GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1842.12.20 Nr297

..

, .

,

'VlelkleKOan ""\' , .,

'>J

Xlę.s1WRp O Z NA Ń S K I E G O.

N.kl.lle. Dnkaral Nadworal!J Jr. Dec"",. i 8pdł"i. - Red.ktora . W.........,....

18...

We Wtorek dnia 20. Grudnia.

----------

.)ł9- ..,.

I' I

Wiadom ości krajowe.

z n f! rI i n a, dnia 17. Grudnia. N. Pan racl.ył najlaskawieI ministrowi Słanu i ,karbu van Boa:lelachwingh i Prezesowi Rady Stanu w Neuchatel, Chambrier, na dać order orra uerwonego tej Id. z liściem oęboweJn. Wiadomo ści zag raniczne.

... Polsk.a.

z Warszawy, dnia 14. Grudnia. Ukaztm N. Pana & dnia tO. (22.) Listopada r. b., Genrral Major Xiąi.; Teniszew miano'Wany zostal Zarz.,dzajcym Kommunikacyami rądowemi i wodnewi w Królt'ltwie Pol)kiern. R O S S Y a.

G a zet y peterab u ... Iti e z dnia 1. Grudnia obejmujQ nast"pu;iJcy uwai sodny arty. kuł: uN. Cesarz dowódzcy liDii nad brzega. mi mora Czarneso, C;enerał - Adiutantowi Anrep monarlze Iwe udowolenie z powodu Ikutecz"ego zalołenia i prędkiego wybudowania dwóch nowych twierdz nad lewym bl"Ziem Kubanu i utworzoneo przejazdu pod WarminkiJ oświadczyć raczył. Olobliwie oświadcza J. C. M. Iwoie 8zczególne ukontentowanie z c)'nności wojak do t)'ch zakładów

ułyt)'ch, oraz, łe prz)' tj spolobnośc:i irodk6w łagodności uływano, i w pnyjune :nviązki z soralawcłiodzit usiłowano, aby n:. , ta ki tSj d 1'0 d ze d o bry zrobić pocsoIjtek do zupełnego ich podbicia. Z nad ranicy rOlSyjlJd.j, d. i. Grudnia.

W R08s)'i Ukazem niedawno temu wydanym csu dułby W'o;lkowtSj na to lat zredukowany &ostal. Waine to w .kutkach swoich dla Bossyi postanowienie ma mo:i.e It)'cznośt & znieaieniem konweni kartelowtSj.

Francya.

Z ParyŹ8, dnia 10. Gruc:1nia.

Powracaiąra peryodycznie pogloska o zblii.ajijcem się przesileniu minisleryalnem ponawia się także i w tej chwili. - Powlada;Q nawet, że już dwóch członków Ministeryum, w przckonaniu o 6wym bliskim upadku, przyspasabia sobie wygodne mieisca odwrotowe w SiJwie kasaacyjnym. Jedynem sapewne źródłem wszystkich tych gadanin. Jest niecierpliwo,śt osobistych współzawodnak.ów teraźniejlzego gabinetu, któl"Zyby po dluglem oczekiwaniu znowu przy stole ministeryalnym usioljśdź pragnęli, i którzy SiJdziJ. ze vr m" wiajiJc w publicsnośc! bliskość ziszczenia. już krok stanowczy naJ'rzód ucz)'nili. Zaraz na pocz,tku poaiedaeme zam)'ślaJ podobno wydać Miniateryum wielką parlamentarną bitw" Obrady nad adrellSm odpowiadającym na mowę od tronu, nastręczyłyby na;lepszij do do tego aposobaośc:, ale nie pewną Jest rzeczą, czyli obece posied.zeni mową od !ron.u zaaione zostanie, pomewaz rząd zdaje su; tylko POczytywać je za dalszy ciąg pn..rwane"'o w tYlD roku letniego posiedzenia. Przeci, takiemu zapatrywaniu się na rzeczy. po wsta;ij przecież przeciwnicy Ministeryum bardzo zapalcywie. Do ich iawnyh 0.rganów naleźy takze P I' e s s e. który dZiennik odegravvuy już dość dW,uz.nacznij r?le; wzglęem Ministeryum Soult (:tulZotowskl,ego, całkiem siC; teraz od niego odstrychnął. I) r e lIS e doma"a sili mowy od tronu, ponieważ gabinet ob:wiązany jrst nasręczyć. nowym Izbom .posobno.Ść do ustalenia zdania wrgo.o panując.e; pohtycr. Przeszłe krótkie posiedzenie mialo tylko na ct'łu uporządkowan!e sprawy regenl'\'jnei. (oppozyc:ya zr1;ekła SIl} tylko w mniemaniu, że jej puy powtórnem zwołaniu parlamrntarniJ bilwc: wydadzą, o.gól.ny(;h polityrznych obrad. p r e s s e znaJduje nawet w słowach' mowy. jaką Król przrszle posiedzenie zagaił. birtirc:_ ryd!lej spos_bności do zbadania t-ale, polityki mlmstrryalne,. . Xiijię - I..igne. Poseł beli;ski przy dworze francu7.kiml przyirno'Wany bvl wzo,raJ pnez Króla na uroczystru po.łuchanlU I wręczył mu iwe ,Iiity wierzytelne, . Po pluniu przyjmowała go Królowa )lJkQ tez Xlijzęta I Xiężniczki krwi kró!ewa"IC. .

