal-adjutan. nMcny r JEr Jf, Petersffurgu pełno

\eyvo o (j o b o z u wz n I · i główna kwatera N RW * Borodin@łtl 141.0; w skafi lot Ces3rski n ,ogolem sloj podputków drago szących. znajdowali się przy nich, a J. K. W i ł-łhu o l t!lhe8;ó i rtabu.Paw.e M 'rlkie¥r di \* p łk . 8 Tt Asp s lłefu fe P A F e L De.gr.ng« będzie pelfiłłł m= od czasu przybycia Swego do Borodino ce- Wiązki tłumacza. sarz Jmć odbył częściowy przegląd Wszystkich U odwołaniu Admirała Roussina tak się wojsk tu zebranych. W ogóle podczas odby- T e mp s odzywa: ..Dziennik angielski "Times" tych przez N. Pana przeglądach było w sze- juź numerze swoi zpn. 10. o odwołaniu regach; batalion. 128, szwadr 127, bateryi pie- AdmIr ła tego dono 1. Srodek. ten. ogłos.zon h 24 . k h 9 d . ł 264 G ł 36 naprzod we FranrYI przez dZIennIk angIelskI szy c , I onnyc . zIa , enera. , _ juź przed kilkunastu dniami na radzie ministeone

5241, gac z c< Cesarski w wybornym p03 wszy>tkiemi względarni stanie , J, C, Mose ze szczegolnem zadowoleniern zauważał w nich doskonalą jednostajność i do nieuwierzenia szybki py w wykształceniu, co dowodzi c W j gorliwości i starań wszystk.V.. , A r wych dowodzców o dokładne wYPQłnlQnlQ przepisanych im prawideł. Po l1łQwrocie N. Pana do obozu mieli szczęście JWrzedstawiaćmIesIęcy aż A A i tr A A Z i * ? * ? ja śni ej.. Lecz «vii* t".»Jlr--u'1 icJI? U vw· zyliź to odwołanie nie nastąwonny ao powierzenia nSiwaim'eiwMo dv plmwatYtzn go R,f. 41u .w fi(awtlllr1\1it€ M<m -::.

szego człowieka przez czas tak długi, mogą mu za uniewinienic służyć; ale usprawiedliwićra ena le Po f b K l . . Lorda r> n ego w onstantynopo u nIe wIeTe 00 st lepsze od stanowiska Admirała Rojon KównIe próżny i za.Vtv «, * ,«.. I «oussina.

i gr. n i c . o S j g l w A r 6 w l a A y T n i e " zdatny, jak 'pfseł &rrcHfKfpoaob™41lB K e ' - ruje sprawami gabinetu londyńskie "ó jak Ad m.rał Roussin sprawami rząA u fraonćuzkieeo Ministeryum angielskie powinnoby z S pójść za naszym przy kładem, ale Lord P o " sonby jest spowinowacony z Lordem Greiem Durhamem, Rollandem f 20 członkami Tyskiego i oglą ał .0koli Cę W . W R A - i 8 (Z Gaz. Nzemzec.) Wies B orod ino leży w dolinie nad brzeikun Kolotcby niedaleko ujściaM d o Moskwy; \ u IIi strony płvme Wojna. Cesarz wieś tę odkupił właścic.elowi i podarował U{ W. X,ęciu Następcy tronu N arozkaz Cesarza wybudowano tam pałac letm.k.kap.ęknych domów chłopskich; r. e daleko pałacu sto. koscuół którego wieża kulą francuzką przeszyta. Obóz sam o 1 w.or»tę od Borodino pod wsią Zakharsna,.; na nie będzie go śmiało oddalić.« K o n s t y t u c y o n i s t a powiada: »Pan Pontois, nowo mianowany Poseł w Konstantynopolu, ciągle dotąd podrzędne tylko dyplomatyczne urzędy piastował i w czasie posłannictwa swego do Filadelfii nie mógł się z pewnością z interessami europejskiemi obeznać. Nic w nim nie rokuje owego znakomitego rozsądku, który niejako bez przygotowania do wszystkiego jest zdatny i sposobny. Gazety angielskie twierdzą, źe Pan Pontois z tel przyczyny urząd ten otrzymał, iż przychylniejszy jest dyplomacyi angielskiej, niż jego poprzednik. ISie wiemy, a ile twierdzenie to jest prawdziwe, ale skłanianie sie do przymierza angielskiego zdaje się nam być dwuznacznem prawem do urzędu Posła w Konstantynopolu. Gdyby o posadę Posła w Londynie chodziło, byłoby co innego. W sprawie wschodniej nie mamy bynajmniej równego interesu z Anglią; polityka nasza w Pera nie może być ta sama, co Lorda Palmerstona; nam nie może chodzić ani o zniszczenie flott, ani tez o upokorzenie Mehmeda Alego. Poseł francuzki, chcący ślepo postępować za zdaniem Lorda Ponsonbego, żleby się sprawie kraju swego przysłużył.« WSzYscy ministrowie zgromadzili się znowu dzisiaj rano w hotelu spraw zewnętrznych i udali się potem do St. cloud. Rozumieją, że nowe zawikłania w sprawach Wschodu te częste obrady spowodowały. Rozchodzi się pogłoska, źe też nowy Generalny Konsul xv Alexandryi mianowany zostanie. Z dnia 14. Września.

