JK. us. w Poniedziałek

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1846.06.29 Nr148

I\.

LlY

29. Czerwca 1846.

I\.

Drukiem i nakładem Drukarni Nadwornej lr. Drekera i Spółki. - Redaktor odpowiedzialny: Ur. J. jlymarkieicw*.

OBWIESZCZENIE Radzca Regencji N o a h , w skutek Najwyższego rozkazu gabinetowego z dnia 28. Mąja r. bież. przez Pana Ministra spraw wewnętrznycb Kornmissarzein Ministerjalnyin przy tutejszej Prowincjalnćj Dyrekcji Ziemstwa mianowany, został wtem znaczeniu dziś zobowiązanym i installowanym. co do publicznej podaję wiadomości. P o z n a ń, dnia 27. CzelWca 1846.

Naczelny Prezes Wielkiego Xiestwa Poznańskiego.

W zastępstwie: Kries.

vW\1inXi mml

P o z n a ń, 28. CzelWca. - Właśnie w tej chwili doszła nas WiadomoŚĆ, że po dwudniowe m konklawe wybranym zosta! na papieża kardynał Mas ta i F e r e t t i, który brzybrał imię Piusa IXgo.

B e r l i n , dn. 17. CzelWca. - Krążą różne wieści niepokojące mianowicie Niemców mieszkających na granicy polskiej, wieści które na pozór noszą piętno niedorzeczności, a jednakże wykrywają obawę, jaką czerpie narodowość niemiecka z położenia rzeczy. - W ostatnim czasie rozeszła się wzdłuż calćj granicy polskiej pogłoska, że Cesarz zamierza przyjąć tytuł samodzierzcy wszystkich Słowian a niepodobna zaprzeczyć, że tę płonną pogłoskę Polacy - nawet paryscy - przyjęli z cntuzyazraem. Niemcy zaś z lekliwem przeczuciem. Oboje doszło do tego stopnia, że książę Warszawski nie uważał za rzecz zbyteczną, donieść o tern tutejszemu poselstwu rossyjskiemu i polecić mu. aby poczynił stosowne kroki ku uniknieniu wszelkiego nieporozumienia. (Gaz. Kol.)rUlUlUlE. F

· qj 1h L Y a.

P a ryż, dn. 19. CzelWca. - N a uroczystości z Lille z okazyi inaugurowania północnej kolei żelaznej wystąpiło wiele znakomitszych osób z mowami mniej więcej ceremonialnemu Pomiędzy tymi mówcami czytamy na

Vapie«

Grzegorz JTF J.

Ciiokoncxenie) Hydrauliczne prace w bagnistej części Umbrii dokończono. W Maju wśród wielkiego zbioru cudzoziemców i pielgrzymów odbyła się uroczysta kanonizac a Św. Alfonsa de Lignori. W dniu 3 Października papież poświęci! nawę poprzeczną, w kościele Św. Pawła wybudowaną Następnego roku przybyły do, Rzymu piękne kloce alabastrowe, które MehmedAli kościołowi* darował Część także wodociągu Syxlusa V.

