, JM 295. w Srodędnia 17. Urndnia 1845.

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1845.12.17 Nr295

UpIiii __ iIi 1iiIIiIDi1iI -.

A myli p

1?

Nakładem Drukarni Nadwornej 11*. IIecKe2u i Spółki. - Redaktor odpowiedzialnyJl Dr. J. Kyminkieuiez.

Mio czytelników gazety.

z kończącym się czwartym kwartałem przypominamy, ii prenumerata ćwierćroczna dla tutejszych czytelników wynosi 1 Tal. 181 sgr.; dla

M*o»t»ań, Unia i3. JI] f t« <I śt i a.

Dla przewodniczących po sekeyach (okręgacłi) Towarzystwa ku wspieranin ubogich i biednych w mieście Poznaniu, wydaną została od Dyrekcji towarzystwa następująca instrukeya: Instrnkcya dla przełożonych o kręgówy cli) towarzystwa liii w s p i e r a n i u u b o g i c h 1 b i e d n y c h w P o z n a n i u . . 1. Przełożonym okręgowym porurzom' jeR przez Statuta w Ogólności, wpóloie z członkami Towarzystwa urzeczywistniał' cele towarzystwa przez bezpośrednią i osobista styczność, z ubogimi i wsparcia potrzebującymi, i we wszystkich interessach towarzystwa, służyć dyrekcyi za pośredników, przez Których taź pozostawać ma w ciągłych, iywych stosunkach z człpnkarni towarzystwa i pod ich opieką stojącymi ubogimi. Te względy zechcą panowie przełożeni okręgowi podczas swćj działalności mieć zawsze na oku, a szczególniej w stosunku do członków towarzystwa zawsze na to baczyć, źe ich działalność jest wolną i nieprzyniusową, i nawet takową być musi, jeżeli czegoś pożytecznego po niej spodziewcć się może. . 2. W ogólności należy do zakresu działalności przełożonych okręgowych: a) dalsj.e prowadzenie list członków respect. sekcyi towarzystwa: h) prowadzenie list ubogich w swoich okręgach; c) dokładna wiadomość o' stosunkach wspieranych lub mających się wspierać osób, przez osobiste, lub przez członków towarzystwa przekonanie się: d) kierowanie obradami okregoweini: e) przekazywanie ubogich pieczy wyznaczonych członków towarzystwa; f) przyjmowanie wiadomości i wniosków od członków towarzystwa: g) ciągła kommnnikacya z dyrekcyą towarzystwa i miejskiemi władzami ubogi&; h) wykonywanie szczegółowych poleceń dyrekcyi. . 3. do a) W li stach członków towarzystwa, mają być dokładnie podane, nazwisko, stan i miejsce zamieszkania każdego członka właściwej sekcyi. Jeżeli jakowy członek przeprowadzi się w inny okręg miasta, tedy obowiązkiem jest właściwego przełożonego okręgowego, skoro o tćm poweźmie wiadomość, natychmiast dyrekcyi donieść. Gdy do przełożonych okręgowych zgłoszą. się nowi członkowie, chcący do towarzystwa przystąpić, należy zaraz o tern donieść dyrekcyi, wyszczególniając składkę do jakiej się zobowiązali. Sciąganiem do kassy towarzystwa składek od członków, zatrudni ?ię dyrekcyą. . 4. do b) Potrzebnych wiadomości do prowadzenia list względem ubogich, mają sobie nabywać panowie przełożeni okręgowi w części pod ręką od miejskiego dyrektoryum ubogich i deputacyi ubogich żydowskiej korporacyi, częścią przez wzajemne udzielania się ustne członków towarzystwa, i przy sposobności nadejścia wniosku o wsparcie. Przełożeni okręgowi zechcą mieć staranie o poprawienie list przy wydarzać się mogących zmianach mieszkań przez ubogich. Dyrekcyą zażąda zakomunikowania ich od czasu do czasu, dla porównania tychże ze swoją listą. Członkowie towarzystwa mają być uproszeni, aby przełożonemu właściwego okręgu, każdego czasu natychmiast donosili: skoro ich osobistej pieczy oddani ubodzy, do innego okręgu się przeprowadzą. Do prowadzenia nadmienionych list, dyrekcyą udzieli przełożonym okręgowym stosowne formularze. . 5. do e) Przekaznjąc ubogich pod osobistą pieczę pojedynczych członków towarzystwa, wypada życzenia ostatnich, o ile się da, uwzględniać. każdy ubogi bez wyjątku, nad któ(rym pieczę towarzystwo przyjmuje, powinien być oddany pod opiekę wyznaczonego członka towarzystwa i nazwisko tegoż członka ma być w listę ubogich zapisane. Jeżeli członek życzy sobie wziąść pod swoją opiekę, albo w niej zatrzymać ubogiego, który winnym okręgu mieszka, natenczas musi o tćm donieść właściwemu przełożonemu okrę-. gnwemii. £. (i. do f) Przy użyciu pieniędzy, które 5<. Q. Statutów do dyspozycyi przełożonych oksęgowych mają być oddane, koniecznie na to musi być miany wzgląd. aby tylko chwilowej gwałtownej potrzebie w takich przypadkach zaradzać, gdzie czas uicpozwala. albo domagać się w przó 7 dy pomocy miejscowych władz ubogich, lub też przyzwolenie od dyrekcyi towarzystwa wyjednać. Służyć jednak ma za prawidło, że kassa towarzYT stwa tylko tam przychodzi w pomoc, gdzie wsparcia od miejscowych władz ubogich, albo całkiem, albo w pożądanej ilości wyjednać nie można, gdyż fundusze towarzystwa nie tylko na zwyczajne wspieranie ubogich, ale nawet na takie urządzenia i środki winne być użyte, które do tego prowadzić mają, aby z ubożeniu zapobiedz. i;. 7. do g) Panowie przełożeni okręgowi będą z miejskiemi władzami ubogich w takim ciągłym związku zostawać, aby przez ich wspóldzialalnnść. cele miejskiej adminislracyi nad ubogimi, na wszelki sposób popierane bywały. Konununikacya z dyrekcyą towarzystwa, ma się dziać według woli, albo na piśmie lub ustnie, najstósowniej na tygodniowych posiedzeniach w Piątek o godzinie 4. na ratuszu. . 8. Zastępcy panów przełożonych okręgowych, wstępują nie tylko we wszystkie ich funkcje, na przypadek zajść mogących przeszkód, ale nawet mają być uważani jako rzeczywiści pomocnicy, któr/y tam wszędzie współdziałać winni, gdzie siły przełożonego okręgu nie wystarczają, i dla tego powinni zostawać wciąglćj znajomości całkowitego stanu interessów . Poznań dnia 5. Grudnia 1 845 .

