GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1842.03.07 Nr55

VVlelkiego IS

\ic "hNft

SKI EGO.

6*55«

NQ Pf d c i n Drukami Nadwornej W' Dekera i Spółki. - Redaktor: JI. H' a m NQ M w M .

18A<I>#

W Poniedziałek dnia 7. Marca.

Wiadomości krajowe.

z B e t t i n a , dnia 2. Marca. N. Krój ra czył "nadać* order Orła Czarnego 3. K. W?Tr\lyu Henrykowi N i derlandskiernu. .«*rt*' N. KróWeezył najrniłościwićj dotychczasowego Bj«-ekiora Sądu Ziemsko miejskiego w S z i e m i e, J a c k I a, i d o ty c h c z a s owe g o Assessora s-ądu Nadziemiań» kiego M e d c u i a Ha» dzcami przy Sadzie ftadzienoiańskim w Kwidzynie mianować.

Wiadomości zagraniczne.

Francya.

z Paryża, dnia 26. Lutego. Traktat przetrząsania wyłącznie prawie zajmuje gazety tutejsze. Dzienniki opozycyjne trwająyp »wem twierdzeniu, ie Ministeryum przyobiecało, ii zratyhkił ,e, »koro sessya i wybory pr «*o»iną. Inna gazeta z następuiącero dzisiaj sprawy tej występuje tłumaczeniem; »Między l'anen» Guizut a Lordem Aberdeen stanęła ugoda, w moc której Minister łranouzkł się obowi czuje, Ie traktat dotyczący prawa przetrząsania, po rozwiązaniu Izby zratynkuje, jeżeli podówczas Jeszcze będzie członkitUł gabinetu. Wszakże dwór powodowanynieprzyjaznem duchem prassy r kraju, nie ma być już skłonnym do owej ratyfikacyi i radby dane prrer'P3na Guizot przyrzeczenie cofnął, gdyby tylko nie potrzebował dla tego zmieniać gabinetu- VV tym relu postanowiono na Radzie Ministrów agenta z zleceniem, aby obietnicę owę odwo af, do Londynu wyprawić. Chcą gabinetowi londyńskiemu dowieść, ie jeżeli na cofnięcie danego słowa nie zezwoli, Pan Guizot będzie w konieczności wystąpienia z gabinetu, że wszelako podówczas następca jego nie będzie zobowiązany zratyfiko« wa t traktatu. Tuszą sobie, że Lord Aberdeen raczej ratyfikacyi się wyrzeknie, jak ieby do w) stąpienia Pana Guizot z gabinetu francuz« kiego przyłożyć się miał!" M e s s a g e r podaje następujące doniesienie: z Malty 2 d. 20. m. B.: - Pakietbot »Gorgon» tej nocy z Alexandryi z pocztą indyjską, która odeszłam dnia 9. Mycznia z Kalkul ty parostatkiem handlowym do Suez przybyła, tu zawinił. '£ Chin nie ma żadnych nowin, oprócz potwierdzenia za ęcia Hong ko-fo. Doniesienia z Afghanistanu dochodzą do d, 15. Grudnia. Hołożenie Generał* Sale w pośród poW.szechnego powstania ciągle nader, było krytyrznem. Usiłowania Pułkownika Mac Horn, wy-łanego aby go oswobodzić, nie powiodły »tę. JNowe uderzenie powstańców na woj teczue « *. W O s i e n n i k u o p o rów czy I a m y : » f i n Gerard, który ogłosił jjamiętnik usprawiedli wiający (-»enerała Buzen przeciw rzuconym na niego polwarzom, zamieścił także dokument podpisany przez t'ulkownika Kazimierza Tańskiego, dowódzry pułku 7go lekkiej jazdy w 18)3. r., świadczący, że Pan Buzen miano wany byl Porucznikiem w tym pułku na przedstawienie (<<enerała Pa I ol. Drugie świadectwo tegoż Pułkownika oswiadc-Ka, ż»- Porucznik Buzen mianowany byl przez Cesarza członkiem legii honorowei 6. Sierpnia 1815. roku. Tę ozdobę "trzymał na przedstawienie Pułkown i ka Tańskiego. Z Lugdunu, dnia 18. Lutego.

Równoczesne pociski, wymierzone przeciw kilku Professorom uniwersytetu, z strony A m i re I a R e I i g i o n, U n i ve r s i nav\et rozpo dządzenia arcybiskupiego, dotyczą się także lednego z naszych nauczycieli, 1'roł'essora Rouillera. Tenże kaz*i niedawno temu drukowa«? d.-.ielo swoje, uwieńczone przez Instytut: Historya i krytyka filozofii kartezyusza. T e m bardzie) zaś zadziwia, że go jak-i Spioozistę t. ). jako pantheistę oskarżono. Jest to niezawodnie najłatwiejsze pozbycie się liloj.ofii, aby ;ą jak dawniej za Fichtego o alcizir, tak teraz, licząc w to bchlciermachera, Hegla, Cousina, tJamirnna, JJumeUi Fortoula, < atien-Arnoulta i t. d. o pantrizm obwiniać.