(Aqua felice) nowo została odbudowaną. Papież przystąpił do traktatu zawartego pomiędzy Auslryją i Sardynją dla obrony własności literacki«) i wszedł w stosunki zRpłtąChjli dla urządzenia tamecznych stosunków kościelnych. Mamy teraz przed sobą dziesięć lat rządu. W ciągu tego czasu wicie zrobiono, wiele ulepszeń dokonano, wiele dobrych ziarn na przyszłość rzucono. Zdrowie papieża przez czas jakiś zagrożone polepszyło się. W jesieni 1841. roku odbył on podróż przez Umbrję i Patrimoni um: w tym roku uznał on królowę Donnę Marję portugalską i posłał jej złotą różę, należał do konwencyi z Sardynją i Modeną o wymiar sprawiedliwości duchownej i miał mowę o ucisku duchowieństwa w Hiszpanii. Tą okolicznością także zajmował się list papieski Catolicae religiom! dotyczący Z drugiej strony zniesienia klasztorów w Szwajcarii. W Rzymie loże trzeciego piętra zostały zrestaurowane przez Fil Agrykolę, spital Sao Giacomo ulepszono i powiększono, oczyszczono ruiny kościoła Warsa mściciela (Mars ullor przy arco de Pautani łuk triumfalny Druzusa i piramidę Cestiusz». Na Rivetta, gdzie wzniesiouo wielki budynek, urządzono spacer na zrównanym brzegu rzeki. W 1843, roku A A A I A M 1 II Y 1 II Y 1 II A A M M 1 ]l A f A a I A li.ul kanałem i noizwiska pana Rothschilda, księcia Ligne i Odillona Barrot. Ostatni ten, którego mowa niektóre dzienniki wcale nie zadowolniła, tak się dał słyszeć: »Niespodziewany ten zaszczyt, że nazwisko moje przy tak uroczystej sposobności wymienionem być słyszę Gest to odpowiedź, na toast na cześć Barrota wzniesiony przez pana Rogier), winien tylko jestem znanej mej sympatyi ku narodowi belgijskiemu, jako też głęboko czującej się potrzebie jak najswobodniejszego wynurzenia uczuć obydwóch narodów. Słusznie upatruje każdy zadatków i rękojmi j.obopólnej ich jedności w ścisłych stosun > kach i familijnych węzłach dynasty i. które losami krajów tych kierują. Tożsamość pochodzenia, interesów, instytucyi. jest trwałą, mocną rękojmią tćj jedności. Dla tego też nie patrzyliśmy z uczuciem zazdrosnej emulacyi na to, jak bas naród belgijski wyprzedzał w wielkich przedsięwzięciach przemysłowych, na której to drodze tak szybkie zrobił postępy, na której dzisiaj z dumą braterską za nim wydążamy. Wolność wasza, niepodległość, ważne one są dla wolności i niepodległości Francyi. Nie może się narodowi belgijskiemu nic dobrego, nic złego wydarzyć, czegoby Francya jak najgłębiej uczuć nie musiała. Gdyby nam kiedyś jakie niebezpieczeństwo zagrażać miało, nie jutro, dziś zaraz stanęłaby Francya przy boku naszym. Żadna potęga świata nie jJola ścisłego tego węj.1a zelWać ani go osłabić.

Panowie, mamy raj wszyscy, każdy z nas w niezawisłym swym zakresie działania, wielką i ciężką do spełnienia raissya: jest zadaniem naszem zabez pieczyć zwycięstwo wolności konstytucyjnej. Podawajmy sobie na ten cel ręce i pozwóleie mi myśl tę wynurzyć w mowie, której szczerości żadna urzędowa przyzwoitość nie wiążę: wznoszę toast: na jedność obudwóch tak wolnych narodów, na zobopólne ich działanie w wielkiej i świętej spra wie cywilizacji i wolności, na które nas dwie nasze rewolucye na zawsze poświęciły. « P a ryż, 2 1. CzelWca. - Izba deputowanych przyjęła dzisiaj budżet przychodów na rok 1847. większością 239 głosów przeciw 13. Książe JoinvilJe wstąpi także ze swą eskadrą do Neapolu; ale stosownie do dyplomatycznej umowy czterema tylko okrętami do portu tamecznego zawinąć mu wolno. Donoszą z Algieru, że ustąpienie Marszałka Bugeaud zawsze jeszcze za

