)J( 7. w Piątekdnia 9. Stycznia 1846.

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1846.01.09 Nr7

N akładem Drukarni Nadwornej Jł: Deckera i Spójki. - Hcdaktoi- odpowiedzialny: Dr. J. Rymcirkietcicz.

u - it

-i

Sprawy sejmowe,

1 'rn w i n c y a p o z n a ń SKa.

Odprawa sejmu zebranych stanów Wielkiego Księstwa Poznańkiego na siódmy Sejm prowincyalny. (Vxij3 dalszY J Obieralność reprezentantów rniasln na deputowanych sejmowych z miast.

20) Na ponowiony wniosek, «aby wszyscy obywatele w miastach, którzy mogą byc wybranymi na reprezentantów miasta, także ten przymiot posiadali na deputowanych sejmowych,« odpowiadamy naszym wiernym stanom, z odwołaniem się do naszej rezolucji zawartej w odprawie sejmu z 3 O. Grudnia 1843 ., że do tego wniosku sie nicprzychylainy. Gdyż naprzód wlasnoM gruntowa jest przymiotem stanowym, i dla tego nie myślimy zmieniać rozporządzeń, które polegają na zasadach reprezentacji stanowej i w prawach stanowych d!a wszystkich prowincyi zarówno są przepisane. Równie też dalszy przepis £. 10. prawa z 27. Marca 1824. zachowanym być musi. iż deputowanymi drugiego stanu mogą być tylko właściciele gruntów miejskich obieranymi, którzy są albo rzasowemi osobami magistratu, lub trudnią się procederem miejskim. Przepis ten polega na tej zasadzie, iż każdy stan powinien być reprezentowany przez depetowanycb. którzy do niego rzeczywiście należą, i z jego środka pochodzą. Zasada ta rzeczywiście zostałaby nadwerężoną, gdyby na deputowanych sejmowych wybhrau byli właściciele gruntów miejskich, którzy dopełniają warunków obieralności na reprcjentanfów, gdyż natenczis wyhieraneby były osoby. które nabywając grunta miejskie, a z innych względów w interessach miejskich żadnego niebiorąc udziału, mogłyby być wybieranymi na deputowanych sejmowych od miast.

Pomnożenie liczby deputowanych od gmin wiejskich na sejmach i zjazdach powiatowych, 21) Ze względu na wniosek, »aby liczba deputowanych ze stanu gmin wiejskich na sejmach i zjazdach powiatowych powiększoną została w stosunku posiadłości gruntów tego stanu do posiadłości gruntów pierwszego

KRAKOWIAK, ID NQ , POLKA.

Me raz zastanawialiśmy się nad lem, dla czego lance narodu nie majęcego bytu politycznego, weszły tak nagle w europejską modę, a jeśli lo tylko moda, dla czego w pierwszych stolicach świata, nie przemija, jak zwykle moda? Dla czego te tańce, tę muzykę naszego narodu przejęły wszystkie narody? dla czego naszego Mazura, naszego Krakowiaka, nie zacierają swojemi walcami i, nie wiem jakiego nazwiska, melodją i skokami? dla rzego owszem swoje tańce, swoją muzykę niżej kładą od naszej narodowej mimiki i muzyki? .laka tego przyczyna, źc taniec bratniego nam i w podobncni położeniu, jak my, znajdującego się narodu Ovni>l'lnnn llit> wllll.'lt iwwl DUtnt. IIII711") nnL JI7IIl' SIP w PBrY'JI! '\Ii»t\t\

Wyznajmy ie nJ e umIemy sobie odpowiedzieć*, jaka lego zjawiska przyczyna. [Mialaźby ta muzyka dla znawców jaką wyższą nad inne wartość, mialyźby te tance jakiś wdzięk nieznany tańcom iunyeh narodów, miały źbj odpowiadać więcej potrzebie uczuć i namiętności?

KUUhl, pOCZCIWyCH I\rai4IVłiaiw.», »>i»»v inna muzyka, nie ma dla nas tyle uroku.

Łaian luny uimci, j.muu Ich ochoczość przypomina

Stanu,» zwracamy uwagę na wypowiedziane zdanie nasze w odprawie sejmu z 30. Grudnia 1843., iż go za nieodpowiedni czasowi znajdujemy, równic jako też wzgląd ten stoi i następnemu wnioskowi naszych wiernych stanów na przeszkodzie* »aby do wykonywania prawa obieralności w stanie gmin wiejskich dostateczną była posiadłość wiejskich gruntów złożonych z 15 mórg«)w magdeburgskirh.« Jeżeli z tern jeszcze dalszy wniosek połączony został, ażeby wyborcom w gminach wiejskich dozwolone m było wybierać nawet osoby nie należące do tigo stanu, bez względu na posiadanie gruntu, z wyłączeniem urzędników, natenczas go zupełnie odrzucamy, gdyż jakeśmy to namienili pod Nr. 20. do zasad należy stanowej reprezentacji, aby każdy stan był przez deputowanych reprezentowany, którzy do niego z powołania i stosunków należą. Wychodząc z tej zasady, zawiera ]j. 11. prawa z 27. Marca 1824. wyraźny przepis, że do przymiotów deputowanego na sejm z trzeciego stanu należy posiadanie gruntu wiejskiego jako przedmiotu głównego zatrudnienia i przytern pozostanie. Co się nakoniec tyczy wniosku: »aby wybory ze stanu gmin wiejskich nie odbywały się przez radzców ziemiańskich, lecz przez deputowanych powiatowych, dla tego, iż tam łatwo o obcy wpływ,« ten mógł tylko w Nas obudzić zadziwienie, i dla ttgo oświadczamy wyraźnie Naszym wiernym stanom, iż uważamy radzców ziemiańskich szczególniej za stosownych do kierowania wyborami i do nich zupełne mamy zaufanie, iż przytćm z całą bezstronnością działać będą, znając w tej mierze wolę Naszą.