T Obawiamy się, aby te namiętne i ślepe poci .ki także we Francji młodych umysłów do zapalczywej walki przeciw hierarchii nie zachęciły, przy której ostatnia zaponmitćby nie powi n n a, że przepełnienie kościołów w czasie uczonych kazań mniej obudzonemu njnowo uczuciu religijnemu, iak raczej modzie przypisać należy. Niestety zaś rzecz tak się ma jstotntp, a duch religijny żyje już tylko pomiędzy mieszkańcami gór i niegościnnych wybrzeży morskich, gdzie naturalnie z staremi pogańskienii i trudnemi do wykorzenienia przesadami jeSt ścisłe połączony. Jeżeli zaś, j<k tu twierdza, pociski w Univers od członka uniwersytetu, od 1'rofessora Sorbony pochodzą., trudno nam pojąć, jak można do.zw olić członkowi uniwersytetu stać się donosicielem jawnym swego kolfegi i ubliżać przez to samemu uniwersytetowi, f.ousin, przeciw któremu nie tylko w uczniach jego, ale wwła * sn ej jego powstano osobie, był Ministrem oświecenia publicznego. Teraźniejszy. Minister, Vi II e m a i n, za czasów restauracyi i teras nawet jeszeke jest podejrzany o kacerstwo. Do czegóż wszystkie te wyrzekania doprowadza 3 Któż je podsyca?gl i a. L L o n d y n u, dnia 26 Lutego Onegdai nareszcie dyskussye nad poprawka Pana Villiersa przeciw planowi Ministrów pod względem zmiany skali ceł zbożowych wnie» sioną i do zupełnego zniesienia cel od zboża zmierzającą., zamknięto. Poprawkę tę 303 głosami przeciw 9Q, w i ę c większością 303 głosów o d r z u c o n o . Wszakże to jeszcze nie decydowało ostatecznego przyjęcia bjlU ministeryalnego, bo wydział, na który izba w tym celu się zamieniła, odebrał nazajutrz nową a to jeszcze przez ToryśaAJPana Christopher ułożoną poprawkę, stósowitię do kto. rej zamierzona przez MinistrdJNłJconcessya. lako szkodliwa dla dziedziców, w*p»swny sposób miała być zmodyfikowaną; ale i ta poprawka większością 202 głosów przepadła. Zdegająee jeszcze trzy poprawki po krótkich obradach zapewne podobnemu ulegną losowi. Na posiedzeniu wesorajszem łzby niższej przystąpiono nareszcie do ostatecznej* przegłosowania nad pierwiastkowym wnioskiem Sir U. I"eela, względem praw .*bAlowy«h.

Głosów 306 było za tym wińskiematj(>4 prze ciw niemu, tak dalece, że większością 202 głosów przyjęty został. W Oxfordzie znowu jeden professor, <-ranł, publicznie przeszedł do kościoła katolickiego. Wczorajszy swój numer rozpoczął s t a n - dard od najtępuijjcego doniesienia: »Dowiadueiny się z Paryż*, że rząd francuski zażądał odwłoki czterecłi miesięcy dc zrajjfciknwariia traktatu o przetrząsaniu okrętowy i takowa ł .... otrzyma .« Niedopełnienie zratyfikowanfaAraklalu o przetrząsaniu z strony Francyi spftwodowało T i m e s do następujących uwag: »Najwaźniefsze zamiary iraklatu są spełnione, gdy wielkie mocarstwa europejskie uznały owe zasady, lakie między Anglią a Francją w latach IS3t. i 1633. w zawartych traktatach przyjęte i oznaczone zostały- Lecz nie myślimy bynajmniej taić ubolewania naszego z tego powod u, że Par» ł.uizot, jakiekolwiek mógł mieć do tego powody, wstrzymał ostaterzne załatwienie lej sprawy aż do chwili-, gdzie Izba Deputowanych mogła się w tak konstytucyi przeciwny, a leduak pomyślny sposób na prerogatywę korony targnąć. Zdanie zgromadzenia prawo, dawczego w żadnej z układami Króla nie ZOA staje styczności, i nie można na żaden sposób przypuścić, aby takowe jakikolwiek bezpośredni wpływ na stosunki dyplomatyczne innych, mocarstw europejskich wywierało. P. Guizot zbił przeważnie czcze zarzuty Deputowanych, i byłoby przystało na godność Króla Francu*zów i raądu lego, ażeby na wszelki przypadak mu krzykowi i przesądowi ani na włos nie ustąpił; NQm bardziej, gdy, jeżeli »ie nie m)limy, oppozycya teraz wszystko zrobi, aby zawarcie traktatu bez Francy i uczyni*; nowym przedmiotem zatargów. I naisłabsza głowa powinriaby pojąć, źe, jeżeli Anglia ubiega się rzeczywiście za wszystkiemi prerogatywami wyłącznego panowania na morzu, pewny środek do położenia tamy jej dumnym przywła szczaniem na temt.y zależał, aby lą uiąć w traktat zupełnej wzajemności między wszyslkietni morskiemi mocarstwami, co właśnie jest piętnem w mowie będącego, traktatu. Jest to w istocie każdej władzy, iż jest wyłączną; źe zaś Anglia jedynie tylko żąda, aby inne mocarstwa całkiem tychże samych praw używały i takowe uznały, jakich sama używa i jakie uznaje, byłoby zatem oczywistą sprzecznością, gdyby kto wyobrażenie panowania na morzu z t<-mi zobopólnemi i rdwnemi prawami prze trząsania pomieszał. Prawodawcy Irancuzcy w tych obradach trzy całkiem od siebie różne pytania pomieszali,- układy zaś względem przytłumienia handlu niewolnikami w żadnej nie zostają styczności ani z miejscowem panowa ttiern na morzu, ani z wyłącznym przywile jem, ani też z prawami neutralności. Wniosek nasz to ma po prostu na celu, ażeby źaJne morze zbrodni otworem nic stało, żeby żaden naród nie domagał się wyłącznego przywileju giazasłonienie zbrodni, i żeby przy ogólnej woj nie ucywilizowanego świata przeciw handlowi niewolnikami neutralność żadna miejsca nie miała. Oto wielka zasada, zratyfikowana w tych dniach przez trzy północne mocarstwa pod opieką Anglii. Oto zasada,której niewolników utrzymująca Ameryka nieubłagany stawia opór, i której Francya pod błahym pozorem swego przychylenia się Odmawia. Jeżeli przecież w częstych i powszechnych protestacyach ludów przeciw handlowi niewolnikami jaka prawda się znajduje; jeżeli słuszna jest zasada, że morze ró wnfe oszustostwu, grabieży, gwałtom, ołwo yem stać nie powinno, jak ziemia,- jeżeli dla uskutecznienia tćj straży oceanu, jaka się dó Uprzątnienia okropności handlu niewolnikami Potrzebna okazuje, jest koniecznem otrzymanie przychylę" 13 *ie wszystkich mocarstw, gdy żaden pojedynczy kraj ani prawa, ani potęgi, oni t*1 zamiaru wykonywania tego zwierzchn go dozoru w swojem imieniu lub na mocy własnej potęgi mieć nie moża, - jeżeli, jednem słowein bandera, będąca godłem' honoru narodowego, nie ma się stać godłem ohydy narodowej, wtedy Francya z przyobiecanem przychyleniem długo aię ociągać nie będzie. Jprzyznanie, jeżeli w tern jest jakie przyznanie,i iii i przez na* uczynione, jest równie wielkie, a może nawet większe, niźbyśmy go od jakiegokolwiek innego mocarstwa zażądać mogli. Pod względem godności naszej bandery, choć dla tćjże źadnćj supremacyi w czasie pokoju nie wymagamy, przypuścić możemy, że każde inne mocarstwo może się dobrowolnie i bez poniżenia poddać środkom policyinym jakim żegluga Anglii prawnie ulega. Pod względem wpływu prawa przetrząsania na interesa han» dlowe oczywistą lest rzeczą, że ważność konr cessyi nie od liczby okrętów po morzu krążąC)ch takie uzbroić może, letz od liczby okrętów handlowych zależy, które się prawu prze« trząsania poddać muszą. Przypuściwszy, że Anglia ma 20 okrętów krążących na wybrzeżu afry kańskiem a 100 okrętów kupieckich w handlu afrykańskim, Austrya zaś 2 okręty krążące a 10 kupieckich na lem stanowisku, krążące okręty austryackie mają dziesięć razy tyle sposobności do przetrząsania okrętów anielskich, co okręty angielskie przy ausłryacich. Między nami a Francya stosunek ten " jest jeszcze większy, gdy Francya niemal tyle ma okrętów krążących co my, a daleko mniej okrętów kupieckich zatrudnia." Hiszpania.