tein, oraz prowiucje Maritima i Campagna. W Ankonie wzniesiono arsenał marynarki i starą bardzo uszkodzona forteeę naprawiono. N astępnego roku ukończono drogę z Crnta Vecchia do Orberello, droga ta łączy się z wielką toskańską prowadzącą aż do Livorno i etanowi najprostszą komunikację pomiędzy tym portem, a Rzymem. Fabryka mozaiki Św. Piotra, która w ostatnich czasach mnie; czynną była, znowu zwróciła na siebie uwagę rządu. Gregoriańskie muzeum, którego obszerne sale w ten sposób nowe życie zyskały dowodzi jak jest niewyczerpanym grunt Włoch; już teraz stało się ono ozdobą Rzymu i zwraca na siebie uwagę wszystkich przyjaciół sztuki, chociażby w nim znajdowała się tylko jedna statua Sofoklesa, wykopana w Cerramia lub mozajka z termów Antonia przyniesiona, odkryta przed laty kilku przez hrabiego di Velo. 1 w tym roku niespokojności w Reoiagoa zwróciły na siebie uwagę rządu, daleko mniej jednak jak w 1815. roku. Wiadomo, że te nie spokojności przytłumionemi zostały, i że wojska rzymskie dobrze sobie poczynały w tym względzie. Wielkie posiadłości pod Ankouą, które dostały się jako uposażenie księciu Eugienjuszowi Beaucharnais, a które przeszły do rąk jego syna, zostały zakupiouemi przez rząd za 3,750,000 skudów, dotąd bowiem płacono z nich 400,000 skudów dzierżawy wieczystej. Dobra te rozdzielono, a towarzystwo kapitalistów natychmiast je zakupiło. Gdy Francya prowadziła układy z stolicą apostolską o zniesienie kongregacyi Jezuitów, Hiszpania coraz bardziej do Rzymu się zbliżała; z powodu jednakże ciągłych zmian w tym kraju, nie można było nic stanowczego przedsięwziąść, jakkolwiek w pewnym względzie uznanie królowej nastąpiło. W ciągu swego panowania Grzegorz XVI. odbył 54 kousystorjów, nie licząc publicznych; mianował 82 kardynałów, (z tych umarło 22, w ogóle za ś za ieeo nanowania »marł« fiA D-»fnTf"AlA---,JI : będzie następcą księcia Isly w generalnem gubernatorstwie Algieryi. T ak wojsko jak mieszkańcy powitaliby z wielką radością wybór generała Lamoricitre, gdyż generał ten nie tylko dzielnym jest wodzem, ale nadto dokładną posiada znajomość tego kraju, tak iź pod nim system kolonizacyjny wielkieby zrobił postępy. Z drugiej strony dowiadujemy się, że wszelkie zabiegi końcem nakłonienia marszałka Bugeaud, aby jeszcze przez czas niejaki na czele rządu algierskiego pozostał, były bezskuteczne. Powróci on podobno w Lipcu do dóbr swoich. Nietylko zaś w Algieryi, ale i we Francyi domaga się opinia powszechna wyboru generała Lamoriciera na gubernatora prowincyi afrykańskiej. Stosownie do ogłoszonego niedawno temu raportu liczy armia algierska 99,699 żołeierzy pieszych i 18,118 konnych, Die rachując w to oddziałów posiłkowych, które z krajowców tamecznych utworzono. Liczba tych wynosi 6587 piechoty i 4 O 61 konnicy. *6tabi S1. Priest wniósł podczas dyskussyi o reformie pocztowej* aby porto listowe zniżyć do stałej ceny 20 centimów. Izba była poprawce tej przychylna, i tylko zaręczenie ministra finansów, że na przyszłem posiedzeniu wniesie projekt do zupełnej reformy pocztowej, sprawiło, że poprawkę tę odrzucono. Od kilku dni krąży pogłoska, dosyć jak się zdaje, uzasadnione, że się utworzy komitet Syryjski, na którego czele pan Lamartine stać będzie. - Z pomiędzy wielu znakomitych osób, które w komitecie tym udział mieć mają, wymieniają panów Arago, Montalembert, LeonaMalleville, Villeneuve, Cormenin i Trący. Starania tego towarzystwa zmierzać mają ku temu, aby się opiekować sprawami Syryi i takowe ile możności popierać. Anglia.

Londyn, dn. 19. CzelWca. - Stosownie do najnowszych wiadomoSCl z Nowej Zelandyi skończyła się już wojna przeciw krajowcom. Zdobyto szturmem dnia I..I,. Stycznia cytadelę, poczem gubernator Grey generalną ogłosił amnestyą. Anglicy stracili przy owym szturmie 12 ludzi, a 30 mają rannych; krajowców polego 25. Korrespondencya giełdowa z Londynu, datowana pod dniem 20. Czerwca, donosi, że obrady w wyborze izby wyższej względem bilu zbożowego dnia 19. nareszcie się zakończyły i źe rzeczony wybór izby bil ten bez żadnej zmiany przyjął. Trzecie odczytanie bilu nastąpić ma dnia 23. - W i z b i e n i ż s z ej miały dnia 19. toczyć dalsze obrady względem bilu przymusowego, ale całe posiedzenie zajęło tłómaczenie Sir R. Peela z zaczepianego często postcoowania jego względem Canninga w sprawie emancypacyi katolików. Spór zatem o bil przymusowy musiał być na dzień 22odłożony. L o n d y n, 2 O. Czerwca. - Królowa przeniosła się do willi na wyspie Wight, do tak nazwanego Osbornehouse.

Co do czasu służby w wojsku angielskiemu znaczne poczyniono zmiany.