Urzędowe doniesienie Moni torą o zmianie poselstwa naszego w Konstantynopolu brzmi, dosłownie, jak następuje: «Admirał Roussin, Poseł w Konstantynopolu, do Pa-, ryża odwołany został. P. Pontois, pełnomocny Minister przy Stanach Zjednoczonych, jako nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister uda się do Konstantynopola, aby tam pełnić obowiązki Posła.« - O istotnych powodach odwołania tego Moniteur parisien ciągle tegoż samego przestrzega milczenia; umieścił jednak artykuł następujący: »Niektóre gazety powtórzyły artykuł z T i m e s, w którym wyrażają, ze współzawodnikiem Pana Pontois był fan Bois le comte i źe pierwszemu tylko dla domniemanej różności zdań pierwszeństwo dano. Jest to zupełnie fałszem, żeby względy podobne na wybór Pana Pontois wpływać miały i niedorzeczne to twierdzenie, żeby Posłowie Króla za granicą, xv stosunkach swoich z dworami, u których są zawierzytelnieni, innego w p t Y w li słuchaćmieli, a nie rozkazów rządu N. Pana.« - Na to uważa ł e m p s: «Zaiste, nie można więcej się skompromitować, jak przez takie oświadczenie. Jeżeli niedorzeczne to twierdzenie, żeby agenci wasi za innym wpływem, jak za Wpływem waszym iść mieli, dla czego i na co karać Admirała Roussin? Jakiejźe zbrodni się dopuściłP ula czegoźeście go odwołali? Zdaje się nam, źe Moniteur parisien nie wyraża zdania rządu i źe Ministrowie odpowiedzialności za czyny Pana Roussin się nie podejmą." - Inny dziennik wyraża: «I.wracamy uwagę, źe Ministeryum po prostu odwołanie Admirała Roussin obwieszcza, nie dołączając, źe go na inne urzędowanie powołano, z tąd wynika, źe Admirał formalnie W niełaskę popadł. Gabinet Tuilleryów dyplomatyczne! Europie chciał dać do poznania, ze uczynionych przez Posła postanowień nie pochwala. Ale dla czego nie posćłają, innego Posła w miejsce lego? Dla czegóż na tę posadę nie mają żadnego głośnem imieniem albo rzadkiemi przymiotami odznaczającego się męża? Twierdzą, źe Markiz Dalmaryi, syn Marszalka Soult, nadzwyczajnym Posłem u młodego Sułtana mianowany został, aby mu powinszować wstąpienia na tron, źe oraz mają zamiar zostawienia go późnie) na poselstwie W Stambule. Żałowalibyśmy, gdyby Marszalek plan podobny chciał urzeczywistnić. Całemu albowiem światu wiadomo, źe Markiz Dalmacyi do rzędu najnieobrotniejszych dyplomatów naszych należy.« IJ an Pontois, obecnie w Paryżu przebywający, który (wedle pogłoski) tylko z wielkim wstrętem nową missyę swoje przyjął, w ciągu dni 5 do Marsylii odjedzie, gdzie się do Konstantynopola zaambarkuje.

W T e m p s czytamy: «Pismo z nad granicy hiszpańskiej rąk naszych doszłe, donosi, że Don Carlos w Francyi przytułku szuka. (Porównaj depeszę telegraficzną poniżej.) Słychać nawet, źe własnoręczny list jego sekretnie dostał się w ręce Ludwika Filipa. Zdaje się, źe szkaradne okrucieństwa w N awarze się działy. N awarczykowie bezecnych się dopuszczali bezprawi. Młodą Markizowe........ i wszystkie damy jej orszaku haniebnie znieważono. Władze francuzkie nie wiedzą same, co z wszystkimi wychodźcami począć mają i czekają z niecierpliwością rozkazów rządu, będącego, jak się zdaje, nie w małym ambarasie. « Anglia.

Z Londynu, dnia 11. Września.

