)K 206 w Piątekdnia 3. Września 1 *52.
Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1852.09.03 Nr206
Czas czytania: ok. 25 min.Drukiem i nakładem Drukarni Nadwornej W. Dtckera i Spółki w Poznaniu. - Redaktor odpowiedzialny: N. Kamieński w Poznaniu.
Telegraficzne wiadomości.
Paryż, 30. Sierpnia. - Według wiadomości z Madrytu, królowa hiszpańska jest przy nadziei. K o n s t a n t y n o p o l, 21. Sierpnia. - Okręt angielski Modeste zmuszonym był burza przebyć Dardanele bez pozwolenia porty, za co do nieco z warowni dano z armat ognia. Komendant lego okrętu podał zażalenie z tego powodu do posła angielskiego Ateny, 23. Sierpnia. -- Izba deputowanych podniosła cło wywozowe od jedwabnych zasklepów. Sc i o, 23. Sierp. - Przybyła tu flota turecka morza śródziemnego.
Poczdam, 1, Września. - Król Mmd przybył tu z Pomeranii. - JCM. wielki ksiąze następca tronu rossyjskiego wraz z małżonka swoja przybyli lu z Petersburga i stanęli w zamku Sanssouci. JJzJŚ wyjechali do Wejmaru. Berlin, 1. Września - Pełnomocnicy rządów koalicyi sądzą, że ich rządy odpowiedzą na oświadczenie pruskie z dnia 30. Sierpnia, po wspólnem porozumieniu się. Za miejsce zgromadzenia się pełnomocników w tej sprawie uważają Homburg albo Isch1. Krzz1. Smutny los spotkał Niemców, którzy się dali uwieść ajentowi Rodolfo i udali się z nim do P e ru. Według lislu z Lima potwierdza się wiadomość, ze rzeczony Rodolfo owych Niemców w liczbie 430 sprzedał jako białych niewolników, częścią jenerałowi Flores, częścią właścicielom planlacyi. - D r e s d n er J o u r n a l, organ ministeryalny, podaje następujące wiadomości o B a k u n i n i e: »Po wielekroć razy donoszono po dziennikach o śmierci Bakunina, jednego z głównych przywódzców demokracyi aocvaluej, i wieści te znów odwoływano. O ile nam wiadomo, Bakunin zostaje przy życiu, trzymany w zamknięciu w Rossyi. Zajmnjącemi zapewne będą niektóre szczegóły, życia jego tyczące. Michał Bakunin urodził się 1814 r. w Torszok w gub. Twerskiej, i był synem zamożnego dziedzica, zmarłego w r. 1848 pod Moskwą Wychowany w szkole artyleryi w Petersburgu i w r. 1832 posunięty na stopień oficera, juz w r. 1834 otrzymał uwolnienie na własne zadanie i do r. 1840 pracował w hi storyi i filozofii. Dla dalszego tych umiejętności pielęgnowania udał się w r. 1840 do Berlina, zapoznał się tam z Arnoldem Rugę i najściślejszą związał się z niin przyjaźnią. W Rocznikach jego umieszczał artykuły swoje o soeialiźmie i jego zaprowadzeniu, tudzież o zaprowadzeniu republik związkowych w Niemczech, aby za ich pomocą obalić instytucyc rossvjskie. Plan ten był dlań celem życia. Rok 1841 spędził Bakunin W Dreźnie, zabrał tu znajomość z radzrą rządowym Todt, który później jako członek rządu tymczasowego zbiegł w r. 1849 do Szwajcaryi i nie dawno lam umarł, jak niemniej z professoram Kochly, zbiegłym również z powodu udziału w powstaniu Maiowem. Z Drezna udał się Bakunin do Szwajcaryi i wszedł w związki z komunistami. Na początku r. 1843. odebrał od rządu rosyjskiego rozkaz do powrotu, ale mu nie był posłusznym, wyjecha A do Belgii, bawił 1 miesiące w Bruxelii, a potem po koniec roku 1847 w Paryżu. Z nakazu ministra Duchatela musiał znowu Paryż opuścić z powodu mowy mianej na wielkie m zgromadzeniu w zamiarze połączenia Polaków i Rosyan, rządowi swemu nieprzyjaznych. wrócił tam z Bruxelii, złączył ną częścią Polaków, tam - Wrocławia. Zawezwany na kongres słowiański w Pradze w Maju 1848. r, wziął w nim udział i zwrócił głównie uwagę swoją na połączenie słowiańskich i niemieckich demokratów. W lym duchu wydał tu broszurę: »Odezwa do Słowian itd.« zawierającą nielylko jawne wezwanie do rewolucyi, ale również najczarniejsze potwarze na rząd rosyjski i austryacki. Drugą odezwę do S ł o w i a n napisał Bakunin w czasie przytłumiania rewolucyi węgierskiej przez rosyjskie i austryackie wojska. Z Pragi udał się Bakunin do Wrocławia i w Lipc" 1848*do Berlina. Tu bawił aż do Września, zaznajomił się z doktorem D'Ester, Waldekiein, Hexamerem, lir. Reichenbachem ild uczestniczył obradom skrajnej lewej izb pruskich, miał udział w organizacyi centralnego wydziału demokratycznego, pisywał do gazet paryskich Reformę i National, j wraz c Polakami obecnymi w BerI inie oczekiwał wybuchu rewolucyi polskiej. Później wydalony z Prus siedział w Dessau i K6then, a w końcu 1848 w Lipsku. Tam mieszkał naprzód w hotelu «pod Kogutem," żył z księgarzem Schreck, który podobnież jak i on myślał, ale unikał wszelkiego publicznego wystąpienia.