Dyrekcyą towarzystwa ku wspieraniu ubogich w mieście, Poznaniu.

Po przeczytaniu tćj iustrukcyi na wczorajszej wspólnej naradzie dyrekcyt i przewodniczących po okręgach oraz ich zastępców, odezwał się do zgromadzonych prezes dyrekcyi imieniem tćjże w następujący sposób: »Przystępujemy coraz bliżej do rozpoczęcia dzieła, któreśmy sobie zawiązaniem naszego towarzystwa dokonać zamierzyli. Dzieło to ma obejmować rozpoznanie całego obszaru nędzy i niedoli klass ubogich, upadającycłi codzień pod uciskiem niedostatku, ma dalej zgłębić przyczyny ich eierpień materyalnych, a następnie obmyślić środki usunięcia już dokuczającej biedy i zaradzenia grożącej. Kto się nad całą objętością tego, co dokonać mamy, chwilę tylko z uwagą zastanowi, przyzna, że to jest dzieło olbrzymie: opasaue trudnościami, na które co chwila natrafiać będziemy, a do których przedewszystkićm należą: szczupłość funduszów, trudność wyszukiwania stosownego zatrudnienia/. jednej, a wymagalności, opuszczenie się, odwyknienie i niechęć do pracy z drugiej strony. Ale moi panowie, tćm silniej od razu przedsięwziąść sobie powinniśmy dojść do celu naszych życzeń i tein bliżej staniemy szczytu przedsięwzięcia, im silniej nas wspierać będą niewyczerpane środki nasze: gorliwa chęć usłużenia bliźniemu i wytrwała cierpliwość w ciągiem opiekowaniu się nędzą i ubóstwem jakoby młodszćm, nieletnićm jeszcze rodzeństwem naszćm. Ludzie potrzebujący wsparcia: mający prawo do współudziału dobroczynności swych bliźnich, których los pod względem zamożności lepiej zaopatrzył, dzielą się na dwa wielkie oddziały, z których pierwszy obejmuje zaś tych z pomiędzy wszystkich na pracę rąk swoich w urządzeniu socyalnćm wskazanych, co przez wpływ rozmaitych okoliczności pomimo chęci i zdolności nie są w stanie potrzebom swoim zaradzić. Że do pierwszego oddziału tylko ci się liczyć powinni, których fizyczne kalectwo, wiek lub choroba obok sierot do pracy niezdolnych stawia, równie przyznamy jak to, źe powinnością jest naszą nie uchylać im naszej jałmużny. Ale dalej darowizna i dobroczynny datek rozciągać się nie powinny, jeżeli nie mają służyć za źródło moralnego opuszczenia się i zepsucia ludzi. Węgielnym kamieniem, na którym dobry byt ziemski wszędzie i zawsze się wspiera, jest praca. Skromność i rzędność w wydatkach, moralne prowadzenie się i uczciwe pełnienie swych powinności w exystiijacyeh socyalnych stosunkach za nią dopiero nattępują, na niej się jak na opoce wspierają, całkiem niczćm są bez niej. (idyby ta klassa ubogich, którą drugi obejmuje oddział wskutek lepszego, jak dotąd odbiera, socyalnego wychowania pokochała pracę i rządność gospodarczą, jako jedyne i najpewniejsze źródła swych skarbów, gdyby w niej chęć do pracy zrosła z chęcią wygodnego życia na ziemi, która nam wszystkim mniej lub więcej wrodzon a, - ale nie dosyć na tćm, gdyby urządzenie stosunków socyalnych, kiedykolwiek w taki sposób załatwione być mogło, że każdemu i w każdej chwili nietylko dostateczną ilość pracy dostarczy, ale zarazem tak ocenionej, ze wymiana zapłaty wystarczy na wygodne utrzymanie pracownika, natenczasby wszelka nędza znikła od razu zpośród ziemskiego świata Nie byłoby nędzy na ziemi, a każdy człowiek poznawszy wartość niezawisłości od zewnętrznych stosunków, jakąby mu natenczas własna praca zapewniał a, doszedłby naj krótszą drogą do uczucia własnej godności, tćj najwyższej potęgi naszej duszy, której dotychczas ani religia, ani mniemana oświata wywołać nie potrafiły. To co w poprzedzającym okresie, jako treść życzeń przyszłych urządzeń społecznych do uszczęśliwienia rodu ludzkiego jest wyrażone, to czego niedostatek w obecnej, w której żyjemy chwili, jako najważniejsze źródło zubożenia klass pracujących uważane być powinno, to właściwie natchnęło nas wszystkich, którzy towarzystwo dobroczynności składamy, ażeby wiążąc się wspólnie czynnym udziałem urzeczywistnić błogą opiekę. pod której zasłoną lud pracujący dojść musi do przekonania, że dobry byt na tćj ziemi, oparty na pracy i stósownćm wynagrodzeniu onejże, tylko samemu sobie zawdzięezyć powinien. Oto ogólna skazówka jednostajnośri naszego postępowania, oto cecha którą się działanie towarzystwa ocbśnatzai powinny: W każdym szczególnym przypadku starać się zbadać przyczyny już istniejącej lub zagrażającej nędzy a zbadawszy i usunąwszy takowe, starać się, aby praca i moralne prowadzenie się zasłaniało od nowego upadku. I pieniężne wsparcie, jeżeli bez użycia onego (czego w początkach działania naszego nie unikniemy) obejść się nie będzie można, tylko w ten sposób szafowanem być winno, aby grosz na nie obrócony w pracy się mnożył i dochody biednych z ich pracy powiększał. Im więcej członków czynnych do towarzystwa przystąpi, tym praca ogółu więcej ułatwioną zostanie, wiele to bowiem zabiegów i mozołu wymagać będzie, zająć się szczegółowo opieką W myśl, co dopiero krótkiemi wyrazami skreśloną. Ale praca la tym dokładniej wykonaną zostanie, tym większe dla ogółu przyniesie korZYSCl, im bardziej pojedynczy członkowie czynni przejąć się będą starali duchem, który to towarzystwo utworzył, a który bynajmniej nie chciał zrobić nas jałmuźnikami daru publicznego, ale prawdziwemi opiekunami klass pracujących, które pod wpływem nieprzyjaznych okoliczności same sobie rady dać nie są zdolne.