Z Madrytu, dnia S"\. Lutego.

Posiedzenie dzisiejsze kongres su było ważne. Naradzano się nad poprawką Deputowanego Sanchez Silva, stosownie do którego dowóz zagranicznych towarów bawełnianych miał być dozwolony. P. Mendizabal mówił przeciw temu, ponieważ podobna koncessya przemysłowi Katalonii niemylnie cios śmiertelny zada; rząd więc powinien innej, stósowniej sze) do tego doczekać się chwili. Minister skarbu oświadczył następnie, że rząd projektu do prawa względem przypuszczenia zagranicznych towarów bawełnianych na tera* przedłożyć nie może, kiedy robót przedwstępnych jeszcze nie zakończył. Zresztą oświadczył się stanowczo na korzyść systemu prohilicyjnego, więc przeciw wspomnianej poprawce, którą też większością 58 głosów przeciw" 45 o d r z u c o n o. Tak się tedy pokazało, źe w p ł y w A n g I i i nie jest jednak w Hiszpanii tak wielki, jak powszenid*mniemano. Mamy wiadomości z Lizbony, sięgaiące do dn. Vi- m b. Wszystko tam było spokojnie, . chociaż gazety Septembrystów ciągle namiętnie się odzywały. Costa Cabral w Koimbrze wielu zagorzałych gatryotów na wygnanie skazał. C o n sti t uci o nal z dn. 9. głosił, że Sprawujący interesa Hiszpanii odebrał wiadomość, iź 30,000czny korpus armii hiszpańskiej natychmiast w prowincyi Entre Minho e Duero etanie. Stosownie do Cas;tellano, poselstwo tutcj'sze francutkie odebrało rozkaz spr7.rda.rlia wszelkich po Hr. Salvandy tu jeszcze pozostały cti ruchomości. »£1*1 p a t r i o t a zbija pogłoskę, £e Poseł angielekł, Pan Aston, w wydanej do rządu'hiszpańskiego nocie przeciw koncentrac>i korpusu obserwacyjnego nad granicą portugalską protestował. Mogę teraz z pewnością donieść*, ze rząd tutejszy w skutek wybuchłego w forto powstania gońca do Lizbony wysłał z oświadczeniem, że gdyby tego tam życzono, korpus 39,000 wojska do Portugalii celem utrzymania konstytucyi z r. 1838. wyprawić gotów. Go nieć ten stanął w Lizbonie, gdy Ministeryum kartystowekie już było ustanowione. J ak tedy Regent hiszpański sądzi mieć prawo do przytłumienia wybuchłego w kraju ościennym powstania, mocą c ę ż a swego, li tylko dla tego ponieważ powstanie to władzę króleweką utwierdza i rozszerza. Postępowanie takowe jest w naiwyższym stopniu zrzędne. - Obecnie rząd w Badajoz depot dla Portugal« czyków urządził, którzy z powodu powodzenia Kartystów z ojczyzny się wynieśli: Wszakże, zapewne w skutku sprężystych przedstawień Posła angielskiego wydane, do gYanic Portugalii wojska rozkaz wstrzymania się W pochodzie otrzymały. Mimo to twierdzą Ministrowie nasi, że Wychodźcy krystynistowscy z stronnikami Don Carłosa polegające na pewnych zasadach przymierze zawarli, aby Regeneyę Espartery obalić i absolutną monarchię w Hiszpanii zaprowadzić Idzie więc o to, azali naród ma być rządzony po dług praw, które sam z własnej woli sobie nadał, lub też stosownie do mary, którą nazywają prawem Królów z Bożej łaski! Rząd rozwija też wielką' wszędzie czynność; tu w Madrycie od dnia wczora szego straż w pałacu Królowej podwojono a straż Regenta nawet w trójnasób wzmocniono. Część gwardyi narodowej otrzymała ostre naboje a jutro Regent wielki przegląd wojska odbyć zamyśla. Wielu Deputowanych już się odezwało w Izbie z projektem ogłoszenia i zaprowadzenia nie ograniczonego terroryzmu.