W pierwszych dniach Marca 1849 ukazał się Bakunin w Dreźnie i przebywał lu pod różne mi nazwiskami tajemnie u wielu przyjaciół swoich, jak np. u dyrektora muzyki R6ckla itd. Bliskimi naówczas przyjaciółmi jego byli: członek późniejszego rządu tymczasowego zbiegły adwokat Tzsclurner, kapelmistrz Wagner, deputowaui B6ttcher i Jakel, a z Polaków Heltmann. W Orężnie i Lipsku zajmował się Bakunin przygotowaniami do rewolucyi, mające; wybuchnąć naraz w Saxonii, w Badenie i Palatynacie, i zawiązać zarazem stosunki z Pragą, dla przywrócenia związków. Powstanie wybuchło wszakże w D re ź n i e przedwcześnie i i rozbiło jego wyrachowania Wszelako Bakunin wziął w niem czynny udział. Objął polem naczelną komendę i po wzięciu D r e z n a usiłował rozszerzyć powstanie dalej po kraju, ale uwięziony w Chemnitz, wywieziony został naprzód do Drezna; a potem do twierdzy K6iiigstein. Kara śmierci, na którą był skazany, zmienioną została w drodze łaski na dożywotnie więzienie, i wydano go naprzód Austryi a potem Rosyi. MŁrólestnio polskie.
War s z a w a, 31. Sierpnia. - Pomimo jak naj surowszych ostrzeżeń szanownej gospodyni w jednym z domów prywatnych, nie słuchająca dobrych rad i uwag Anna B., wyczytawszy w Kur jer z e o zmniejszaniu się cholery, gotowała ukradkiem kapustę, i takową nic tylko sama zajadała, ale także udzielała i innym służącym. Złapana przeto będąc na gorącym, czyli mówiąc jasnej, kapuścianym uczynku, złożyła rubla sr. I na obiady dla biednych u XX. Kapucynów, z obietnicą na później poprawy. Niech ten dobry uczynek, który zawdzięczyć należy przezorności szauowuej gospodyni, posłuży za przykład i innym; dodajemy bo« wiem, a raczej powtarzamy raz jeszcze, ze zmniejszenie się cholery, nie powinno służyć za otuchę do zaniechania przestrzeganych ostrożności, i że przyjdzie czas da Pan Bóg doczekać, że sami przy pomniemy, i rozgrzeszymy na kapuslę, owoce, itd., ale dopóki nie zbliży się ta chwila, zachować należy te same ostrożności jak dotąd. Wczoraj zachorowało na cholerę osób 113; wyzdrowiało 80; umarło 58; ogólna liczba pozostaje chorych 488. Belgia.
Bruksela, 29. Sierpnia - Prasa opozycyjna występuje z polemiką zaciętą przeciw nowemu traktatowi handlowemu z Francyą, a J o u r - nal dc Bruxelles powiada, że przez zaniechanie konwencyi z 1845 przemysł żelaza, lnu i węgla poświęcony został, gdyż z dniem 10. t. mi dla przedmiotów łych ogólna taryfa francuska znów by w zastosowanie weszła. Independance bierze rząd w opiekę i utrzymuje, iż niewarto było zabiegów, dla przemysłu lnianego slypulacye z 1845 zatrzymywać, gdyż wywóz przędzy i tkanin lnianych w 7 latach ostatnich zniżył się na \ dawniejszej ilości.'
Wrancyu.
Paryż, d. 19. Sierpnia.- Monitor ogłasza, że po powrocie jenerała S1. Arnaiid adminislracya wojny przechodzi w jego ręce, gdy dotąd go zastępował p. Dueos. Feldmarszałek Haynau doznawszy obelg w Brukseli, postanowił szukać szczęścia w Paryżu, a wiedząc że polieya paryska jest sprężysłszą, przybył do tej stolicy i pokazuje się publicznie po ulicach głównych o każdej porze. Onegdaj wieczorem był jenerał zaproszony przez młodego księcia Ryszarda Meternicha na obiad, na który też przybyło wielu członków ciała* dyplomatycznego. Podczas obiadu przygrywała banda muzyczna węgierska, pieśni węgierskie i austryackie, ale prawowite. Polieya paryska uważa za swój honor i obowiązek, bronić feldmarszałka Haynau , *gdvbv go miał spotkać jakowy przypadek, podobny do londyńskiego lub brukselskiego. Z tego powodu niewidzialne figury zawsze mu towarzyszą na wszystkich przechadzkach, a kiedy wczora wieczorem o godzinie'9 szedł przez bnlewary włoskie, widziano nawet szefa miejskiej policyi pana Bruzelina, który za feldmarszałkiem wraz z jednym komisarzem postępował. Persigny wrócił do Dieppe z Londynu. Podobno się porozumiewał z ministerstwem angielskiem względem ceł niektórych. M o n i t o r od czasu do czasu zamieszcza artykuły gromiące albo miejscowe dzienniki albo zagraniczne. Z miejscowemi łatwiejsza sprawa, ale z zagranicznemi rzecz jest drażliwsza, a walka nic bardzo szczęśliwa, bo sprawa której broni, trudna jest do bronienia. W ostatnim czasie odpowiedział Monitor Timesowi, na jego artykuł zaczepiający prezydenta rzplitej. Odpowiedź ta brzmi jak następuj e: już razy kilka mieliśmy sposobność wspomnienia o złośliwości pewnych artykułów po dziennikach angielskich zamieszczanych przeciw francuskiemu rządowi.