Większa część tutejszych hbearałnych I rady.

kalnycb dzirnników. broniących dotąd stanowczo sprawy ł:sprtery, _ odw6ci/a się od nie"o na wiadomO!;ć, że Istotnie o bombar do:'aniu Barcelony zamyślił. N a (i o n a I, któ. ry po rar. pier\'\"zy powsania ludlł n;e pochwala, poniewaz to przel Esparlerzewy_ mierzono. powrlłc, za pur$.zym w}'I'trzał..m s daial do swoich awOleJszlch s)'mpll_ tyi i w I)II'stc;puląryrh wyrazach przeciw SWmil dotychczasowemu ulubieńcowi powstaje: .Spodziewaliśm) się, ił- pmiarkowani i mij drość nad zacit;tpścią. iołdc'W'a s",:yIZłwo odniosą. Ale rzrcz miała 511'; JnaC'ZJ, I poper_ niono hanił-bnr głup6twO. paląc IIIIa8to I przywoząc cał1) luaność do ostałeczności. Re(:;ant nil) JDial ai dostateczne; wieloś«:i Im.łu, ani tęgoścI carakter, do WZnlealrrua .ię do J;)t.3tronnośtl naczelnika past,,!a. Uatęguje 011 .daniu Generałów swoich I z Katalończyk1mi' po nieJ>rzyjaciclsku .iC; obrhodzi. Jakikolvviek być ł'ł;Ioie _\'parl"i, mblllrdowa_ nie o'vo pozostame jako c:zyn dZikiego wandalizmJ.l niegodnych wiku naS7.ego gwal.tów. W' rocznikach naszych, I okropna odpowledaJlO

'826ność zań spadnie na głowy sprawców tegoż.. Kon i ty tu c yo n i s ta, którego ścisłe zwiijzki z poselst'W'em hiszpańskiem nie Sij tajemniclJ, powiada: .Wszystkie niemal dzienniki potępiajij dziś postępowanie Esparlery. I my równie. jak inni nie j..ałeśmv w cłlęci pochwalania bezuiytecznych 8waltów; lecz dla godnego ocenienia wypadkóvv, pirw je dokładnie poznać wypada. Depesze ani słówka nie wapominalą o przyczynach, które bombardowanie vvywołalj; a ważniJ przecież byloby rzeczą vviedzieć, czy z strony rokoszan jaka zaczepka nie nastąpila. Espartero był postanowil rokosz przytłumić; ale dał '>n nadto wiele dowodów umiarkowania i zdrowego rozsądku, ażeby przypuścić moina, ie dla zabawki tylko kazał dawać ognia do miaata, będ'lcego już w pewnym wzgllidzie w mocy ;ł-go. Wcznrat sprowadzono do warntalu rzeźbiariki"go w Luwrze gin marrimrowy z Wioch, ważący 14.000 kiloramóW'. Z ni..goto wyrobić maią posąg Xi",cia Orlea/hki..Do dra hby Parów. Umiesżc:1.ona w gazetach brlgiiskicb wiadomość, ic terainie;szy N unc}lJsz papi..ski, 1\10n. signor Fornarf, ma być od łamf'cznego dworu do tutejs7,rgo prsionYJ- lest prawd:.:iwa. Na początku teg.o tn:odnia jui otrzymal terainił-iszy Inlernuncvusz. l\Ionsignor l;aribaldi, z RZ)'lIIu !Jrzędowe 7.awiadomienie o mianowąnJlJ siebie Arcybiskupem in partiLus in fidelium i następq księdza łornarego. Przesad zenię 'ego ostatnieo z stoprliem Nuncyusza papics"ieo pJ'ZY dwol.z" naszym. mocno zajmuje uwagę tutejszl'go Ciara d)'plomatyzne80, Watykan za'W'sze sic; domagał, aby przy dworach katolickich Nunr:y'szowie jf'go za\'Vsze przed Posłami inn)'rh morarslw pierwszeństwo mieli. Z łegoto wlaśnie powodu powstał oi"daY"no - tf'(lłU spór e'Jkielalny mit;dzy l3ięd7.cm Forfjarim a I\1;łr p rabią df' [łum'grry-, tlJlej!lzoslronnJl posrem '\1\' 8ruxelli, który W rt.araklerzf' swoim iako lJosel familijny pier. ""s1:ń,twa prLJ!d Nuncruu..m papiekim ią.