Rekrut wstępujący do wojska ma do wyboru trzy różne termina służby: do piechoty zapisać się może na 7, 14 lub 21 lat, do kawaleryi na 10, 16 lub 24 lat, a do artyleryi na lat 12, 16 lub 21. Przeciw wszelkim oczekiwaniom poszły w tych dniach ceny zboża na targach tutejszych znacznie w górę. Morning Chronicie tak się w tym względzie rozwodzi: »Wznoszenie się ceny zboża bardzo uderza, ile że jest rzeczą pewną, iź w przeciągu 10 dni dwa miliony wierteli pszenicy i mąki zagranicznej za opłatą cła 4 szelingów nadejdą, a do tego tak obfitego i rychłego żniwa pszenicy spodziewać się można, jak rzadko się zdarzało. Przyczyną tego zdrożenia jest to, że ciągle mała tyłko liczba zboża na targi przychodzi, a zapasy przekupniarzy i młynarzy całkiem się wyczerpnęły.

chów, arcybiskupów, biskupów; kompanja zaś propagandy, która wybiera kapłanów misyjnych, mianowała 195 arcybiskupów i biskupów. W ogóle nie inoźna odmówić temu pauowauiu tytułu: obfitego w wypadki i pełnego czynności. Sian Rzymu szczególniej co do policyi polepszył się mocno. Wiele pieniędzy wydano na budynki publiczne, odkopywania i t. p. pracowano nad ożywieniem rolnictwa w okolicy, nad żeglugą parową na Tybrze, polepszono środki komnnikacyi, jakkolwiek nie zdołano doprowadzić ich do doskonałości z powodu wyłączenia kolei żelaznych. W literaturze szczególniej zajmowano się hislorją, filozofią i dziełami kościelnemi. "Wiele dziel wydano już kosz tein rządu, juź to kosztem prywatnych osób, jak pomiędzy innerni, wspominany opis etruskiego muzeum, Ungerrelli'ego, dzieło o obeliskach Caniuo, o starożytnej architekturze, o topografii Rzymu, Tuskulum i Cery, o budownictwie cbrześcijańskiem, dzieło p. Catnpana, o Kolumbarjach i Terrakottach. Nibbego prace o starym Rzymie i Kampanii, kardynała Mai wielki zbiór rzeczy niewydanycb dotąd (inedita), z któ rych najnowsze Spicilegium Romanum. Pomiędzy perjodycznemi pi stnauii wymienimy Annali delie Science Religiose przez Monsignore Luca i Saggtalorc poświęcony szczególniej naukom historycznym, wydawany przez Mazio i Genuarellil oba te pisma obejmują wiele prac luak' omitych.

MŁorrespon den cya

Chodzie&a,

P. M Sylwester, były kapłan kościoła rzymsko-katolickiego, obe» cnle bawiac ia ko predykant dissydentów w Malapanie w Szląsku, r dn. .". \r f»-.-j-I. - u._

Jakkolwiek bowiem zapasy zboża u dzierżawców jeszcze są znaczne, i od kilku miesięcy skutkami bilu zbożowego gospoclarzy straszono, to wszelako dzierżawcy najmniejszej nie pokazują ochoty do pospieszania się ze sprzedażą, owszem taką w tym względzie objawiają obojęfność i niejako upór, jakgdyby izby rozbierały bil dążący do podwyższenia cen zboża. Przytern i to zastanowienia godne, źe tak z Belgii jak z Niemiec wiele pszenicy zamówiono, która na targach londyńskich zakupiona być ma. Niejawno temu zakupiono tu dla Belgii 20,000 wierteli pszenicy. W prowincjach nadreńskich ojzekują niepomyślnego żniwa, a więc targi tutejsze mąją niedostatkowi" lI.Jprn zaradzić. Niejestżcto, mówi dalej tenże dziennik, najJepszera odparciem, twierdzenia, że współubieganie się producentów zagranicznych najgorsze dla nas będzie miało skutki? Właśnie teraz, kiedy izba wyższa zastanawia się nad tern, czyli dobrze będzie zachęcać i popierać rolnictwo w Niemcech i Ameryce północnej; widzimy kupców z prowincyi nadreńskich uciekających się na targi londyńskie, a poczta cotylko z Ameryki nadeszła donosi, ze tamże .znacznego uszczerbku i niedostatku z tegorocznego żniwa spodziewać się należy. - Najświeższe listy z nad morza Czarnego donoszą, źe zasiewy tameczne od szarańczy znacznie ucierpiały, i dopiero co na targu wczorajszym dopytywano się o pszenice zagraniczną: Azaliż w obce tak praktycznej lckcyi izba wyższa z przyjęciem bilu zbożowego ociągać się jeszcze może? Hiszpania.