Dopóki dotyczyły osób, dopóty milczeliśmy, ale teraz Times bije na cały naród, obowiązkiem przeto jest naszym odpowiedzieć. Times poświęcił długi arlykł obelgom naprzeciw Francji, porównywa ją z państwem bizantyńskie in i skazuje na wieczne niemowlęctwo. Gdyby Times był organem ludu, natenczas uasz mógłby się oburzyć, ale od 2. Grudnia będąc namiętnym organem stronnictw nieprzyjacielskich, przedstawia tylko pismo to opozycją zainteresowaną. Jakąż mamy wiarę przypisywać pod temi okolicznościami jej sądowi, jak milczeniem go pomijać? Któż np. uwierzy, że nas, jak Times śmie utrzymywać, pozbawiono wszelkich praw i że w nas niernasz życia politycznego? Powszechne głosowanie we Francyi jest dla ludu nie ograniczoną władzą wyboru. Oświadczyliśmy, ie Times nie jest organem narodu, w którego imieniu chciałby przemawiać. Dalekimi przeto jesteśmy od myśli do obwiniania wzajem iustytucyi angielskich. Ależ czyby inni tego nie uczynili, mając mniej uczucia przychylnego? Czyliżby nie mogli zapytać Ti mes a, azali Anglia może naprzeciw spokojowi i porządkowi powszechnego głosowania stawić ograniczone swe głosowanie i przekupstwa podczas wfborów? Czyliż niernożna powiedzieć T i m e s o w i, że w Anglii na krzesłach parlameufowych tylko zasiadać mogą najbogatsi; że we Francyi są one <fu wszystkich otwarte; że tam majątek stanowi; że tu lud wybiera; źe u nas wszystko jest wyrazem woli narodowej, (Widać, jak M o n i t o r zua się na dziejowej nauce.); że władza najwyższa, ciało prawodawcze, rady departamentalne, rady okręgowe, rady gminne, są wybierane przez wszystkich obywateli, że przeciwnie za kanałem wszystko na sobie nosi piętno nierówności majątku i ograniczenia prawa? Times może, jeżeli mu się podoba, pierwsze to doświadczenie z najobszerniejszą wolnością nazwać dzieciństwem, ale czyliż dobiera czas stosowny, aby się chełpić z systemu, który się obawia głosować w dniu jasnym i żąda tajuego glosowania w miejsce publicznego? Za monarchii w roku 1830. wynosiła pod niebiosa dni lipcowe; po 24. Lutego chwaliła republikańskie uniesienia, czyliż gwoli zdobytej przez lud wolności? Nie, ale dla krwi, którą utracił. Jego pochwały tak były wówczas podejrzane, jak teraz obłuda godną pogardy. Sarkazm przeciw 15. Sierpnia, był naturalnym wypływem antypatyi i obrachowania. Napróżno żądano od naczelnika władzy, aby rocznice 10. Grudnia 1848. i 2. i 20. Grudnia 1851. obchodzono uroczyście. Tego nie chciał, bo chodziło tylko o niego samego i jego tryumf, a dni następnych dla tego, że przypominały nasze wewnętrzne rozdwojenia, które chce puścić w zapomnienie bocznicę przeto wybrano 15. Sierpnia i przez szczęśliwy przypadek uroczystość najświętszej panny, patronki Francyi obchodzono w tym samym dniu, co i cesarza. Kraj pojmował tę myśl szlachetną i z uniesieniem z nią się łączył. Owoż jest tajemnica, zatrutej polityki Timesa. Dalecy jesteśmy od wzbronienia mu tego, nasza pomyślność na długo dostarczać mu będzie materyału do walki. Ale dla ludzi myślących prawda objaiviona faktami zawsze odnosić będzie zwycięztwo nad bezimienneuń pamfletami, któremi powoduje interes nnmiej<}lnośi<. Koresp. Czasu. - Dzieło Proudhona: »La Revolution Sociale demon free par Ic Coup d'Elat du 2. Ue'cenibre«, bardzo jest czytane w Paryżu, ale zdania o niein są różne. Ludzie patrzący na wyrazy i wykrzykniki, uważają je jako skierowane przeciw księciu prezydentowi, kiedy przeci wnie ludzie uważający na rzecz i następstwa, uważają je jako jemu przyjazne. Sprzeczność zdań pochodzi ze sprzeczności stanowiska autora, który przemawia za wolnością, ale jeszcze bardziej za dążeniem rcwolucyjnem i socyalistowskiem. Dla dążenia rewolucyjnego, poświęca ou wolność, i wystawia coup d'Etat jako szczęśliwe następstwo. "Wielką załugą L. Napoleona, mówi on, jest, że był śmiałym, że w kilku tygodniach poruszy! i podkopał wszystko: własność, rentę, procent, mieszczaństwo, dynastyą, konstytucyjność, kościół, armią, szkoły, administracyą, sprawiedliwość itd. Co socyalizm atakował w opinii, to coup Etat atakował w czynie. L. Napoleon zatrząsł jak marionetkami wszystkiemi instytucjami, uważanemi dotąd za utwory geniuszu narodowego. Niech leraz przyjdzie do władzy demokracya, a znajdzie umysły przygotowane, znajdzie drogę otwartą, pług w skibie i dzwonek u karku by dlęcia. Dzięki L. Napoleonowi, demokracya do radykalizmu będzie jeszcze mogła jak roku 1818, dodać umiarkowanie i wspaniałomyślność-. (Str. 158.) Jak się możecie domyślić, powyższy gwałtowny ustęp nie trafił do smaku konserwatorom, i obrócił się na korzyść księcia prezydenta, bo w niepodobieństwie wrócenia do rządu konstytucyjnego, każdy przekładał dzisiejszy porządek rzeczy niż prawdziwy socyalizm. Proudhon iak definiuje Francuzów: «Żywość uprzedzeń, edukacya powierzchowna, udzielona raczej przez zepsucie ucywilizowane niż przez cywilizacyą; romantyczne legendy w miejsce nauki hisloryi; moda zamiast zwyczajów; próżuość zamiast dumy; wieczne głupstwo, które 19 wieków temu ułatwiło Cezarowi drogę do Galii; lekkość zdradzająca dzieciństwo; miłość- parad i szałów manifestacyjnych zamiast ducha publicznego: wielbienie siły i czcienie śmiałości, zamiast szacunku dla sprawiedliwości; oto Ttkrótkości poriret ludu francuzkiego, który jeszcze jest najmłodszym ze wszystkich narodów ucywilizowanych«. (Sir. 79.) Gdyby Proudhon uuzupełnil portret wtnsneinj przymiotami, to jest nieloicznością i brakiem zdrowego rozsądku, co wzbudza zawsze szyderslwo w Anglikach, portret Francyi byłby doskonały i wierny. Niesteiy, Proudhon, jak wszyscy Francuzi, chce być wielkim politykiem, dla którego loiczność, rozsądek, a nawet uczciwość, sa czczemi i niepolrzebnemi błyskotkami. Proudhon twierdzi, ze wielki polityk może robić wszeteczne sojusze.
