aAz

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1842.08.05 Nr180

VVielkiego

JIUl i a

Xicst\Na

SKIEGO.

Nakładem Drukami Nadwornej Jf: Beckera i Spółki. - Redaktor« A. IfVismotreA * .

ISO.

W Piątek dnia 5. Sierpnia.

1849.

Wiadomości zagraniczne.

PolsKa.

z Warszawy, dnia 29 Lipca. Krótki wyciąg z Sprawozdania z działań Administracyi Królestwa Polskiego iv r. 1840. (dąs dal»zy.y Sady Duchowne, urządzone w Królestwie vre wszystkich Dyecezyach rzymsko - katolickich, i sUnowi.-fcc dla spraw rozwodowych pierw*zą Instancya, miały wciągu roku 1840, spraw H3j z tych unieważniono małżeństw 33, W porównaniu z rokiem 1839. mnie; o pięć; rozłączono małżeństw co do stołu i łoża 14, w porównaniu z rokiem 1839 więcej o 3; oddalono ze skargą 7, nie popierano przez strony 22 , pozostało w instrukcji 37, czyli razem 113. W drugiej Instancyi Sądu Duchownego, ustanowione! w Dyeeezyi Warszawskiej, % Q5ciu spraw o unieważnienie, małżeństw: potwierdzono wyroków I. Instancyi 17, oddalono ze s kar S9 1, nie popierano przez strony 2, pozostało w instrujccyi 5. W ciągu tefo roku, ośmiu duchownych uległo różnym arom, za przekroczenie przeciw przepisom prawa o małżeństwie. - W konsystorzu ewangielickim, do którego należą sprawy rozwodowe wyznania ewanielickiego, było yrroku 1840 apr*w qJI (w porównaniu z roku 1839 mniej o 38jJ z tych rozwiązano matźeńst«' 9. - Sprawy rozwodowe pomiędzy osobami wyznania Mojżeszowego, wytaczane były w sądach cywilnych. Z 82 spraw: roz« wiązano stanowczo 52, nakazane dowodów 17, a oddalono ze skargą 13. - W ciągu 1840 roku, łącznie z pozostałem! ,z roku zeszłego, było w równych sądach karnych w Królestwie, oprócz czynności ekonomicznych, 75738 spraw kryminalnych; z tych załatwiono: w Sądach Pokoju, zastępuiących w sprawach kryminalnych Sądy policyiprostej, 35165, w17. Sądachpolicyi poprawczej 22,849, w Sądach Kryminalnych, z których ustanowiony jest jeden pa każde 2 gubernie, 5934; w Sądzie Appellacyjnym: W appellacyi i kassacyi 1047. pozostało do załatwienia na rok 1841, 10,743. Kommissya Sprawiedliwości, biorąc na uwagę przyczy« ny tęj zaległości spraw, uznała za rzecz potrzebną, dla przyspieszenia ich biegu, po« wieksienie liczby urzędników w Sądach Kryminalnych. Oprócz tego, z rozkazu Namiestnika Królestwa, do pomocy tym Sądom odkomenderowani zostali niektórzy z członków Trybunałów Cywilnych. W liczbie spraw sądowych w r. 1840 było: o zbrodnie 3121, o występki 21,136, o przewinienia policyjne

13,963. Stosownie do rodzaju przeilępstw, skazano: na karę śmierci 7,' na więzienie cięźkie na cale życie 12, na więzienie warowne na pewien przeciąg czasu 56, na areszt 629, n* kary poprawcze 6363. Powtórnie pod sąd od dany eh, było: za zbrodnie 117, za wy »tę pki 628. Pod względem gubernii, liczba obwinionycb dzieliła:.i; jak następuje; w Sądach gubernii Mazowieckiej i Kaliskiej, o zbrodnie 243, o występki 2192; w gub. Płockiej i Auguatowskiej o zbr. 224', o wyst. 2109; w gub. Podlaskiej i Lubelskiej, o" zbr. 138, o wyst, 1153-, w gub. Kieleckiej i Sandomierskiej, o »br. 109, o wyst. 909. Pomiędzy* osądzonemi za zbrodnie, było umiejących czytać i pi aać (JI; posiadających pewne mienie, 32 osób. Pomiędzy osądzonemi o występki, umiejących czytać i pisać było 717, a posiadających pewne mienie, 788 osób. - W roku 1840 przed etawiono <Jo .łaski N. Panu osobę 1, Jego Cesarska Mśść, karę, ha jaką była skazaIta, złagodzić raczył} oprócz tego, z woli N aiwyż azej, na wniosek Kady Administracyjnej, darowano 25ciu, a zmniejszono kary 368miu obwinionym; odmówiono ułaskawienia 310. Komrajsya Sprawiedliwości zatwierdziła Cxamina, złożone na urzędy sądowe 2 rzędu, pfztZr które. 62-.Jtaadydatów wykazało swe usposobienie. (Dalszy cjag nastąpij R o B s y a.