O' connell wystąpił teraz jawnie jako nawróciciel do wiary katolickiej; do wyszłego bowiem właśnie sprawozdania o odbytem kiem dołączył adres do ludu angielskiego, w którym go uroczyście wzywa, aby na łono kościoła rzymsko-katolickiego powrócił i postępy wychwala, jakie usiłowaniom w nawracaniu róźnowierców towarzyszą. Odwołuje się do przykładu Anglii, gdzie od iat 20 ciągle nowe katolickie kościoły, szkoły i klasztory się wznoszą i liczba nawróconych coraz się powiększa; do przykładu Szkocyi, gdzie katolicyzm jeszcze większe czyni postępy; do Irlandyi, gdzie kościół rzymsko - katolicki tryumfuje; do Francyi, która znowu stopniowo coraz bardziej z prawowiernym kościołem się łączy; do Holandyi, gdzie liczba katolików, która dawniej bardzo była szczupłą, obecnie prawie połowę całej ludności wynosi; C?> Niemiec, gdzie nawrócenie mianowicie literatów i mistrzów kunsztu uwagę zwraca; nareszcie do Stanów Zjednoczonych, gdzie za czasów ogłoszenia niepodległości tylko jeden był Biskup katolicki, a gdzie teraz jeden jest Arcybiskup i 20 - 25 Biskupów tego kościoła.

W tern wolneiu państwie usiłowania duchowieństwa katolickiego w nawracaniu ewanielików najpomyślniejszy uwieńcza skutek, ponieważ wykonanie ustanowionych przez Papieża pod względem małżeństw mieszanych przepisów w prawach krajowych żadnego nie natrafia oporu. Na osierocone miejsce w Parlamencie, reprezentujące miasto Manchester, starał się liberalista Pan Gregg, przeciw niemu występował Sir George Murray; ten pierwszy utrzymał się znaczną większością. Na zgromadzeniu Procursors, na którem O connell wniósł, aby obecne towarzystwo rozwiązano i oświadczył, że poda plan do zawiązania innego, nierównie ważniejsze niż tamto mającego cele, przebiegłszy ten polityk W krótkości ostatnie posiedzenie, objawił, że postanowił zachęcać lrlandyą do odwołania unii. »»Odwołanie unii będzie, rzekł, hasłem naszego »delenda carthago;« unia musi być i zostanie odwołaną.« Hiszpania.

Z Madrytu, dnia 5. Września.

Onegdaj wieczorem, o 5. godzinie po zwyczajnej sessyi, zwołano deputowanych jeszcze na nadzwyczajne posiedzenie. Minister wojny przeczytał depeszę, zawierającą wiadomość o zawartej między Esparterą i Marotą konwencyi, oraz o połączeniu się kastylijskich, biskajskich i Guipuzkojskich batalionów z armią Królowej. Wiadomości te z największą przyjęto radością ą Pan Olozaga wniósł, aby Izba oświadczyła, że pierwszem po ukonstytuowaniu II{ czynem będzie pochwalić tych co do tego tak pomyślnego wypadku się przyczynili, przypuściwszy, że konstytucyę w całej je) czystości zachować chcą. Minister wojny odrzekł, że konstytucya w całej swej czystości ma być zatrzymaną, poczem wniosek Pana Ulozagi przyjęto." Z dnia 6. Września.

Mesie pogłoska, źe Generał Ellio w 10 batalionów poszedł za przykładem Maroty. (Z Guz. Powsz.") - Przestaję na tern doniesieniu, źe główny plan Maroty, którego wszelako dokładniej wyjawić się nie ośmielam, nie powiódł się, kiedy Don Carlos z rodziną swoją w pośród wiernych mu Nawarczyków przebywa; że układy między Esparterą i Marotą bez wmieszania się Anglii albo Francyi zawarte zostały; źe Espartero utrzymanie fuerosów uczynił zawisłem od wyroku Kortezów. Gońcowi przywożącemu te wiadomości Exkarolisci aź do Witoiyi towarzyszyli. Piszę te słowa wśród powszechnych uniesienia oznak. Radosne tłumy napełniają ulice i wszystkich umysły widoki bliskiego pokoju wesołością przejmują. Królowa Regentka dowiedziawszy się o tych pomyślnych wypadkach, roniła łzy radości. Wczoraj przybył tu goniec z Paryża; przywiózł on Sprawującemu interessa Francyi przepis, aby do kroków, które Poseł angielski stosownie do rozkazów rządu swego dla uspokojenia półwyspu, uczyni, się przyłączył. Znad granicy hiszpańskiej.

