GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1842.05.24 Nr117

Wlelfeieeroliciivvit POZNANSKIEGO

Nakładem Df"im-ni NadworHrj w. Uekera i Spólku - Uedakłor: A. II IIIIIIOIOIIIhI.

MIK.

We Wtorek dnia 24. Maja.

18-4$.

Wiadomości krajowe.

z Berlina, dnia 21. Maja. N. Pan i podróży swej do Schwerinu zno \ru przybył do Poczdamu.

Wiadomości za&raniezue, R o 9 s y a.

z Petersburga, dnia 28. Kwiet. (10. Maia). N. Cesarz Jinć Najwyżej rozkazać raczył: ,* Akademią ftledyczno-Chirurgiczną Wileń"a" w miejsce której utworzony zo .tal fakul e ""karski przy uniwersytecie św. W łodzi '/CT _.4* *(**' Kij owie), zamknąć od l. Sierpnia . e« /I} IJ rzv zam.knięciu te .e utworzyć, no d I a w.-LJ '. T'J? J_ W II; l l.ywaruem uratbra O ręgu naUKO6 .. ,a;<»ruskiego, Komitet. tymczaso.wy, .,Z «rzępnlko'W" .e. e . e Ak A J ].. d e I Jl k I .. * pomleulonel a emIl, a u onc«enla W , Y s l k l c h ) e j i li t e f e ! , s o v v <

" f r a n c y a.

]l I a f y r a, dnia 14. Maja.

Na,"OgSt? e "''''''JP-ft? * Oranu dochodzę do dnia 1 *« Ma)a, Generał Hugeaud wynurza powtórnie p,,_ekOfla""' e , źe Cesarz Marokański juz więcej Abdel-Kadera wspierać i posiłkować niebe<bie. - «'odłóg listu jednego Z Treroezenu z dn« <<30, Kwietnia, General Bedeau

znowu w »toczonej z Abdel-Kaderem potyczce zwycięstwo odniósł. Z raportów zdaje się wynikać, ie siła zbrojna Emira nie jest by* najmniej tak szczupła, jak powszechnie sędzono. Bzadko kiedy miała uchwała tak wysoki« polilyczrie znaczenie, co większość 162 głos ów , z jaka l *b a D e p u t o w a n y c h o n e g daj p r 0jekt do prawa o kole«ach żelaznych przyjęła. U chwała ta jest gatunkiem programmatu, w którym Francya zagraniczne zawiadomią mocarstwa, że pokoju życzy i do tego na przyszłość politykę swoje zastosować pragnie. Przyjęcie projektu prawa o kolejach żelaznych jeat naipewniejsza zaporą przeciw wszystkim za» biedom stronnictwa rewolucyjnego*? Każdy, posiadający cóżkoiwiek we Francyi, wpływać będzie mniej więcej, bądźto Bezpośrednio przez zaliczenie swej gotówki na pomnożenie kapitałów długu skarbowego, przez co stosownie do przyiętych prolektów o kolejach Żelaznych zakładanie tychże kolei ma być po» kryte, bądżto pośrednio przez udział w towarzystwach, którym cząstkowe zakładanie kolei żelaznych powierzone będzie, do udania się pomyślnie tych zakładów, które tylko w pokoju kor/.y>tnp wydać mogą owoce. Liczba, pokój i porządek kochających osób wzmoże się tym sposobem nadzwyczajnie, podczas gdy szernie rozgałęzionych robotach około kolei żelaznych dostateczny odpływ znajda. Żywioł konserwatystyczny będzie się mógł we Francyi swobodniej rozwijać i nam błogi utrzyma pokój. Z tego to stanowiska zapatrywał się lJodobno Pan Lamartine, Prezes Kommissyi [plei żelaznych, na to pytanie, usiłując przez całkie trzy miesiące doprowadzić członków Kommissyi do przekonania, źe Kommissya a z nią i Izba powinna raczej niedostateczny sam przez się projekt o kolejach żelaznych Pana Testego przyjąć, nie zaś przez odraczanie rozwiązania tego pytania stronnictwom politycznym dłużej jeszcze wolne pozostawiać ręce. Pan Lamartine sam przyznaje, źe praca Kommissyi wszystkich szczerb proiektu Pana Teste nie zapełniła, ale jemu szczególniej o to chodziło, aby mocnemi szynami żelaznem! spokojność i porządek do Francyi przykuć, resztę poczytywał on za podrzędny materyalny interes, nad którym powoli na następnych po. siedzeniach dokładniej naradzić się można. Zasługa, jaką Pan Lamartine jako Prezes Kommissyi kolei żelaznych pod tym względem W kraju sobie zjednał, powszechną teraz zyskała pochwałę. M o n i t o r zawiera listę orderów Legii honorowej przez Króla udzielonych. Z tych przeinaczonych jest 100 dla marynarki, 150 dla siły lądowej a 300 dla innych stanów. Wiktor Hugo wybiera się w podróż do Al gieru i na VV schód. Minister skarbu udzielił Izhie Deputowanych wykaz gruntowego rnaiątku skarbowego, kto ry wynosi 1,285,44'.698 fr. Bubini, który nie miał już występować, dał się odwieść.od swego postanowienia przez agenta pierwszego teatru londyńskiego i zobowiązał się na dwa miesiące za 30 O i st. Do paryzkićj kassy oszczędności wpłynęło w zeszłym tygodniu 481,581 £r., a odebrano 613,000 Ir.