dał. Rl,.,d bf'lgijski ośvnadcz)'ł sit; przecirż za kłliędern Fornarim, i dwór tu;lcry:ski nie uh. rał sit; h)'n3jmnie; na to. Za czaaó'W n5taura£fi L}'lo tal.i.. podoLne dyplvlnatJczne urz.,dzenie na dworze luiłerrjskilD. Gdy po rewolucyi lipcowe; w OIiejllce Nuncyusza rzymskirgo tylko Internuncyusz w)'$tąpił. wte. dy Hrabia Appony, Poseł austrya,'ki, Jako najdawniej w Paryźu 1\TierzyteJniony reprezntan' pier..-szego ut;du, najltal"6zy pomiędzy tut..jzem cialern dvplomatyczneOl przy każdej sposobności uroczysIej w imieniu twoich kol. leg6w Slos zabierał. Pytanie teraz, czy nowo

... kiemu księdzu Fornaremu, pierwszeństwo przyzane będzie. Chętnieby uniknięto takiego sporu eł)'kietillneo, i jak głolzą, tyle iuż dokazano u kaię.łza Fornarego, źe dopiero po Nowym Roku urąd swój przy nanym dworze obejmie , bo aż do tej chwili niepodobień słwem jest porozumie': sic; w lej mierze & dworem rzymskim i wiedeńskim. Z dnia t1. Grudnia.

Rząd od dnia wczorajszego o Barcelonie nic nie ołosił: twierdz;; wszelako, że drogą teleraficznij bardzo zalmujące nowiny odebrał. GłoSlij, źe Gemtrał van Haten wszyatkich członków ostatniej umiarkowanej Junty, oraz Biskupa, który w najlt'psz)'ch zamiarach na czele ići stanął, arl'sztować kazał, aby ich poMm stawić przed Sql; wojenny. P. Guizot konsulowi francuskiemu w nar.

c:elonie, Panu Lessew, pismo presłał. w którem mu pod względem postępowania. je_go przy o!'tatnich wypadka('h w Barcelome Jak najwil,;ksze orldaje pochwały. . Hr. MostoW'ski Tadeu!lz, megy' Senator i minister Królestwa Połskieo. W pomie. szkaniu swojem wiejlókim W BiJlancourt życie zakończył. Hiszpania.

Z Barcelony, dnia 5_ Grudni.. Bombardowanie zacząwszy .it; dn. 3_ o godni nie 11 przed południem tegoż dnia po pół. nocy ustalo; 800 bomb i kul 110 mialita rzucono. Zrz:jdzonej przez to u.kody jeszcze ocenić nie moina. Dn. 4, ze7.wolił Generał Kapitan \"an Halen na termin szt'Ściu godzin tlla rozbrojenia roL:oszovvauei milicyj narodowe;; co gdy sif,2 ata lo. miasto si.. na laskę zdalo a van Halen dnia 5 wszedl do Harcelony. Wydal natychmiast proklamacyj.;. w której 'Wyraża, źe po pokromif'niu nalohydnit'jsu.oo buntu .Ia :wykorzenienia do szcZC:1U ducha anarchII, I dla ukarania popelnionych zbrodni, następujące 'Wydaie r07.porząrlzrnia: '> Rarcelona poo.tanie w stanie oblęienia, oopóki okoliczności tego w)'m 3 gać będą; 2) Cala lIIi1icya narodowa W"szelkiego gatunku bron: zO!".aje 7._inil,;tq dopóki reorganizac}':a jej ściśle podług przfpiaów prawa nie nastąpi; 3) W s,.lka broń i przedmioty wojenne rzeczon}j milicyi , oraz w8zelka z magaz)'nów rządow)"ch porwana broń -i inne rządowlJ wł.as no6 . cią bęJąre przedmioty "" dągu 24 godzin po ogloszeniu tej proklamacyi mJJszą być do twierdzy Ataranas dostaV\.ione. 4) Kto po upływie terminu F07.kazu tt'go nie wypełni, zostanie rozstrtelanYID. 5) Kto o ukryciu broni W doł827