M o r n i n g - C b r o n i c i e obejmuje następujące pismo z San Sebastian z dnia 5. V\ rześnia: "Wszyscy tu osadzeni więźniowie karolistowscy, około 200, dzisiaj na wolność puszczeni zostali, p"niewaź się za zawartą między Esparterą i Marotą ugodą oświadczyli. Niektórzy z nich dobrowolnie w służbę Królowej wstąpili. - Generał Arechavala, dowodzący w Bilbao, cały korpus ochotników, Triadoresów Izabelli IL., skazał na uwięzienie w twierdzy U rquiola, ponieważ we wsi, gdzie stali na kwaterze, bezprawi się dopuszczali. Pod względem wojsk N awarskich rozumieją, źe ci z pomiędzy nich, co w dolinie Bastan stoją, może warunki konwencyi przyjmą, zaś ci, co są z Bi very, do ostatniego bronić się będą. Moralna siła i zasoby armii karolistowskićj na zawsze stracone. Tutejsi Baskijczykowie o konstytucyi z r. 18.37- takie dają zdanie: «Konstytu-, cyoniści w Hiszpanii pod względem konstytucyi z r. 1837. sami między sobą różnego są zdania: my konteqci jesteśmy z praw naszych. Niech nam zostawią dość czasu, aby się przekonać, jakie korzyści z tej ustawy na riiszpan a spływają; skoro się zbawienną być okaże, niech nas w dotychczasowym zostawią stanie; nasze przywileje drogie nam, ponieważ im wieki przyświadczają. Ale skoro poznamy, fe konstytucya z r. 1837- równe nam zapewnia korzyści, dobrowolnie i bez wpływu obcych za nią się oświadczymy.« Belgia.

Członkowie Izb belgiiskich zwołani być mają w przyszłym miesiącu. Nieme y.

Z Monachium, dnia 13. Września.

(Gaz. powsz.) - Stosownie do życzenia J. K. Mości, w moc breve Papieskiego Biskup 2 Eichstadt, Hr. Reisach, dawniej Prefekt Propagandy w Rzymie, Generalnym Wizytatorem wszyslkich kapucyńskich i franciszkańskich klasztorów płci ob oj ej w Bawarii mianowany został. Biskup już zaczął objeżdżać swoje klasztory. Szwajcar y a.

Z Z ii rieh u, dn. 9. Września.

Spokojnośc po wypadkach d. 6. nie doznała przerwy. Regularnie uorganizowane wojsko pełni teraz służbę; obok niego obywatelstwo kilka posterunków zajęło. Dzisiaj zgromadziła' się Bada Wielka i postanowiła większością 140 głosów przeciw 1, prowizoryjną Radę Stanu uznać za prawną, siebie sarnę r o z w i ąz a ć i Radzie Stanu urządzenie nowych wyborów na członków Rady W. pozostawić. O godz. 10. burmistrz Hess zagaił posiedzenie. Ponieważ ani Prezesa ani WicePrezesa nie było obecnych (należę obaj do zrzuconego stronnictwa) zgromadzeni do wyboru przystąpić musieli. liylo 13S głosujących. Burmistrza Hess większością 106 głosów Prezesem miancAvano. Po odbytym wyborze powsIało na moment zamieszanie w kościele; trzeba było próżnych miejsc ustąpić pospólstwu. Odczytano następnie sprawozdanie tymczasowo uzupełnionej Rady btanu o ostatnich wypadkach; potem nastąpił wniosek, aby tymczasową Radę Stanu uznano za prawnąA co też, jak się już Wyżej rzekło, uchwalono.

Wy lochy. Z Rzymu, dnia 7. Września.

(Gaz. Powsz.) - Wczoraj przed południem w będącem pod wiedzą Jezuitów Collegium liomanum odbyło s;ę mianowanie baccalaureow i Doktorów teologii i filozofii. Między pierwszemi widzieliśmy kilku wychodźców polskich, których twarz bliznami.okryta dowodziła, że juź gdzie indziej cięższą przetrwali walkę od tej scholastycznej. Między doktorami liczono 5 Niemców 1 4ch SzkotówlIgo Szwajcara. Po południu w kościele S w. Ignacego nastąpiło coroczne rozdawanie nagród między wychowańców wspomnianego kollegium. Jeden z Kardynałów wręczał wybranym medal srebrny na różnobarwnej wstążce; obok Kardynała siedział miody Hrab'a conte Trapani, brat Króla Neapolitańskiego, który wtem kollegium nauki swoje pobiera. Ogółem rozdano 102 medalów nagrody. Turcya.

Z Konstantynopola, dnia 28 Sierpnia.

