T

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1839.10.30 Nr254

Wlelkiego g

Xic twa

SKIEGO.

Nakładem Drukami Nadwornej W, DeJeera i Spółki. - Redaktor: JI. Wannotvshi»

JN2 *&u.

W Srodę dnia 30. Października,t$m

Wiadomości kraj owe.

Z Berlina, dnia 26. Października.

N. Król raczył dotychczasowego Prokura torą państwa przy Trybunale appellacyjnyrr W Kolonii. G r o o t e, najłaskawiej mianował Generain. Adwokatem przy tymże trybunale

Wiadomości zagraniczne.

Polska.

z War s z a w y, dnia 22. Października. W dalszym ciągu uwiadomienia z dnia 12.

(24.) Sierpnia i roku, podaje do powszechnej wiadomości, ii na mocy decyzyi Rady Stanu Królestwa Polskiego w dniu 25. Września (5.

Października) t. r. zapadłej, uznanymi zostali za szlachtę dziedziczna, która nabyła tego prawa przed ogłoszeniem prawa o Szlachectwie: Łada Andrzej, Mikołaj, 2 m., h. Łada; Łuszczewski Tomasz, Adam, 2 i., h. Korczak.

Madaliński Piotr, h Laryssa; Majewski Maciej, h. Łabędź; Majewski Alexander, h.

Biały Łabędź; Majewski Ignacy, h. Nałęcz; Majewski Piotr, t. h.; Małkowski Józef; Małkowski Franciszek; Mijczewski Józef, h. Bem; Mączewski Mateusz, t. h.; Mąezyńska Dorota )I( Jurów wraz z małoletnim synem Julianem,

jVftOn>v*i., Hkn>t) £.** r.!.gjy JIJIr A ;AIJIr«h>ll Minczyńskim, h.c Suche Komnaty, pozostałym; Mieroszewski Józef, h. Slepowron; Mieszkowski Karóf, h. Odrowąż; Mieszkowski na Mieszkach, Andrzej, Onufry, 2 i., h Mora; Mieczko Eustachy, herb. Korczak; Morawski Marcełli, h. Korab'; Morawski Felix, t. h. - Jiiemiera Jan, Antoni, 2 i , h. Gozdawa. - - Oborski Leopold, h Kolumna; Oborski Jan, Nepomucen, t. h.; Okuń Edward, h. Rawicz; Olszewski Jan, Mikołaj, 2 i., h. Sie. powron z odmianą; Orzechowski Wojciech, h. Oksza; Ossowski Antoni, h. Bola; Ossowski Konstanty, t. h. - Paprocki Franciszek, Kajetan, 2 im., h. Ogończyk; Paszyc Joann» z Jastrzębskich, herbu Jastrzębiec; Piędzicki Abizy, h. Topacz; Piędzicki Karol, tegoż h.; Pintowski Wojciech, h. Grzymała; Pmtowski Cypryan, t. h.; Pióro Łukasz, h. Bończa; Pióro Piotr, Jakób, 2 i., t. h,; Pióro Andrzej, t II.; Pisarski Maciej, h. Srzeniawa; Podczaski Teodor, h. Rola; Podczaski Felix, t. herb. PodczaskiJoachim, t. h.; PodhorodeńskiLeon, Gaudenty, Tadeusz, 3 i., h. Korczak; Pomianowski Nikodem, h. Slepowron; Pomianowski Jan, Karół, 2 i., t. h.; Porczyński August, Ludwik, Józef, 3 i., h. Jastrzębiec; Potworowski Xawery, Bogusław, 2 i., h. Dębno; Potworowski Ferdynand, Jerzy, 2 i., tego b.j 4 i., li. Rościesza z odmianą.- HacięckiBenon, Miehał, Aloiz), 3i, h. Pomian; Kaczy ńska Ewa, z Suchodolskich, h. Nałęcz; Kaczyńska Rozaiia, Kordula, 2 i., t. h.; Kaczyńska Pelrunela, Kozaiia, Klotylda, 3 i., t. h.; Kadke Jan, Teofil, 2 i., h. Kadke; Radomiński Jan, Aloizy, Prosper , 3ch i., h. Prus I I. ; Radomska Maryarma, z Koprawskich, wraz z synami Antonim i Leopoldem po niegdy Józefie Radomskim pozostałymi; Kadzimiński Klemens, h. Lubicz; Kadziinińska Marcellina, Tekla, Anna, 3 i., t. h.; Regulski Jozef, herb. Falk; Rekłewski Łukasz, Florentyn, 2 i., h. Gozdawa; Rostkowski Jan , Józef, 2 i., h. Dąbrowa; Rostkowski Alateusz, t. h.; Rostkowski Franciszek, t, h.; Roszkowski Antoni, h. 0goriczykj Roszkowski Romuald, t. h.; Roszkowski Ludwik, t h.1 Rudnicki Stanisław, h. Lubicz; Rudzki Jan, h. Węi; Rudzki Bonawentura Antoni, 2 i. , < t. h. (D. H.) Francya.