Madryt, d. 13. CzelWca. - Podług E sp ann ola dezereya w wOJsku hiszpańskićm na granicy portugalskie) bardzo się zagęszcza. N aturaInie , przykład portugalski zaraża. Dzisiejszy E s p a n n o l donosi: Wszystkie wiadomości dochodzące nas z nad granicy portugalskiej potwierdzają doniesienia o dezereyach, które się bardzo w naszćm wojsku zagęszczają i na które zwracamy uwagę rządu. Korrespondencya dodaje, że z bronią i pakunkiem władze portugalskie dezerterów przyjmują, które takim postępowaniem naruszają wszelkie zasady prawa międzynaradowego. Wczoraj zakłócono spokojność w teatrze deI Principe. Po przedstawię dramatu pana Gil y Sarate, pod tutułem Carlos Ił. hehizado (zaklęty), wywoływało kilka głosów na scenę nie autora ani aktorów, co się swą grą zakazali, lecz mordercę mnicha. Wołanie to dało powód do wielkiej wrzawy. Rozlegały się jeszcze inne okrzyki haniebne, a większa część widzów opuściła dom. Władza rozkazała szefowi agentów municypalnych, aby położył koniec temu zgiełkowi, ale ten nie mógł dojść końca i sam został odprowadzonym do więzienia, ponieważ nie wypełnił polecenia. Balet następujący po dramacie wykonano wśród największego zamieszania. Portugalia.

Lizbona, d. 10. CzelWca. - Kuch powstańczy wcale jeszcze nie uustał. Powstańcy w prowineyach, którzy nie złożyli broni, jak dawniej rozumiano, połączyli się i ruszyli na Lizbonę. Zadają złożenia wszystkich oficerów marynarki i armii, a wyniesienia tych, których roku 1842. usuniono. Wojska gwardyi wyruszyły, aby powstańcom wzbronić wnijścia do stolicy. Diario do Govcrno ogłasza poniższe dekreta: 1) Pobór podatków jak dawniej aź do zebrania Kortezów; co łatwiej rozkazać jak uskutecznić. 2) Mianowanie komissyi, która ma uczynić sprawozdanie o stanie finansów krajowych i zaprojektować nowy system poborczy i podać sposoby ku spłaceniu długu krajowego. Spokojności nie zakłócono w stolicy, ale wszystko jest w stanie nader opłakanym. Akcye banku i towarzystwa Confiance spadły o 60 pCt. (Gaz. kol.)plarz jedeu swojej «proźby do Papieża,« i exemplarz drugi »odezwy do konfratrów,« prosił jak najuprzejmiej, aby rzeczona Redakcya w Polskiej Gazecie o pismach tych wzmiankę uczyniła, dla lego, iź one jak szanowny autor powiada »najwię c ej około Polski się wiją » Zwracając tak na autora wspomnionych pism uwagę czytelników Gazety Poznańskiej, którzyby może nie mieli szczęścia znać go, jako teź szczególniej na dzieło jego, które dla uczonej, głębokiej i przedewszyslkiem nader delikaluej treści szanownemu autorowi wielki przynosi zaszczyt, i żeby miało zaginąć, nieodżałowaną byłoby stratą dla literatury Polskiej kościeluej: - upraszamy i my razem z P. S jak najuprzejmiej Szanowną Redakcya Uazety Poznańskiej, aby czeuiprędzej o wspomnionych dziełach P. S. wzmiankę uczyniła, a to dla tego, iź mocno jesteśmy przekonani o lem, że ktokolwiek przeczyta pierwsze karły, bez wąlpieuia - może straszne anatema rzucać będzie na bezbronnego autora? - bynajmniej; - nic, że poprzestanie dalszego czytania, zobrzydzeniem i pogardą, albo teź może ze śmiechem kładąc na bok pismo, które pełne jadu i obelg rzuconych na kościół macierzyński, jego naczelników, kapłanów i instylucye. wsmutuy dowodzi sposób, do jakiego stopnia zapomnienia samego siebie i obłąkania przyjść MJOŹC kapłan, odrywający się od kościoła starego katolickiego. - Może P. S. zdawało się, że ogłoszenie jego pism zaszkodzi kościołowi i przyciąguie może jednego i drugiego do sekty Malapańskiej; ale oain się coś wy. daje, źe jakiś chytry Jezuita, których jak wadomo, pełno teraz wszędzie, pomimo największej ostrożności, musiał P. S. dać radę ogłoszenia sławnego dzieła, bo autor, prawdę mówiąc, nic nieroznmnicjszego i szkodliwszego dla siebie i szczupłej garstki zwolenników uczynić nie mógł. Dla tego jeszcze raz prosimy, aby Szanowna Redakcya zwróciła uwagę B r u x e II a , dn. 19. CzelWca. - Dopiero od jutra regularne POCIągI stąd do Paryża pojadą. Z Paryża rano o godzinie 7mej wysłany pociąg pójdzie prosto do Bruxelli: po południu o godzinie 4tćj wyjedzie z Valenciennes, zatrzyma się tylko w Quievrain, Mons, tak że o godzinie 7mćj stanie po dwunastogodzinnćj jeździe w Bruxelli. Podobnież rozpocznie się jazda z Bruxelli do Paryża rano a odbędzie się w 12 godzinach. Przed miesiącem Sierpniem pociągi nocne z depeszami pocztowemi nie będą mogły jechać. Arcycisktip Rheimski w powrocie swym z Liittich został Aprzyjętym od Króla. Bruxella, d. 20. CzelWca. - Związek handlowy z Prancyą, do którego petycye z Plandryi wzywają, wywołał polemikę w naszej prasie, Z której tyle się okazuje, że te życzenia nie są rzetelne i li do tego zmierzają, aby udaremnić przymierze handlowe z Hollandyą. Novelliere des Plandres powiada otwarcie, że tyra sposobem należy odwrócić przymierze z Hollandyą, a mianowicie działać przeciw zniżeniu cIa na bydło holendendeskie. Daje do tego przyjacielską uwagę, że nie trzeba nowych układów zawierać, któreby mogły przeszkadzać do połączenia cłowego z Prancyą. O zjednoczeniu zaś clowem z Prancyą nie można nawet pomyśleć, a wrzawy tćj narobiouo jedynie, aby poprzeć kilka spraw prywatnych, które tym sposobem spodziewają się poprawić swe stosunki w izbie przy roztrząsaniu przymierza handlowego z Hollandyą. Nieme y.