Przywrócenie wyborów nn nrzeóy radzców ziemiańskich.

22) Nasze wierne, stany powtórnie proszą o przywrócenie prawa do wybierania radaców ziemiańskich i rozszerzenie obieralności, tudzież o zniesienie rozporządzenia z 1 3 . Września 1839., dotyczącego zastępowania radzców ziemiańskich przez deputowanych powiatowych. Powody przytoczone do uzasadnienia wniosku, iż radzry ziemiańscy w prowincyi poznańskiej od czasu zawieszenia prawa wyborów przez powiat, zazwyczaj bywają obsadzani przez osoby obce, bez wiadomości miejscowych i osobistych, jakofeź bez praktycznej dojrzałości, nie zdolne skojarzyć zaufania między rządem 5l rządzonymi, jako też miłości mieszkańców dla siebie uskarbić, od

Ale dla czegóż Niemiec, Anglik, Francuz, uie przejęci femi uczuciami polskiemi, uznają w naszych Mazurach i Krakowiakach tę wyższość melodji, to górowanie wdzięków i nadobuości naszych tańców? Ich narodowe tańce, czy nie są im tak miłe, jak nam nasze? A ich miłość własna, nieugięta we wszystkie m innem, miałażby tylko nam ustępować lam, gdzie się wyraża polskie uczucie? Trudno uwierzyć, iiby narody stojące na czele cywilizacji, dumne z tego co posiadają, nazywające nas pólbaibarzyńcami, z wiedzą laki hołd chciały nam oddawać. Nie wiedzą co czynią, działają mimowolnie. Alboź lo z resztą Mawr i Krakowiak dopiero teraz u nas się zjawiły? Czy to nowość dla Europy, co juz- ma przeszło lat tysiąc? I w tern. coś dla nas niepojętego, żeby rzeczy tak dawno znane, stały się modą świata. A czego jeszcze więcej nie pojmujemy, to, że Polska melodja i Polski taniec wtenczas niepiz.ebiegaly Europy, kiedy Polska była powaźne'm mocarstwem, kiedy jej znaczenie polityczne mogło było budzić w cudzoziemcach ciekawość zwyczajów, tańców, uczuć naszych, kiedy potężni nasi magnaci, kiedy nasi ambasadorowie, wyborcy królów, nadobne własności naszego narodu po obcych dworach i stolicach rozpowszechniać mieli sposobność. Gdyby Ma2u2 i Krakowiak stał był się modą Europy po zjeździe monarchów obcych do Krakowa za Zygmunta, albo po jakim uroczystym wjeździe Polaków do Paryża, albo po zwjcięztwie Jana III. pod Wiedniem, nie widzielibyśmy w tern nic zadziwiającego, uznawalibyśmy w tern bardzo naturalną rzeczy kolej. Kadryle, menuety, kontradanse, śpiew lnarsylski, karmaniola, przebiegały obce kraje dla tej samej przyczyny, dla jakiej się rozlał po swie,.,Ł- f, a n « » - b i SI 1 SI i, k » mość zatrudnień i dobrze myślących osób na opróżnione, posady radzców ziemiańskich w tej prowincji, w każdym czasie było przedmiotem usiłowań Naszych władz i Naszej Najwyższej pieczołowitości. Tern mniej widzimy MC spowodowani, pod niezinicnioncini stosunkami, ze względu na ten wniosek, o ile się doi\czy stanowego prawa wyboru, do wydania innego rozporządzenia, jak tego, które zawarliśmy w Naszej odprawie sejmu z 3 O. Grudnia 184.5.. oddział 11. Nr. 1,5. Wniosek zaś o rozszerzenie granic obieralności bez powodów podany, tćm samem upada. Gdy zresztą zwracaną bywa uwaga z sumiennością na mianowanie zastępców radzców ziemiańskich przez osoby dostatecznie uzdatnione, przeto nie widzimy powodu do zniesienia rozporządzenia z 13. Września 1830. Stosunki obywatelskie żydów.

'płożenie ludności żydowskiej w prowincyi poznańskiej i środki ku polepszeniu ich oby wate Ukich stosunków były przedmiotem bliższego dochodzenia, i wnioski Naszych wiernych stanów zostaną pod rozwagę wzięte przy ustanowieniu przygotowawczych prawodawczych środków. Jawność im jtgronwHUenich reprezentantów miast.