Z P ary ż a, dnia 20. Października.

Dzisiaj wyszło postanowienie królewskie, donoszące o zmianach zaszłych w posadach Prefektur; Doniesienia o stanie zdrowia Królowej brzmią jak najpomyślniej. Ani przdękmenie sie, ani rana u czoła nie pociągnęły za sobą sZKodliwych skuikow. W M o n i t o r z e dzisiejszym umieszczono szczegóły sądowego badania Stefanii Girondelłe; wynika stąd bezsprzecznie, źe osoba ta ma pomieszanie Zmysłów. Kommissarzowi policyi Gilles wczoraj polecono, aby w przytomności Girondetle mieszkanie jej przeszukał. Zdał on Prefektowi policyi w te) mierze raport, W którym między inne mi powiada, źe między rzeczami wspomnianei Girondelle nic takowego nie znalazł, coby podejrzenie wzbudzało Obiałowana, jak się zdaje, była wielką reiigiantką, znaleziono bowiem u niej tylko książki do nabożeństwa i obrazki świętych. Właścicielka domu i jej rodzina juz od dłuższego czasu oznaki pomieszania zmysłów w niej ipostrzegły, oświadczają jednak, iż Girondelle za kobietę tak łagodnego charakteru poczytywały, iż o tern ani pomyślały, żeby do takiego czynu zdolną być' miała. Zdaje się, źe pod względem konieczności dalszego więzienia Don Carlosa, gabinet nie jest tak zgodnym, jak dzienniki niektóre twierdzą; przynajmniej D z i e n n i k s p o rów, uchodzący jeszcze ciągle za organ wyższych wpływów, chociaż tylko oziembłym stronnikiem Ministeryum teraźniejszego, dzisiaj bardzo stanowczo za uwolnieniem Don Carlosasię oświadcza. «Gdyby oswobodzenie Don Carlosa (powiada między inne mi) , gdyby powrót jego do Hiszpanii, gdyby nowa walka przeciw zasadom naszym za istotne niebezpieczeństwo dla Francy i mogło być poczytywanem, miałby rząd niezaprzeczone prawo zatrzymania go jako zakładnika, aby w twierdzy jakiej za przewinienia stronnictwa swego pokutował. Byłoby to w tym razie obowiązkiem rządu. Sie ma bowiem prawa, któreby państwu jakiemu zabraniało zabezpieczyć sobie spokoiność na przyszłość. Ale, dzięki Bogu, nie idzie tu bynaimniej o taką ostateczność! Polityka nasza może się tą rażą okazać bardzo łagodną. Wolność Don Carlosa dla nikogo nie jest pogróżką, i my w teru żadnego nie widzirn niebezpieczeństwa, g d y b y mu natychmiast paszport wydano. Sprawa jego stracona, stracona na zawsze.