Niemcy.

z H a n o w e r u, dnia 16. Lutego. Z nieiakij pewriKScii) mówią tu c przyłączeniu się Królestwa Hanowerskiego do Niernie CkieAo Związku celnego, W tym celu Król nasz jesy.rze przed końrem b. m. udać się do H'''r-i''.a, rtta bliższego naradzenia się w ra Względzie z Królem Pruskim.

Na wczorajszym posiedzeniu drugićj Izby Deputowany Breusing podał projekt: aby Stany upraszaiy rząd, iżby Związkowi Niemieckiemu przedstawił możność zmniejszenia wojska w krajach związkowych; atoli projekt tea nie utrzymał się, gdyż większość była tego zdania, że właśnie teraz, kiedy rząd proponuje Stanom powiększenie wojska, projekt ten jest niewczesny . Wiochy.

Z Rzymu, dnia 1. LutegoWczoraj, .w jednym z tutejszych kościołów Kardynał Patrici ochrzcił bogatego kupca wyznani« mojżeszowego ze Strasburga, nazwi» skiem A Ifonso hatisbona. Bardzo wiele esób było świadkami tej uroczystości. Turcya.

Z K o n s t a n t y n o p o I a , dnia 7 . Lu te go.

(Mu/ta Times.) - Jedna z małżonek Sułtana powiła znowu dn;a wczora,szego córkę, która otrzymała imię Hadische. W skutek ostatniej burzy na morzu Czarnćm 16 okrętów, które z ładunkiem zboża z Odessy wypłynęły, zatouęło. Stosownie do wiadomości z Syryi, mianowanie Omera Baszy Gubernatorem Góry wielkie sprawiło nieukontentowanie między Maronitami, źycząremi sobie mieć naczelnika z własnego pokolenia. Dryzowie przeciwnie byli z tego kontenci i mieli oświadczyć, że woleliby 20stać Wahomedami, aniżeli się poddać rządcy z pokolenia Maronitów. A Dla tego też Porta w Libanie kilka nowych meczetów wystawić kazała. X. Hiakup Alexander po przybyciu swem do Jaffy na pewne trudność» natrafił; feruanu bowiem jego do dalszej podróży na lJI schód uznano za niedostate« zny; wszakże wiadomość ta nie pewna. - Ponieważ wspomniany Biskup ma, jak wiadomo siedmioro córek, żartują tu sobie gazety, wyrażając, że z wysiania młodych duchowny« li ewanielitkich do Palestyny, nikt tam zapewne się nie cieszy, wylawszy - 'Jen córek Biakupa.

IloZlllaite wiadolllOŚci.

Z P o z n a n i a Dziennik Urzędowy Król.