J ezeh tak jest, to nie można mu odmówić wielkości w jego dążeniu, wielkości nawet tak uiebotycznej, ze żaden śmiertelny jej nie zrozumie. Na stronnicy 53. twierdzi on: «ze dawny sysi em organizacyjny jest rzeczą złą, ze doskonałość ekonomiczna zależy na zupełnej niepodległości pracujących, że postęp zasadza się na podniesieniu człowieka (exalfation de Pindividu)«. W tern miejscu Proudhon zrywa z despotyczną szkołą socjalistów nowożytnych i zbliża się do szkołj' angielsko amerykańskiej, pokładającej postęp na wolności; ale na sir. 115- błaga on L Napoleona, aby wziął libcllę, węgieluicę i kielnię, aby murował nową społeczność i stworzył uaród iuuy; anastr. 276., aby dał 42 miliony, odebrane ducho
wieństwu, lekarzom i nauczycielom. Na sfr. 275., Proudhon uznaje twierdzenie Lawa, że państwo nie daje kredytu, lecz, źe go odbiera, a ua str. 147. wyrzuca L. Napoleonowi, źe nie pokazał odwagi, i że nie zniżył samowładnie procentu ruchomego do 2 a nawet do If. Na sir. 54. domaga się wolności we wszystkiem, w edukacyi religii i h.iudlu, astr. 252. oświadcza się przeciw wolności handlowej, twierdząc w tym razie nie bez racyi, że «la balance du commerce, porlee a sou maximum de puissance, sous lc nom de librę ćchauge, voila l'arlillerie dc l'Anglelerre«. Oh! jakże się omylił Jeffries, kiedy powiedział, że scribere est agere. Zdanie to nic stosowało się nigdy do Francuzów, i dla tego Francya była świadkiem tylu niedorzeczności. Gdyby Proudhon przyszedł kiedy do władzy, schowałby niezawodnie do kieszeni swe bezwzględne zasady, i robiłby tylko co robić można, naprzekór tyle dziel napisanych dente superbo. Kłoś powiedział o Thiersie, że edukacya jego nie była skończoną, dla tego, że nie znał historyi angielskiej i olbrzymich dzieł wolności. Toż samo możuaby powiedzieć o Proudhouie. Gdyby Proudhon znał Anglią, wiedziałby jaką drogą idzie się do wielkości i godności lak człowieka jak narodu, i jaką drogą przychodzi się do zniżenia procentu, na którym Proudhon nie bez słuszności zasadza postęp materyalny Francyi. Anyiia.
L o n d y n, d. 26. Sierpnia. - W Portemoulh odbył się wczoraj proces o przemycenie tytuniu w Antwerpii ua pokładzie jachtu prywatnego królowy. Kzecz krótko się odbyła; dwóch majtków się przyznało, iż jeden z nich miał 20, drugi 50 funtów. Obydwaj skazani zosIali na zapłacenie kary po 100 funt. szter (666* lalarów ). - We względzie polityki rządu w kwestyi Guano piasa minislcryalna wzmianki żaduej jeszcze niezi obiła. Times zamieściła dzisiaj podanie następujące Mathie Hamiltona w Glasgowie, lekarza, który czas dłuższy żył w Peru. W roku 1735. wysłał król hiszpański trzech członków akademii umiejętności, M. Condomine, Don Jorge Juan i Don Antonio de Uilou, do Ameryki południowej. Wypadek badań ich ogłoszony został r. 1748. w Madrycie i 1772. w Loudyuie. W dziele tym wyspy Lobos są dokładnie opisane. W r. 1887. pojawił się w Madrycie słownik jeograiiczno-hisloryczny o Peru przez kapitana gwardyi Alceto, który o wyspach Lobos jako do l'eru należących wspomina. N akoniec Hamilton posiada starą mapę Peru, na której wyspy w sporze będące zupełnie dobrze pomiędzy 6 a 7 stopniem srerokości południowej są oznaczone. Tym sposobem twierdzenia Webstera zbite zostały. Daily N ew s zaś zapatruje się na kwestyą guano lakże z stanowiska woluo-haudlowcgo. Niezaprzeczając Peru praw własności do wysp guauo, uważa Daily News zdrożenie niesłychane artykułu tak ważnego dla handlu i rolnictwa całego świata za niesłuszność, przeciw której na drodze dyplomatycznej walczyć, niebyłoby żadną zbrodnią. Zdaniem dziennika tego lord Malmesbiiry, u którego poszanowanie ślepe do monopolu wszelkiego rodzaju każdy iimy choćby najroz.s.jdiiiejszy wzgląd przeważa, postąpił sobie nader wygodnie, i z szkodą dla rolnictwa angielskiego, i przed mieszkańcami Peru bez wszysIkiego chorągiewkę zwinął; - uległość ta równie jest niewczesną, jak Webstera polityka gwałtowna. Anglia powinna pośredniczj'ć; jeżeli bowiem Ameryce branie dowolne guano wywalczyć pozwoli - o wkroczeniu zbrojnem dla Peru a przeciw interesowi rolnictwa angielskiego niema przecież mowy-będzie to ten jedynie skutek miało, że brata Jonathana weźmie oskoma na Amerykę południową; i skoro tylko San Francisco mieć będzie stanowisko okrętów wojennych, tym spieszniej trójząb swój ua ocean Spokojny rozciągnie. Pocóż katastrofę tę przyspieszać? G lob e, jak wiadomo, niebardzo przychylny Auslryi, szydzi z upiom lloty niemieckiej, która ua komendę auslryacką na morzu Adryatyckieui znów pojawić się miała. Wspominając o pracach arsenałowj-ch w Pola, powiada: «widok bolesny przedstawiają wysilenia mocarstwa istotnie zewsząd krajami inne mi otoczonego, które czyni zabiegi, aby wpływ na morzu pozyskać, i siły swoje w kierunku niepodobnym rozwinąć'. Lew skrzydlaty Weuecyi osłabł z starości z klatką swoja w incimżeryi austryackiej; szczepy nadbrzeżne Austryi szepcą językiem Francuskim i mają