Instrukcya mająca służyć za skazówkę postępowania przy wykonaniu myśli dobroczynności, która całe towarzystwo ożywia, przedewszystkićm do tego ma zmierzać, ażeby czynnościom naszym nadać pewną formę jednostajności ułatwiającą i wykonanie pracy i przejrzenie jej skutków. Jak w pojedynczym danym przypadku postąpić, to naturalnie rozsądzeniu członków czynnych zostawione być musi. Chybić naszego powołania nie możemy, jeżeli nam ciągle przewodniczyć będzie pamięć na to, że czynne działanie nasze ma stanowić nieustającą opiekę ku polepszeniu losu klass pracujących opartą na uznaniu prawdziwego szacunku ich pracy. JIaK wszędzie tak i tutaj najtrudniejszym będzie początek tego dj.iela.

Doświadczenie za czasem nauczy nas co stanowić będzie najważniejsze przedmioty bez których uwzględnienia przedsięwzięcie nasze uskutecznić, się nie da. Niektóre z nich tak przecież są ważne, że się zdają stanowić jądro naszych zabiegów i dla tego już dzisiaj uwagę naszą zajmować winny: i. Przedewszystkićm tu należy wzgląd na domowe i elementarne wychowanie dzieci tych klass, nad któremi opiekę braterską ustanowić sobie zamierzamy. Od niego bowiem zależeć będzie cała przyszłość ich nowej generacyi. Co się ma zrobić z calćj massy tych dzieci, co obok fizycznego niedostatku zapatrują się co dzień na zły przykład rodziców, zaniedbane moralnie przywykają do żebrania i nabierają złych nałogów, które z ich wiekiem w przestępstwa i zbrodnie wzrastają? Tam pierwsze źródło wszelkiego nieszczęścia. Zapobiegną mu szkoły ochrony - szkoły elementarne

przytrzymy waniam dzieci do stósowTnych zatrudnień, a w swym czasie oddania na rzemiosłem. 2. U siłowania do odprowadzania od niewstrzemięźliwośi w nadużyciu trunków. 3. Pouczania gospodarności w wydatkach z ciągiem zwracaniem uwagi na korzyść odkładania oszczędzonego grosza na przypadek przyszłego niedoboru, i oddawania go do kassy oszczędności.«

WIADOMOŚCI KRAJOWE.

B e r l i n . Exkomunikacya wyrzeczona na duchownego tutejszej gminy nieniiecko-katolickićj, Roberta Brauna brzmi jak następuje: My Aloizy Józef, z miłosierdzia Bożego i Jaski stolicy apostolskiej arcybiskup pragski, -książę tćj stolicy czeskiej, diecezyi lwowskiej, Misnii i Regensburga, legatus natus, prymas królestwa czeskiego, z domu baronów von SchtCn K na Kitzingen i t. d. i t. d. naszemu ukochanemu duchowieństwu i wiernym hrabstwu Glacu nasze pozdrowienie i błogosławieństwo! W" moc nam udzielonej jurysdykeyi hrabstwa Glac i według zasad kościoła exkoinunikujemy byłego duchownego i kapelana w Habelschwerdt, Roberta Brauna, jako odpadłego syna kościoła wyłączamy go ze społeczności wiernych naszego świętego kościoła i pozbawiamy go z otrzymanych święceń i łask mu udzielonych przez naszą biskupią jiirisdikcyą, w imię trójcy przenajświętszej, Boga Ojca, Boga Syna i Ducha Świętego Amen! Módlcie się, żeby łaska Boża doprowadziła go, póki czas, do poznania swych ciężkich grzechów i żeby zgorszenie ze swego odszczepieństwa powstałe naprawił! lIan w naszej rezydencyi Pragskićj. Aloizy Józef. Z wiarogodnego źródła dochodzi nas wiadomość, iż nędza z niedostatku najpotrzebniejszych środków utrzymania życia pochodząca, dochodzi do najwyższego stopnia w prowineyach nadbałtyckich i królestwie Połskićm. Cesarz przeto miał wyznaczyć miesięcznego wsparcia na każdy miesiąc dla każdego nieszczęśliwego chłopa 2 ruble srebrem. Lecz urzędnicy płacą tylko Y rubla, a z dwóch każą się kwitować. Duchowieństwo greckie korzysta z tćj wyrastającej nędzy i przeciąga na wiarę grecką masami lud prosty za drobne wsparcia, które im rząd na ten cel dostarcza. Szczególniejszą jest rzeczą, że żadna kobieta nie da się uwieść namowom popów i dla tego mnóstwo dzieci pozostaje beż chrztów, których ojcowie zostali wyznawcami greckiej religii, a matki pozostały wiernemi wierze katolickiej. Osławiony swym systematem moskwicienia TwaroIT popadt u cesarza w niełaskę i dla tego zmuszony zosta! prosić o uwolnienie od służby. W j ego miejsce ma zostać mianowany ministrem oświecenia książę Grzegorz Wolkoński.