Vv dniu, w którym Kortezy traktat z Hergary n e ako zratyfikowały i zrokosżowanyrn prowincyom fuerosy ich zabezpieczyły, koniec v\ ojny iak najurocz) ściej uchwalono. Wojna odtąd nie miałaby ani celu, ani pozoru. Prowincye baskijskie nigdy nie prowadziły womy dla samej zasady. Biły się za swoje przywileje. Gdy im się nastręczyła sposobność zawarowania sobie tych przYwilejów, porzuciły zasadę i legitymistyczność ,Don Carlosa przepadła. t*o takiej klęsce niepodobieństwem walkę wznawiać. Szef stronnictwa, który, o b oj ę t n o ś c i swoich uległ, niczćm więcej nie lest. Czy Cabrera wojnę dalej prowadzi, czy też się podda, to losów Don Carlosa bynajmniej nie zmienia Choć Cabrery jednym zamachem nie zwyciężą, zniży on się jednak z czasem od rangi Generała na stopień herszta rozbó ników. Dla nas zatem równo, czy się Don Carlos w Rzymie z Don Miguelem połączy, czyli też się do Salzburga uda. Ministery urn z d. 12. Maja nie naraża się na żadne odpowiedzialność, wydając mu paszporla wyjazdu, owszem zdaniem naszem nie powinno się dłużej z tein ociągać. Rząd lipcowy, utwierdzający prawdziwie konstytucyjne zasady w Francy i i broniący ich w Hiszpanii, może co lepszego zrobić, jak przez ciągłe uwięzienie Aięcia stronnictwu legitymisiów sposobność bawienia się nastręczać.« Konstytucyonista powiada, iż żywe zawiązano ukLdy, aby opróżnioną przez śmierć Pana Gallard katedrę arcybiskupią w Kheims Kardynałowi Latil, dawniejszemu spowiednikowi Karóła X. poruczyć. Arcybiskupi z Besancon i Avignon d. 16. z. no. w towarzystwie swoich W. "Wikarów do miasteczka Apł, gdzie dawniej X. Latil mieszkał, się udali. Cokolwiek też rząd pod tym wzglf szkodą, ie X. Lal ii teraźniejszemu rządowi przysięgi wierności nie wykonał, ani jej wykonać nie ehre. Z dnia 21. Października.

Zdaje się teraz żadnej nie ulegać wątpliwości, źe miedzy Dworem a Ministeryum panuje nieporozumienie w z g l ę d e m p o s t ę P o w ania z Don Carlosem. Ministeryum pragnie zatrzymać pod strażą Don Carlosa aź do całkowitego ukończenia wojny domowe) w Hiszpanii, podczas gdy Dwór chciałby go natychmiast uwolnić. Wczoraj umieści iś y zdanie Dziennika sporów o tym przedmIocIe, a dziś K onstytucionista tak się w tćj mierze odzywa: «Wiemy, źe pytania wywołane przez obecność Don Carlosa we Francyi nie mogą być rqzstrzygane w moc zasad prawa wspólnego. Sciśle biorąc, nie można żadnego naszego prawa do Pretendenta zastosować, i z tego stanowiska moźnaby trzymanie go w Bourges za gwałt poczytywać. Ale podzielając zdanie Dziennika sporów i zapatrując się na całe położenie rzeczy, przyznać musimy, ie postępowanie z Don Carlosom wyjątkowi ulega, i źe tegoż w U ourges zatrzymać należy, dopóki Hiszpania zupełnie uspokojoną nie zostanie. Pomijając wszystkie inne dowody i zwracając tylko uwagę na interes Francyi i Hiszpanii, nie pojmuiemy, dla czegoby się, litować miano nad uwięzionym mężem, ktory przez kilka lat tak lekkomyślnie z pokojem europejskim igrał, i puszczając go na wolność narażać miano kraj cały na nowe zaburzenia. Wszystko zaś nas przekonywa, źe Don Carlos w Bourges bynajmniei praw swoich ustąpić nie myśli, a Nięźna Beiry szczególniej nadzieję w"oporze Cabrerv pokłada. Puśćmy tylko osoby te wolno, a przekonamy się, że się zaraz znowu nowe w Hiszpanii rozpocz ą intrygi, wojna domowa nanowo wybuchnIe i jaki członek tej rodziny zjawi się w Katalonii. Wiemy bardzo dobre, źe kuszenia się takowe do niczego nie doprowadzą, i że Hiszpania obecnie niczego się z strony Karoli - · tów obawiać nie potrzebuje; ale namiętność nie zna zimnej rachuby, i właśnie dla tego szalone jej zamachy wstrzymywać należy. Czyliżby to zaś nie było prawdziwćm igraniem z Hiszpanią, gdyby się ją na nowe narażało rozruchy w chwili, w której pokoju i i bezpieczeństwa tak bardzo potrzebuje i w której my tylko przez przedsięwzięcie środków ostrożności pomoc jej nieść możemy? Nie, rząd nasz nie może słuchać lekkomyślnych rad Dziennika sporów a zdrowy rozsądek nie powinien mu radzić uwolnienia H wcześnie Don Carlosa.«

Anglia.