'?4) Wniosek »0 dozwolenie jawności w naradach i czynnościach reprezentantów miasta.« już raz odrzuconym został przez odprawę sejmową z 30. Grudnia 1843.. i Nasza odpowiedź z 13 Kwietnia r. p. co do ogłoszenia sprawozdań z czynności władz miejskich, na którą się nasze wierne stany odwołują nie usprawiedliwia bynajmniej powtórzenia lego wniosku, przeto wedin» i;. 48. rozporządzenia z '27. Marca 1824. nie powinien był być podanym do Naszej wiadomości, i z. lego powodu nie inoje być uwzlgędniony. Merli kraju w slużbowój pieczęci władz "Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

25) Wniosek, »aby oprócz, władz Wymienionych w rozporządzeniu z 9. Stycznia 18 17. wszystkie inne władze i urzędnicy w Wielkićm Księstwie Poznańskiem używali herbu na szyldach i pieczęciach.« jest powtórzeniem wniosku podanego przez trzeci sejm w r. 1834.. a odrzuconego odprawą sejmową z. 20. Czerwca 1835,. i dla tego nie powinien być podany według . 48. prawa z 27. Marca 1824. Język polski obok niemieckiego w czynnościach sadowych i administracyjnych.

26) Ze względu na używanie języku polskiego w czynnościach władz sądowych i administracyjnych wszystkiego dopełniono w naszych rozporządzeniach, co stosunki dozwalają. Równie jest wzgląd udany na znajomość tego języka przy obsadzaniu urzędów i na rozszerzanie znajomości jego między młodszymi urzędnikami. Z tego powodu nie możemy uczynić żadnej zmiany w postępowaniu obecnćm na wniosek Naszych wiernych stanów, lecz. pozostać musi przy rozporządzeniu zawąrtćm w Naszej odprawie sejmu z 3 O . Grudnia 1 8 4 3 .

Przywrócenie granic W. Ks. Poznańskiego według traktatu Wiedeńskiego 27) Według patentu objęcia w posiadanie odpadłej części byłego Księstwa Warszawskiego do Pruss z 15. Maja 1815. zostały powiaty Chełmiński i Michałowski, miasto Toruń wraz z przyległośriami. rudziej, lewy łirzeg Wisły z graniczacemi z rzeką tą bezpośrednio lub w jej nizinach znajdującemi sic osadami do prowincyi Pruss zachodnich przywrócone i pjczytern ma pozostać. Co się zaś tyczy prj.ylączenia dawnych powiatów Walczą i Kamina. to już został wniosek drugiego sejmu prowincyalnego. o przyłączenie icli do Wici. Ks. Poznańskiego, odprawą sejmu z 14. Lutego oddział II. Nr. 2. oddalony i tćm mniej powinien być ponowionym, iżmy niematny ani Ludwika XVI., ani Woliera, ani Russa, ani Napoleona, ani takiego wielkiego ws '" ząśnienia spoloczrnskiego, jak Francuzi. Polskie melodje i lanco wyszły z Polski nieotoczonc żadnym blaskiem naszej Ojczyzny.

Albo co znaczą le gody tylu milionów ludzi, tylu narodów obchodzących tryumf Polki? Ola czego w pałacach i chatach u narodów wymawianych jest tych pięć głosek.' Czy to jakie ludzkie usiłowanie rozizucilo ten wyraz po świecie i otoczyło go takim urokiem, laką miłością? Jakież usiłowania i starania ludzkie byłyby dosyć silne do zajęcia tak powszechnego wszystkich narodów nieznaną melodją, nieznanym tańcem! Słyszeliśmy zaledwie, jak Wyraz ten ktoś w Paryżu wymówił i nie moina było ująć krótkiej chwili od jego wymówienia i jego panowania,

.3)w proźbie nie masz nowych powodów podanych, a z resjlą nie powinno ulegać żadnej wątpliwości, że nie można zezwolić na tę proźbę. Pociąganie wojskowych i duchownych do podatków koinuuulinch.

28) Ze szczególniejszego położenia stanu wojskowego przyjęto za normę od czasu istnienia armii pruskiej, że oficerowie czynni i urzędnicy wojskowi nie podlegają żadnym podatkom komunalnym. Przy tein pozostać musi i dla tego zezwolić nie można na wniosek o zmianę. Podobnie rzecz się ma z duchownymi i nauczycielami ze względu na ich dochody ze służby pochodzące, która swoboda, pochodzi z dawnych czasów gdzie była daleko rozciąglejszą. (Dalsze rozdziały odprawy sejmowej podajemy w skróceniu do wiadomości.) Powiększenie dochodu burmistrzów w mali eh miastach.

20) Petycya ta podobała się Naj. Panu i oświadcza, że lubo państwo nie jest do tego ohowiązanrm. przecie rząd dokładać się będzie do dochodów burmistrza w miastach, które dla ubóstwa swego nie są w stanie dostatecznie wynagradzać swoich burmistrzów. Założenie instytutów kredytowych dla posiadłości miejskich i wiejskich.

3 O) Naczelny prezes prowincyi otrzyma polecenie, aby przybrawszy do pomocy znawców, rzecz tę roztrząsnąl i przekonał się czyli są warunki, pod któremi korj.vsinie moj.na zaprowadzić iustytutą kredytowe dl« posiadłości wiejskich i miejskich, a po urzyninnćm sprawozdaniu otrzymają n.i wniosek swój stany ostateczną odpowiedź. Ustanowienie etatu prowiunjlilntge towarzystwa osninu ego.