Anglia.

P o s i e d z e n i e I z b y n i ż s z ej d. 13. Maja.

Lord P a l m e r e t o n wniósł tego wieczora pytanie o sprawach syryjskich. »Od kilku dni, rzekł, krąży wieść, że 5 albo 7 Uruzów na rozkaz Omara Baszy zbójecko schwytano i do Konstantynopola odesłano. Chciałbym tatem wiedzieć, czy rzecz ta rządowi jebt wiadoma.« Na to odrzekł Sir R. Peel: "Na chwilę przed odbiciem od brzegu okrętu osta tniego nadeszła -wiadomość z ?>yryi o schwytaniu 5 naczelników Oruzowskich, a to wśród następujących okoliczności: Zaproszono ich na obiad do Omara Baszy pod pozorein, źe ten im sprzyja. U stołu przytrzymano ich na

znak dany; ale nie sądzę, żeby ich do Konstantynopola odesłano. Przyczyny ich uwięzienia nie podano. Mogę jednak ślachetnego Lorda zapewnić, że rząd uczynienia w te) mierze przedstawień nie zaniecha i tego dopilnuje, aby pokrzywdzonym sprawiedliwość wymierzono.« L>r. B owririg przywodził także na pamięć, iż rząd angieliki zamyśla, jak do zrozumienia dano, radzić rządowi tureckiemu, aby Omara Baszę usunął, (s'a to oświadczył bir U P e e l, źe to W istocie nietylko An glia ale i inne mocarstwa uczyniły, i źe z otrzymanych doniesień wnosić może, iź urzędowanie Omara Baszy tylko chwilowe będzie. »N a każdy zaś przypadek, dodał, nadeszła wiadomość utwierdza mię w dawniejszem przekonaniu, źe mianowanie jego bez rozwagi nastąpiło. «

Z L o n d y n u, dnia 14. Maja.

P o dług doniesień giełd<vwyc,li dj .isiejszej T im e s wpłynęło aź do wczorai wieczorem około 10,000 funt. szteo. składki dla pogorzelców hamburskich i 8400 funt. juź parostatkiem »CaJedonia« na miejsce ich przeznaczenia wysłano.

Pierwsze wezwanie do lei składki wyszło od domu handlowego Panów Herman. Sillem, którzy najwięks-)J;a gorliwość okazali HtArai się utworzeniem komitetu do czuwanie nad wpływająceroi składkami zajmują. Sądzę, ie Komitet ten wkrótce do skutku przyjdzie i reprezentantów najznakomitszych domów handlowych na stałym lądzie w gronie swem liczyć będzie, dyrektorowie Generalnego Towarzystwa żeglugi parowej przeselaią pienią dze te bezpłatnie i sami 200 funt. podpisali. Kapitan Cheesman, dowódj,ca »Caledonii" miał w czasie pożaru w Hamburgu być jeden z naipierwszych na miejscu i ważne położyć zasługi. Dzienniki donoszą o pożegnaniu się Lorda Auckland, dotychczasowego Generał- Gubernatora lrtdyj Wschodnich, w- dniu 11. Marca ew Kalkucie, lak przez znakomitych Anglików jak i kra owc ów licznie był odwiedzany. Izba handlowa uchwaliła adres późegnawciy, w którym wynurzyła wdzięczność za usługi jakie wyświadczył dla handlu. Otworzona także została składka, aby w miejsce pałaców wystawić dla Lorda Au<kland pomruk. Lord nie jest żonaty, I powraca do Anglii w towarzystwie dwóch swoich sióstr. Niemcy.

