vif, 9. w Poniedziałekdnia 12. Stycznia 1846.

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1846.01.12 Nr9

N akładem Drukarni Nadwornej W Oeckcra i Spółki. - Iledaklor odpowiedzialna i Ur J. Hymarkicwicz.

f* o * ł t« » « , tili tu i 90 SffJvziiifio Czytamy w J o u r n a l de D e b a t s: Zmiany ministeryalne w Anglii ida, po sobie nagle, niespodziewanie jak teatralne sceny. Wczoraj ogłoszono urzędownic, że lord John Russell przyjął na siebie obowiązek ułożenia gabiuetu; dziś znowu urzędownie donoszą, że polecenie to złożył w ręce królowej, i że sir Robert Peel został przywołanym. Gabinet torysowski został rozwiązany z powodu trudności wewnętrznych dla sporów, jakie miały miejsce pomiędzy jego własnemi członkami: zdaje sic. że gabinet wigowski dla tych samych powodów nie przyszedł do skutku. Przewidywano od razu. że lord J. Russell więcej trudności znajdzie w swoich zamiarach. Adnńnistraeya ustępująca i administraeya nowa miały do załatwienia kwestyę zupełnie specyalną. panującą nad wszelkiemi iunemi i wymagającą natychmiastowego załatwienia; otóż kwestya ta była uosobioną w stowarzyszeniu poteżnem. a szczególniej bardzo krzykliwćm. którego działanie wytrwałe prawic przcparło opór izb prawodawczych i korony. Łatwo można było przewidzieć. ze stowarzyszenie to, które miało wielki udział w zwaleniu dawnej adininistracyi. chciałoby mieć udział w układzie nowej. Sposób, w jaki gabinet wigowski. ukonstytuowany przez' 24 godzin zwalonym został, potwierdza prawie to przypuszczenie. Musimy oddać s p ra w i ed li wość naczelnikowi wigowskiemu. zenie spieszył się z zajęciem władzy, sobie ofiarowanej, przyjmował on ją tylko z wyraźnym wstrętem. W wilią dnia, w którym ogłoszono, że lord John Russell przyjął administracyę, mówiono, że oświadczył sir Robertowi Peel, iż niechętnie tylko bierze się do rozwiązania zadania, którego trudności co raz bardziej pojmuje: oprócz tego przyrzekał byłemu naczelnikowi gabinetu torysowego swą pomoc i swoich przyjaciół, jeżeliby sir R. Peel przedstawił środek, dla którego się usunął. Sir Robert Peel miał odmówić, i dopiero po tein ostailliem usiłowaniu lord John Russell inial przyjąć polecenie utworzenia gabinetu. Ale jeżeli lord John Russell był i mógł być pewnym niespotkania opozycyi w głównych członkach zeszłego gabinetu, inaczej się rzecz miała w jego wlasneni stronnictwie i w własnej rodzinie. Od kilku dni dzienniki stronnictwa pragnące zniesienia prawa zbożowego

BAZA II Y W KOmmYMlłąm.

CW\j* JtA * dzienniki* młodego AincIjkaniiw J o h n W r II i d o )

Zgroniadzićby potrzeba wszystkie kramy New- Yorku, Bostonu i Philadelphia na jedno miejsce ułożyć towary'na ulicy, w stosy rozmaitej wielkości, przeistoczyć kupczyków naszych eleganckich na stałych ponurych brodatych i w zawój ustrojonych Muzułmanów, albo na Armeńczyków w kołpakach z twarzą rumianą. Zgromadzone to wszystko ledwo wystarczy na wyobrażenie wielkiego bazaru w Konstantynopolu. Jest to miasto cale pod jednym dachem. Można w nim cały dzień bawić, i nawet dni kilka, tysiącznemi diogauń z ulicy jednej w drugą w chodzić, dogóry i nadół wstępować i zstępować, zauim się kto V nim rozpoznabach lak wysoki, jak nasze kamienice o trzceb piętrach, a brudne okna, niekiedy tylko deszczem splókane, słabo kramy oświecają, tym pomrukiem korzystne są dla kupca. Zabawą j e s t wielka przechadzka w bazarze. Trudno postępować, bo ganki tak są napełnione tłokiem, jak wchód do kościoła, po skonczoJicm nabożeństwie. Tutaj kilka dam tureckich lekko się posuwa w pan\ffitJjf < . łl b .' ł °\vw 1 ar1h1Błi TQSl iBHtBłł d RS;ł ł RjEfłR ntfft «lc+ o I;łd l A-.r\l.ł 1 V 1 !nn I a o»t , o -I r:u.łt: d - _ 1 : . ?000000 11« M ó rrtlł 0001 eLXi t I p :L.!t a ł 05rOlUna Z aZleCl\.lem n ręl\.u; a ej Aerwus uz l lony od s o o g owy, torujący miejsce dla dygnitarza, który za. nim postępuje poważnie W ś ród tego natłoku ludzi wszelkiego ro dzaju, najlepiej jest ścisnąć łokcie ku sobie, i dać się natłokowi popychać tu i owdzie, jak mu się u' Kramy na sześć stóp gą szerokie, a na trzy łub cztery głębok e.