J !) Roztrząsanie i potwierdzenie etatu prowincyalnego towarzystwa ogniowego stoi w koniecznem połączeniu z administracją jego. Ponieważ nie masz administracji stanowej w Ićj mierze, przeto nie można jednej czynności administracji oddawać stanom pod roztrząsanie i potwierdzenie. Stany jednak przy wydarzonej potrzebie z. wnioskami swemi mogą się według Jj. !)8 regulaminu odwołać do superrewizyi rachunków kassj prowincyalnego towarzystwa ogniowego lub tez. na rnnćj drodze legalnej. (Duh '_y (inj!; nastąpi)

ZAlilUM CZNE.

F r a n c y a.

P a ryż, d. 1. Stycznia, - Komissya do ułożenia ądressii izby parów zgromadziła się wczoraj i wybrała sobie hrabiego Roy na prezydenta._ Oświadczyła ona życzenie żądania objaśnień że strony prezydenta ministrów i ministra spraw wewnętrznych, którzy pojutrze na posiedzenie komissyi przybędą. I hrabiego Mole również jak i u p. - Thicrs zgromadzają się licznie deputowani i obradują nad tćm. jakie, kroki ma przedsięwziąść lewe centrum przy debatach nad ndresseni. Deputowani ostatecznej lewej strony zgromadzili się wczoraj w sali konferencyjnej izby deputowanych i postanowili wybrać z. pośród siebie komitet z 7 Członków złożony, któryby powehodził w związki z rozniaitemi komitetami do reformy wyborów. Komitet ten wybrano pod przewodnictwem pana Dupont de l'Enre. W dwónastu cyrkułach Paryża uformowały się podobne komiteta i obrały deputowanych do komitetu centralnego, w którym wsjy"'tkir odcienia opozycji mają być reprezentowane. J ournal des debat« czyni następujące uwagi nad pomyślnym dla konserwatywnej strony wypadkiem wyboru biór izby deputowanych: »Opozycja pobita została przy wszystkich głosowaniach większością, jakiej

8*i>tmifi *tiee*ez*iitht'tjJ w t-oAM

184&

Wśród dzikicli kniei, sjpasio urodzony; Dnstel sie biedak w ludzkie wychowanie, Serem (uczony - śmietanką karmiony, Dziś za rozrjwkę milą wszystkim stanie.

Buja wsoly, - rozkoszuj - swobodo) Buja po lasach i wraca do domu; fzy nakarmiony - czyli bywa głodny: Nigdy się nio da ułowić nikomu!

Swych dobrodziei, - ezjli knrmicieli, Gwizdem, - szczebiocąc różne ludzkie słowa, Tak uwesela, - iżby suoć woleli, W szystko postradać - gdy im się szpo.ś chowa.

I rzeczą samą: - jestfo szpaś nielada ! - A Voczy zagląda, - do nst dzióbek ciśnie, To sam na siebie: - «cicho szpasiu» - gada; T o, »jeszcze Polska nic zginęła« - świśnic!

Słowem: - gdzie tylko jego żywiciele; Tam i szpaś cudny, przelata i gwiżdże: Gdy są w kościele: i on jest w kościele; zem}' Pieciej, udawać, jakobyśmy nie wiedzieli, że opozyeya zupełną poniosła klęskę. Ale co najgorszego dla niej, to, że nie ma żadnej wymówki. Ktorąby tę klęskę pokryć mogła. - Od wielu dni powiadano nam. że wszysKie łrakeye parlyi pojednały i porozumiały się, aby wydać bitwę większości: nie jest to więc ani samo prawe ani lewe skrzydło, ani sam środek, który walczył, lecz cały korpus i cały korpus pobity został. Gorzej dla opoZyC) 'i nie mogła się zacząć kampania, wszystkie ićj organa to przyznają, sam tylko dziennik p. Thjersjeszcze nie zwątpił; apeluje on od tajemnego glosowania nad osobami <b jawnych nad przedmiotem obrad. Przy obecnćm położeniu rzeczy bardzo nas mało kosztuje zostawić tę pociechę filozoficzną knnstytucyonelowi. konserwatywnej zaś part vi życzymy rozwinięcia tych samych sił, jakie przy rozpoczęciu obrad pokazała. Nigdy jeszcze nie były wybory może tak stanowcze: wszystkie przy pierwszem zaraz głosowaniu rozstrzygnięte zorały. Jeżeli partya konserwatywna wytrwa w tej postawie, to wypadek wszystkich obrad będzie dla niej równie pomyślny, jak PPzy obiorze prezydenta, wiceprezydenta i sekretarzy.« Commerce powiada opozycyi, że jeżeli polityczne debaty od kilku lat 'karłowaciały, 1') dla tego się dzieje, że wszystko kończy się na "wzajemnych oskarżeniach pomiędzy gabinetami z 29. Paźdz. i 1. . Marca. National jest dosyć zadowolony ze stanowiska partyi w izbie: spodziewa on się, że ministeryum ośmielone tą stanowczą większością, wystąpi za nadto jawnie ze swemi planami, a przez to doprowadzi do reakcyi. Monitor ogłasza datowane z o. 29. Grudnia królewskie rozporządzenie, potwierdzające założenie żelaznej kolei z Creil do S t. Quentin. Courrier de la Gironde z 27. Grudnia donosi. że komnnikacya pomie dzy Lyonem i Bordeaux przerwaną została. Anglia.