mu jakim dooiesie, otrzyma 10,000 rpaló"" ngrody, które płacić ma albo ten, u którego broi\ tę znaleziono, albo jeżeli nie ma iadnych funduszów, mie8zkar'lcy te; dzielnicy miasta. 6) Mieszkańcy Baacelony powinni więc wszelką broń parną i inn" każJego rodzaju, ('hociażby byla ich wlasością, w przeciągu dwó'h dni wydać. Jeże" wladza uzna st6sowną bron Ił: niekt6rym zostawić, tedy w tym ceru poświadczenia wydane zota"ą. 7) Kto rozkazowi temu zadość nie uczyni, ulegnie karze ł 10000 realów, z których polowa na pokryr.ie kosztów wojem,}':ch, a druga na wynagrodzenie donosiciela obra('aną być ma, 8) Konie, ekwipaie, łlprzęty, pieni"dze - dość wszysłkie iołnier-zom odebra"e przedmiot}" maji} byt niezwlocznie im .zwrócone. 9) Ktokolwiek odtqd kradzież albo laki inny występek przecIw publicznemu porządkowi popełni, śmiercią karany będzie. 10) Tuszymy sohie, że wojsko i obywatelstwo Barcelony wypadki nieszczęsnej pnelzlości w zapomnienie puszczą i jako bracia "vzajemnie się u5ciskajq, W l O C h y.

Z R z y m u, dnia 5, (;rudnia.

O kradach kości"lnych z RosaY1ił nie iemy me pcwneo. Hr. Potemkin z Ankony tu znowu powrócił. Zwalając na ciągłe nieporozumienie między 1\zymern i Pelersbur. iem sdi;imy, ie odwiedziny Xięstwa Leucht..nLerkich nie Si! do pra." dy l'od..Lne, dla tego tei znakomite tu przehywajqce rOl;syj-kie familie do Ankony się wybit'rają, aby Wit'!. Xięinie tam swoje uszanowanie złoźyt.

Turcya.

Z Konstantynopola, dnia 21 Listopada.

Nikola I\Jurad, znajomy ..Jepułowan)' Maro.

nihhv. d, 19. m. b. u Sari m Efendego miał po. siUt-hanie. Wręczyi ministrowi pismienr.y akt duty'z;,cy zasmucają.-ego połQźenia ludności LiLanu _ odk.,d surowe środki Omera Ba. !IZ\' i eraskiera ,,"'szt'lkie węzly przyjatni mil;:dzy mą rozdarl)", fZ;,d kratowy calkit'm zniu('zyly, . i nif'hezpieczeństwo, podejrzenie i bezp'a,,!'a wszr;dz;e ro.zserzlry. ":Jurad B('y w plSITne tem dowodzI, &e tylko mianowanie Xil,;c.i z ro.dzny . Scahab, r9o,milJ na przyszłosc podaje I mieni b)'ć Emma, syna Heschin, najsodni"js7.pn rorlziny tćj czlonkiem. !:ja. rim Efendi przyjąwszy laskawie deputowanego Maronitów, oświadczył mu, ie sprawa ta wkrdtce będzie uratWlona, . źe wazelako pnrd jej zalatwieniem narady z Mustafą IłalSZij ieS&ce Si) nieodbicie potrzebne. Na zaiutrz Murad Bey podnbn, deklaracYę podał posłowi Anglii, który. s 8W' 'trony posłów Francyi, Austryi, Ros.yi i Pruss do siebie b)'1

,.

zaprosił a ws,.)'sc)' ci reprezentanci uchwalili oltatnię podał energiczną notę Wysokiej Porcie i załl)dat od nij 8tanąwczej odpowiedzi, aiali apraw Libanu 8tósownie do wynurzonych przez mocarstwa łyczeń ul"Zljdzlt gotowa, czyli tei nie. Ukazanie aię pOiła ROI.y;akiego na tę; konferencyi i wspólnośt trgo postanowienia polega na nówych instrukcyach, które pOleł rOlsyiski onegdaj dopiero z Petersburga otrzymał. Tenże goniec erzywiózl tl własnoręczne pismo Celarza Mlkołaia do Sułtana, które Pan Buteniew iutro na dozwolonem mu juź posłuchaniu J. W!sokości wręcżr. - Przyj!;ło tu znowu trzech Chrześcian wiarę mahomedanskiJ, t. ;. oficer 1Juński, Włoch jeden iWoloch.