Z Londynu, dnia 19. Października.

Słychać, źe najbogatsza spadkobierczyni Anglii Miss Burdett-Couts, pójdzie za mąż za Pa a Lockhart, owdowiałego zięcia i bijografa Waltera Scota. O sposobie, w takim nowy francuzki Poseł w Madrycie wystąpił, Morning - Chronicie wyraża się, jak następuje: «Przemowa Pana Rumigny do Królowej i okoliczność, źe lsturiz pierwszym był, którego odwiedził, wielkie zniechęcenie i nieufność między liberalistami sprawiły. Wszakże Markiz fiumigny w Szwaicaryi zupełnie liberalnym był dyplomatem i charakteru tego jeszcze się nie zaparł. Jeżeli ostateczną pacyfikacyę Hiszpanii Królowi Francuzów i Francyi prawie wyłącznie przypisuje, zwyczajnym to i mogącym być wybaczonym podstępem dyplomacyi, który zresztą szkodzić wcale nie może, kiedy Hiszpania pod tym względem wie co prawdą, a co kłamstwem. Pan de Bumigny zapewne Moderadosom sprzyjać będzie i żałować istotnie trzeba, źe najnierzetelniejszemu, najlekkomyślniejszemu i najpopędliwszemu renegatowi tego stronnictwa, Panu lsturiz, takie wyświadcza honory. Wszakże Lturiz starodawnym przyjacielem Tuilleryów, a tak Markiz Bumigny raoźe inaczej podpić nie mógł. Przecież sądzimy z niejaką pewnością, iź Pan Bumigny wpływu swego użyje, aby Moderadosom wyuzdane, samolubne i burzliwe zamiary odradzać, źe gorliwość ich raczej poskramiać aniżeli podżegać będzie i źe o becność jego w Madrycie sprawie konstytucyjnej wielką przyniesie korzyść. Być może, .źe się mylimy; skoro się o tern przekonamy, Jawnie to powiemy; ale tuszymy sobie, źe Pan Rumigny powziętej o sobie nadziei nie »a wiedzie- «. Niemcy.

Z Monachium, d. 13. Październik«.

Dzisiejszego rana odbyła się uroczystość odkrycia pomnika, wystawionego dla uczczenia pamięci elektora Maxymiliana; przy tej in uguracyi znajdował się Król, K,sIąż ta .rodzI y panującej, mnóstwo generałow I oIficerow Wyższych stopni.

Austrya.

Z W i e d n i a, dn. 19. Października.

N owsze wiadomości z Konstantynopola, kłóreby wypadki ostatnich wyjaśnić mogły czasów, nie nadeszły tutaj. Młody Xiąźę Serbski Michał mocno zachorował. Pułkownik Hodges otrzymał mianowanie swoje na angielskiego Generalnego Konsula w Alexandryi w miejsce Pana Campbella. 2 Livorno, dnia 10. Października.

(Merkury Szwub.) - Nie tylko Papież, lecz też rządy Neapolitański i Modeneński zabroniły poddanym swoim zwiedzać zgromadzenie badaczów przyrody w Pizie, a to dla tego, ponieważ wychodźca Rzymski, Professor Orioli, którego wykluczenia rządy wspomniane się domagały, jednak na rozkaz Wielkiego Xiecia przypuszczony został. Wielki Xiąźę, chcąc krok len swój złagodzić, kazał wprawdzie posiedzenia inszą ś. zagaić i na pierw"'szej sessyi sam nie był przytomny. Ale d. 3. niespodzianie w Pizie stanął i na sessyi wy% działowej był obecny. Dnia 15. zgromadzenie zamknięto; przyszłe zgromadzenie będzie qy Turynie.

Rozmaite wiadomości.

z P o z n a n i a. - «Tygodnika literackiego« wyszedł Nr. 31.; zawiera: "Der Mond nach Semen kosmischen und individuellen Verhaeltnissen (dalszy ciąg). -. Dumka sieroty, Peoezya przez F. Z. - Wyjątki z Stefana Czarneckiego, nie drukowanej powieści Czaykowskiego . - Dziadek, gawęda z rodzinnego podania, przez K. Wł, Woycickiego. - Korrespondencya literacka. - Doniesienia literackie.