(Gaz. śląska.) Nie zdaje się, jakoby przyszło do środków zmuszających przeciw Mehmedowi Alemu. Nie tylko Rossya, ale i Francya przeciwna jest temu. Anglia obstaje wpradzie ciągle przy tem, aby Mehmed Ali Syryą i Kandyą opuścił i na dziedzicznym tronie egipskim zaprzestał, ale Francya do tego się nie skłania. Obawia się ona zamachu z strony Ibrahima, któryby pokój europejski mógł zakłócić i radzi rzecz tę w zgodny załatwić sposób. Pewną jest rzeczą, że Mehmed Ali na pogróżki konsulów w Alexandryi: iż na przypadek obstawania przy jego roszczeniach flota angielska i francuzka pod Alexandrya przybędzie, oświadczył, iż w takim razie rozkazałby niezwłocznie Ibrahimowi Baszy przeciw Konstantynopolowi wyruszyć. Flota angielska i francuzka zresztą jeszcze ciągle przy wnijściu do Dardanellów na kotwicy stoi, a te równie jej się,mało obawiać potrzebują, jak Alexandrya. Admirał Stopford miał oświadczyć, że tylko'w3ch przypadkach starałby się gwa'tem Oardanelle, przebyć: 1) Jeżeliby Ibrahim Basza przeciw Konstantynopolowi wyruszył, 2) gdyby grózne rozruchy w stolicy wybuchły, 3) jeżeliby flota rossyjska ukazała się na Bosforze. - Zapewniają ciągle, że 6 emissaryuszów, wysłanych przez Mehmeda Alego do Salonichi, uwięziono, i dodają, że niektórzy Baszowie otrzymany od Mehmeda Alego okólnik, zachęcający ich do przyłożenia się do upadku chosrewa Baszy, nierozpieczętowany tutaj przesłali. Uwiadomiony już poprzednio o tem chosrew Basza miał krok takowy zalecić. Od dni kilku głoszą, że okręty angielskie i francuzkie przytrzymały kilka jeszcze innych statków egipskich, wiozących emissaryuszów egipskich na różne punkta państwa tureckiego. " (Gaz, powsz.) Stojica ciągle wniespokojnym zosta;e ruchu, Ponawiające się ustawicznie pogłoski o powstaniach w Azyi mniejszej i Albanii południowej, zwracają na siebie uwagę mieszkańców; a agenci Mehmeda Alego tak zręcznie z tego korzystać umieją, że się wszystkiego obawiać trzeba, jeżeli niepewnolei, w jakiej zostajemy, końca wkrótce nie położę. Między ludem szerzy się coraz bardziej zdanie, źe tylko Mehmed Ali zdolny zawikłanie rozwiązać, a wysokie to wyobrażenie o silnej potędze Wicekróla opanowało teraz całą roassę ludu. Ztąd to pochodzi owa gotowość, z jaką owe złowieszcze pogłoski przyjmują, a które nawet u Franków wiarę i przychylność znajdują. Przynajmniej obawiano się bardzo w zeszłym tygodniu w Perze o los prowineyów; opowiadano sobie o ruchach ludu w Koniahu, Kaisariehu, Kiutahii, potem w baszostwie Janiny, wTessalii, a nawet i w Macedonii. Chociaż zaś o tych wszystkich prawdziwych lub tylko domniemanych powstaniach nic urzędowego nie nadeszło, obawa jednak rządu zdaje się przekonywać, źe to, co się jeszcze nie stało, łatwo stać się może. Wyjątek wspomniany tyczy się Wolo i wąwozów Janiny. Te zajęły liczne hufce powstańców gotowych działać w duchu Wicekróla. - Skoro W. Wezyr dnia 24. o powstaniu w Albanii zawiadomiony został, wysłał natychmiast stosowne rozkazy do tamecznych Baszów. A_i

Rozmaite wiadomości.

Wiadomości telegraficzne.

Z Kolonii, dnia 18. Września. - commerce z d. 16. udziela -wyjętej z Monitora depeszy telegraficznej z Bajonne z d. 14. o godzinie pół do drugiej w nocy: »Generał 20tej dywizyi wojskowej do Ministra wojny. D o n Carlos z rodziną swoją wieczorem o 4. godzin, przybył do Francyi; został przez Prefekta i wojsko nasze przyjęty i do S1. Pe przeprowadzony.« Z dnia 19. Września. - Nouvelliste donosi: »Ministeryum władzom nadgranicznym pewne dało instrukeye i obostrzone rozkazy, aby Don Carlosa skoro do Francy i przybędzie, natychmiast na bezpieczne miejsce sprowadziły i nie pierw na wolność go puściły, dopók? się uroczyście nie zobowiąże, źe pokoju półwyspu nadal zakłócać nie będzie.Rząd francuzki, zgodnie z wolą rządu madryckiego, postawiony w możności zabezpieczenia Don Carlosowi i rodzinie jego dostatecznej pensyi.« Z czczewa, dnia 13. Wrzeeśnia - Stosownie do ostatnich wiadomości z Krakowa Erzybrannie wody na Wiśle znowu nastąpiło, o woda, która onegdaj juź na 11 stóp, 3 cali była spadła, wzniosła się odtąd znowu na 13 - łdp 7 cali i jeszcze ciągle się podnosi. Przeto obawa się upowszechniła a z wystawieniem mostu łyiwowego je wstrzymano.