B e r l i n, dn. 6. Grudnia. Śmierć pierwszego prezydenta tutejszego sądu nadziemiańskiego pana Buelow, który jako mąż prawy i ze wszech miar godny od wszystkich był poważany, zajęła Wszystkich wielce, przez nią bowiem zawakowało ważne bardzo miejsce, na które opinia powołuje wielu, którzy są reprezentantami albo przynajmniej zwolennikami pewnych stronniczych zamiarów w czasie naszym. Głoszą za pewne, źe teraźniejszy prezydent senatu w sądzie głównym apelacyjnym, pan Kleist, wstąpi w senacie instrnkcyjnyin jako pierwszy prezydent w miejsce p. Buelow. Wieści jednakie, że prezydent sądu w Greifswald p. Goetze, urzędnik, który już od kilku lat przy wszelkich zachodzących zmianach ważną gra rolę, obejmie miejsce p. Kleist, podobnie są fałszywe jak wiadomości, źe tenże jest przeznaczony na prezesa mającego się tu utworzyć iiadkonsystorza. Ze władza taka centralna dla wszystkich konsystorzów prowincjonalnych ma być utworzoną, któraby w sprawach duchownych i szkolnych stanowiła wyższą instancyą, to zdaje się żadnej nie podlegać wątpliwości, ale ponieważ po większej części nie zaprowadzono jeszcze dotąd konsystorzów prowincyonalnych, utworzenie więc iiadkonsystorza zapewne się zwlecze jeszcze na czas niejaki. Prezydentem konsystorza w obu Marchiach ma być podobno p. Bethmann-Hollweg. w prowincyi pruskiej zaś prezydent sądu głównego p. Gerlach. Berlin, dn. 11. Grudnia. Powiadają, że minister spraw duchownych powołał do siebie duchownych, którzy chcieli przeciw rozporządeniu zakazującemu brać udział w protestacyach duchownych i nauczycieli, publicznie wystąpić i zaprotestować, i napomniał, aby tego nie czynili. Zapewne więc ustąpią woli ministra tutejsi duchowni. W rozmowie z ministrem mieli oświadczyć ci duchowni, źe oni rozróżniają w rzeczach religijnych urzędnika od człowieka. W dawniejszych protestacyach oświadczali się nie jako urzędnicy, którym łatwo zacytować ap. l.ukasza lub Jana, lecz jako niepodlegli ludzie wypowiedzieli swe wewnętrze i szczere religijne przekonanie. - Process toczący się od dawnego czasu miedzy tntejszemi Radziwiłłami z jednej a spadkobiercami księcia Anglista z drugiej zapadł wyrok w pierwszej instancji na korzyść drugich. Chodzi tu o brylanty pozostałe po matce zmarłego księcia Augusta. Radziwiłłowie teraźniejsi są wnukami spadkodawczyni. Przeciw Radziwiłłom występują, rodzina Waldenburg i Prillwitz. Wartość brylantów podają na 300,000 tal. - Powiadają, że król kazał wpuścić do siebie żołnierza, który utrzymywał iz biście tajemnicy królowi. Rzecz ta mystyczna z ust do ust przechodzi, z początku odesłano żołnierza do lazaretu. Lecz lekarze oświadczyli, iź on nic cierpi na pomieszanie, zmysłów. - Liczba rzeźbiarzy, pracujących na swoją rękę, dochodzi tu 120. Wszyscy mają dosyć zatrudnienia.

WIADOMOŚCI ZAfiIUMCZNE.

Polska.

War s z a w a, d. 4. Grudnia. - W dniu 7. Gmdnia w gmachu resursy kupieckiej odbyły się wybory na członków komitetu. Wybrani zostali na rok 1 846: pp. KoWer Józef, Steinkeller Piotr, N ejbauer Stefan, Alfred Evans, Franke! Antoni i Zelt Józef ze stanu kupieckiego; a pp. Wincenty Majewski, Alexander Kurtz i Jan Żelazowski, ze stanu niekupieckiego.

F r a n c y a.