Właściciel eiedzący ua stole 2 nogami, aa krzyż założouemi, podaje cożądały przyjęcia do gabinetu jednego lub kilku naczelników ligi. Żaliły sie otwarcie na ducha wyłączeń, i na tak zwane sympatvc koteryjuc, które przeważać się zdawały w części naj arystokratyczniej szej stronnictwa wigów skiego. Dziś nawet główny organ tego stronnictwa, który dotąd zachował milczenie zupełnie ministeryalne, obejmuje rodzaj manifestu, który jest tylko bezwarunkowym panegirykiein ligi, i wyhiszezeniem zasługi praw naczelników tego ludowego stowarzyszenia. Zdaje się, że lord John Russell gotów był, co do siebie, oliarować panuCobden miejsce w nowej administracji, ale jego koledzy nie myśleli przystać na to: wielu z nich, a pomiędzy temi lord Landsdownc i lord I'aluiei'stoii mieli powstawać przeciw nadauiu nowemu gabinetowi tak znaczącego koloru. Język dzienników angielskich przedstawia dziś ciekawy obraz. Już nie przeciw wychodzącym ministrom zwrocoueiui są głównie ataki, ale przeciw ministrom przyszłym. Widzimy z tych zarzutów, że lord John Russell zamierzył rozszerzyć cokolwiek podstawę swojej adiuiiiUtracyi. ze cłiciał wyswobodzić się od wszelkiej drobiazgowośei koteryjnej, ale spotkał w swoich kolegach wszelkiego rodzaju zawady, zaczynając od opozycyi otwartej aż do zimnego wsparcia: główny organ nowego ministra mówi z groźbą, że kraj, mając prawo zapytania się. dla czego sir R o b e r t P e e l rozwiązał swój gabinet, spyta się także, dla czego lord John Russell swego nie ufor mował. - Tenże sam dziennik mówi stosując to do kilku członków swego stronnictwa, że czas jeszcze nie nadszedł odparcia przesądów osobistych, a my nie możemy dotąd pojąć znaczenia tych słów. Zdawałoby się niepojęlem, - ponieważ trudności uformowania nowego gabinetu spotykano w usposobieniu własnych jego członków, że lord John Russell nie zdołał tych trudności usunąć wprzód i ze nic mogąc ich ułatwić przystał na uformowanie obecnego gabinetu. Cokolwiekbądź jak było pewnem. że przyjął ten obowiązek, tak pewnem jest, że odmówił go później, i że w tej chwili proponowano sir Robertowi Peel podjęcie się obowiązku ułożenia gabinetu. Głoszą, że wówczas, gdy lord John Russell przybywał do królowej, by jej oświadczyć, ze »ic nic podejmuje obowiązku uformowania gabinetu, sir Robert Peel przybywa! tam także dla otrzymania audyeucyi

%ll1; od niego żąda, nie ruszając się z mIeJsca. Slól ten, jest to szeroką ława, na dwie stopy wzniesiona od ziemi, ciągnąca się na wzdłuż całej ulicy przed kramami, które przedzielone są jeden od drugiego cienką ścianą z desek. Kupujący siada ua ławie komploru, aby się usunąć przed natłokiem, a kupiec rozkłada lowaiy na łonie, nie przemawiając do uiego ani słowa, chyba gdy cenę podaje. Jeśli dodaje wyrazy buono lub kulo, jedyne słowa", które Turek posiada z języków zachodnich, uchodzi za dziwolwór pomiędzy sąsiadami Zdarza się często>, że podczas gdy kupujący ogląda przedmioty, które chce nabyć, kupiec się wymyka cichaczem do niź\, która mu służy za pokój sypialny; tamże myć się zaczyna; i lei/obrządek religijny ukończywszy, powraca z kobiercem święconym, który rozpościera w prostym do Mekki kierunku, kłania się i modlitwy swoje pod nosem sz,euirze, napylając się wcale o twoją bytność, ani o przechodzących. Żadna sprawa nie zdoła stawić mu przeszkody, do dopełnienia obrządków religiiuchodząc nawet przed dżumą Muzułmanin znajduje czas, pięć razy na dzień modlitwy przepisane odmówić. (idy Frank, lo jest Europejczyk, zbliża się do sklepu, aby co kupić, staje się" zaraz celem najżywszej ciekawości. Jeśli wskazuje palcem na chustkę haftowaną, szal piękny, lub parę pantofli morderowych, damy tureckie, z najwyższego nawel stanu, spuszczają oslróżuie & \io ')eyashsmaks to jest zasłony \ przybliżają się do niego, aby widzieć przedmiot, który targuje. Nikt na świecie nic jest lak ciekawy, jak tureckie damy: przypatrują się z pilnością i jak najtroskliwiej twarzy i postaci cudzoziemca, a jeśłi mu się zdarzy, że zdejmuje rękawiczki, lub dobędzie kieski z pieniędzmi, biorą zaraz te przedmioty do ręki i oglądają ciekawie, nie myśląc nawet prosić o pozwoleniu, lub przeprosić za ciekawość Często wt swą posadę. W gabinecie torysowskim głosy tak były rozdzielonemi: Sir Robert Peel był z jednej strony, a z nim lord Aberdeen, lord Lincoln (syn Łsięcia Newcastle), sir James Gracam i pan Hebert, którego dotąd nie słu-.

sznie uważano za oponenta: z drugiej strony stali książę Wellington, lord Stanley, książę Buccleugh, lord Wharnclifc, który umarł, hrabia Ripon, j>au Goulbourn, lord Haddiugton. lord Granville, Somerset i lord Lyndhurst podobno, który zresztą już postanowił przedtem porzucić obowiązki kanclerza z powodu swego zdrowia. W ogóle 5 przeciw 9ćia. - Każdy pojmie, dla czego nie robiono żadnych wniosków o skutku tego zawikłania. W pierwszym dniu rozpoczęcia przesilenia ministeryalnego w Anglii oswiadczylis'my, że tylko sir R. Peel jednoczył warunki potrzebne do pełnienia władzy. Gdy pokazało się możebnem a później pewnem. że lord John Russel będzie się starał o uformowanie gabinetu, krok za krokiem śledziliśmy jego starania. Lord John Russell w istocie urzeczywistnił przypuszczenia ogółu. Był pierwszym ministrem przez dzień jeden, późnić) cofnął się przed trudnościami, któro można było przewidzieć. W obec zmian tak licznych nie warto czynić przypuszczeń, które wypadkami uprzedzone zostają.

WIADOMOŚCI KRAJOWE.