Lipsk, dn. 18. CzelWca. - Professor Biedermann, którego za mowę miana dnia 4. Września r. z. z okoliczności uroczystej biesiady w strzelnicy, a później do druku podaną pociągnięto do odpowiedzialności, skazany został na trzy tygodnie więzienia. Księgarzowi G. Mayer, który rzeczoną mowę za granicą kazał drukować, pogłoska dwa tygodnie więzienia przeznaczyła. Przed dwoma dniami wyszedł pierwszy tomik nowego romansu Eugeniusza Sue: »Marcin, podrzutek czyli pamiętniki kamerdynera« w tłómaczeniu niemieckiem. Wydanie to, które wyszło nakładem Kollmanna mianuje sie, podobnie jak wydanie Żyda wiecznego, znowu »niemieckiem wydaniem oryginalnem za współpracownictwem pomocy Weschego przez Eugeniusza Sue i może rzeczywiście rościć sobie prawo do tćj nazwy, ponieważ tą ralą przynajmniej 2 tygodniami wyprzedza drukowanie pierwszej głoski nowego dzieła w języku francuskim w Paryżu. Jak się zdaje, wyjdzie i 2gi tomik jeszcze przed25. Czerwca; tego dnia przedłoży Coustitutionel pierwszy rozdział w języku francuskim publiczności paryskiej tak, iż tą rażą Niemcy istotnie po mesiąca wprzód jak Praneya będą posiadały romans Suego. Na adres przesłany trzydziestu dwora przyszła następująca odpowiedź: »Nadesłałeś pan dzisiaj trzydziestu dwom t. j. mniejszości w znanej sprawie lipskiej adres, gęsto pokryty podpisami najznakomitszych i najoświeceńszych mężów Lipska, wynurzający uznanie ich postępku. W imieniu tychże trzydziestu dwóch mam zaszczyt złożenia panu najczulszej podzięki, upraszając zarazem, abyś ją raczył łaskawie oświadczyć szanownym podpisanym. Jakkolwiek dalekimi jesteśmy od zarozumiałości, jakoby podobne uznanie przynależało się nam w rzeczonej arcyważnej sprawie, ponieważ idąc za naszćm przekonaniem, obowiązek tylko wypełniliśmy; są przecież dla nas owe oznaki nagrodą dostateczną i zupełną za nasze rzetelne, lubo bezstronne dążenie. Oznaki te będą dla nas nowym i silnym bodźcem, abyśmy w tćm naszćm dążeniu wytrwali stale i ochoczo. Drezno dnia 13. CzelWca 1846. H- A_ Klinger. (Sieni. Gaz. Powsz.)tenby się natenczas dowiedział, co jest owa sekta zimna i zawołana, i co jebt kościół stary rzymsko katolicki. Co uczniowie Rongego temuż radzili, aby poprzestał wydawania znanych pamfletów, gdyż niemi pokpi tylko sprawę, toż samo i P. S. zalecić musimy, bo inaczej ostateczne rzeczy gorszemi będą od pierwszych, a »złośliwy Rzym" tern bardziej z tego cieszyć się będzie. - i P . S. nazywa się »dawnym Reformatorem w kościele starym, ale ani Ronge, ani ze wszystkieiu Czerski« - naturalnie! qmt capi ta tot sgnms! ile głów lyle zdań: to zawsze był los naturalny i konieczny wszystkich sekt. Nie zazdrościmy P. S. Reformatorskiego tytułu: nie chodzi przecież o tytuł, ale o rzecz. Ale to znowu nie dobrze, że P. S. sam się ogłasza za Reformatora, bo chwała własna zwykła wzniecać słuszne podejrzenie. Obawiał się może, żeby świat niewdzięczny nienmieiący ocenić światła uowego, albo go nie poznał, albo zupełnie o nićui zapomniał: dla tego już sam musiał zawołać głośno. »Jestem i ja Reformatorem!" I w rzeczy samej imię Reformatorskie P. S. mało światu znane. Jsicrh z resztą P. S reformuje, ile urn się tylko podoba; jednak pewnie nie wiele dokaże, jak tego dowodził w tutejszćin mieście, które dla braku zupełnego pożądanych owoców z mozolnej pracy, rad nie rad opuścić musiał. Radzimy przecież P. S., żeby się przód sam reformował, i to radykalnie, bo wtedy może się przekona, że reforma starego kościoła jak nie jest podobną, jako dzieła Boskiego, tak też nie jest wcale potrzebną j a ki jest rezultat owej nowoczesnej reformy, którą jakoby drogiego Messyasza mającego uwolnić świat od Rzymskiej, czyli . raczej chrześciańskiej niewoli i ciemności, z tryumfem powszechnie przywitano, o tern P. S., jeżeli tylko chce, przekonać się może z wewuęlizneeo rozdwojenia i nędznego położenia, koniec bliski rokującego nowo