P a ryż, dii. 7, Grudnia. Umarł w Madires w J ouraine Antoni Ostrowski, naczelny dowódjca gwardyi narodowej za czasów ostatniej rewoliicyi w Polsce. Na korzyść wychodźców włoskich będących we Francyi otworzono składkę w Paryżu. Księżna Belgiojosa podpisała pierwsza 2 O O fr. Spekularye na akcye kolei żelaznych są przedstawione w Democratie paeifique. Tutejszy handel cierpi teraz za pochwały sypane ministerstwu, kiedy plan kolei żelaznych przeprowadzało w izbach. Dwa tysiące wekslowych protestów zostało urzędownie spisanych dn. 1. Grudnia. Pewien rodzaj rokoszu odbył się w banku przez dłużników, którzy płacić nie mogą. Owoż są skutki lichwy i gry giełdowej. Gotówki coraz mniej się ukazuje, obawa znagla kapitalistów do pozamykania swych szkatuł, handel nie posiada zaufania, zaledwie bankierowie przyjmują weksle wystawione na pokaz za dni 6 O , chociażby na nich najpewniejsze stały podpisy, a diskonto z dniem każdym się powiększa. Przezto położenie najuczeiwszego kupca jest zagrożone i każdy pyta. co będzie przy schyłku roku, przy zamknięciu rachunków rocznych, kiedy takie panuje zawichrzenie stosunków 1. Grudnia? W rzeczy samej, powtarzamy, koniec roku, zada cios dotkliwy handlowi we Francyi i przyznać musimy, źe nie masz środka do jego odwrócenia. Chwila ta jnź upłynęła. Ola tego zaklinaliśmy ministrów, aby nie obstawali przy swych biedach, nie poświęcali powszechnego interessu zyskom pojedynczych spekulantów i żeby żadnych nie warowali korzyści bankierom. Doradzaliśmy w tym względzie zbawienny jeden środek, a nim był, oświadczyć bankierom, źe ndiad kraj sam zakładać będzie koleje żelazne i żadnych nie ścierpi prywatnych towarzystw. Gdyby ministerstwo chwyciło się tego środka, niepłynęłoby złoto na kupach złożone u bankierów na zakładanie kolei żelaznych i na lichwę giełdową, lecz wszystko ożywiłoby handel teraz podupadły. Ale ministerstwo słuchać nie chciało rad naszych i nie zważało na obraz nieszczęścia, które spłynąć musiało na handel z powodu przyznania kolei żelaznych prywatnym stowarzyszeniom bankierów. Z całą swą wiedzą przywiodło handel nad przepaść, nad którą teraz stoi. Cmi się mu teraz w oczach i pyta: co mam robić? - Giełda jest to ołtarz, który żąda ofiar, nie dziwmy się ofiarom, które znachodzimy u jej progów. Paryż, d. O. Grudnia. -- Dziś spuszczono w obec króla i jego rodziny, fregatę parową »Chaptal« z warsztatu okrętowego. Ma na sobie machinę o sile 2 2 O koni. Abd el Kader ciągle czyni postępy między pokoleniami arabskiemi. Marszałek Bngeaud czynił przygotowania do ścigania go we wschodnim kierunku, gdyż z zachodu dotarł Abd el Kader aż do Taguine we wschodniej części Algieryi. Generałowie Bedeau i J ussnf otrzymali rozkaz ścigania g o; generał d'Arhouville połączywszy się z pułkownikiem Camon z Medei, mieli zakrywać łącznie z generałem Marey wschodnie prowincye. Zdaje się jeddnak, źe Abd el Kadera o tćm wcześnie uwiadomiono, gdyż tą samą drogą, którą przybył, wrócił w zachodnie prowincye. Generał Bedeau doniósł o tćm w depeszy swej z d. 20. Listopada z Medei, dokąd wrócił pozosta wiając generała Marey w Bogar, Jussuf zaś ruszył w 400 regularnej jazdy i 1100 piechoty za Abd el Kadetem. Jussuf zapewne nie doścignie Abd el Kadera, którego taktyką jest, unikać spotkania i nużyć kolumny francuzkie przez powstania pokoleń na wszystkich punktach. Wyprawa do Teguine Abd el Kadera, lubo odbyła się po] zagranicą Algieryi i tak zwanego Tellu, jednak zaszkodziła b.udz« interesśoni francuzkim, gdyż sprowadziła liczne pokolenia, posiadające mnóstwo jazdy, pod zwierzchnictwo emira; on zerwał handlowe stosunki Francuzów z przymierzeucami w Ksur, w obwarowanćm miasteczku KI Agnat i Ain Mady; on zniszczył stacye pobudowane przez generała .Marey na drodze z Bogar do Taguiny i stanowić miały punkta oparcia dla Duarów arabskich, którym opiekę zadawano nad karawanami z KI Agnat do Medei. Z tego powodu ukazanie się Abd el Kadera na granicy Titeri może sprowadzić powstanie lub utłmnione na nowo podżegać. Rząd otrzymał wiadomość nową z 3 O. Listopada o usiłowaniach do powstania w prowincyi Konstantine. Kalif Abd el Kadera przybył z Rodea, małej pustyni na zachód od B'bKary. Z nim połączyło się pierwsze na tej drodze będące pokolenie Uled Deradszi, potćni przyłączyła się część pokolenia Fled Sultan. Kiedy jednak pokolenie Belesma nic oświadczyło się za powstaniem i pułkownik Uerbillon przybył z 600 ludzi złożoną kolumną, w ówczas cofnął się nowy Bu Maza, a pokolenia przezeń uwiedzione, nie wahały siej na chwilę w poddaniu się Francuzom. Zdaje się, źe te próby do powstania często powtarzać sio będą. Nomadowie malej pustyni zawsze są gotowi czynić wycieczki na Tell i łączyć się z naczelnikami partyzantów, którzy przybrali teraz wszędzie tytuł szeryfów, by wykonywać razie na pokoleniach przychylnych Francuzom. Szeryfowie ci za przybyciem na ziemie francuzkie, obierają nowych kaidów, zmuszają pokolenia do stawiania posiłków dla nich i dla tego podnoszą się w liczbę groźne nam gumy. Wszyscy uczniowie uwięzieni w Sobotę, z powodu pozdrowienia Quineta, ministra Salvandego i gwardyi municypalnej, zostali wypuszczeni na wolność bez wyjątku. Spodziewano się przybycia posła marokańskiego do Paryża na dzień 15. t. m.

Mendizabal miał się w tych dniach udać z Marsyli do Algieru, gdzie chce nabyć ziemie od rządu w- prowincyi Oran nad brzegami szelifn. Mają one zawierać 30,000 hektarów ziemi i natychmiast zakolonizowane w przeciągu roku, sześciu wsiami. Anglia.

L o n d y n, d. 9. Grudnia. - Wielki książę Konstantyn opuścił Plymouth, udając się do Palermo do swej matki. Momin" Post donosi, iż królowa Wiktorya spodziewa się znów połogu na początku miesiąca Kwietnia. Szwajcarya.