L o n d y n, d. 24. Grudnia. - T i m e s, który pierwszy podał prawdziwą przyczynę usunięcia się lorda John Riissel dla sporu z lordem Howick o obsadzenie ministeryum spraw zagranicznych. czyni z powodu tego usunięcia się dwóch ministrów kilka wniosków, rzucających, światło na stan stronnictw w Anglii: .»Oświadczenie lorda Grey, mówi T i m e s , że nie może zasiadać z lordem Palmerston przy jednym stole narady, odroczyło uformowanie gabinetu wigowskiego aż do piątku wieczorem, a ponieważ sir Robert Peel sądził, że nie może się obejść ani bez lorda Grey, ani bez lorda Palmerston, przeto w sobotę rano złożył w ręce królowej swe pełnomocnictwo ułożenia gabinetu. W sobotę także sir Robert Peel miał ostatecznie złożyć swój urząd, i miał się właśnie udać w tym celu do Windsor, gdy się dowiedział o stanie rzeczy w obozie swych współzawodników, i to postanowienie jego zmieniło. Widok dwóch usuwających się pierwszych ministrów w pałacu królowej byłby dość zabawnym, gdyby z tego nie należało wyciągać wniosku, że stosunki polityczne naszych stronnictw zupełnie sir zmieniły, a zmiana ta zbyt ważne za sobą skutki pociągnie: nie wiadomo tylko czy zle czy dobre, i dla tego żartować z niej nie można. Nasz czas, a królowe Wikloryę uważać należy za jego najdokładniejsze uosobienie, szczyci sie, że uśmierzy! fakeye i stronnictwa. Popęd natury i filozofia nauczyły nas, że nie można uformować nowych stronnictw z utłuczonych części i zdruzgotanego materyałii upadłych. Stara forma musi zupełnie zniknąć, inna nowa się zjawi, a nowe instytucye wzniosą się z popiołu upadłych. Wigowie i torysowie ustępują z placu: odtąd zamieniają się tylko w historyczne wspomnienie. W dzisiejszym systemacie nie ma dla nich miejsca. Pozostały tylko resztki i próby. Możecie patrzeć się na nie.

Tuka ptaszynę rozkosgną któż z ludji Nieehcialhy lubić? i kochać serdecznie? Gdy wsitystkich bawi, nikogo nie nudzi: Ale przy kotku, z szjiasieni niebespiceznic.

».Tak? nicbcspicczuie! O! smutne wspomnienie.

"Z bolesnym jękiem oz<<ic sie pan szpasia' »Czuje, ach! czuję w innirni sercu drżenie: »Bayki: - nie stracę nigdy mego ptasia!

O! - mylne ludzi zamiary i słowa! KIój.to odwróci srogie losu ciosy? W każdym momencie śmierć szpaka gotowa, Gdy z kotem razem: - każdy woła w głosy!

Prółne są jednak te glosy, - przestrogi, "'Vybijn wreście okropna godzina! Raptom na szpaka uderza kot srogi, Musnic go łapką: - skonał szpaś... gadzina!.

*»

Zolem, rozpaczą pan szpaka miotany, J ak Wulkan gore: i w gniewu zapędzie, Rzeki: (choć i kotek był odeń kochany), «Życie za życie.» - Wszyscy[: - »niech tak będzie! Jeszczo nie uszły, z ust słowa dekretu, J uz i kot, srogi zabójca, - nie żyje! Słusznie użyto takiego odwetu.

t1J «<*"Ar"a,n;aa) życic - niech sam daje szyję!

rozbierać je. opisywać, układać, klasyfikować, ale nie spraWICIe, by mogły ożyć na nowo. Wszystkich oczy widzą ich konanie. Publiczna potrzeba i publiczna silą torują sobie drogę po ruinach gabinetów aż do stopni tronu. Prawie w tćj samej chwili ukazują się głowy dwóch starych stronnictw, oświadczając, że z pozostałych resztek stronnictwa, niepodobna im ułożyć gabinetu. Obydwaj przyznają sami, źe ich stronnictwa przestarzały się, a oni sami jako ich dowódzcy są zużytemi. Wymagania chwilowe zmuszają królowę tego z nich obrać, który de facto jest odziany odpowiedzialnością władzy wykonawczej. Sir Robert Peel, zrzekając sie rządu, zyskuje z rąk organicznej władzy państwa nową władzę, lepiej zastosowaną do przesilenia, które go skłoniło do dymissyi, i teraz znowu skłania się do przyjęcia tćj władzy. Opatrzność i lud tak wyraźnie głos swój słyszeć dali. że zapomnienie o nim byłoby świętokradztwem. Uderzenie piorunu JIYBM'r. "'lICI> w kraju wszystkie klassy. Tylko tron stoi potężny i niewzruszony , bo usłuchał tego głosu, albo, by jeszcze sprawiedliwiej się wyrazić, ponieważ własne mi sympatyami powodowany, za narodem duchem postępuje. Tron zatem, odrzucając zużyte systemata minionego czasu, utwierdza nowy porządek rzeczy na nowych zasadach i oddaje na nowo wracającemu ministrowi nową odpowiedzialność. Sir Roberta Peel przyjaciele nie mają się czego lękać tych zmian wszystkich. Bez takiego- rozwiązania nie mógłby on starego stronnictwa zupełnie z siebie zrzucić. Może w tćj chwili wprawdzie jego położenie jest dwójznaczne i wątpliwe, on powinien rozstrzygnąć to i dać ostatni rys pędzla do obrazu, w którym potomność znajdzie nić kierowniczą do osądzenia jego prawdziwego charakteru i klucz do jego pozornej niekonsekwencyi. - Przystępuje on znowu do steru rządu, zapewne nie jako pierwszy minister torysowski, bo tym on nigdy nic był, ale nawet nic jako naczelnik konserwatystów - teraz musi zostać ludowym pierwszym ministrem i ściśle połączyć się z ludem, od którego swą dzisiejszą potęgą jako powierzone mu dobro otrzymał, Indowi to powinien on służyć wiernie, uczciwie i bezstronnie..,