Regencyi w Poznaniu Z dnia J. Marca r. b, zawiera między innem' doniesienia o urzędach lustracyjnych; _ o,c)iorDhach,:bynlęc)ch.; - doniesienie, ie 1) eiiastu. Wielu-hówu w paw. Kościańskim przyzwolony zosta) tygodnioiacg, który się każdego wtorku odbywać będzie, 2) w Xujzu wyzna* zony na dzieli \% Grudnia r, b. rocmiotars Ga.in.iirk), odbędzie się, z vya »trzynie, przypadające r. 1842. roczniotargi na dzień 14. Marc», 4 Lipca, 10. Pażdziern. r. b., odbywać! się będę: d. 11. Kwietnia, 20. Czerwca i 24. l'aźdz. r. b.; - o wakującej posadzie fizyka powiatowego W Szamotułach; - następującą pochwałę: Przy gaszeniu wybuchłego w d. 10. z na. w pomieszkaniu sołtysa Knispel w Młyńskich olędrach powiatu Między chodakiegO pożaru ognia, odznaczyli się chlubnie: 1) sołtys Marcin Schlinke z Krobielewka, 2) młynarski czeladnik Jan Riihr K Młyńskich olędrów i 3) handlerz Baer Uri z Wiejec, szczególną czynnością i połączoną z poświęceniem pomocą; - doniesienia o darach pobożnych: Dziedzic Schmolke w Obrze, fitu Krotoszyńskiego, darował nowemu katoickiemu kościołowi w Wałkowie, którego wspólnym jest koliatorem, wielki, bardzo piękny i suto bronzowaną ramą oprawny obraz N. Maryi Panny, wartujący 150 Tal. Ksiądz pleban Bażyńskt w Niepruszewie, przedtem w Ceradzu Koś< ielnym, darował kościołowi Ceradj.kiemu: 1) wielki obraz olejny w złoci-tyeh ramach, 2) kilka obiazów ołtarzowych, 3) dwa ubrania mszalne, 4) całą bieliznę kościelną, 5) złocistą z ozdóbkarni szeroką ramę do drugiego dużego obrazu oleinego. Aprawił takie organy waitujące przeszło 300 Talarów W znacznej części własnym nakładem. Nniio zawdzięcza mu kościół upiększenie obu ołtarzy, na które następujące otrzymał składki: 1) od Pani Ministrowej, Hrabiny Engestrom w- Jankowicach 25 Tal., 2) od dzierżawcy Pana Teskow w Gaju 20 Tal., 3) od młynarza Jagodzińskiego 3 dukaty w złocie, 4) od gmin: Ccradza kościelnego 3 Tal. 25 sgr., Jankowie 7 Tal. 3 sgr. 6 fen, Gaju 4 Tal. 3 sgr., ;>ier pówka 29 sgr. 3 fen., Grzebieniska 5 Tal. 16 »gr., Wierzei 10 sgr., Rumianek 1 Tal. 2 sgr.

Tlen., Mieściska 1 Tal. 5 sgr, Ccradza d<>lne go 1 Tal. 5 sgr. 10 fen. N akoniec darowała kościołowi w Ceradzu kościelnym Pani Ministrowa Hrabina Engestrom dwa wielkie oryginalne obrazy olejne, wystawiające, pierwszy: Zmartwychwstanie Pańskie, drugł: Drogę na Kalwaryc, a wartu ące kilka set Talarów, Koszta odnowienia i oprawienia obrazów w złote ramy z weszłych składek opędzone; - - w>kaz funduszu dla wdów i sierót po pastorach «wanieheko-łuterski' fi prowincyi Poznań. sklej »ą rolc 1841 ; - ogh sj.enie terminu preIduzyjnege ,jo wykupna dawni« szych E III o raloo- i Vowooiarcliiiskich keponów i b>1*AOW procentowych a okresu ,pr»ed 1 dnie su Sty cznia l822.i - j nAStępu.jijre kroniki o.sOIMe: Praktyczny lekarz-, chiiurg i skuezer Dr, Gutjahr przeniósł s w e »omieszkanie e Frankfurtun. O. do Międzyrzec«* Praktyczny lekarz i chirurg Dr. Edward Ludwik Rehfeld w Poznaniu, został od Krół. Ministerstwa spraw duchownych, naukowych i lekarskich, pod d. 11. Stycznia r. bież. praktykującym akuszercm aprobowany. W licznym nader poczęcie pism belletrvstycznych, w Niemczech wychodzących, dziennik Wiedeński: Allgemeine TheaterZeitung, Ortginalblatf jiir Kunst, Litferatur, Musik, Mode und geselliges Leben, redagowany przez genialnego Adolfa I i a u e r I e , na nader pochwalną zasługuje wzmiankę. Do jakiej wziętości pismo to doszło, lut z tej Wynik» okoliczności, że w 5000 wychodzi exemplarisch za pomocą skoroprassy. Mianowicie zaś dla tej przyczyny dziennik ten publiczności naszej polecamy, ponieważ Redakcya, mając korrespondentów swoich w Petersburgu, Moskwie i War s z a w i e , oświadcza, że wszelkich nowości z miast głównych Rossyi i Polski, mianowicie tych, które tameczny świat damski obchodzą, dokładnie i prędko udzielać jest w staniel'ASi SlEMASZ. Kilka rysów R życia młodego szlachcica.

ptj.ez STANISŁAWA JASZOWSIOESO.