D. 15 Sierpnia, to jest w dzień Wniebowzięcia Matki Boga, A echa, którą w Algierze "uważają za Xiczniczkc. ponieważ należała do haremu Beja, ochrzuną została uroczyście przez Biskupa Algieru, i otrzymała imię Maryi. Cboby, które gorliwie za mowały się jej nawróceniem, chcąc ją trwałymi i zarazem tkliwemi węzłami tern mocniej połączyć zchrześciaństwem, starają się usilnie wydać ją za mąż. Królowa francuska przyrzekła ją wyposażyć. Z powodu tego uroczystego wypadku pismo francuzkie z Algieru zawiera następujące uwagi, dotyczące opinii religijnej Muzułmanów względem Najświętsze! Panny. Wysoką godność Matki Jezusa i jej świętość uznawali Muzułmanie od najpierwszych wieków islamizmu'. ' Prorok w rozdziale XIX księgi swojej mówi: «Sławcie Maryą, sławcie dzień, W którym rozstała się ze swoją rodziną.« Najznakomitsi doktorowie Wschodu ogłaszali panieństwo i niezmazane poczęcie matki J ezus a i uważali Ją jako źródło wszelkiej czystości, jako niewiastę sprawiedliwą, świętą, godną uwielbienia, mieszcząc Ją pomiędzy czterema kobietami doskonałymi, które Bóg nad ich płeć wywyższył. Historya donosi, że pewien Basza z Massouf, będąc oblężonym w swojej stolicy przez sławnego Kou-li-Khana,uczynił ślub zbudowania dwóch kościołów na cześć Maryi, jeżeli niebo wyrwie go z rąk nieprzyjaciela. Prośba została wysłuchana, i muzułmanin dopełnił pobożnego zobowiązania. Wszyscy podróżni zwiedzający J eruzalem wspominają o kaplicy Najświętszej Panny, w której kobiety muzułmańskie modlą się z chrześcianskiemi, Muzułman! zawieszają z pobożnych ślubów złote Jampy. Według podania, U mar i Saladin mieli modlić się także w tej kaplicy. W Algierze imię Maryi wymawiają Arabowie z największem uszanowaniem : gdyż ich religia nakazuje im czcić tę Świętą Pannę. Ci, którzy myślą o ulepszeniu i odrodzeniu społeczności wschodniej, czyż nie p owinni zakładać wszelkich nadziei na tej pobożności Muzułmanów, a zwłaszcza kobiet ku Boga Rodzicy? Nie jestźe-to zaród zbliżenia obudwóch religij p Nie naleźałoźby W tym celu rozwiiać myśli pocieszających, obudzać tych uczuć słodkich, które we wszystkich duszach pobożnych rodzi cześć Maryi? Kobiety muzułmańskie tak są łatwe i skłonne do przejęcia się temi myślami i :0;czuciami - byłyby one wtenczas wędzidłem fanatyzmu mężów, rozlałyby nowe szczęście na łono swoich rodzin, oswajałyby, przyuczały zwolna swoje dzieci do wyobrażeń, do uczuć coraz więcej chrześcianskich i tak nieznacznie spełniłoby się wielkie dzieło zlania dwóch odmiennej wiary ludów, dla wiary tylko nienawidzących się, w jedne bratnią społeczność. Czytamy w pewnem piśmie z Monachium: "W tutejszem muzeum sztuk znajduje się obecnie kolorowy przedruk obrazu Kembrandta, wykonany w Berlinie przez Liepmanna i wystawiony na widok publiczny. Ta próba pizedruku olejnych malatur którą słusznie przynajmniej obok jeżeli nie przed wynalazkiem Pana Daguerre umieścić należy, przechodzi dokładnością wszelkie oczekiwania, i zajmuje do najwyższego stopnia wszystkich tutejszych najznakomitszych artystów.«

Uczeń, posiadający potrzebne wiadomości szkolne, mówiący po niemiecku i po polsku, a życzący sobie wyuczyć się handlu lnateryalnego i winnego, znajdzie natychmiast pomieszczenie. Kościan, dnia 27. Października 1839.

A. B e n d a.

D r U g i transport nadzwyczaj przedniego kawiaru astrachańskiego, tudzież rossyjski bulion w tabliczkach co tylko otrzymał Handel Karola Gumprechta.