Z P o z n a n i a. - W pierwszych dniach Sierpnia upały, już w Lipcu nastale, trwały ciągle. Ze zmianą księżyca, dn. 9, powietrze się znacznie ochłodziło a w miejsce dawniejszego gorąca nastąpiły nieprzyjemne wiatry i deszcze. Dopiero w połowie miesiąca temperatura znowu się ogrzała i stalą się przyjemną. W ogólności barometr w ciągu tego miesiąca zmienny nader a przytem i niski stan pokazywał. Najwyższy stan termometru w słońcu był d. 4. wieczorem o 6. godz. -+- 36°, równocześnie w cieni -+- 26°, najniższy w słońcu d. 14. o 6. godzinie wieczornej -f-. 13° a równocześnie w cieni -+. 11°. Eygrometr dostąpił swego najwyższego stanu wieczorem d. 17- o godz. 6., t. j. 61 0, najniżej stanął dn. 15. Sierpnia wieczorem na 35°. W dn. 4. 5.

6. 7. 18. i 30. były grzmoty, z pomiędzy których grzmoty d. 4. i 5. nadzwyczajną gwałtownością i prawie nieustannćm błyskaniem się odznaczały. Dnia 27. wieczorem o godz. 7ćj z południo-zachodu na północ-zachód ciemna od stojącej na wschodzie pełni księżyca wspaniale oświetlona chmura nadciągnęła, która się wkrótce w deszcz drobny rozpuściła, ale równocześnie rzadkie zjawisko pięknej, w Lirłem świetle jaśniejącej tęczy księżycowej, trwającej około 10 minut, okazała. - Stan zdrowia między ludźmi dość byl pomyślny, lubo zmiana nagła temperatury tu i owdzie szkodliwy wywierała wpływ. Katarowe i reumatyczne słabości, diarye i dysenterye z wymiotami połączone w różnych miejscach grassowały, chociaż śmiertelność przez to nie przekraczała zwyczajnego stosunku. Pod względem stanu zdrowia między bydłem domowem uważamy, źe w obwodach z Szląskiem i Marchią graniczących ośpica większą część trzód owiec dotknęła, ale nie mając niebezpiecznego charakteru, nie zrządziła też wielkich szkód.

M e t o d a P a n a D a g u e r r e rysowania obrazów ręką natury zajmuje w wysokim stopniu A wszystkich przyjaciół kunsztu. Chemikowi Road w Londynie powiodło się odkrycie to w ten sposób udoskonalić, iż będzie mógł przedstawić przedmioty z naturalnćmi ich kolorami. Machina do koszenia. - Pewien rolnik w departamencie dolnej Sekwany wynalazł bardzo dogodną machinę do koszenia. Odbywa ona w jednym czasie taką sarnę robotę, jaką szesnastu kosarzy i szesnastu ludzi wiążących pokosy odbywają, oszczędza przeto robotę trzydziestu dwu osobom jedynie za pomocą konia i przewodnika, który nim pogodzi. N apoleon miał osobliwsze zdanie co się dotyczę literatury, a upodobanie jego w Ossyanie jest powszechnie wiadome. W podroży z Francyi do Egiptu rozmawiał często z uczonymi, którzy mu w tej wypr wie towarz¥szyli. Jednego razu po połudnIu, gdy dowodzca całkiem ubrany położył się na łóżko, rzekł do Berthiera: »Bądź wćpan tak łaskaw i proś do mnie Arnaulta. Arnault przyszedł. "Nie masz pan nic do czynienia panie bibliotekarzu?" zapytał go. - »Nie mam, Generale.« - «Otóż i mnie tak się dzieje,« odrzekł Napoleon usiłując wstrzymać się od ziewienia; "przeczytaj rzecz jaką, może to nas zabawi.« - "cói chcesz czytać Generale? Może co z historyi albo filozofii, o literaturze, polityce, podróże, lub poezyje.« - »czytajmy dzisiaj poezyje.« - Któregoź poetę będziemy czytali Generale? Jakież zdanie twoie o Homerze? Wszakto jest książę wszystkich poetów.« - "Bardzo mało znam Odyssejc, przeczytajmy ją. «- "A gdzież mam zacząć Generale?« zapytał Arnault gdy b',li sami. "JI jużci z początku; czytaj wćpan, ja będę słuchał." Bibliotekarz armii egipskiej zaczął więc czytać na głos: jak zalotnicy Penelopy, ubiegając się o jej rękę, niszczyli dziedzictwo młodego Telemaka i owdowiałej Penelopy trwonili majątek, jak zabijali jej woły, zdejmowali z nich skórę i pokrajawszy je w-kawałki, piekli, smażyli, jedli i wyprńźnialj jej piwnice. Pośród tego czytania przerwał Napoleon Arnaultowi, podniósł się spiesznie z łóżka i rzekł: »1 to nazywasz Wćpan pięknem? Mój przyjacielu, wszyscy ci bohaterowie nie są nic innego tylko włóczęgi, gbury, żarłoki. Gdyby nasi kucharze lek sobie postępowali w polu, jak ci bohaterowie, kazałbym ich wszyskich roztrzelać! Prawdziwie, to mi piękni królowie!« Nadaremnie usiłował mu Arnault przedstawić, iź o tćm naturalnem opisaniu zwyczajów owoczesnych nie można sądzić podług teraźniejszego smaku. Bonaparte przerywał mu'ciągle powtarzając z przekąsem: "I to zowiecie teraz szczytnem, panowie poeci? Jakaż wielka różnica między waszymHomerem a moim Ossyanem! Przybliż się wćpan!" rzekł przesiawszy cokolwiek być urągającym; "przeczytam wćpanu cokolwiek z moiego Ossyiana; zobaczysz różnicę.« To powiedziawszy wziął mały egzemplarz tego poety, który bardzo ozdobnie w czerwony safian ze złotemi brzegami oprawny leżał zawsze na maleńkim stoliku przy jego łóżku, podobnie jak Homer Alexandra leżał zawsze pod jego poduszkami, i zaczął deklamować swój ulubiony poemat: Tembrę. Mówiąc prawdę, lubo Napoleon umiał bardzo dobrze opowiadać z pamięci,