Te uwagi Ti mesa o przyszłej polityce sir Roberta Peel, który, według nich, musiałby hołdować wyłącznie zasadom wolnego handlu, dotąd nie zostały stwierdzonemi. owszem ostrzeżenie w S t a n d a r c i e umieszczone, by zbytecznie nie liczono na zaprowadzenie wolności handlu, dowodzi jawnie, że system opiekuńczy zostanie utrzymanym. Jednakże T im e s i wczoraj nie przestaje wychwalać zamiarów polityki sir Roberta Peel, który według niego teraz uwolniony od więzów stronniczych przez ostatnie przesilenie ministeryalhe, bronić będzie zasad wolnego handlu. L o n d y n, d. 29. Grudnia. - Sir Robert Peel i Sir James Graham spodziewani są na jutro z swych dóbr również jak wszyscy prawie ministrowie, którzy w przeciągu kilku dni tutaj przybyć mają, ażeby być przytomnymi uroczystemu przyjęciu adressu rady miasta Londynu przez królową na dniu 3. Stycznia. Scotsman zawiera następujący list pana Macaulay, członka niedoszłego wigowskiego gabinetu. »Zapewne już Pan słyszałeś, jak się powiodło nasze przedsięwzięcie utworzenia gabinetu. Wszystkie nasze plany zniszczył lord Grey. Ogólny interes nic nie ucierpi na tern. Peel musi przyjąć na siebie rozwiązanie kwestyi. a to niezawodna, że ją rozwiązać potrafi, podczas kiedy my dokazać tego nie bylibyśmy mogli. Będziemy go wszyscy jednozgodnie popierać, nam zaś większa cześć teraźniejszych ministrów wsparcia swego odmówiłaby niezawodnie. Z mej strony przynajmniej nie żałuję wcale mego udziału w tych układach. Od początku zaraz os'wiadczyłein lordowi J. Riissel, ze jeden tylko robie warunek, to jest zupełne

Dwu trupy legły: - a jęki rzewliwe.

N ad oboma się po czasie unoszą: U «a te stworzenia, naraz nieszczęśliwe, Choć były oba, jedyną roskoszą! -

Szpaś jednak godzien wieczystej pamięci! Godzien pomnika roskoszuegn ptaka: Więc mu się z uczuć grobowiec poświc ci : N apis i życia Iii story a laka.

"Tu spoczywa szpasio lubj .. »Co nie uszedł iycin zgnby! · Pod pazurkiem srogiej kotki.

»Wierz przechodniu: - to nie plotki!

»Byllo szpaś, jakich nie wiela, »Swej też zguby miał mściciela.

Kot zabójca stracił życie, "Dobrze zbójcy, wyśmienicie -

F. K.

przelamaną czuję odrazę, i ze zupełnie będę na usługi lorda Rlissel, jeżeli się ogłosi za be/w artinkowem zniesieniem: nigdy inna zazdrość ani żadne inne osobiste widoki nie powodowały. Gdyby wszyscy ministrowie tak j ak ja myśleli [ działali, mielibyśmy teraz liberalne minisleryum. Lec j najlepiej podobno tak jak się teraz stało. Gdybyśmy bowiem utworzyli iniiiisteryum. nie bylibyśmy nigdy śmieli wnieść kweslyi o p'ensybii6sVariiu katolickiego duchowieństwa, ja przynajmniej byłbym coś podobnego poczytał za prawdziwe szaleństwo.« Książe Kutiami rozkazał powystrzelać wszystkie zaja.ce i króliki w obszernych swych dobrach, co bardzo ucieszyło pogranicznych dzierżawco w i chłopów. Liczba bowiem tych zwierząt tak urosła, że wielkie sjkody pograniczni mieszkalny ponosić musieli. Wyspa GiHJrnścy, która daleko gorj.ćj jeAt ufortyfikowana, niż. wyspa Jersey, chociaż w przypadku wojny równie na niebezpieczeństwo wystawiona, ma teraz nowe umocnienia otrzymać. Jersey Times powiada, że to postanowienie rządu było konieczne, ponieważ Francya w tym momencie na wyspie Ćhaiisey, lezącej pomiędzy Jersey a brzegami Franryi i tworzącej wejście do kanału, trzy znaczne fortece buduje i cytadelę Si. .Mało jako też. wszystkie inne porty na brzegach Bretanii i Normandy! znacznie umacnia. H i S Z j) a fi i a.

Madryt. - W skutek rozruchów, jakie w kollegium San Carlos wybuchły, zamknięto kursą aż. do dalszogo w tej mierze rozporządzenia. Portugaiia.