B e r l i n . Powszechna gazeta Pruska zawiera odprawę sejmową dla prowincyi brandenburskiej, z której umieszczamy tutaj następujące wyjątki: Ułatwienie przewozu pocztowego. 2. Wyłączne prawo przesyłania rzeczy odmieniającym się co stacya pociągiem stanowi część Naszego pocztowego monopalu. - Przypuszczenie Naszych wiernych stanów, ie przywilej ten rozciąga się tylko do przedmiotów przymusowi pocztoweran podległych, nie opiera się bynajmniej na prawach. Ażeby jednak koraunikacyą o ile możności ułatwić, pozwalamy już teraz, z zastrzeżeniem Sobie dalszej prawnej regulacyi tej sprawy, każdemu bez konsensu przesyłać z przeprzęgiem takie przedmioty, które od przesyłki pocztowej są wyłączone, lub które przewyższają wagę jednego cotnara. byleby zawiadomił o tern najbliższą pocztową expcdyeya i wymieni! mIejSCa, pomiędzy któ remi chce podobną prznsyłkę otworzyć. Inne podania Naszych wiernych stanów w z g l ę d e m u ł a t w i e n i a p r z e w o z u p o c z t o we g o , zostaną uwzględnione przy nowćm prawic poczto wem. Re wizy a por z a d ku hy p o t e c z n e g o . N a podanie: «o przyspieszenie rewizyi porządku hypotecznego. i o jak najspieszniejszą publikacyą nowego porządku hypotecznego, któryby obejmował główne przepisy istniejącego, a ułatwiał formalności o ile tego bezpieczeństwo i kredyt dozwala« ogłaszamy Naszym wiernym stanom, że zupełna rewizya porządku hypotecznego nastąpi tara« po załatwieniu niektórych koniecznych przedmiotów prawodawstwa, że jednak kilka projektów, mających na celu ułatwienie formalności, juz teraz iest przedmiotem obrad. - Składanie wolnych od cenzury dzieł w bió rze p olicyi na 24 godzin przed rozdaniem. 13) Postanowienie Naszego gabinetowego rozkazu z dn. 4. Października J S 42.. że jeden exemplarz drukowanych bez cenzury dzieł ma być składany w biórze policyi na 24 godzin przed rozdaniem dzieła, nieco innego miał na celu. jak ażeby dać policyi sposobność przeszkodzenia rozprzedawania dzieł za zbrodnicze lub niebezpieczne uznanych dopóty, dopókiby w łaś c i w y sędzia niezadekretował ich konfiskacyi lub pozwolenia. Zadane zas od Na-zych wiernych stanów zniesienie tego postanowienia zniszczyłoby po więcej części cel sądowego zakazu, bo nimby nastąpiła jego publikacyą, bla/ki podobne

IIHlIIJ: o i ----- o dzieć można, jak drobne swoje paluszki malowane wodzą po sukniach cudzoziemca, dziwiąc się cienkości sukna. Jeśli masz pierścionki na pali ach, lub dewizki u zegarka, podnoszą ci ręce, dłoń, lub wyciągają zearck z kieszeni, bez naj mniejszego namysłu. Często mi się "to zdaizyło ? "LnW'/OK ItIKI*.k 7. ,n ;J.....«ł».., 11!11 -tiiiinotf/i llW3 xmt IItii>\.

i za IIOJII<""J ""ignieu i OKa Dyieui otoczony tu«arami najbogatszemi jak i najpiękniejszemi. I li k przez piękność barwy jako i cienkość tkanki. Gdy wybierałem sobie chustkę, kobieta niespodzianie przyszła i usiadła około umie i duie i nicporuszone swe czaruc oczy we mri i W pł a. ipi l C' ó'f1' turkusowy, koi or u\u i ony I11' tureckich, najprzód zwrócił na siebie jej uwag,;. Wzięła moją rękę i obróciwszy ją kilka razy w miękkich i pulchnych swych paluszkach, puściła ją, nic nic mówiąc, Spojrzałem na mego tDo.nmicza,,' łhtcz rzecz cała nie zdawała mu się dziwną, i targowałem wciąż chustkę Lecz wkrótce moja piękna nic znajoma, ciągnąc mnie za lękaw, przynagliła, fem się do niej zbliżyć musiał, palcem mi po twarzy pociągała, patrząc, na mnie z uwagą.4 Zmieszała mnie nieco poułylośc lej pani i spytałem się łyda, czegoby odemnic chciała. Powiedział mi, ie świeżość płci mojej, będąc rzadką na wschodzie rzeczą, zastanawia ją, i że zapewne chciała się przekonać, czy różowany nic jestem.

Wśiodku bazaru znajduje się Bczestun. Aby się lani dostać schodzi się z czterech rożnych stion. przechodząc pi zez cztery ciężko zbudowaue brmiy. które są od siódmej z rana aż do południa otwarte. Jest to sam środek Konstantynopola, dusza i siedlisko klaiuitmu. Tamtein większy znalazłyby pókup, im więcej obawianoby się ich zakazu; tera mniej przetu możemy nakłonić się do podobnego żądania, że dotąd żaden jeszcze nie zdarzył się przypadek, gdzieby zatrzymane przez policyą książki sądownie za niebezpieczne uznane nie były i dla tego istniejący prawnie przepis tym tylko autorom i księgarzom uciążliwy być może, którzy istotnie niebezpieczne pisma rozsiewać zamierzają. B e r l i n, d. 3 l. Grudnia. - Przepisem policyjnym zabronione zostało obcym wejście na zgromadzenia związku rzemieślników, tern mniej wolno im tam mieć mowy. Prezes związku, syndyk Hedemans, odpowiedzialnym; jest oprócz tego za wszelkie nieprawności. jakieby w związku tym zdarzyć się mogły. Jeden z najwięcej poważanych, domów bankierskich ujrzał się dzisiaj zmuszonym wstrzymać wypłaty. Dom ten nie robił nigdy niebezpiecznych spekulacyi na giełdzie i dla tego posiada akcyc kolei żelaznych jeszcze z tego czasu, kiedy '20 proC. wyżej stały jak dzisiaj. Nie tak ludzie giełdy, jak raczej prywatni tracą przy tern wstrzymaniu wypłaty 90,000 tal. Ńaczclnicy tego domu wzbudzają w swem nieszczęściu powszechne współczucie, V l K i).