Od czasu uwolnienia D. Pfitlera, rząd luccmski zamyśla podobno ogłosij- rjęseiową ainnestyą <<Da więźniów z czasów wypadków kwietniowych. Słychać nawet, że za zdaniem tein oświadczył się także nowy nnneyusz apostolski w Szwajcaryi, A. Mariotti. - W T ostatnich tygodniach wyprowadziło się kilkunastu znacznych kupców z kantonu Lucern do Zuerich. - Wyrok przeciw dyrektorowi domu karnego w Zurich, p. Rot tinger, zapadnie w przyszły piątek. Ma on być w skutek niego skazany na dziesięć lat ciężkiego więzienia w kajdanach. Zona jego chciała sobie niedawno temu odebrać życie, ale jej przeszkodzono. - łczuiuw na uniwersytecie w Zurich bardzo znowu jest mało. Koszta zakładu tego ciążą bardzo mieszkańców miasta, i gdyby się chciano zgodzie na zdanie wielu radzców miejskich, toby go całkiem zniesiono.

ROZMAITE WIADOMOŚCI.

Poznań. - Minął czas dość długi, i milczały muzy. Nadchodzi zima.

Jakby ku jej osłodzie zbliżają się one znowu ku nam, by choć na chwilę z gorzkiego stanu rzeczywistości, wywieść nas w krainę ułudy. - Dobrze, iż są na świecie potęgi na ukojenie strapionej duszy stworzone, inaczej ciężkie m byłoby życia brzemię! Pierwszymi z kolei tegorocznej mają się dać słyszeć młodzi bracia S e n t e k rodem z Gdańska, wiekiem przypominający nam Ladcwskich, ta'entern wedle znawców zdania daleko ich przechodzący. Jeden znich liczy lat 13. drugi 15. Są to więc talenta jeszcze w zaraniu swojego blasku, które pierwszy raz zabłysły w Toruniu a obecnie mąją okazać się w całej świetności w Poznaniu. Twierdzą pierwsi miasta tutejszego znawcy, iż dawno nie słyszeli tyle dojrzałości i tyle dokładności w sztuce, która w tak rychłym wieku kiedykolwiek się pojawiła. Koncert ich ma nastąpić w Środę a bliższe szczegóły o nim zapewne wkrótce W Obwieszczeniach Gazety znajdziemy. li.

OBWIESZCZENI F.. Dyrekcya towarzystwa ku wspieraniu ubo gich i biednych w mieście Poznaniu ma zaszczyt podać do wiadomości Członków towarzystwa i publiczności, poniżej umieszczony wykaz okręgów miasta, jako leź listę imienną" obranych przez Dy rek cyc tymczasowie aź do 1. Kwietnia 1816. r. osób* na przewodniczących po okręgach i ich zastępców, z uprzejiheiri wpzwaniem: aby odtąd wszelkie podania i wnioski tyczące sic ziszczenia celów towarzystwa, do Panówprzewódniczących po okręgach odsyłali. W ciągu następnego tygodnia powołani zostaną od PanóW przewodniczących po okręgach, czynni Członkowie towarzystwa, na obrady okręgowe. w Poznaniu, dnia 12 Grudnia 1815. Wykaz okręgów miasta i lista imienna przewodniczących i respeetive ich zastępców. Iszyokręg. Zachodnia strona Rynku,w środku Rynku będące uliczki, N owa ulica, ulica przed kościołem ś. T eressy, ulica idąca do Franciszkanów, i ulica przed Korzeniewskim, przed Masłowskim i przed Nad-Burmistrzem N aumaneni, a zatem całe Podgórze i góra Zamkowa: X. Prebendarz Grand K e, przewodniczący, aptekarz Kolski, zastępca. - 2gi okręg. Pół n o c n a s t r o na Rynku, ulice pomiędzy Scidemannem i Korzeniewskim, stara Fiyderykowska i plac Sapieżyński, uliczka przed płaceni Kamelarnyin, Wroniecka ulica aż do ora ski ej, wyłącznie tejże: Dr. Preudenreich, przewodniczący, piwowar Key mann, zastępca. - 3ci okręg. Wschodnia część KynKu, ulice Szeroka i Kuteiska, włącznie uliczek poprzecznie!), a wyłącznie ulicy Garbarskiej: kapitalista V e i t, przewodniczący. , kupiec L u d - JI>q K Woli e n b e r g, zastępca. - 4ty okręg.