Z Hamburga, dnia 18. Maja.

O widoku pogorzeliska Hamburskiego, 0bejmująiego csły stary Hamburg,. jadro roia=sta, nikt pojęcia mieć nie może, kto go fiic widział. Bo plan przez gazety udzielony oznacza tylko obręb i granice spustoszenia, ale kich punktów widoku dla oglądającego oka. Nie jeden i#»*f ca domu swego ani wynaleść nie może; w innych punktach obraz spustoszenia nioźe z powodu rozsadzenia domów, w y w o W e w f a Ź e n i e nie pożaru, lecz trzęsienia ziemi- 4'° «nowu zdaje się, że w jakićmś staroź)"n"'ill ZaSypanem mieście się przechadza łJl. Zresztą chęć rozerwania i bawienia się już ożyła; ktoby albowiem w wieczór drugiego dnia Zielonych Świąt pk nie wiedząc nic o zdarzonej klęsce, z Hamburga do Altony się « d a w a ł , z a p e w n e ni e m yś l a łby, ż e w kilka dni przedtem takie nieszczęście Hambug nawiedzało. 2 W e i m a r u, dnia 10 Maja.

Wirtuoz Ernst daje tu jutro koncert, z któ rego dochód przeznaczony jest dla Hamburga. On sam zażądał na swój własny koncert dwa bilety i zapłacił za nie po '20 dukatów. Dziś dawał koncert na korzyść pogorzelców pobliskiej wsi Dennstedt. Z dnia 1 8. Maja.

Stosownie do wiadomości z G o t h y, towarzystwo tameczne ogniowe przez pożar Haroburski 1,900,000 Tal. szkody ponosi; ale od tej summy się potrąca, co uratowano, a to bardzo wiele wartuje, kiedy u niektórych zabezpieczeń jak już udowodniono, Ja uratow ano. Owaj urzędnicy banku Gothajskiego do Hamburga się udali, aby sprawę tę uporządkować i szkody pokryć, na co fundusze banku wystarczą. Dodatkowe i nadzyczaine opłaty będą więc konieczne dla pożarów w ciągu r. J), jeszcze zdarzyć się mogących. Gothaj"'kie towarzystwo ogniowe rzetelnie i poczciwie nadal istnieć będzie, a Niemcy wielkiemu swemu zakładowi narodowemu zapewne upaść nie dadzą Z-Hanoweru, dnia 10. Maja.

Izby tutejsze uchwaliły dla Hamburga sumnic 100,000 Tal. Do browolne składki pieniężne odbywają się ciągle. Z Frankiortu i./M., dnia 10. Maja.

Senat tutejszy postanowił dziś, aby z funduszów miejskich przeznaczyć 25,000 fi. dla Hamburga; a reprezentacya obywatelska uchwaliła powiększy'" tę summy ze skarbu miejskiego do 100,000 51.

W ł O C b y.

'" P'zy, dnia 26. Kwietnia.

(Gaz. powsz.) __ U niwersytet nasz nanowo aamkmęlOj a to z powodu zbójeckiego napadu »strony kilku uczntdw na Professora dei Rosse którego Wjego"'mieeafcanJu o mało kijmi nie zabito, ponieważ tenże, jak zapewniają, wnosił o oddalenie kilku akademików, którzy się niedawno temu podobnych dopuścili wykroczeń.

Rząd chce podobno znacznie statuta unIwersytetu zmienić gdy postępowanie ucznlOW względem Professorów przy wielu okolicznościach bardzo jest oburzające. Z N e a p o l u, dnia 30. Kwietnia.