War s z a w a, d. 7. Stycznia. W dniu onegdajszym o godzinie 12.

w południe N ajj. cesarz i król w towarzystwie J O. księcia Feldmarszałka namiestnika Królestwa, przybvc raczył do cerkwi zamkowej, w której zebrani byli pp. generałowie i pułkownicy znajdujący sic w Warszawie; po odbytem nabożeństwie J. C. M. odwiedził JO. księżnę Warszawską. -O godżinie II; po południu N. Pan udać się raczył do prawosławnego soboru: przy wejściu do takowego, przyjętym został przez najprzewielebnicjszego arcybiskupa Nikanora; w świątyni zaś tej. znajdowali się wszyscy urzędniey cywilni pierwszych 5ciu klass i po krótkićm nabożeństwie, JCM. powrócić raczył do pałacu Łazienkowskiego. (Gaz. Warsz.) Rada administracyjna Królestwa, na posiedzeuiu w dniu 15. (27.) Października r. z., wydala następujące postanowienie, dotyczące aplikantów władz rządowych: l) ażeby na aplikacyą przyjmowane były te tylko osoby, które ukończyły całkowity kurs nauk wykładanych w gimnazjach, i które przedstawią odpowiednie w tym przedmiocie świadectwa, i 2) aby żyrząey wejść do służby rządowej, egzaminowani byli /. znajomości języka ross\jskiego, pierwszy raz przy naznaczeniu ich do takowej, powtórnie przy awansowaniu Da pierwszą posadę klassylikacyą urzędów objętą, i nakoniec w każdym razie przy posuwaniu ich na wyższe stopnic, aż do włącznie klassy VII. Postanowienie to rozciągniętćm zostało do tych applikantów, którzy wszedłszy do służby po dniu 8. (20.) Sierpnia 1837. r.. dotąd kla»owych urzędów nie piastują. Oprócz tego rada administracyjna, zważając, że wielu młodych ludzi, jedynie w celu uniknicnia służby wojskowej, stara się pomieszczać przy rozmaitych władzach rządowych na aplikantów lub nadetatowych knucelistów. oddając się, w braku zatrudnień, próźniaetwu, ograniczyła liczbę ich do koniecznej potrzeby, przepisując, aby żadna władza więcej nad wyznaczoną poniżej ilość aplikantów, do wydziałów pod kierunkiem ich zostajacvch, nie przyjmowała. F r a II C y P a ryż. - Angielski agent konsularny w remu połowa osady rozbitego okrętu »Papin« mianowany kawalerem legii honoroweja. Mazagan w Marokko, któswe życie zawdzięcza. zosta}

się tylko broń i drogie przedmioty przedajj. Dach jest bardziej mynicsiony, a światło słabsze jeszcze niż w innych bazarach. Kupcy, kiórzy tam sklepy zajmują, mają wszyscy kredyt dawny i ustalony. Ze wszech stron ukazują się pałasze Dauiascciiowc, z rękojeściami wysadzaneini diogiemi kamieniami, w bogatych pochwach: puginały piękne, l'uzye zlo leni i srebrem wysadzane. Oc/n nia mieiząc ciemną i uiezmierną galery.). która się daleko rozciąga, widzisz rząd długi poważnych bród siwych wychodzących z pod śnieżnych zawojów'. Turcy slarowicrcy, którzy się niechcieli poddać Machmuda reloimie, i którzy w niczem uszczerbku nie.zrobili starodawnemu sliojowi krain wschodnich. Tam są ci, któizy opium zażywają, ale nie skosztowaliby kropli wina, gdyby nawet przez liurysę było im nalano lam się także ci mieszczą, co wierząc w przeznaczenie, nicfczcszliby psu wściekłemu z drogi, którzy tak są zapewnieni o cudzie trumny Mahometa, jak o długości swych fajek], lub o gatunku tytoniu ze Scbiaz, (liuJcuiuzenie mt' tąpioJ »ył bratem generała tegoż nazwiska w Algierze, i sprawował w roku 1841.

urząd konsula w Belgradzie, a 1844. w Korunnie. Brat jego młodszy jest umieszczonym przy poselstwie do Chin, a wszyscy trzej są wnukami «ymiego matematyka Monge. W Korunnie odznaczył sit konsul Monge przez swą przytomność umysłu w roku 1844., gdy w łodzi udał się na okręt »V cdcttc« zachęcił drugich do pracy i tym sposobem okręt uratował. Mai- ey Monge miał dopiero 31 lat.