więcej sympalyi włoskich aniżeli niemiccko-cesaiskich. W pustyniach Pola stworzyć Toulon, jest przedsięwzięciem równie płomieni, jak gdyby ktoś zaprojektował, olbrzymi amfiteatr rzymski, po którego ławach marmurowych kiedy niekiedy jaszczurka samotna się przesunie, uczynić teatrem nowych zabaw szermierskich i krociami widzów z Pola ożywić. Zamierzony arsenał cesarski jest naczyniem Danaid dla milionów cwan cygierów. Tymczasem każdy ma piawo rozporządzać zbytkiem swoim, jak się mu podoba. Stosunek inny zachodzi z planem, utworzenia przystani morskiej dla okrętów rosyjskich w Eocca di Caltaro. Port len naturalny, który wszystkie floty Europy bezpiecznie mógłby objąć, Austryi użytku żadnego nicprzynosi; leży on za odlegle i jest dla chudych lędźwi marynarki auslryackićj o świat jeden za daleko. Ale Kosya, której pozwolono, narzucić się za protektorkę Czarnogóry i jej baszy duchownego, do którego stolicy przez Uocca di Cattaro wygodnie dojść można, umiała by go bardzo dobrze użyć. Tymczasem odstąpienie obszaru nawet z strony mocarstwa chętnego mocarstwu drugiemu jesl interesem, do zawarcia któiego polrzebnem jest przyzwolenie dyplomacji. Zachodzi pytanie, jakie lord Malmesbury, którego odwaga "bohaterska na sam pozór nadużycia amerykańskiego płomieniem tak jasnym buchnęła» daje gwaraucye oporu skutecznego przeciw pokuszeniu się prawdopodobnemu Ro sj i, która, po za plecami stanowiska angielskiego na Korfu, arsenał i przystań wojenną dla siebie urządzić zamierza?!« Hiszpania. ' _.. Madryt, d. 23. Sierpnia. - Jenerał Narvaez napisał prywatnie do ministra wojny Lara, aby mu wyrobił pozwolenie używania wód morskich w Kadyksie. Murillo odrzucił żądanie to swego dawniejszego naczelnika bez ogródki temi słowy: «dopóki jestem prezesem gabinetu, niema i niepowinien Narvaez Loji opuścić. Lara oburzył się wielce na tę odpowiedź prezesa ministerstwa, i byłby niezawodnie podał się do dymissyi, gdyby królowa raz na zawsze niebyła wyraźnie oświadczyła, źe żadnego ministra wojny już zmieniać niechce. Ordouncz wystąpił mu w przeciągu dwóch tygodni pozwolenie dla przyjaciela jego wyrobi. Królowa mogła w lym względzie wydać wyrok polubowy, ale za byłym prezesem wcale się nieujinuje. W skutek" listu jednego królowy matki jest Izabella na Scrloriusa nawet zawzięła, i wczoraj na posłuchanie go nieprzypuścila. Mąż len był w czasach ostatnich w wielkich łaskach u dworu, i zwolennicy jenerała N arvaeza w niełasce tak wielkiej teraz zostającego przy więzy wali do tego nadzieję, że stronnictwo ich w krotce napowrót do steru przyjdzie. Ale nadzieje te teraz jak bańki mydlane pękły- - Konkordat zatrudnia wciąż jeszcze naszego ministra oświecenia, który spodziewa się takowy do końca Września w punktach wszystkich przeprowadzić. Ojcowie" św. Wincentego a Paulo objęli już klasztory swoje, a potem nastąpi w krotce oddanie pewnej liczby klasztorów Kapucynom. Skarb państwa wypłaca jeszcze 4650 byłym zakonnikom pensye, około 8000 powołanych zostało częścią do znakomitych urzędów kościelnych, częścią umieszczeni są jako plebani, lub sprawują urzędy kapelanów, około 12,000 przeniosło się od roku 1830. do wieczności. Urzędnicy czjnni i na odstawie odebrali juź pensye swoje za miesiąc Wrzesień. Jest to pewnie poraź pierwszy, jak mocarstwo hiszpańskie egzystuje, że urzędnikom przed upływem miesiąca bieżącego, już na przyszły miesiąc pensye wypłacono. " Włochy.
Z Rzym u piszą pod 23. Sierpnia, że kwestya dotycząca kolei żelaznej o której dzienniki nasze i zagraniczne aż do znudzenia pisały, nareszcie rozstrzygniętą została. Ale rozstrzyguienie to jest rodzaju lego, jakiego się po tyluletnich przygotowaniach z pewnością nikt niespodziewał . J ak wiadomo towarzystwo pewne akcyonaryuszów angielskich i francuskich oświadczyło gotowość swoje urządzenia kolei żelaznej z Rzymu do Ankony pod warunkiem, że rząd rzymski pomiędzy innemi zapewni mu użytek wyłączny tejże na czas odpowiedni. Lecz w Rzymie chciano przeciąg czasu owego tylko na lat 50 ograniczyć, co z drugiej strony za niedostateczny uważano. Agent towarzystwa, inżynier Coustins, zerwał z przyczyny tej układy, i już przed kilku dniami z Rzymu wyjechał. W radzie ministerstwa papieskiego zaprojektowano, aby żołnierzy dwóch pułków cudzoziemskich, którzy w bitwie pod Vinccnza inwalidami pozostali, własnemu ich losowi pozostawić, gdyż oni właściwie re rewolucyi a nie stolicy apostolskiej służyli. J ak wiadomo wciąż jeszcze zasłona gruba pokrywa czynności czasu owego na Kwirynalo, gdyż ówczesny papieski minister wojny, książę Aldobraudini, zaręczał jak najuroczyściej, że wojskom rzymskim jedynie za wyraźnem pozwoleniem papieża przez rzekę Po naprzeciw Auslryakom przeprawić ię kazał, gdy tymczasem jego świątobliwość o lakiem poleceniu wyraźnem leraz sobie przypomnieć uiemoże. Tymczasem zdawało się rzeczą nieludzką tych biednych inwalidów opuścić i zapewniono im nakoniec pensyą w kapilulacyi zawarowaną.