jednakie nie wiodło mu się czytanie. Czytając na głos bardzo rzadko, często siq poprawiał, i zamieniając t na s, albo s na t, nie raz bardzo śmieszne składał słowa. Chcąc wygłaszać z uczuciem i kalecząc w pospiesznem czytaniu wyrazy, lub wymawiając miasto należnego słowa inne, wydało się xv ustach jego wszystko co czytał, bardziej komicznem, niż epicznem, a przy tćm zatrzymywał się p.rzy każdej drugiej lub trzeciej strofie wykrzykuJąc. »Nie prawdaź ? jakie myśli! jakie uczucia! to jest przecież całkiem co innego, niż wasza ciągła jednostajność w Odyssei! to jest prawdziwie szczytnem, wielkiem i oraz czułem. Mój Ossyan jest poeta, a wasz Homer tylko paplą.« - Prawda Generale," odrzekł mu Arnault z oziębłością, »że Homer czasem paple, już mu to nawet Horacy zarzucał; jednakże bardzo wątpię, aby Horacy powstawszy z grobu i krytykując Ossyana, zgodził się w tej mierze z twojem Generale zdaniem." - «Co Horacy! wasz Horacy nie był nic innego jak tylko pismakiem zwyczajnym, byłto Abbe Geoffroy swojego wieku, zazdrosny, uszczy

-- «..Jono.- - nueneraie, ja podziwiam jego piękności; ale Homer zostanie przecież zawsze najszczytniejszym ze wszystkich.« Bonaparte, który mocno upierał się przy swo* jem zdaniu, chciał właśnie odpowiedzieć, g.dy rozmowę przerwała burza morska, i USpokoIła burzę, któraby się była między Bonapartem a uczonym nieochybnie wszczęła.

SPRZEDAJ KONIECZNA.

Główny Sąd Ziemiański w Bydf oszcz y . owo II. W, 5. w powiecie Gnieźnińskim położona, składająca się z miasteczka Witkowa, z wsi Witkowka i połowy wsi Małachowa złych miejsc, otaxowaną przez Dyrekcya. Zierostwa na 56,552 talarów 4sgr. 7 fen. stosownie do taxy, która wraz z wykazem hypotecznym i warunkami sprzedaży w Illcim oddzielę naszej Registratury przejrzaną być może, sprzedaną być ma w terminie na dzień 25. Listopada r. b. o godzinie litej zrana yv sali posiedzeń sądowych wyznaczonym. W ceru; otaxowania połowy Małachowa złych miejsc, która dotąd z drugą osobne mającą folium w hypotece połową wsi tegoż nazwiska wspólnie zagospodarowaną była, poprowadzono środkiem całkiej posiadłości granicę, ponieważ takiej nie było można wyśledzić, ostatniej wsi, Ur.Stanisław Kossowski, Barbara i Seweryna Drzewieccy i sukcessorowie Elżbiety Drzewieckiej, tudzież sukcessorowie Wacława Wilperta, adwokata, jako z pobytu nieznani realni wierzyciele Witkowa, zaE ożywają się do strzeżenia swych praw pulicznie. Bydgoszcz, dnia 19. Kwietnia 1839. r.