Bank Francy i widział się wczoraj w niemożności zapłacenia przedłożo"JUi mu i zaakceptowanych wekslów: gdyż cały jego kapital bankocetlowy znajduje się w obiegu, przepadek dotąd niesłychany. Rada administracyjna banku zebrała się "a prędce, aby zaradzić chwilowemu niedostatkowi 1 wydała bony. które domy wekslarskie jak najchętniej przyjęły. Wiele domów bankierskich wysłało z tą wiadomością kuryerów na wszystkiest.ro»Y, a nawet na naszą giełdę wpłynęła ta wiadomość bardzo korzystnie, inialiuwkic na koleje żelazne. W przeszłym roku wyszło z pod prass francuzkieh 6,321 książek, 1403 miedziorytów i kamieniocisków. 402 dzieł muzycznych. 104 mapp i planów, p a ry ż. 2. Stycznia. - Wezora mała tylko liczba gazet wydaną została z powodu święta nowego "roku. M o n i t o r rozdany w noludnie zamicseit rożne mowy, które wezora do Króla miane były z powinszowaniem i odpowiedzi na nic. Przytem donosi urzędowe to pismo, iż królowa cokolwiek słaba, cierpi na katarową febrę, lecz nie zostaje w żaduem niebezpieczeństwie. Przedwezora mnóstwo muzyk wojskowych odgrywało symfonie przed Tuileriami. Już przed południem rozpoczęły się wizyty u króla. Arcybiskup Paryża przybył z całem duchowieństwem dyecezyi. Wieczorem przyjmował król ciało dyplomatyczne, a później radę stanu. O 11. godzinie przed południem rozpoczął się zjazd przed Tuileriami. Mnóstwo pojazdów zaległo plac karusclowy. Król jest zupełnie zdrów i przeto z łatwością przyjmował różne deputacye. Życzenie które złożył nuneyusz apostolski imieniem ciała dyplomatycznego królowi jest następujące: Sire! Z powodu uroczystości nowego roku pospiesza ciało dyplomatyczne złożyć najszczersze życzenia za zdrowie Twoje Naj. Panie. Twojej rodziny i powodzenie Francyi. Cudowne trwanie pokoju powszechnego jest świetnym dowodem o głębokiej mądrości W. K. Mości i innych panujących, jako też o zgodzie ich gabinetów. Wdzięczności całego świata równać się może tylko wielkość dobrodziejstw z tąd wypływających. Pod opieką nieba dzieło to nic przestanie swych cudów dokazywać. Pozdrawiając cię jako króla, miło jest ciału dyplomatycznemu pozdrowić cię jako ojca. Nowe rodzinne pociechy rozmnażają się na około ciebie. Rozmnażając się rodzina Twoja w liczbę, rozmnoży się i w zasługi, a Wasza Królewska Mość długo się jeszcze pocieszać będziesz ich pomyślnością. Pozwól Naj. Panie połączyć z temi życzeniami uszanowanie nasze. Król odpowiedział: Bardzo się cieszę, ilokrotnie odbieram powinszowania składane mi w imieniu ciała dyplomatycznego. Rozczula mnie zawsze uznanie moich nieustannych starań. aby uchylić wszystko, coby sprowadzić mogło chłostę wojny na Francyą i świat i ile odemnie zależy. starać się będę przedłużyć szczęśliwie panujący pokój między rządami. Łączę z wami podziękowanie Bogu LA opiekę mi udzielaną. Każdy nowy rok pokoju, jest rękojmią trwałości jego, a patrząc z radością na ubiegłe lata, z równą nadzieją niozcin eIY t a ( , 'u przyszłości i zapowiadać światu długi pokój i wielkie jego dobrodziejstwa. Cieszy" mnie wynurzenie uczuć względem dzieci moich i udział w pociechach. które mi Opatrzność zsyła w rozmnożonej rodzinie. Z przyjemnością przyjmuje ten wyraz przez Wasze pośrednictwo. Dziękuję ciału dyplomatycznemu imieniem królowej i całej mojej rodziny.

An£lia.

Londyn. - Odezwa prezesa etanów zjednoczonych przy otwarciu kongresu, nie wywołała tutaj wielkiego wzburzenia, już to dla tego, że Washington Union, dziennik urzędowy prezydenta Stanów zjednoczonych.

do tego przyzwyczaił nas. częścią też. że naw\kuiono tutaj do wysoko brzmiących Wyijńań o zajęciu bezwarunkow em Oregonu, które jednakże do żadnego ważnego skutku nie doprowadzą. «Wyrazy odezwy, mówi Times, przedstawiają nam albo wojnę, albo też ukończenie układów. Wojna złłyt nas. równie jak i każdego prezydenta, dla tego nikt o niej nie myśli i mysie,;, nie będzie, chociażby stracono wszystkie nadzieje układów. Anglia i Ameryka zbyt dobrze znąją swoją wzajemną zależność i dobrodziejstwa pokoju, by zamienić istotne owoce tego, cze'g6 dziś używają, na krwawą sławę i niebezpieczeństwa wojny. Niepodobna, żeby dwa pobratymcze narody, połączone j. M,bą tyją węzłami, miały walczyć z sobą o stepy i lasy, położone od każdego z nich o kilka miesięcy drogi morzem lub też lądem. Jeżeli pan Polk tyle nie walczy z wyrazami i. w cichości swego ducha nie żartuje z ogólnych uczuć ludzkości, to nie jest zdolnym ściągnąć podobnego nieszczęścia na kraj swoich ojców, na kraj swój rodzinny i na całą ludzkość. Cóż zuaezy] ta jego zesada »niczego nic przyjmować, co jest niesprawiedliweni.« albo,} gdy oświadcza, że pragnie jak namocniej żyć W zgodziez wszystkie mi narodami? Pojmujemy, że Unia pragnie spór ukończyć Unie przeprowadzać go aż do odległej potomności, ze swoje pretensyc popiera wyrażonemi silniej dowodami: to pojmujemy, bo zgadza się z wielu dotychczasowe mi przykładami. Lecz jeżeli rozstrzygnicuie natychmiast ma nastąpić, to uzyskamy, ale tylko drogą układów, jak tego mamy najlepszy przykład w kwestyi rozgraniczenia Kanady.« S t a n d a r d w swoim artykule giełdowym czyni następne uwagi O odezwie prezydeta: «Dokument ów dziś rano zwrócił na siebie uwagę w City. Jednakże mniej zrobić wrażenia jak się można było spodziewać po zaburzeniu wywolanćm silne mi wyrazami w Washington Union, znanym organie pana Polko Nie ulega wątpliwości. że artykuły te pisane mi były dla zbadania opinii publicznej, ponieważ jednakże większa częić rozsądnej ludności Stanów zjednoczom eh te excentryczne wyrażenie" które takie oburzenie sprawiło w Londynie, źle przyjęta, przeto prezydent zmienił swój język. Nikt tutaj nic wątpi, że rząd nasz może spotkać stosownie każdy wypadek, czy to kongres zatwierdzi projekt p. Polko by po wymówieniu rocznćm zająć Oregon, czy nie. Żadne stronuictwo jednakże nie uważa wojny za konieczną, uznaje tylko, że należałoby całą sprawę jak nejrychlej skończyć, a do jej ukończenia być gotowym na rzeczy najgorsze.« Na giełdzie w ogóle są tego zdania, ze coraz mniej należy się wojny spodziewać. Dzienniki zajmują się odkopaną przez p. Polk zasadą starego prezydenta Munroe, ze Europejczyków ic nie mogą w Ameryce posiadać kolonii. L o n d y n, d. 2. Stycznia. - Standard ogłosił urzędową listę nowego gabinetu angielskiego. Następujący członkowie składają ministerstwo angielskie: Sir R. Peel pierwszym lordem skarbu, Sir James Graham, sekretarzem stanu spraw wewnętrznych, lord Lyndhurst, lordem kanclerzem, książę Buccheuch lordem prezydentem tajnej rady, książę Wellington, dowódzcą naczelnym armii, hI. Abcrdecn sekretarzem spraw zewnętrznych, lir. Haddington, lordem picczętarzem, hI. Rippon prezydentem indyjskiej kontroli, Goulbourn kanclerzem skarbu, lord Granyille Somerset, kanclerzem księstwa Lancaster, hr. Lincoln, pierwszym komisarzem dochodów krajowych, Sidney Herbert, sekretarzem wojny. Następujący, są nowymi członkami: hr. Dalhousic, prezydentem handlu, hr. Ellenborough pierwszym lordem admiralicyi, hr. St. Gcrmans, generalnym pocztmistrzem, G ladstone, sekretarzem kolonii.