VVedługSemaphore de Marseille, źy.

dzi w Genui otrzymać mieli rozkaz, aby wszyscy zajęli mieszkania przy ulicy Żydowskiej, a z miasta Savona musieli się wszyscy w przeciągu dni trzech wynieść. T li r C y a.

Z K o n s t a n t y n o p o l a, dnia 27. Kwietnia.

W sprawie Syryjskiej rząd Turecki dotychczas stanowczego kroku nie uczynił, a pogłoska, że W. Porta do żądania 5 mocarstw się przychyliła, jest całkiem bezzasadna. Wszakże, nie ulega wątpliwości, że większa część najznakomitszych członków dywanu do uległości skłania, a tak uparty Izzed, nie chcąc sobie łba rozbić, będzie musiał ustąpić. Chcą ulegać, ale uniknąć pozoru jakoby ule« gali. Oczekują tylko sprawozdania * Solima Beia, poazem winnego Omera Baszę odwołają i do mianowania szeła Druzów i Maro- * nitów przystąpią. Znad granicy Tureckiej, dn. 4- Maia.

Podług doniesień z Krajowy w Małej Wołoszczyznie miano i tam w zeszłym miesiącu odkryć episek, który jednak przytłumiono. Przez cztery dni wszystkie czynności były zatamowane; przebywających tam (ireków, Serbów i Bułgarów miano ciągle na oku, podczas gdy wolsko wiele osób aresztowało. Celem spisku tego było zamordowanie tamecznego Administratora obwodowego, znanego z ciemiężenia i samowolności, i złupienie miasta. Urzędnik ten zemknął i spokojność przywrócono. Podług doniesień z G r a c h o w a, mieszkańcy obwodu tego, posiłkowani przez Czarnogórców już kroki nieprzyjacielskie przeciw herzegowinskiem Turkom, którzy Kłobuk i Bagrani posiedli, rozpoczęli. Niedawno temu chcieli taranowanie na koszary zamieniony klaszlór kosierewski w powietrze wysadzić, co im się też w części udało, a kilku wtedy schwytanych Turków w Cetinje ścięto. Do głównej bitwy jeszcze nie przyszło. Tymczasem ściągają oni wszystkie chrześciańskie rodziny z obwodu herzegowińskiego Niksier do siebie, i w ogóle tameczni chrześcianie mocno są oburzeni z powodu okropnych ciemiężco, jakich doznawali i jeszcze doznają. Dowódzcy tureccy postanowili, jak słychać, uderzyć w tym miesiącu na (>rahowa.nó4v. Czarnogórcy gotują się na ich przyjęcie i kupują znaczną ilość prochu i żywności, na których Grahowanom zbywa. Z Nowego Yorku, dnia 20. Kwietn.

Prezydent rzeczypospolilej Texas, Generał Houstson, ogłosił porty raexykanskie za będące w stanie oblężenia. Gazety z Filadelfii donoszą, że w teatrze miasta Mobile, aktorka angielska, Miss Hamlin, przebiła sztyletem za scena aktora nazwiskiem Ewing, który na miejscu padł nieżywy , a sbrodniarka uciekła i dotąd nie mogła być wyśledzoną. W Kolumbii, w Południowe! Karolinie, straszny pożar obrócił w perzynę 29 spichrzów i domów. Szkodę obliczają na 200,000 dollarów (blizko 2 miliony złp.)

Rozmaite wiadomości.

Z Leszna. - Wydawanego tu »Przewodnika rolniczo-przemysłowego« wyszedł JYś> 20 i zawiera: Sprawozdanie z czteroletnich czynności Wydziału przemysłowego Kasyna W tiostyniu (dokończenie.)-i'rojekt do za mienienia pańszczyzny na redukcyą wydzia łowopieniężną. - O nowym świdrze ziemnym, wynalezionym we Francyi przez Pana Curberen. - Uwiadomienie.