W i e d e ń , d. 27. Sicrpuia. (Kor) Agitac \ Jl która się rozwija coraz silniej po całej Francyi, zwracać zaczyna uwagę gabinetów. Zapytanie pierwsze zkąd wyszła? drugie do czego dąży? N a o b a, o d p 0wiedź do zaspokojenia gabinetów nic łatwa. Książę, prezydent miał dotąd z tej strony wsparcie i zaufanie, jako reprezentant pofityki porządku i pokoju. Ag"ilacya cesarska rzuca złe światło ua dalsze jego zamiary. Cesarstwo bez dynasty i byłoiy zapewne cesarstwem oparłem na głosowaniu powszechnem (vote universel) i na tradycyach napoleońskich. Te ostatnie mają dla Europy o ile się tyczą polityki ogólnej, smutne i niezatarte wspomnienia. Zbliżać się do nich byłoby ze strony L. Napoleona wielkim błędem. Okrywać głosowanie powszechne koioną ccsaiską, byłoby dziwactwem. W obu razach Europa iuogłab\ bez mieszania się w Stosunki wewnętrzne Francyi, mieć nie małe powody do obawy o stó simki zewnętrzne. W lej obawie, która od czasu jak we Francyi agita cya lozpoczęla się dla cesarstwa, stała się wyraźniejszą, znaleść można klucz do wytłumaczenia postawy zbrojnej'" wśród pokoju, prawie wszystkich mocarstw. Spodziewać się należy, że rozum i przenikliwość których książę prezydent dał tyle dowodów, wystarczą do utrzymania i obecnego porządku rzeczy we Francyi i obecnych dobrych i przyjaznych stosunków z Europą. Wiedeń, 24. Sierpnia.- Dzisiejsza Gaz. wiedeńska podaje co następuje: J. C. K- ap. Mość raczył pod względem wielu jeszcze rozpoczętych śledztw w sądach wojennych w Węgrzech przeciw osobom ze stanu cywilnego i duchownego za udział w wypadkach powstania w latach 1848/49., najw. postanowieniem z dn. 15. Lipca r. b. za przedłożeniem sobie wyroków wydanych przez sądy wojenne, orzeczoną przez nie Karę śmierci wszystkim na nią skazanym indywiduom najlaskawiej odpuścić", jak również niektórych z nich od kary więziennej najła- kawiej zupełnie uwolnić, a zarazem nakazać, aby pod względem reszty, zamiana kary śmierci na doczesną nastąpiła, tudzież pod względem wyrzeczonych przez sądy wojenne kar więziennych, stosowne zaszły złagodzenia. Osoby teini wyrokami skazane, urzędowały powiększaj części jako członkowie krwawych sądów rewolucyjnych, za których wyrokami wiele osób prawemu rządowi wierność zachowujących, z powodu tak dowiedzionej wierności padły oliarą następnie kilku pasterzy duchownych i innych osób, klóre w sposób szczególnie odznaczający przyczyniały się do wspierania rewolucyi. lakowe wedle wykazanych stopni winy skazane została wraz z policzeniem czasu pod śledztwem odsiedzianego, na kary więzieni;, od 2 do 10 lat, i w ty", przedmiocie osobne wyszło obwieszczenie ze strona c. k. komendy 3ej armii. Zarazem NPau z okoliczności zamknięcia szeregu rozpoczętych przez sądy ivojenne w W ęgrzech politycznych procesów odnoszących się do peryodu lat 1848/49, zualazł się być spowodowanym, nakazać wstrzymanie dotychczasowej działalności sądów wojennych. J. C. K. Ap. Mość ze względu na dobre prowadzenie się, służących w wojsku synów Mikołaja barona Vay skazanego przez sąd wojenny za zdradę główną, raczył najw. postawieniem z d 15. Lipca łaskawie zale
cić, aby majątek tegoż uległy konfiskacie, dzieciom oddany został.J. C. K. Apostoł. Mość najw. postanowieniem z dnia 15. Lipca r. b raczył odpuścić część kary poniżej wymienionym indywiduom ze Stanu cywilnego i duchownego skazanym w Węgrzech przez sądy wojenne za udział w zbrojnem powstaniu, a mianowicie: Ludwik Balogh, Józef Fieba, Wojciech Kiss, Aleksander Klempacki, Jan Lohocki, Michał Mrwa, Józef Róka, Jerzy Slraka, Michał E6tv6s, Samuel Farkasanyi, Mich. Hodossy, Tom. Navay, Ign. Rentze, Józ. Mann i Gabr. Michalyi zreszty kary jeszcze odbyć się mającej. Lud.
Hajdu, Maurycy K6nig, Ernest N euwirth, Wład. Rewicki i Mich. Thotk6nyvcs, dwie trzecie kary. Aleks. lis, Koloman Czutak, Ant. Fekete, Tom. Poltin, Jerzy Gaal, Aderdal Gowryk, Józ. Hellmann, Dymitr LaJan Loderer, Józ. Neumann, Jan Pados, Kołom. Scbessy i Jan Wewera połowę kary. Frań. Conforlo, Szczepan F6rd6s, Paweł Olbk, (iust. Remellay i Jerzy Szcheres trzecią część kary.
J. C. Ap. Mość najwyźszemi postanowieniami z d. 15. i 18. z. m. wydał nowy akt najwyższej łaski pod względem skazanych byłych oficerów na wieloleinie więzienie w twierdzy za udział w powstaniu węgierskiera. Zupełnie uwolnienie od kary otrzymali: Szczepan Pongrata, Maurycy Kerkapoly, Szczepan Komaromy, Paweł Karoly, Samuel Sztanko, Ferd.