(Ciąg dalszy.) Sypialny gabinet xiecia, mieszczący w nieładzie ówczasowe) mody rzeźby scen rniio» logicznyrh, figurki porcelanowe, książki, ubrany był po obitych adamaszkami ścianach w duże zwierciadła weneckie, pomiędzy któreiiii wisiało kilka historycznych familijnych portretów, a między niemi wizerunek samego xiecia ze wstęgą orderu orła białego, z la*ką marszałkowską i w stro.u francuzkim, wizerunek Woliera, i młodego króla Stanisława' Augusta pędzla Bariarełlego. Xiążą marszałek w białem pudermantlu przesiąkł pachnidlami, któremi go Iryzyer hojnie namaszczał, tapirując perukę a Iii Louis Xf: Malyaszek wszedłszy z ojcem do tego gabinetu, wiernego QWczasowych zbytków obrazu, ukjoniwsży się aż do ziemi, poślizną! się i omal nie upadł na śklącó) jak zwierciadło posadzce; lecz na mocnych zatrzymawszy się nogach, stanął przy drzwiach i oczekiwał wraz z ojcem pańskiego. przemówienia; Ale i po ojcu widać było, że wolałby był zejrzpć w. oczy J»>w«k)Wi, niźli stać na ttj śkbstc-j posadzce, po której »i* wiedział tak stąpać, wystawiony na krytyczny, przegląd fryz)era i posługującego kamerdyner ra>, wywiędlej dlugjei figury" do kłóregu xiążę roś 2 uśmiechem .po francusku przemówiwszy, spojrzał p"tem na przybyszów i słuchał częstemi ukłonami Siemaszów. Po wyjściu marszałka xiąźę bawiąc się karesami swego ulubionego legawca, przemówił: .Witam waszrność panie Siemaszu, dawno cię nie widziałem, więc rad jestem, że i sam przybyłeś i syna na d wó r mój powierzasz. Jak widzę walny chłopak." »Czysta krew szlachecka z dziada pradziada jo. pa n ie«, od rzekł stary Sieinasz i z dumą Wąs podkręcał; »Wieleź ma lat?« »Skończył dwudziesty pierwszy na świętego Matyasza, do usług xiccia pana.« »1"iękny wiek mosanie... uczyłźe się czego?" »Odbył cum diligentia retorykę u ojców Je zuitów w Samborze, umie Alwar jak pacierz i po łacinie nikt go nie zaprzeda« »Czy umie po francuaku?« »Deus avertat jo. panie., tego żaden z cienia szów nie u m i ał; ale "za to" n ie powstydzi się z szabelką i najdzikszego konia dosiędzie.« »Oobce i to", rzecze xiąźę, »bo żyjemy W czasach, gdzie to bardzo przydać się może." »Tego wszystkiego odemnie się chłopak nauczył«, dodał z dumą stary bieiuasz uważaj ąc, źe go xiąźę rad słucha. »Przyjmuję więc syna waści na dwór mój«, po cłiwiłi milczenia odezwał się xiążę, przemówiwszy slow kilka polranruzku do kamer dynera, który właśnie w wielki fontaź chustkę mu wiążąc i układając zgrabnie braban ckie źabotłe, pachnącemi skrapiał je wodami. .- »Będzie jadał u stołu marszałkowskiego«, mówił dalej xiąźę, «bo zważając na zasługi, waszmości w naszym domu, robię go od razu dworzaninem; pan marszałek powie"mu jego powinności, szatny da z garderoby mojej garnitur, jaki sobie według guttu wybierze, a koniuszy konia z rzędem i pacholika do usługi." "raK hojnej łaski pańskiej nie spodziewając się pan Siemasz, aż się zaczerwienił z radości »Stokrotne dzięki składam xieciu panu«, rzecze po kilkakrotnych z synem ukłonach, »że tak spaniale mego jedynaka obdarzasz. Jużto dzięki Bogu, oporządziłem go cokolwiek, na co stad było chudego pachołka: ale szanując łaskę pańską upraszałbym, by mu nic kusego nie dano, bo by jak weneckie djablę wyglądał, a jakem Sodalis Marianus, żaden z Bieniaszów jeszcze się na takie pośmiewisko nie wystawił.« Byłby tak dalćj prawił, lecz przypadkiem spojrzawszy na portret xiccia i postrzegłszy, źe i on kuso ubrany, uderzył się ręką po twarzy, a ściskając xiccia za kolana: »Z przepraszaniem, jo. pana«, rzecze, »ornatom głupstwa nie powie« dział; ale u starego szlachcica co w sercu to i w uściech, i nie umie utrzymać języka za zębami.«

Xiążę zachodził się od śmiechu; widać było" jednak, źe go ta mowa cokolwiek zaambaraeoWala, i że śmiechem chciał pokryć gorzką pra« wd ę, którą mu szlachcic powiedział. - »No, no, nie turbuj się waszrność«, rzecze, »nie same tylko kuse suknie, jak powiadasz, są w garderobie mojej, znajdzie się kontusz i żupandla twojego syna, i pas i karabela, z których konte m będziesz staruszku. A teraz idźcie i rozgoście się tutaj, jak w swym własnym domu; marszałek ma rozkaz, by waszmościom na ni czerń n ie z bywało.« Odeszli Sicmaszowie i według rozkazu pańskiego rozgościli się jak we własnym domu. Wszystko w Łańcucie podobało się staremu Siemaszowi, tylko się zgorszył późnym obiadem, bo dopiero o trzeciej zadzwoniono na obiad marszałkowski. Przy stole wedtug zwyczaju odmówił głośno podziękowanie Bogu za dar pożywienia; lecz uważając, źe go oprócz syna nikt nie naśladuje, ale przeciwnie po twarzy dworzau i rezydeniów szyderczy przemknął się uśmiech, tak to starego Sodalisa Maryi rozgniewało, źe omal me porwał się do kordą. W czas jednak umiał się wstrzymać, a mruknąwszy pod nosem: I odpuść n<.m nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom, usiadł niby spokojnie, lecz wewn ąt rz z rozjątrzonem sercem i milcząc z wilczym apetytem zabrał się do jadła, luboc i kuchnia francuzka nie tyle mu smakowała, jakby były polskie potrawy. Przygotował się na zachwalony barszcz królewski, na kiełbasę, pirogi, kaszę i zrazy, a tu karmiono go zupką, samem i korzennemi sosami, Jeguminami jak pianka, i gdyby nie język z podlewa, którego z połowę zrepetował, gdyby nie butelka starego hun> garicum, którą do kropli wycedził, byłby wstał od stołu w zupełnie złym humorze, a tak choć się cokolwiek udobruchał. Bozgrzany winem chciał huknąć zd rowie lo. pryncypała, lecz nikt mu nie pomógł i stary znowu usiadł jak na koszu. Co się ło dzieje teraz na tych pańskich dworach w naszym zepsutym wieku, Sodoma i Gomora! pomyśli!: do tego ledwo dziesiąte słowo usłyszał po polsku, i tylko jakieś cudzoziemskie brzmienia nosowe gardłowy m dyszkantem obijały się o jego uszy. M i 1czał więc markotny i tylko w duchu z jędykiem rozmawiał, zmiatając sztukę po sztuce. W końcu gdy kichnął, a nikt m u: sit saluli nie powiedział, zerwał się jak opętany, wyle* ciał z sali jadalnej, kazał zaprządz i odjechał z Łańcuta, gdzie go ani prośby syna, ani przedstawienia marszałka dłużej zatrzymać nie mofły. Gdyby się nie był obawiał narazić sobie sięcia jegomości, byłby zabrał syna i nie pokazał się więcej na tym, jak mówił prostodu« dworze. cynowi, gdy sam został, przykro było z początku; lecz miał taką naturą, ze gdy się raz pozbył zwykłej nieśmiałości, umiał się we wszystko wdrożyć". Jakoż przywykł wkrótce do tamtejszego życia i przy wrodzonej powolności charakteru, pozyskał wkrótce względy pana marszałka i wszystkich dworzan, nawet owych cudzoziemców, którzy sami wiele pobłażania potrzebując, dla wszystkiego, co tchnęło polskim obyczaieri», byli jak najmniej pobłażającymi. Dobroduszny, był ze wszystkimi w zgodzie i tylko jakaś nieodgadniona, odrazę powziął do kamerdynera Lajltur, laworyta pańskiego; ale i z tym na pozór uprzejmy, niechęć obojętnością okrywał. (Pointy ciag na stąpi.)