p o ł u d n i o w a c z ę Ś ć K y n ku: ulica S zk o lna, ulica Wrocławska i ulica Jezuicka z uliczkami poprzeczniemi: Sekretarz ZieinstwaMy n d yc h, przewodniczący, kupiec S z y m a ń s K i, zastępca. - 51yokręg. Nowy Rynek: ul. przed ciemną bramką ku ttybakoin, uliczka przed kościołem "Wszystkich Świętych ku Garbarom i ulica Gołębia aj, do Wrocławskiej ulicy, także ulica Wodna: porucznik T i e t z, przewodniczący, Dr. W i e s z c z o 11 a , zastęp c a. - (i.sty okręg. N o w e Garb ary od ulicy iSilelskicj, włącznie Kolumbia, i mała uliczka ku Grobli: kupiec Leilgeb er, przewodniczący, kaznodzieja S i m o n, zastępca. - 7my okręg. Stare Garbary od ulicy Jiulelskićj ai do młyna Reicha, i rewir około domu Szyperskiego, także ulica przy Schniersteinie ku Grobli" i ku mostowi Chwalisz ewskicinu idąca: majster ciesielski K r z y ż a n o w - ski, przewodniczący, kupiec; B ari e b e n, zastępca. - 8m y okręg. U lic a Ż y d o w s k a z ulicami i uliczkami na wschód położonemi aż do Garbar wyłącznie tychże Garbar , uliczka przyf Stawie i ulica od Gerharda aż do nowej drogi forlcrznej: kupiec i Reprezentant miasta Moritz Mainroth, przewodniczący, Dr. Handtke, zastępca. - 91y okręg S t Y Woj c i e c h aż do narożnika gruntu majstra mularskiego Steina, z placem J działowym, wyłącznie ulicy przed Gerhardem: Lekarz Regimentowy Dr. Ordelin, przewodniczący, Koniroller kassy Ziemstwa R u ch o w s K i, zastępca. - Wlyokręg. Rynek n o w e g o mi as ta, ulica Wilhelmowska przed domami Kranialkiewicza, ulica Magazynowa, Grndzienier, ulica Młyńska, Kundorf, N owa ulica Pryderykowska i ulica Lipowa: Assessor Sądu kamera!. Dunkę 1, przewodniczący, Radzca miejski Kram ni -kie wici, -JIaK:o;-pca. "- listy okręg. Ulica Wilhelmowska od narożnika domu pocztowego aż do narożnika domu Kniltki, plac Wilhelmowski, ulice Berlińska i Rycerska: Radzca Sądu głównego D a s s e l, przeJI\odniczący, Ł u s z c z e w s ki, zastępca. - 121y okręg. Ulica Podgórna, ulica od Wilhelmowskićj ulicy ku Stemu Marcinowi, ulica Sio Mnrcińska od Bramy Wrocławskiej do domu W i t t e, Piekaiv, ulica na dół idąca aż do placu pizd bramą Wrocławską, włącznie tegoż placu: Radzca medycyny Dr. Cohen Yan Baren, pi ze wodnii zący, Sekretarz Ziemstwa, S ł u p c e K i, zasl ępca. - 131 y okręg. U lica Ś lo. M a rcińska od domu Witte w górę aż do sz6ssVj ulica ku ogrodowi G Uulhra, i nowajRycerślia ulica, oraz nowe ogrody: X. Dziekan Kamieński, przewodniczący, Burmistrz GJ» derian, zastępca. - 141y okręg. P ó l w i e ś od złotej gęsi ku Wildzie i ulica od gościńca Mosińskiego do cmęlarza, jako tej, ulica Ogrodowa: Kaznodzieja dywizyjny N i e s e, przewodniczący, Radzca miejski T aj I er, zastępca. - 151y okręg, Hybaki wyłącznie Pólwsi i ulicy idącej ku ciemnej bramce, włącznie przeciej ulicy Strzeleckiej: Radzca Konsystorski Kiessling, przewodniczący, Litograf Kur n a t o w s ki, zastępca. - Hity okręg. G r o b l a i miaslcczko (Sty Roch): ł\adzca medycyny Dr. J a g i e l s ki, przewodniczący, kupiec Ii e r g er, zastępca. - 171y okręg. C h wal isz e wo z prawej strony, ź Chwaliszewępi lylnćm: Aptekarz S t o c km ar, przcwo dniczący, Obywatel I wasi ńs ki, zastępca.181y okręg. Chwal isze w o z lewej strofy., Z Wenecya: X. komendarz Piątkowski, .przewodniczący, kupiec Kruger, zastępca - iQly okręg. Zagorze, Tum i Ostrówek: X. kanonik J a h c z y ń s ki, przewodniczący, X Peuilencyarz P l u s z c z e ws K i," zastępca. - 20ty okręg. Zawady i Ś r o d k a: X. Dyrektor seminaryuni Nauczyciel. K a l i s ki, przewodniczący, X. Podkusloszy Ziemkiewicz, zastępca.

Potrzebna jest na granicę polską osoba średniego wieku celem udzielania języka polskiego i niemieckiego dwom małym panienkom, oraz celem otrzymywania I)U rząd ku domowego. Bliższą wiadomość udziela księgarnia J. K.

Zupańskiego w rynku,

N owy magazyn sukien i gotowych ubiorów męzkich Braci ftantoro więzów w rynku Nr. 49. na picrwszćm piętrze, tuż obok handlu braci PP. Andersdi, .

I poleca jak najzasobnićj opatrzony skład najnowszych płaszczów ala Victoria, I paliloldw. ffa/i fi w i surdulów w ierzch n ich 9 prawdziwych burek rossyjsliich, szlafrohów. ubiorów do u&ycia I. W domu i potlróay i littmizeteh 2 \\łSle1kich materyj; I także znaczny wybór l i b e ryj wszelkiego gatunku.

Wszystkie ubiory są pod słyrćin 1»itrysiticAO «lozOI'Cy warsztatu I'ÓWBiic t»orzjl«liiie j ak wytwornic robione.

Zamówienia będą jak najpunklualniej wykonywaanc afc Ul; m A WmK :JłC51 IIIIIIHm mm m e:JłC*&m M mIII((mM'mm*m8MMwm< Paryskie cukierki poleca P i e t r o w s ki. % t_>xxxx$ f Mallagskie apelcyny (tuzin po 18 sgr.), słodkie Hiszp. winogrona, świeże Perigordskie trutle w szkle, Brunświcki salceson, Hamburską szynkę, świeże Muszk.'rodzenki w gronach, < św. migdały w łupinach a la princesse, < św. Lamb. orzechy, duże Goryc.kie marony, świeże Sullańskie rodzenki, Wschodnio Indyjski imbicr, świeże Strassb. pasztety, i duże Pom. półgęski pizedaje nader tanio « e JD: Vrwyer, nr przy Wodnej ulicy- w domu szkoły f b "imienia Ludwiki pod ]%Tr. 3 O . .

I I I .

I i

»1. .* >>łttymana fabrykant rękawiczek glace zWroclawia podaje niniejszćm do wiadomości Szanownej publiczności, że sprzedaż rękawiczek glace w jak najznaczniejszym wyborze i s t a ł y c h c e fi a c h t Y l k o do 21. 1. m . trwać b ę dzi e . Miejsce sprzedaży sklep przy ulicy Szerokiej N.. 1. Poznań, dnia 15. Grudnia 1845.