Szotfried, Adam Abraham, Władysław Kezy, Ludwik Kalmany, baron Szczepan Meszena, Fr. Isolnay, fr. Aman, Wład. Dietrich, Józef Holossy, Karol Mathaides, Adolf N emclh, Aleksander Nikolassy, Wincenty Rieder, Ferd. Szepeshazy, Rartł, Vegh, Adam Gyra, Emanuel baron Raldacci. - Dwie trzecie kary darowane: Aloizy bar. Sternegg, Karol Kelemen. - Połowę: Cezar Calvagui, Ludwik Keresztcs, Józef Birsy, Jan Weissl Ehrentreu, Franc, baron Mcssena, Franc. Jasswitz, Karol hr. Laszberg, Aleks. Dallson, Antoni Thoth, Gabryel Clemenlis, Józef Krain, (iust. Turner , Aleks. Baranyi, Adolf Reiche , Jan Zsaubokrethy, Michał Szokwlossy, Aleksander Hodossy, Michał Vargay.
Prócz tego cesarz darował całkiem lub częściowo karę 24 osobom skazanym do robót szańcowych. Czechy.
Czytamy w B o h c m i i następujący nekrolog: »Dnia 5. Sierpnia literatura czeska poniosła dotkliwą stratę, największą od zgonu Jungmanna. Prof. Franc. Wiad. Czelakowski zakończył życic o 7mej wieczorem.
Czelakowski był jednćm z najświetniejszych zjawisk epoki odrodzenia piśmiennictwa czeskiego, która jak się lękamy, będzie już najpiękniejszą jego chwilą. Gorliwość i silna wola, klassyczne wykształcenie i głębokie wiadomości, rzadka zdolność i smak czysto wyrobiony - zalety rzadko widziRiie naraz w epigonach czeskiego piśmiennictwa - stawiały go w rzędzie koryleów epoki, do której należeli Palacki, Hanka, Szatarzyk, Chmieleński itp. Zapewne dzienniki czeskie niezaniedbają uczcić posmiertuic męża zasłużonego jako lingwista i poeta, godnie ocenić zasługi jego i w naltżytćm postawić je świetle. My jak dziś ograniczamy się na kilku szczegółach żywota jego. Franc. Wład Czelakowski urodził się 7. Marca 2794. r. w Strakowicach. gdzie ojciec jego by I cieślą. W r, 1834 i 1835 kierował on redakcyą »Prażskich Nowin« i »Czeskiej Pszczoły« i zajmował katedrę języka i literatury czeskiej w uniwersytecie pragskim, ale w Grudniu r. 1835 stracił i redakcyę i katedrę wskutku nieostrożności redaktorskiej Później zostawszy bibliotekarzem u księcia Kińskiego, oddał się poezyi i badaniom językowym, aż do roku 1843, gdzie powołany został przez rząd pruski na nowo utworzoną przy uniwersytecie wrocławskim katedrę języków i literatur słowiańskich. Roku 1848 powrócił do Pragi i objął professurę tychże przedmiotów na uniwersytecie ojczystym, zdała od mieszania się w polityczne sprawy. - Z poezyj jego, których wiele przeszło w usta ludu i w których szczęśliwie uchwycił on i oddał ducha narodowego słowiańskiego, wymieniamy przedewszystkieni »Odgłos pieśni czeskich i ruskich« i »Różę slulistną.« W r. 1851 zebrał przysłowia słowiańskie. Wiele lat poświęcił zbieraniu materyalów do gramatyki porównawczej języków słowiańskich. Czelakowski zeslawił sześcioro dzieci, żona jego wyprzedziła go kilkoma mie siącami do gro bu.« Wyspy · fonskie.
List jeden z Siry z 4. Sierpnia donosi, że rząd joński nieofrzymał odpowiedzi zaspokajającej na przedstawienia kuryi rzymskiej poczynione we względzie trudności, jakie J ończykom w Rzymie przebywającym przy wykonywaniu ich obrządków religijnych czynią, z powodu lego też podobno ua"\ vyspach jonskicli niezwłocznie wszystkie kościoły katolickie pozamykano, i księżom katolickim wykonywania ich obowiązków powołania zabroniono.
Ameryka, N o wy Jor k, 14. Sierpnia. - W seuacie w Washingtonie rozbierano wczoraj kweslyą rybołóstwa. Senator Prąd oświadczył, ze niczego niezaniedbauo dla obrony honoru narodu, i że zaszczytnego załatwienia sporu spodziewać się należy. Prasa z Halifax słuchać niechce o żadnym kompromisie w tej sprawie. Kommodor Pcrry przybył na Mississippi do St John, gdzie go gwardya honorowa przyjmowała. Zamierzał ztamtąd udać się do Frederickstown, celem rozmówienia się tamże z guberna torem 'Ł Meksyko donoszą o ruchu rewolucyjnym, na czele którego Re bolledo stoi.' Powstańcy posuwali sią na Jalapę. W Mazałlan i Tainpico także do niespokojności przyszło. Akta, noty i korespondeneye w sprawie rybołóstwa amerykańskiego, przedłożone zostały publiczności angielskiej. Ż nich już teraz każdy przekonać się łatwo może, o czem zresztą od samego początku niewąlpiiiśmy ani chwili, że kwestya ta była wy wołana szlucznie i służyła do innego zupełnie celu aniżeli rybołóstwo, słowem, że była reklamą. Dyła nią, lak jak jest reklamą np. historya intrygi miłosnej kończącej pojedynkiem, gdzie w końcu czytamy, że ten który przeciwnika zabił miał pistolety od Devimes ulica N. numer N. lub też, że uczył się fechtować jeżeli pojedynek na szpady, u fechtmistrza N. ulica N. numer N.; lak jak jest reklamą opis długiej choroby z wszelkiemi szczegółami, gdzie dowiadujemy się nareszcie, że chory po lalach dwudziestu uleczony z o s , a, «evalentq, której dostać można tam i tam; tak jak jestrekłamą piękną, długa, chwa * karni p. N. i t. d. Nie chodzi ani o miłość, ani