Z P e t e r s b u r g a, dnia 16. Lipca.

Gaz. Powsz.)- Stosownie'do sprawozdania rocznego, przez Ministra oświecenia Cesarzowi przedłożonego, następujące są wykazy dotyczące cenzury i literatury w Cesarstwie równie jak w Królestwie Polskićm. Liczba Ogólna wyszłych w r. 1841. w Rossyi dzieł oryginalnych wynosiła 717, liczba tłómaczo nych 54 * Przed lat dziesięciu liczba tłómaćzonych liczbę oryginalnych o dwie \rzecic rirzewyf-szała. Z każdym rokiem objawia się między! 'Rossyanami coraz większa skłonność do umysłowej samodzielności, chęć do nauk rozumowych Wzmaga się a z nią uaturalnie i ehęć czytania dzieł naukowych, podczas kiedy ochota czytywania roman>ów oczywiście uStaje. Romansów' oryginalnych, osobliwie tł4),JIlacAouych ł któl r tQ O itatnie j)r ed d ląty cąJy krat zalewa y, "l Wycho Zl, zas liczba filozoficznych, historycznych, moralnych i encyklopedycznych dzieł była-w roku zeszłym znaczna. Wychodzących pod dozorem mini Stra Dwarowa pism peryodycznych było 54, ale minister starał się ciągle liczbę ich ograniczać. Pozwolenia do wydawania pism takowych ulotnych z wielką tylko trudnością do · itąpiie-mioihe. Zważ) wszy na czezość jałowych gazet Petersburskich, ludność przynajmniej liczna niemiecka gorąco sobie £YCLKY wyjścia dziennika jakiego umysłowym potrzebom czasów naszych odpowiadającego, ale na żadne w tej mierze petyeye nawet uczonych i bardzo umiarkowanych mężów nie nastąpiła pomyślna odpowiedź. Przy tern ograniczaniu prassy peryodycznćj pomnażają się od niejakiego czasu prawie we wszystkich odnogach literatury dzieła w poszytach w nieokreślonym czasie wychodzącej mające do peryodycznych niejakie podobieństwo.' Wszakże aby i tym nie pozwalać przekracza? granic, naczelne kollegium cenzuralne pewne wydało ustawy. Dzieł z zagranicy przy wieziono 540,000 tomów, t. j. o 60,000 mniej, jak w poprzedzających dwuch latach; liczba dzieł dotychczas tu nieznanych a w rozmaitych komitetach cenzuralnych cerzurowanych, dochodziła 1230. Z pomiędzy tych 90 zabroniono, 110 wprawazie przedawać, pozwolono ale.z powycxynaneirii kartami. W k ról e s t w i e r p i - skiem sekeya cAnzuralna 3Ś6 wkraj u uloźony«h rękopisów przejrzała; z tych 296 otrzymało imprimatur a 39 przytłumiono. Wycho dziło 28 pism periodycznych i ulotnych, 6 politycznych, 22 naukowych i literackich. Z zagranicy wprowadzono 80,067 tomów; 505 pióra autorów.niezaajomych, z tych «w», zura 323 sprzedawać pozwoliła. 81 przytłumiła a 101 pokaleczyła t. j I.o-wyrznięeiu kart pojedynczych w obieg puściła. Pism periodycznych zagranicznych {naturalnie pokaleczonych) trzymano w królestwie 123; t. >. 24 politycznych a 99 literackich. Ośm rękopismów hebrajskich uzyskało Imprimatur. . PisHi hebrajskich i hehraskeuniemieckich sprowadzono z zagranicy 42;000 tomów, 125)eszc«e"sama cenzura nie znała, dwa uległy. takAzowi, 123 w obieg puszczono', -ale (rozumie się) z wyrfcmętemj ustępami Ogólna liczba" rękat* pisów wjf. 4S41. w królestwie Polskiein<przez cenzurę przejrzanych wynosiła 334, ogól-. na liczba dzieł z zagranicy sprowadzonych 130,069 tomów. · A d fi l» 1 *!; L. i p * a .

'Przez roskrypta Cesarskie, z dnia 30. Czei A wca, Najmilościwjej 'mianowani zostali kawalerami orderów.- św. Alexandra jNe 'wiikh l-O Generał-Adjutant N. Króla Pruskiego, Generał piechoty Łuck; Orla Bialego: Nadzwyczajny Poseł Minister pełnomocny N. Króla Pruskiego, przy Dworze Cesarskiov, Libermann, i Radca Tajny gabinetowy N. Króla l'ruskiego Jttuller; T św. Włodzimierzu '2*j łjjdsty. (ienerał-AdlUtant N. Króla Pruskiego, (»enerał-Ma jer Ncumann; iw. Anńj Idj kla&sy z bryłart"tarni: Marszałek Dworu N.-Króla Piruskiego, Meyeringj tegoż orderu bez ozdób: Pruski