Peel. Graham, Gladstone. Lincoln powrócili do miasta od królowej bawiącej we Windsor. <*i% II o I a n d y a.

Haag, d. '20. Grudnia - Od niedawnego czasu wielkie zaszły tu odmiany w obsadzeniu wyższych urzędów dworskich: - jeden adjutant króla i dwaj szambclani królowej dostali dymissyą. Adjutanten! jest kontradmirał Arriens, niegdyś nauczyciel księcia Henryka niderlandzkiego. trzeciego syna królewskiego. Olicera tego obwiniano o wielkie błędy: najprzód miał jako na nauczyciel nie dopełnić swej powinności i nic odpowiedzieć zaufaniu króla: cokolwiek za wolne postępowanie księcia przepisywano zbyt wielkiej niedbalośei lub pobłażaniu ze strony nauczyciela. Arriens miał również życzyć sobie zostać ministrem marynarki, które to miejsce pomimo jego zabiegów oddano wiceadmirałowi Ryk. w skutek czego miał się Arriens nieprzyzwoicie wyrazić o królu. Powód niełaski, w jaką popadł szambelan królowej, baron Mackay jest następujący. Przy poświęcaniu posągu Wilhelma Cichego stała królowa z księżniczkami na balkonie pałacu, zkąd można było przypatrzyć się uroczystości. Gdy deszcz zaczął padać, prosiła króluwa barona Mackay. stojącego za nią, aby jej przyniósł parasol. Podług dworskiej etykiety powinien szambelan sani go przynieść, rozpiąć i królową osłonić, gdy tymczasem Mackay kazał po prostu służącemu przynieść parasol, i ten zrobił to, co szambelan zrobić był powinien. Królowa w pierwszym momencie nic nie mówiła, ale po ceremonii natychmiast oddalono szambelana. Również i szambelan Van Bricnn dostał dymissyą. Jego wina polega na tern, że przy ostatniej podróży dworu do Luxeniburga nie wystąpił w urzędowym ubiorze, i na wszystkich uroczystościach bywał tylko w czarnym fraku. Tożsamo przewinienie miał także i Mackay kilka razy popełnić. N i <: ID c y.

D r e z n o, d. 28. Grudnia. - Minister sprawiedliwości K6nneritz czuł się spowodowany do proszcuia króla o dymissyą, która mu udzielona została z zatrzymaniem go jednak jako prezydenta ministrów w urzędowania. Ministeryum sprawiedliwości oddał król tajnemu radzcy Langenn. Zdaje się zatem, że reforma procedury nastąpi. Oczekują z największą niecierpliwością otworzenia sejmu, którego działania pokazują się coraz skutecz. . . .