OdwoJując się do dawniejszych obwie- TCXeJI w tejże gazecie, uwiadomią my Publiczność tuteisza, iż zakład dla dawania pomocy ubogim położnicom w tutejszym klasztorze Dominikanów dnia 15. Kwietnia r. bież.

z czterema łóżkami otwarty zostanie. Prośby o przyięcie do niego jednemu z podpisanych członków Towarzystwa podane być powinny, a przy tern złożyć trzeba świadectwo Knmmissarza policyi, dowodzące uczciwość.

uLóstwo i zamęście proszącej o przyjęcie, które świadectwo niezwłocznie i bezpłatnie przez rzeczonego urzędnika wydane zostanie. Od dnia otwarcia Instytutu można będzie podawać prośby o przyięcie w samym klasztorze Dominikanów. Roboty ręczne i-podarunki, przeznaczone -łQ loteryą na korzyść zakładu, powinny być "adeslane aż do dnia 10. Marca. Przedmioty "mające być wylosowane, wystawione będą Publicznie w Hóteł de Dresde od dnia 11. do . ma 13., i tam także publiczne wylosowanie ł C" dnia 14 Marca nastąpi. _ okładki w gotowych pieniędzach, bieliznie, w sprzętach domowych i kucennych, nadal także Dyrekcya z jwdzięczności;] przyjmować będzie. spraszamy nareszcie szanowną Publiczność jak najuprzejmiej, aby raczyła łaskawie przędnewzięcie nasze wspierać, jibogie mężatki o istnieniu i celu zakładu oznajmiać i ręczyć im, ie W nim jak najłagodniejszego i najstaranniej«zego obchodzenia się spodziewać się powinny.

Poznań, dnia 26 Lu.tego 1842. * .

Zastępcy Instytutu: Hrabina Arnim. Ministrowa lirę z a. Generalowa «i r o I m a n . N adhurmistrzowa N a umann. Hrabina J. Ha dd%ńska. Radzczyni handlów« S y P n i e w s k a .

E. Breza. Dassel. MarcinkowskiM i n u t o! i.

Członkowie To warzy stwaD am s kiego: Pani Prezesowa Beurmann. l'ani Radzczyni handlowa B i e I e f e I d . Pani Kapitanowa B i en er. I> ani Sędzina Ziemiańska B o y. Pani Pułkownikowa B r e d e r lo w . Pani Sędzina N adziemiańska C h e I m i c k a . Pani Aptekarza» wa D a e h n e . Pani Radzczyni sprawiedliwo« ści Hiinke. Pani'Tama Radzczyni Kleb*. Pani Aptekarzowa Kolska. Fani Doktorowa M a t e c k a . Pani Radzczyni Regenryi M in u t o I i . Pani Radzczyni Intcndantury S i e - b ra n d. Pani <Tcneralowa Wnd ell.

Pomieszkanie do wynajęcia* Na Grobli w domu pod liczbą 32. są od 1.

Kwietnia r. b. do wynajęcia dwie izby i komora w tylnym domu na pierwszćm piętrze, wraz 2 stajnią, wozownią i górą do siana. Bliższej wiadomości udzieli podpisany srana od 8. do 10. godziny. A n s c h ił t z, Kapitan i Administrator .", Podpisana Dyrekcya ma zaszczyt uwiadomić* niniejszein członków Towarzystwa gonitw konnych G n i e ź n i e ń s k i c h, że pierwsze tegoroczne wyścigi odbędą się w G n i e ź n i e dnia 27- Kwietnia. Kto sobie życzy dostawić konia do wyścigów, zgłosi się na mocy S, 30. statutów wcześnie do Dyrekcyi. Gniezno, dnia 15 Lutego 1842.