Lizbona 20. Gradu. - Wczoraj obradowali ministrowie nad mową od tronu, którą posiedzenie korlezów 2. Stycznia ma być otworzone. Au? tri a.

Wiedeń 2. Stycznia. - Mikołaj odjechał dzi*iaj o 1. zrana żelazną koleją do Ołomuńca. N i O ID C y.

Lip s k, (I. no. Grudnia, Wczoraj przystąp U «wreszcie korpus oficerów gward vi komunalnej do wyboru komendanta. Obrano kupca Scyfert. który przecież, dowództwa nie przyjął. Zdaje się, ze żadnego z podanych ." j e7 komitet kand y datów obrać sobie nie życzono, i dla tego obrano navI] umyślnie tego, o którym naprzód wiedziano, że wyboru nie przyjmie. Postanowiono zatćm, ażeby komitet trzech innych kandydatów podał, i ażeby nowe nastąpiły wybory. Wielbię zadziwienie, sprawił rozkaz ministeryalny. który tutaj wczoraj nadszedł: nakazuje on ścisłe badanie, czy nowo wybrani deputowani z miasta Lipska posiadają do tego dostateczną kwalilikacyą. Kollegium deputowanych miejskich zwołało w tym celu nadzwyczajne posiedzenie. N owo obranym nic. zarzucić nie można: są to ludzie (Biedermann, Blum Ud.) posiadający zupełne zaufanie i miłość u współobywateli i znaczną większością obrani zostali. Major Suessmilcli, który w wypadkach 12. Sierpnia smutną zjednał sobie sławę, przeniesiony został na własne żądanie do innego garnizonu. T u r c y a.

B ej r u t, d. 1. ( {rudnia. - Szeik druzyjski Hamnd w dii. 18. Listop .

wsiadł na turecki bryg wojenny i jest już w drodze do Konstantynopola, gdzie na żądanie posła fraucuZkiego wytoczą mu nowy proces o napad na klasztor w Abbeja. Francuzki konsul pan Pongeade za urlopem także do Konstantynopola pojechał. Zapewniają, że go przyzwał do siebie p. Botir

ZA VOZEW EDYK PALNY.

Gdy nad majątkiem Moryca M ark c ust ein kupca* tutejszego wyrokiem z dnia N. Października r. b. konkurs otworzonym zosta!, wyznacza się termin celem podania wszystkich pretensyj do massy na dzień 16. Maren . 18-16. T zrana o godzinie 10lój w naszej sali inslrukcyjne'j przed lir. llerzbcrg Bełorcndaryuszem. Wzywają się wszystkie nieznajomi wierzyciele, aby się w takowym osobiście, lub przez dozwolonych pełnomocników, na których im się Kommissarze Sprawiedliwości: Douglas, Brachvogel, W eimann, Giersch i Morilz przedstawiają, zgłosili i pretonsyc- swe podali, oraz rzetelność takowych «dowodniali. Niezgłaszający się zostaną z prelensyanń swemi do massy wyłączeni, i wieczne im 'milczenie przeciwko drugim wierzycielom nakazane'm bedzie. Poznań, dnia 17. "Listopada 1845. Kró 1. Sąd N adzicmiańsKi. Wydr. I.

Towarzystwo celem wspierania ubogich. 'W sobotę dnia 10. m. b. po południu o godzinie 3ciej odbędzie się narada względem Vgo okręgu ubogich, w domu szkolnym przy ulicy Wszystkich Świętych, na którą nie tylko członków lecz także wszystkich zamożnych uiieszkańnależy N owv, Rynek, ulica Zn bramką, ultra Wszystkich 'Swiętych, Gołębia i Wodna.

Przełożeni okręgu: Tilz, Porucznik. Dr. iNieszczolla._ T o war z y st w o z a b e z p i c c zun i a m. i c in i o - płodów' od gradobicia i ruchomości od klęsk ognia w Schwedt ujO. Król. Regencya Poczdamska uwiadomiła nas dnia 27. m. z., iz za nim przełożenie do N ajwyższego zatwierdzenia nowo zredagowanych i przez walne zebranie z dnia 3. Marca 1815. przyjętych statutów nastąpić może, wypada jeszcze załatwić niektóre uchybienia we formie. Z powołaniem się na . 15. i 16. statutu ase»kurncji przeciw szkodom od gradobicia i na Sjj. K> i 17- statutu zabezpieczenia ruchomości od klęsk ognia wzywamy szanownych członków towarzystwa, ażeby się A A A A A A A A A A A dnia26. Stycznia r. b. przedpołudniem o godzinie 10tej ) ak n»>"««>i*i '''brać raczyli.