mejszenn. Norimberga, d. 1. Stycznia. -Jeżeli jaki przedmiot w dzisiejszych czasach zajmuje szczególniej uwagę czytającej publiczności, to niczawuduie kwestya o konstytucyi pruskiej, o której rozwiązaniu rozmaite pisma rozmaicie powiadają. Podług jednych ma ona być już bardzo bliską, kiedy tymczasem inne nie tak prędko jeszcze ją nam obiecują, stosownie do tego jak się rzecz ta berlińskim korrespondentom przedstawia, jak daleko w tej mierze sięgają ich życzenia, nadzieje a może i marzenia tylko. - Jezeh sig ze państwo pruskie wkrótce ma otrzymać pewną formę rządu; augsburska gazeta Powszechna posunęła się w swych doniesieniach jeszcze dalej, utrzymując, że Prussy mieć będą nic zadługo zupełny rząd reprezentacyjny, i tak konjektury wszelkiego rodzaju napełniały pisma czasowe niemieckie. Jest to rzeczą bardzo naturalną przy nadzwyczajnej ważności. jaką całe Niemcy do przedmiotu tego przywiązują. - Konstytucye bowiem na papierze nie przynoszą państwu najmniejszej korzyści, nie obudzają w ludzie żadnego zamiłowania. - Zdarzyło mi się nie raz słyszeć obywateli z krajów konstytucyjnych, mówiących z największą obojętnością z pogardą nawet: »nasze sejmy kosztują niezmiernie wiele, ale nic jeszcze nie zrobiły.« - Podobne zdania zupełuie się upowszechniły, ale nie mająż one racyi'.' - Przytoczmy tu tylko za przykład sejm z r. 1843. - N a sejmie tym wykazało się, że oszczędzono summe kilkunastu milionów, - ale pieniędzy tych - nie było, a reprezentanci narodu przekonali się, że im nie wolno zapytać się o tę przewyżkę, chociaż to przecież naturalną jest równowagą pomiędzy prawem rządu a narodu, ażeby naród o tyle mniej płacił podatków, o ile rząd bez uszkodzenia dobra publicznego oszczędzić może. - Jeżeli przykład ten za nadto materyalnym się wydaje, to przypomnijmy sobie sejm badeński, na którym wolność druku przeprowadzoną «ostała. - Wielki książę i rząd nie miał nic przeciw temu, ale wmieszał się związek niemiecki i sparaliżował całe prawomocne postanowienie sejmu. - Jeżeli zaś przyjdzie kolej na Prussy otrzymania konstytucyi tak jak w innych państwach, rzeczywistej konstytucyi z dwiema izbami, będzie to wypadkiem największej wagi nie tylko dla Pruss samych, ale i dla całej polityki europejskiej; bo Prussy z swoją iutelligencyą, z swoją pozytywną siłą wojenną potrafiłyby utrzymać swą konstytucyą nawet przeciw postanowieniom konferencyi wiedeńskiej, gdyby tylko Prussy swej intelligencyi i siły wojennej potrafiły użyć stosownie, o czem bynajmniej wątpić nie należy. - Ztąd to pochodzi, że oczy-całych Niemiec zwrócone na rozwiązanie pytania konstytucyjnego 'w Prusicch, że cały Niemcy najwyższą synipatyą czują do tych prowincyi pruskich, których sejmy przez swe obrady i podania do tronu pokazują jawnie duchowe pokrewieństwo z postępową częścią Niemiecw \ g r £., Z nad granicy węgierskiej, d. '26. Grudnia. - Rozeszła się pogłoska, że arcyksiązc palatyn zamyśla po obchodzie przypadającej w przyszłym roku SOletuiej rocznicy swego urzędowania (bo tegoroczna uroczystość jubileuszowa tyczyła się w ogóle jego urzędowego działauia w kraju, nie zaś godności palatyna, którą dopiero w r. 17Y6. po zgonie dziwnym sposobem zmarłego w zamku Laxeuburg arcyksięcia Alexandra otrzymał) porzucić dzisiajsze swe stanowisko i resztę życia przepędzić w upragnionej Spokojności. - Przedsięwzięcie to, jeżeli, jak się zdaje, istotnie przyjdzie do skutku, naruszy głównej sprężyny politycznego rozwoju w naszein państwie. - Pomimo niepomyślnego skutku, jaki odniosła deputacya presburgskiego komitatu, wysłano przecież zPestu deputacya komitatową do Wiednia, która nieprzyjemne zapewne zrobi tam wrażenie. - Nic otrzymała ona jeszcze dotąd audyencyi, i z rozmowy, jaką kilku pojedynczych członków deputacyi z hrabią Mailath i innymi wysokimi urzędnikami o przedmiocie swego posłannictwa miało, pokazuje się, że lepiej będzie podać zażalenia na piśmie. Pomiędzy członkami znajdują się także hrabiowie Ludwik i Kazimierz Bathiauy, hr. Tcleky, baron Cótwos, Ludwik Kossut1i i inni. Krwawe wypadki na ulicach Zagrzebia nakłoniły podobno rząd do porzucenia

U Aszera i ASpółki W Berlinie: O Towurzysiwie Jezu tto wem przez Oyca HuvignanSoc.Je», Przekład MZuy. Brezy.

ZAPOZEW EUYKTALNY.

Nad majątkicn Henryka Hanns kupca tutejszego został rozrządzeniem z dnia 16 Września r. b. process konkursowy otwoizony Termiu do podania wszystkich prelensyj do Eiassy konkursowej, oraz obrania kuratora, wy znaczony jest ua dzień 16. Lutego 1846 o godzinie 10. przed południem w Izbie slron tutejszego Sądu przed Ur. Kin cI Referendaryuszem Sądu N adzieiniaiiskicgo. Kto sit; w terminie tym nie zgłosi, zostanie z prelcnsyą swoją do uiassy wyłączony i wieczne mu w tej mierze milczenie przeciwko drugim wierzycielom nakazaneui zostanie. Współdłuźnik kupiec Henryk Hanus, z pobytu niewiadomy, zapozywa się na termin powyższy publicznie. Kouunissarzc sprawiedliwości: 1) Ur. Giersch, 2) U r. Kryger,obranej dotąd drogi, a przekonanie, że połączenie słowiańskiej Kroacyi z Węgrami żadnym sposobem uskutecznić się nie da, spowodowało go do zostawienia Kroatom jak największej samodzielności. Postanowienia sejmowe partyi narodowej, która przez usunięcie turopolskiej szlachty górę otrzymała na sejmie w Zagrzebiu. zmieniłyby zupełnie stosunek Węgier do swych kroackich sąsiadów f . gdyby je tylko król potwierdził. - Temu to potwierdzeniu zapobiedz głównym jest celem pestskiej deputacyi i w tym względzie nie zawiera ona nic zdrożnego. W każdym razie zasługuje na sprostowanie fałszywe oskarżenie, które baron Zcdlitz. stały korespondent augsburskiej gazety Powszechnej, w artykule o sprawach węgierskich rzucił na opozycya. - Bo jeżeli Kossut1i na przeszłorocznem zgromadzeniu komitatu w Pesth wniósł o urzędowe rozdzielenie Kroacyi, który to wniosek żadnego nie uzyskał na sejmie uwzględnienia, to bynajmniej nie usprawiedliwia to postępowania kroackiego sejmu. -Strona, mająca za sobą prawo, może bowiem bez żadnego skrupułu wnosić kwestyą o rozwiązanie jakiegoś prawnego stosunku. bo występuje ona przy tern rozwiązaniu jako strona pozwalająca: nie tak się rzecz ma ze stroną obowiązaną, której wszelkie usiłowania rozwiązania podobnego pytania inaczej uważane być winny, gdyż jej stanowisko jest stanowiskiem żądającego i zyskującego, który nic nie traci a korzyści odnosi.