Włochy.

Rzym, dnia 8. CzelWca. - Oprócz Hiszpanii odebrali wszyscy reprezentanci różnych dworów smutne uwiadomienie urzędowe o zgonie papieża przypadłym na dzień 1. t. ra.; pan Castillo y Ayensa uskarżał się na to pominienie, ponieważ królowa hiszpańska publicznie jest uznaną przez zmarłego papieża. Nie wiadomo jeszcze, co kardynał Camerlengo na to odpowiedział. Kardynałowie z stron nie dalekich państwa i krajów sąsiednich zjeżdżają się powoli, aby przyłączyć się do conclave rozpoczynającego się d. 14.m.b. W ogóle jest dotąd 38 kardynałów tutaj zebranych.

Z nad granicy włoskiej, d. 11. CzelWca. - Propozycyazrobiona Austryi przez Sardynią, aby pytanie handlowe zachodzące pomiędzy oboma pańswami rzeczonemi poddać pod sąd polubowny jakiego mocarstwa, nie została podobno na teraz ze strony Austryi przyjętą. Zdanie jej w tym względzie jest takie, że poprzednio starać się należy, aby porozumiano się bezpośrednio zaponiocą komissarzy, 2 obu stron umyślnie na to wybranych. Wiadomości z Piemontu i z państwa Rzymskiego wystawiają Włochy jako będące w stanie dość niebezpiecznym; liczne ulotniki rochodzą się we Włoszech północnych i środkowych zapomocą licznych emissaryuszów, którzy jak pomocnicy handlowi kraj przebiegają, pomiędzy ludem, aby podsycać niechęć ku wszystkim urządzeniom istniejącym i przygotować do nowych usiłowań. Siła zbrojna we W 7 łoszech austryackich nie przenosi obecnie liczby 5 O, O O O. ale tak się przysposobiono po cichu, iż armia włoskoaustryacka w razie potrzeby w kilka dni do 100, O O O podnieść się może. Da się to wytłumaczyć bliskością granicy wojskowej kroackićj i znaczną siłą garnizonów stojących w prowineyach sąsiednich. Powszechna między Rzymianami krąży pogłoska, że kardynał Mezzofanti albo Pranzoni zostanie papieżem. Pierwszy znany jest ze swej niesłychanej znajomości języków i odznacza się wszelkiemi cnotami. Podług wiadomości z Rzymu kollegium święte zebrało się dnia 14go CzelWca w Conclave.