Dyrekcya Towarzystwa gonitw konn y c h < - n i e z n i e ń s K i c h. Do rodziców i opiekunów.

Instytut nasz wychowania młodzieży płci męzkiej, w którym podczas pięćdziesiątlrtniego istnienia około 700 pensyonarzy, tak z kraju jako i z zagranicy, odebrało wychowanie, przy obchodzeniu pięćdziesiątletniej rocznicy niektórych ważnych doznał ulepszeń, na które zwracaiąc uwagę szanownych rodziców i opiekunów, mamy zaszczyt, krotki jego plan podać do łaskawego przejrzenia. W p i s o we: 6 Tal. P ł a t a: za stół, udzie« lanie przedmiotów naukowych i pomieszkanie, po 100 Tal. na rok. Przedmioty naukowe: a) publicznie dawane: czytanie, pisanie, rachunki, matematyka, jeograha, bisiorya powszechna, historya naturalna, fizyka, graroroatyka niemiecka i stylowanie, język łaciński i irancuzki, ostatni z konwereacyą, śpiew i gimnastyka. - - 4) p r y wat n i e udzielane: muzyka, rysowanie, język angielski, polski i grecki, po 8 Tal. na rok. - Naukę religii odbierają dzieci od duchownego tego wyznania, do którego należą. - W a kacy e, po odbytym egzaminie, od końca Czerwca aż do roku z góry; ze wszystkich innych wydatków składać się będzie szczegółowy rachunek, w nadziei punktualnego ich zwrotu. N a zaspokojenie nadzwyczajnych wyda tków składa się zaraz przy wstępie Talarów 40, które przy opuszczeniu Instytutu policzone zostaną, - Szczególnieisza, drukowana wiadomość o naszym Instytucie, można dostać gratis w księgarni Ę S. Mittlera w Poznaniu, jako ttź W Inspekcyi Instytutu.

Zgłasza się do Inspektora Henn ig, w Gnadenfeld pod Kosel, w górnym Szlą«ku.

. " . y " " " " " ! - I I li ui li i L« l mlU""mlU Dominium Piotrowo przy Głuszynie, o jedne milę od Poznania odległe, ma znaczna il.ość kop latorośli czyli ilanców brzozowych 4P. sprzędawa; kopę, w ilości 50 kop na raz, po 10 pol. gr, czyli Isgr. 8 fen., w mnie.szyeh częściach po 2 sgI. Zyczary ich nabyć, m" że się zgłosić do domu, w starym rynku J\s 54. W" PM Ha Ta-, - Całe pierwsze piętro w domu JPana Korze nie wskiego, tra.kiye ra, na rogu w rynku, jest do najęcia od Wielkiejnocy F. b. na pól roku. liliźsza wiadomość powziąć można li; właściciela kamienicy pod Nro. 430 na rogu Garbar.

G1ninę.

tri a do 1ności.

Od pewnego zagranicznego domu otrzymałem, ja sam tylko, nieiakq DOŚĆ białyeh, zamorskich will, - pierwsze, które się w Prussach polaviiły - pełnych bu« kietu, mocy, obfitych w cu kier z jagody winnej, a przeto niemal bez kwasu i nader przyjemnego smaku, oksrft 56 do 60 Tal., za któ ru to cenę ani znajdziesz podobne. Kom u na tern zależy, raczy się zgło sić d O O t t O fi a I B a u kc, ulica Auhaltische Strasse W Herlłiiie..

Perfumy frajicuzble, mydła, pomady, 01< jki n* włosy, kadzidła itp-., %9 nader mierna cen«; fabryczna; u Kł a w i r a, pray Wrocławikiej ulicy JW 36» Swieże Holsztyńskie ostrzygł co tylko odebrali Bracia Andersch.

Świeże Olsztyński« oslrzygi otrzymali Bracia Vassali, przy ulicy Fryderykowskiej.

I turs giełdy Berlińskiej.

Dniu 3. Marca 1812.

A» pr. kurant

Obligi długu paiisUva .

Pr. ang. obligacje 1830. . .

Obligi premio« handlu inoi-sk.

Obligi Kuruiarchii .... Berlińskie obligacje Miejskie Elbla.gskie dfto. .

Gdańskie ililo w T., . , , Zachodnio - Pr. listy zastawne Lisłj zasl. W. X. Poznańskiego Wschodnio., PI. listy »ast, Pomorskie dito. .. Kur- i JIoMoIIIarcD. dito Szląski * dito

Akcje Kolei Berlińsko - Poczdamskiej dito dko akcje a prioris Kolei Magdebursko · .Lipskiej dito dito akcje a prioris . Kolei Berlińsko-Aukaltskićj dito dito akcje a prioris . Kolei Diisseldorf. - Elberfcld.

dito dito akcje a priori» Kolei HAdreńskićj . . .

dito dito akcje a priori« ,

Złoto al marc o.. , . . .

Frj drjcksdory Inne monety zlotc po 5 tal.

Discouto . . . . . .

Ceny targowe w mieści« POZNANIU.

Dnia 4. Marca LMi. r.

Pszenicy szelel Zyta dt<.. Jęczmienia dti Owsa . ób » » Tatarki db Grochu . JI- » Ziemiaków dt Siana cetnar- » Słomykopa .

Masła garniec Spirytusu beczka.

2-X) 10 - 1 12 6 22 6 - 12,D & 19- -1202- 6-'236 5 t 6 & 9 - - 102J- - 268 51 6120-.

* 12 15 -