Chosrpw Basza wprowadzil 8ię w tych dniach do palacu .wego w mieście; z tef;o ",'noszą. że v..krótce obejmie znowu &wój urząd. Redaktor dziennika Smyrneńskiego układa się z ministerstwem tureckiem o wydawanie tu nowego dziennika.

-- -

Rozmaite wiadomości.

''-- - Z Poznania. - Tygodnika literackie,;o wyszpdł .IW 47. i 48. zawiera: Poj!;cie relormy historycznej i jej koniecznośt. Ognia. pouy. pr. Romana Zmorski..go. Spie""ka chropska i PrzegliJfi nowornczmka demoItr.tyczneso przu JuliI,; WOJko'Wsk.,. Korre.pondencya z 8erJina (dokończenie). O wy.

gnaniu Rolesł8wa II. po zabiciu Św. taniaława; lilt do redaklora o slylu t:zaykowskirgo, W oycickiego , Kraszewskiego, Krasińskit'go, Słowackiego i t.,J. Doniesienia (Zdanie P.

Zap, O hisa. lit. pol. Wiszniewskiego.) Wiadomości z Węgier.

011 Bed""CII'.

Redakcya up,'asza szanownego nadelacza wierszy X, Z........" ieLy iei donieść raczył, gdzie mil&ka albo obf'cnie pnebywa.

PATENT SUBHASTACYJNY.

Nieruchomości W"'Pan isrodzu pod licz.bą t., 3 i 8, b. poloione, do 6ukce8sorów Leonarda, Julii J07.efy Prowydencyi. HipoliUa i 1Sepomuceny Ur. Droszewskich naleiące, na 16,892 Tal 5 sgr. sądownie otaxowane, mają byt w drodze woln';j 8ubhastacyi w terminie dnia 1. Lipca 1843. W miejscu naszych posiedzeń sądowych na;"icj daj,cemu 'przed.De, do czego pOliedzicieli i zdolnych do zapłaty niniejszm z lem nadmienieniem zapozywają się, ze codzienni", w nasze; Resistraturze wykaz hipoteczny ztax i warunkami przeirzane bft mogą. WiJgrowiec, dnia 29. LIItopada 184'2.

Król. Pruski Sąd Zif'msko-mie;ski.

DONIESIENIE.

Wy.okiej Sslachcie i Szanownj Publiczności dono.zę uniżenie. ił. na nadchodz'lce święto Bołego-Narodzenia op. trzon jest we wszelkieso gatunku zegarki w,Ysładzone i uregulowane; podejmuj.. lię takze naprawiania WIZelkich zesarów,zegark6w i utworów muzykalnych, :przyrzekajlJc skorą i rzeteln'l uslugę. Poznań, dnia 19. Grudnia 1842.

Wincenty Andrze;ewski, zes.armiltrz, w Hazarze. · O · Na nadc!łOdz.,ce 'więta BOŹPf;o Narodzenia poleca liC; handel strojów i plod6w kunszłu W. Ba'''ow.Ił'ego na ulic)' W rocławskiej Nr, 19. doboreul nainowszych stro. jów damskicb, jedwabnych kapeluszy i kapot od t Tal. 10 Igr. do 8 Tal.. balowych ubra() na głowę, c2.ypków ozdobr.ych i rannych od 15 sgr. do 12 Tal., marmot. harb, kwiatów, rękawiczek, prawdziwiJ wod., kolińlJciJ, nader pi..knemi i taniemi robotami salanleryjnemi tekturowemi i tekami; najnowszemi litografiami, litochromiami, obrazami olrjnerni, pozlocistemi listwami, aparatami do olejnych miniaturowych i guaszowych malowań, akwarellą zwaną A'luurell-honifarbeTl, ansielskiemi, francuz.kirmi i prawdziwt'mi nirmieC'kiemi pudelkami z. tU8zami i muszlami, !arbami pastełowemi, kredami, uxternami do 8,kic, pię knej roboty przyborami i Itućcawi rysowniczerni , trójkątami, liniami, aztelugaRli do składania, ł1fbami suchenai i W pęcłlerzynach, pędzlami, papierem do rysowama i t. d. 'Wszy. slko w najumiarkowaliszych cenach.

1

£en)' łar50we w mieści. p O Z N A N J V. Unia 16 Grudni.. ltH2. r;szenicy &ze e Zyta . dL .

Jęczmienia dt. .

Owsa . dt. _ Tatarki dL . . .

Grochu . dt. . .

Ziemiaków dL. . .

Siana cetnar .

Słomy kopa. .

Masła garniec .

: : . . i I - I :! . - 22 1 - - 22 1 6 ..16-110: I : il1 I : I ] I . . 6 20 , - 6 J 21. . . , 2! 5 - 2 7