ROZMUTE WIADOMOŚCI.

Poznań. - Pisma »Rok 1845.« wyszedł poszyt XII. i zawiera: 1. Norwegia pod względem społcczeńskim. 2. Pisarze polscy w obec potrzeby narodowej, (dalszy ciąg). 3. J- M. Hrabia Thuu i Słowiańszczyzna w Czechach. 4. O sejmie Chrobacko-słowackim i Słowianach Węgierskich. 6. Rozmaitości.

Wiadomości handlowe. - Szczecin, 26. Grudnia. Wskutek święta Bożego Narodzenie w tym tygodniu handel zbożowy ua tutejszym targu w ogólności bardzo był wątły, dla tego mało o niera donieść można. Pszenicy na krótki czas przed świętami dość znaczuą part yą mianowicie 3 O O wyspli, 129 - 130 f. wyborowej i przerobionej Lkermańskiej kupiono po 721 tal. Podobny towar otrzymano później za 79 tal., pośledniejszy cokolwiek za 72 tal. Zyto na miejscu znowu cokolwiek więcej poszukiwane było i wyżej trzymane 45 -47 tal. za 125 - 126 funtowy towar dawano 46 tal. Również na dostawę wiosenną pokazała się znowu większa chęć do kupna i dają ua ustępowane kontrakty 46. A tal. samym zaś producentom 47 tal, ofiarowano. Owies i jęczmień bez żadnego były obrotu. Jęczmień na miejscu wielki 105 do 108 i 109 tum. Oderbruchski i Pomerański 35 do 36 oddawany. Owies Pomerański na miejscu 29 do 30 tal., na dostawę wiosenną 31 tal. Grochy wiele kupców by miały, ale teraz mało ich dostawiono. Groch do gotowania, drobny po 49 do 52 tal. większy 43 do 54 tal. Nasiona Wszelkiego rodzaju nie są bardzo poszukiwane i prawie bez obrotu. Rzepak zimowy na miejscu jest jeszcze w nieproporcyonalnie wysokiej cenie trzymany, bo po 86 do 88 tal. Makuchy lniane 48 do 55 \ tal. Siemię lniane za morskie, Pcrnawskie po 14 tal. Rygskie po 13i tal. Mesulskie po 9_, ale to są ceny tylko przez sprzedających wymagane.

Na ostatnich targach Warszawskich i Pragskich płacono za korzec 4roćwierciowy żyta rub. sr. 4 kop. 79; pszenicy rs. 5. k. 99; grochu polnego rs. 4 k. 95; grochu cukrowego rs. 5 k. 10: fasoli rs. 7 k. 5 O; jęczmienia rs.3 k. 88; owsa rs. 2 k. 39jako leź Kousyliarze sprawiedliwości: 1) U r. Hutike, 2) jur. Guderian, podają się interessentom celem upoważnieniem ich. Poznań, dnia 30. Września 1815. Królewski Sąd IN ad ziemiański. Wyd. I.

Młodzi Sculeck będą w dniu 12. Stycznia r.

b. o godzinie Tuiej z wieczora grali na sali kasyna polskiego, którego członkom z familiami i gośćmi służy przystęp bezpłatny. Dyrękcya kasyna polskiego w Poznaniu.

Aż do I. Kw i e t n i a i. b. mieszkam na ulicy Fryderykowskiej pod Nreui. 19. par terre. na lewej stronie. Poznan, dnia 8. Stycznia 1846.

boenniges, Kouimissarz sprawiedliwości i N ot aryusz.

Doniesienie zasługujące na uwagę dla Dam. Podpisaua fabryka kapeluszy słomkowych w Berlinie jest gotowa, stare kapelusze ryżowe na uajnowszą formę przeszyć i jak uajczyściej wyprać, tylko jest potrzebno, takowe teraz jak najprędzej odesłać. - W magazynie strojów J. Reszkego w Poznaniu w starym rynku Nr. 41. w aptece Pana Wagnera na pierwszeui piętrze będą się kapelusze zbierać, gdzie najnowszą formę widzieć moźua. H. W . Koch.

S w i c ż a u b i t e zaj ące przedajc p022£ sgr.

, Stiller.

----Peklowinę wieprzową po 3 sgr. funt, kiszkę » S e rwe l a l « zwaną, po 8 sgr. funt, i wędzoną szynkę poleca w najlepszym gatunku od dnia dzisiejszego Fryderyk R6schkc na Clmaliszewic.

DONIESIENIU Wysokiej publiczności donoszę najuuiżeuiej, iż za kilka dni z moją inenaźeiją zwierząt nader godnych widzenia przybędę z Londynu do Poznania i proszę o łaskawe jej zwiedzatiie. Louis T ouruiaire.

Stan Termometru i Barometru, oraz kierunek wiatru w Po zna ii i u.

Dzień

Stau termometru Stan najniższy I uąjwyt. barometru.

Wiatr.

4. Stycz.

a. r, 6. · 7. » 8.

9. » 10. "

2,5 0 - 0,3 0 28" 2.0'" Północny.

3,0 0 _12" 27 "11,7'" Północ, 2.

3,1 0 - 3,0 0 28" 2,8'" dito 9,0 0 -.2,4 o 28" 3,3'" Polud 2.

+ 1,2 0 + 2,0 0 28" 5,1'" Połud.

+ 2,0» + 3,2« 28" 5,0" Zachodni.

+ 2,3« + 3,3« 28" 5,1'" Potud. z.«