O BWiEsZ, CZ, ŁMli.

Podaje się niniejszem do publicznej wiadomości, że JPan Burmistrz Daniel Schmidt ze Szremu i tegoż narzeczona S z a r lot t a Graff Panna, z Leszna, kontraktem przedślubnym z dnia 7. Sierpnia r. b. wspólność majątku i dorobku wyłączyli. Szrem, dnia 12. Września 1839.

Królewski Sad Z i e'm sko-mieiski.

SPRZEDAŻ, KONlbcZINA.

Sąd Ziemsko-miejski wMiędzyrzeczu.

Folwark emphyteutyczny we wsi Ryboja dach położony, sukcessorom po niegdy M a r c i n i e F r aj e r należący, oszacowany na 15508 tal. 27 sgr. P fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, ma być dnia 6. Lutego 1840 przed południem o godzinie lOej W miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedany. Wszyscy niewiadomi pretendenci realni wzywają się, ażeby się pod uniknieniem prekluzyi zgłosili najpóźniej w terminie oznaczonym.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.

Do konieczne) publicznej sprzedaży gruntów sukcessorów Xawerego Kłossowskiego należących, a mianowicie: e) domu mieszkalnego murowanego z przyległośeiami tu w Unieźnie pod Nr. 33. łożonego, sądownie na 5381 tal. 26 sgr. 6j fen. oszacowanego, b) gruntu do budowli z ogrodem na Warszawskiej i Stelmaskiej ulicy pod Nr. 218. i 235. położonego, sądownie na 517 tal. 22 sgr. 6 fen. otaxowanego, Wyznaczyliśmy termin na dzień 6. Lutego 1840. zrana o godzin. 9. przed Assessoren! Kolewe. Taxa i wykaz hypoteczny w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Zarazem wzywają się wszyscy niewiadomi Wierzyciele, którzy sądzą mieć prawo realne do rzeczonych gruntów, aby się w terminie wyznaczonym stawili i pretensye swoje podali . Wierzyciele w terminie nie stawający, z wszelkiemi pretensyami swerai zostaną wy

łączeni i z tego powodu im wieczne milczenie nakazane m będzie. Gniezno, dnia 20. Czerwca 1839.

Król. Sąd Ziemsko - miejski.

<tX«+ + XtXfX + X*X + )(*:X -« -X*X«:t- X + I [JiJ X+X xr..x:>x>x*X*X+X X XAX=+-X+X*X+ltIU xx W podpisanym handlu żelaza i ma- xx ££ chin gospodarskich są zapasem i prze- xX g£ dają się jak najtaniej, oprócz bardzo ++ A stosownie teraz ulepszonych l a d do ££ $& sieczki o jednej i o carte- && xx re ch kosach, także nowe lady *x &£ Evensa, tudzież młynki do &1 ** szroty i mielenia, machiny *$ ll{do krajania i mi azgowania £.£ %% kartofli j młynki konne, $$ ll{przenośne ogniska ku- m g£ c h e n e rozmaitej wielkości Z k o - £ * $£ tłami parowemi, składnie to - +£ x$ czone walce do oleju z na1e $& x A źącemi do nich iegarami, młynki do xx" A czyszczenia zboża i arfy, jako tez inne xx xx w gOSP O darstwie potrzebne towary jj£$; ** żelazne. W M. .¥e Ephraim $$ ?fi:!: w Poznaniu, w starym rynku Nr.79. *+ 4}}ł Mcm+m5IBBXirl

Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berliński e ).

Dnia 19. Września 1839.

Sto- Napr. kurant prC. papie- 1 go' 0rami wizną 4 lOn, · lĘ* 4 103 J 1021 691 1021 1021 4 103J 4 4i 7\ 47i 4 102f 4 105 1021 40. 'f 103£ II 103f 1031 96i 951 215 214 18j ." " 13i 13 12j 121 3 , 4

Obligi długu państwa. . · .

Pr. ang, obligacye 1830.. . .

Obligi premiow handlu morsk.

Obligi Kurmarchii z bież. kup.

Obligi tymcz. N owej Marchii dl.

Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T.

Zachodnio - Pr. listy zastawne Lietyzast. W. X. Poznańskiego Wschodnio- Pr. listy zastawne Pomorskie dito Kur- i Nowomarch. dito Szląskie dito, O bI. zaległ, kap, i prC. Kur- i N owej - Marchii Złoto a l marco . . . . .

N owe dukaty. .

Frydrychsdory .

Inne monety złote po 5 talarów Disconto -. . , . . .