Kaukaz.

Warownia Temir-Chan-Szura, d. 15. Maja. - »Wszystkie dochodzące z gór wiadomości zgodnie potwierdzają, że niefortunne pokuszenie Szamila wszędzie sprawiło nader dla niego niekorzystne wrażenie. Czeczeńcy i Dagestańcy, którzy należeli do jego bandy, rozeszli się po domach. »W Kabardzie wszystko zupełnie spokojne. Po przybyciu głównodowodzącego do Nalczyku, pospieszyli stawić się u niego wszyscy książęta i uzdeni, pozostali wiernymi swej powinności: między niemi nie można nie wymienić: sędziwego starca podpułkownika księcia Misosta Ataźakina, podporucznika Ałchaz Misostowa, sztab rotmistrza Batarbek- Tambiewa, podporucznika Met- Kudenetewa, Baty-Gireja- Dautokowa, Dewlet-Gireja- Tambiewa, chrążego Zaż-Sok-Agojewa, Mahoraet-Nakeewa i wielu innych. Oni zgodnie prosili o surowe ukaranie tubylców, którzy dopomagali Szarnilowi. Ci niegodni członkowie kabadyńskiego narodu są w liczbie pięciu, a mianowicie Uzdeni: mahomet Mirza Arzarow, mahomet Koźokow, mahomet Tiszterow, mahomet Kudenetow i effendi Uadźi Berezgow. Te osoby chroniąc się od zasłużonej kary, udali się za Szamilem w góry. Z Nalczyka głównodowodzący pojechał na lewe skrzydło i do Dagestanu, die rozważania na miejscu niektórych zagadnień we względzie urządzenia wojtk i kraju. Woronzow osobiście się przekonał, że w wojskach, które ścigały powstańców, nie masz prawie ani chorych ani znużonych, pomimo przyspieszone marsze dwutygodniowego pochodu. Niezmordowane wojska, z właściwą sobie wesołością, gotują się do letnich zatrudnień A

P. S. podług własnego oświadczenia nie jest »ani Ronge, ani ze wszystkieiu Czerski,« nie raczył nam jednak powiedzieć, w crern; się właściwie co do wiary czyli raczej niewiary od owych bohaterów reformaeyi 19. wieku różni. Wyzuauie Malapańskie dotąd także jeszce nie wyszło na świat jak np. Lipskie i Pilskie: przeto wcale nie wiemy, cujus generis jest P. S., a przecież bardzo na to ciekawi jesteśmy. Chociażbyśmy więc z nim potykać się chcieli, nie możemy przy najlepszej chęci, bo nam ucieka jak cień. Tyle jedynie nam powiada, że on jest tylko wołającym głosem na Rzym: »»Skassujcic prawo celibatu, a będzie jeden pasterz i jedna owczarnia. «« Zdaje się zatem, że całe jego wyznanie wiary lub niewiary zamyka się w tych krótkich słowach: Nie wierzę w prawo celibatu. Wyznanie takowe, wyznać trzeba, bardzo jest oryginalne m i dla swej krótkości i jasności pewnie i dzisiejszym »przyjaciołom światła« do gustuby było. Będzie też 2 tej przyczyny krótka z P. S. sprawca. Co do celibatu, przeciw któremu P. S. tak gorliwie powstaje, i który dla wszystkich prawic naszych tak zwanych Reformatorów był lapis offensionis i pierwszy i właściwy dał powód do odszczepieństwa, nie myślimy w długą zapuszczać się rozprawę, gdyż do tego tu ani czas, ani miejsce. Wypływa on ściślce z istoty i natury kościoła, dla czego też z początku będąc tylko zwyczajem, w późniejszych wiekach naturalnem naslępstwem w prawo przeszedł, które to prawo jednak istniało już przed Grzegorzem VII., który go nie zaprowadził, jak mylnie twierdzą, ale tylko oduowił, a odnowił dla tego, że go uie wszędzie przestrzegauo, i że ztąd powstało, iź zepsucie duchowieństwa i godność kościoia tego koniecznie żądały,

(Dokończenie nastąpi.)