IOKQ5IBQm35IM Handel str ów i lowarów modnych 1 HI 1 eiler i Spóihi * Ulica WiilielIIIowska Nr. 25. m poleca na nadchodzące święta Bożego '11P Ul Narodzenia znaczny wybór naj no w- m "'''' I szych k apel uszy, czepków, stroik ó w n a g ł o w ę , m a n t y l , a x a m i t - gW-c n yc h j e d wab n y cli 1 tul o wy cli, y fx* p r z e d n 1 e k w i a t y P a r y z k i e, r ę k )K wiczki gIaąow ane l jedwahne, )];0 pióra, krawaty, berty, bia 1 u ha 13ćl ty, wstążki i p rzepa sk i z gl adkje-* g? g o i f a s o 11 o w ;i u e % o a t ł a s u, p r a W«tV» d z i w ę kor o n kir ó ż n e g o k s z t a ł t u , $&i tudzież bardzo wzięte s za I e M o g a d orA skie, po tanich lecz sial y eh cenach.

Na nadchodzące święta Bożego narodzenia polecamy nasz skład Iow ar a w yala uleryjnych sprzętów ozdobo wychf w którym znajduje się nader z n a c z n y dobór przedmiotów, przydatnych osobliwie na podarki tak dla doiosłych, jakoteż dla dzieci. Szczególniej zwracamy uwagę ua nasze zabawki d I a d z i ec i. Schmidt 4» JfMuller 4 Nowa ulica Nr. 4. w pobliżu Bazaru.

l

4» v w\ jvw» iwv) .A VIIWM IVVV\ * Co tylko otrzymany bardzo gustowny i · f wybór najnowszych Paryzkich slrojów na < ? głowę, używanych w towarzystwach i na * l balach, tudzież haftowanych kołnierzów, b e rt, garniturów do rękawiczek, kwiatów, Ś blondyn, czepków, krawat i L d, które 1 jako cenie odpowiednie i mianowicie kwa- i liiikujące się na podarki gwiazdkowe, ni- f uiejszem polecam. 5 C .liihn.

przy Wrocławskiej ulicy Nr. 9 i łdiwi-wujwtłMjłiiA t

A] J S tary biały Krakowski miód do picia w l kwarlowych flaszkach, jako leż wybornego gatunku biały Węgierski miód do pICIa, ró wniez esseneye do groku i ponczu poleca tanio J. R. Kantorowicz w Poznaniu, przy moście Tumskim.

Mój skład drzewa przeniosłem na Groblę Nr13., gdzie każdego czasu dobre i suche sosnowe i dębowe deski i blochy rozmaitej wielkości i grubości, dla stolarzy i do budowli zdatne, oraz wszelkie inne drzewa budulcowe za mierną cenę sprzedaję. Jestem także gotów podjąć się dostawy drzewa do budowli w ogólności, a odpowiem przy lem zaufaniu mnie się udzielić mającemu najlepszym sposobem. M. A. Hepner .

x-o g fi Swieżyi li drożdży fuutowych kilka razy g g w tygodniu dosiać u mnie można i polecam S -\ij; zarazem Kleiner rof1 enkipo Rnich cenach. A :XXXM x / XXJI XXXXXXJI x«J + N1J(xrhlf"fxilfxxxxx + 11 III« f f i e t t l f jJ Berlińsfiir J.

Sto- ]l a pr. kuran t pa, papie- KOlO, pr<. rami. nIzu u

Dnia li Gi-iidnin 18-15

Obtig-i długu skarbowego .. uhlig'i prenńów handlu luorsk. Ohli#iMiueliii Elekt, i N owej Obtiffi miasta licrliua . . . .

(idańska \ \ T. .

Lislj /aslnwue Pruss. ZacLod.

» W. X l 'ojnaiisk.

» dito Pruss. >Vscliod.

Pomorskie. . .

Mareli Etek (Mi Szląskie .... dito od i/o ulii i>aiauli)HaiH' Frj dr.vrlisdory. . . . . . . .

Inne iiionet.y złote po 5 tal, Oiscnntn . . . ., . . . . .

Akcje Drogi i»]. U erl. - Poczdnmskiej Obligi upiec w. Berl. - Poczdams.

Drogiiel.;Map[il.-Łipskićj . .

Obligi lipierw. Magd. - Lipskie .

Drogi żel Herl. -Aiihallskićj .

Obligi iipienv. BerI. - Aiiliallskie Drogi io!. Dyssel. Elberfeld.

Obligi upierw. D.yssel.-Elberf.

Drogi żel. Kcńskićj. . . . . .

Obligi upierw. Ileiiskio .... Drogi od rządu garni-ito« nnc.

Drogi żel. Góriio-Sxląskiój . .

Obligi upierw. Górno Szlask.

dito Lit. U.. . Beri -Szcz. Lit. A. i B.

ningdeb. -lfalhei 'ut Dr. żel. Wrocl. - SzM idu.- Ereili.

Obligi upierw. W ro c. Sj.w.- I>.

Dr 711. Honn Kolonskiój . . .

Drogi żel. Dolno- Kzlaskićj. .

Obligi upierw. Dolno Szli"skićj

;'011> targowe w mieście POZNANIU.

Pszenify szefel Zyta d t Jęczmienia dt Owsa . dt Tatarki di Grochu · dt Ziemniaków dt Siana cetnar.

Słomy kopa Masła garniec .

9b\ o. . 3' 97 I 98 i 3'I K 97 4 1(12)>, ai 951 3' I 9\ 94 $? 98' 3" 88J I 3J 96] 1311 .< 6 4 4 1184 4 99! 5 IJJ 4 87 i 4 97 i 34 4 4

97»

96(

96 i 98 mi 96J 4 4 5 4 4

107"

9S!

Dnia 12. Grudnie.

1845. r.

od I do TJI. igr. ftn.IT»1 .g». łen 27 2f)' - 8 15 9 1'22 6 2 h