Ze L w o wad. 8. Maia. - Za jakich trzy miesięcy spodziewamy się juź widzieć w obiegu Listy Zastawne Towarzystwa Kre dkowego galicyjskiego. Ponieważ przedmiotem powszechnej rozmowy często teraz bywa, jak też one w początku wysoko stać będą, możemy na pociechę tych, którzy im od razu nienajlepsze powodzenie rokuje, donieść, iż tętni dniami porobiono tu już zawczasu interessa na te Listy, za blisko 30,000 zr. m. k. Ci, którzy pieniądze wzięli, mają do dnia 1. Sty ćznia r. 1S43. zwrócić Listami Zastawnemi po 100, za każde 95 zr. brzęczącą monetą teraz odebranych, (i to prócz procentu po J od sta na miesiąc za wzięcie zawczasu pieniędzy.) - Słychać, że jest jeszcze w toku interessów o Listy Zastawne, na te same warunki, za przeszło 200,000 zr. m. k.

Wielki pożar Londynu. - Z okropnem nieszczęściem, jakie niedawno dotknęło miasto Hamburg i tak jego jak i całych Niemiec handel, można tylko porównać pożar Londynu W r. 1f,66. pod panowaniem Karola II. Pożar ÓW równie był zgubny dla zakwitającego wówczas handlu angielskiego i trwał tyleż dni co w Hamburgu; wybuchł bowiem w nocy z niedzieli (2 . Września j i rozpościerał zniszczanie aż do czwartku, podczas gdy ogień W Hamburgu wszczął się w nocy Z środy naczwartek i w niedzielę przestał wywierać swą wściekłość. City Londynu, w klórem się zajął pożar, było lednak wówczas ciaśniejsze i bardziej pokręcone, a tem samem niebezpieczniejsze niż teraźniejsze stare miasto H amburga; 13,200 domów, 87 kościołów i 26 szpitalów stało się wówczas pastwą płomieni. Ale właśnie to okropne nieszczęście przyczynilo się może więcej niż późniejsze zdarzenia do powiększenia Londynu; mieszkańcy bowiery"'miasta nienaleźąiy dco stanu kupieckiego zaczęli się odtąd budować i to wspanialej i wygodniej, w bliskości rezydencyi królewskiej w Westminster, i tym sposobem położyli fundamenta do pysznego zachodniego końca miasta, które od owego czasu pod względem bogactw rywalizuje z City. Ostatnie zostało odbudowane przez stan handlowy na właściwe cele i przeto przedstawia jeszcze i teraz nieregularny i nieładny widok, jaki przed pożarem miało. Zaniedbano przy odbudowaniu domów mieć staranie, aby ulicom nadać kształt, któryby przy wybuchu pożaru mnie i byi niebezpieczny, - przykład, który pizy odbudowaniu spalonei części Hamburga, zapewnie naśladowany nie będzie. Co londyński stan handlowy r. 1828. W) konał, to jest założenie wielkich tak nazwanych Dock w porcie przez co spichrze palnych towarów w ciasnych ulicach miasta znacznie się zmniejsz)ły, to zapewnie teraz przyidzie do skutku w Hamburgu.

Młody oszust jakiś, nadużywając poczciwego imienia naszego, udaje się lako syn zmarłego tłumacza *<ądu Ńadziemiańskiego Kazi» mierzą Rymarkiewicza do znajomych, aby tym sposobem wyłudzać od nich wsparcie. Upraszam niniejszem każdego, aby w takim przypadku człowieka tego natychmiast w ręce policyi oddać racj.y!. B. R y ma r K ie w i c z, ReOistrator.

We wsi T a r n o w i e pod Kostrzynem zginął dnia 19. b. m. piesek pokojowy z rasy ta« xów, maści czarnej, z nogami i brzuchem podpalanym, wabiący »ię na imię Toxins. ' Kto go odda, lub jakąkolwiek da o nim wiadp-' mość, stosowne odbierze wynagrodzenie. D o m i n i u m T a r n o w o pod Kostrzynem.

Pokoje wynajęte dotąd tutejszemu towarzystwu kasynowemu, urządzone są znowu cło przyjmowania gości przyjezdnych w dobie jarmarku na wełnę i podczas S. Jana. Także lokalności na skład wełny są jak dawniej do wynajęcia; upraszam o łaskawe zgłaszanie się wcześnie.

Przybylski, w hotelu Saskim.