Zarazeni na to zwracamy uwagę, ii nowe statuty oprócz sposobu opłacania sldadek, w ten sposób zmienionego; iź według przecięcia z ostatnich dziesięciu lat, resp. co do towarzystwa gradowego z d w ó c h prowincyj, a co do towarzystwa ogniowego z t r z e c h prowincyj, które wedle stosunku zapisanych w księgach summipteney. CZęSCIą, by ustnie otrzymać od niego nowe wiadomości o ostatnich wypadkach, częścią, by w czasie processu Szcika był obecnym w Konstantynopolu. Zakonnicy w Abbeja za napad klasztoru swego dostali do 60 tysięcy piastrów. Szekib Kllendi kazał Francuzom z Libanu wyjeżdżającym podać obliczenie kosztów podróży, ażeby mógł im koszta te powrócić. Tureckiemu pułkownikowi, który napadł na klasztor w Gazir, generał dywizvi Keszyd basza w obecności zakonników z Oazir oderwał szlify i wysiał go w kajdanach do Dżuni. rtozbrojeaieuie gór dokonanem zostało w całej prowincyi aż. do Beski,nv. W tej prowincyi znaleźli Turcy opór i kilka potyczek miało miejsce. Seraskier Namik basza, ruszył na czele 2 O O O ludzi do Basklare, wioski obsadzonej prjez opierających się i rozkazał w Bejrucie, ażeby wszystko wojsko z nim się połączyło. Sądzą, że powstańcy rychło się poddadzą. Obydwaj kajmakani, emirowie i szcikotsrie druzów i maronitów, których w czasie rozbrajania w więzieniu trzymano. wypuszczonemi zostali. Szekib Effendi zostawił każdemu kaimakanowi po 3 O O mukotadziapo 40 karabinów dla trzymania porządku. Szekib Kllendi kazał w Bejrucie zwołać wszystkich kajmakaiiów, wekilów i mukotadzi druzyjskich i maronickich, i miał do nich przemowę energiczną, którą im jeszcze kazał oddać na piśmie. N a w, tępie Szekib Effendi nakłania kajmakanów do zgody, jedności i nakazuje im słuchać rozkazów porty, przyezem kilkakrotnie wysławia im dobre chęci Padyszacha dla Libanu. Dalej gani ich za to, że słuchali tylko głosu swych namiętności, które ich zawsze do wojny domowej nakłaniały, a nie głosu rozumu. Powody do ostatniej wojny domowej dały obie strony; jakkolwiek każda z nich stara sio oczyścić z zarzutu, zwalając winę na poprzednika, dla tego leż. żadna z nich nie może rościć pretensyi do wynagrodzeń, a wszelkie podobne reklamacye on odrzuci. Doniósł on także, że Sułtan z swćj nieograniczonej dobroci darował wszystkie przestępstwa z powodu wojny popełnione i ogólną amnestve ogłasza. Za szkoily wyrządzone cbrześcianinnni przez druzów w pierwszej wojnie, mają ci ostatni zapłacić chrześcianom 3 O O O kies, które ratami wypłacane bęilą i mają być rozdj.ielonemi między osoby prywatne poszkodowane. Przyrzeczona przez porte wyplata 10,000 kies chrześcianom, nie została jeszcze uskuieczriiona, ponieważ, ostatnia wojna domowa dowiodła, że nie zasługują na tę łaskę Sułtana. Pomimo tego otrzymał rożkaj, wypłacenia znacznej części: uskuteczni jednakże to dopiero wówczas. gdv ludy Libanu przyjmą adminislracyę i tćm dowiodą swego posłuszeństwa względem Poriy. Odczytano im następne postanowienie Porty tyczące sie tego zarządu, a które zupełnie odpowiadają kiedyś przez Porte przesłanym planom w notach do posłów zagranicznych. W końcu Szekib raz jeszcze napomniał obecnych, by się nie ważyli opierać tym postanowieniom Porty i wskazał na seraskiera Xamik paszę i armią, która każdego uporczywego ukarze. Szekib Kllendi wkrótce Bejrut opuszcza; sądzą, że mu się uda pomimo krzyków Francyi, pomimo trudności, jakie ciągle na swej drodze spotykał i pomimo jego fałszywego położenia, doprowadzić do skutku nareszcie tak długo upragnione i stanowcze zupełnie uspokojenie Libanu.

Kurs giehhj Warszawski/j. - Listy zastawne nowe za 100 złp. żądają TS II. kop 91., dają i.«. 11. k. 89. Certyfikaty banku lit. B. na 2(10 7'łp iadaja rs. 16. k. 80., dają rs. Ki. k. (10.

dy, ma być ustano wioną stopa procentowa, klóraby jako pozycya normalna dla wszystkich prowincyj i dla dotyczącego roku towarzystwa miała zastosowanie:, i źe resp. prowineye, przekraczające z powodu swych klęsk pozycyę normalną, przewyższającą ilość same ponieść mają, także jeszcze inne nowe i zmienione zawierają postanowienia. Schwedt dnia 5 Slyrznia 1816.

Główna Dy rek cya.

Meyer. Zierold. Bielke. Tel I enb oi n.

Młodzieniec pewien szuka miejsca na prywatnego nauczyciela. Bliższa wiadomość u Wgo Dra. Rymarkiewicza na Małych Garbarach Mr. Q

L Pana Wrzesińskiego w szynie pod Nowem miastem nad tg, jest do powzięcia wiadomość dzierżawienia piwnicami, o 100 cetnarów wełny, jak i WSi morgach najlepszej mU. Od dnia 7. Stycznia zaczną się sprzedawać barany z trzody w H li n e r n fczystego rodzaju Lichnowskiego), gdzie także 200 sztuk macior wybornych do płodu odstąpić można. H li n e r n pod miastami Winzig i Herrnstadt.

v. Neuhauss,

bogufVaro wysprzedały o 1200