o chorobę, ani o dzieło: ale o fechłmistrza, o kupca i wydawcę, czyli o pozyskanie większej praktyki. Tak też i w sprawie rybołóstwa chodziło o pozyskanie głosów dla p. Web stera na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Czyli kandydat whigów wielkie odniesie korzyści, nie wiemy - zdaje nam się ze wątpić o tem można, bo opozycya jest silna, lubo sposób dobrze był użyty. Nie pierwszy to zresztą przykład politycznej reklamy, którą nowy świat nam przedstawia. Pamiętamy reklamę okrzyku: intervention for not interventton, okrzyk który Gazetę Augsburgską tak zastraszył. Dziwić się nie będziemy, bo przypatrując się z bliska polityce konstytucyjnych gabinetów w Europie, gdzie idzie o pozyskanie głosów lub stronnictw, moinaby także podobne upatrzyć dążności. W prawie o małżeństwach cywilnych w Piemoncie, czyż nie przebija schlebianie pewnemu stronnictwu i niejako zaskarbianie sobie jego względów do przygotowanego już może innego kroku w całkiem innym kierunku? W postanowieniach niektórych przeciw katolikom wymierzonych w Niemczech, czyliż kweslya celna, jakeśmy to niedawno powiedzieli, nie gra żadnej roli? a nawet i to samo wywołanie sprawy rybołóstwa, uieznalazłoż pewnego poparcia w hr. Derby, z przyczyny iz posłużyć mu mogło do zwrócenia umysłów w inną stronę niżeli sprawy wewnętrzne? Nie przywiązujemy wartości do tych domysłów, czynimy je tylko dla wytłumaczenia się z tego, co nazywamy polityką reklamy, której, zdaje nam się, częściej teraz niż kiedykolwiek spostrzegamy oznaki.
Kronika 1ll1eJscowa.
P o z n a ń, 2. Września. - Cholera u nas nieuslaje w gwałtowności.
Przeniosła się teraz w okolicę poczty i głównie na ulicę fryderykowską, wzdłuż strumienia bagnistego Bogdanki. Uważaliśmy, iż wzdłuż lego strumienia począwszy od .lerzyc, aż do jego ujścia do Warty mnóstwo cholera pochłonęła ofiar. I tak w samych Jerzycach wiele na nią ludzi umarło, dalej w domach osobnych nad tą strugą stojących, w domach pana Zychlińskicgo, a przy ujściu w domach pana Bbrdelebcua. Podobnego skutku doznały Rybak i, które wzdłuż się ciągną strugi błotnistej Bocianki. Według obwieszczenia radzcy pocztowego Bauera we wczorajszej niemieckiej poznań, gazecie służba pocztowa tu w nocy ustaje i ogranicza się na godziny od 8 do 12 przedpołudniem i od 3 do 7 po południu. Rozporządzenie to okazało się koniecznem, ponieważ do wczora 11 sekretarzy pocztowych na cholerę zachorowało, z tych 4 umarło, inni niebezpiecznie są złożeni tą chorobą. Także rendant kasy pocztowej pan Windmiiller umarł na cholerę. Ze znajomych w mieście osób umarł na te epidemią pan Bajer inspektor szkół elementarnych, którego dom dotąd cholera ochroniła na Rybakach i kupiec Karol Kleeniann na placu Sapieżyńskim. W czora wieczorem zmienił »ię stan pu»icirfca U pał przeszedł w zimno w skutek ulewnego deszczu i nieco grzmotu.
Ciekawi jesteśmy jaki skutek odniesie la zmiana powietrza. Wiatr dziś wieje od zachodu. - Onegdaj wieczorem odprowadzono na miejsce wie.
SPRZEDAŻ KONIECZNA.
Sąd powiatowy w Gnieźnie, dnia 1. Maja 1852. Do Ur. Stanisława Logi należące szlacheckie dobra R u c h o c i n e k, do których olcndry G ł u s z y n a i pustkowie S i c d l e c z k a należą, przez towarzystwo zieinstwa oszacowane na 55,849 Tal. 26 sgr. 10 fen. wedle laxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraltirze, mają być dnia 17. Grudnia 1852. przed południem o godzinie I I. w miejscu zwykłem posiedzeń sadowem w drodze exekucyi sprzedane. Niewiadomi z pobytu wierzyciele realni sukcessorowie Daniela i J akóba Miintzberga i Fryderyka, Helena, Henryetta, Charlotte z domu baronówna Kotlwilz, zamężna kapitanowa Kozieroweka, i jej mąż, zapozywająsię niniejszćm publicznie.
OBWIESZCZENIE.
W dobrach Młodasku, powiatu Szamotuiskiego, zostały renty czyli czynsze, które gospodarze tameczni dotychczas w summie corocznej 120 Tal. 28 sgr. 8 fen. dziedzicowi płacili, kapitałem 2416 Tal. 8 sgr. IOf fen. w listach rentowych i gotowizuą, okupione. Stosownie do przepisów powszechnego prawa krajowego Części 1., Tyt.20., . 460-465., oraz ustawy względem zaprowadzenia Banków rentowych z dnia 2. Marca 1850., . 49., podając to podpisana Kommissya do wiadomości niewiadomej z pobytu swego Eleonorze z Grodzi e k i c h Z e r o m s k i ej, resp. jej sukcessorom, dla ktore'j pod rukryką III. Nr. 2. księgi hYPolccznej dóbr ziemskich Mło dasko zapisana jest summa tt96 Tal. 20 sgr., - ażeby praw swoich dopilnować mogli, wzywa tęź Eleonorę z Grodziskich Żeromską resp. jej sukcessorów, ażeby się z prelensyami swemi i wnioskami w przeciągu 6 tygodni, od pierwszego ukazania się niniejszego obwieszczenia w pismach publicznych rachując, u podpisanej Kommissyi na piśmie zgłosili; w przeciwnym bowiem raziecznego spoczynku zwłoki zmarłej tu małżonki jenerała komenderującego v. korpusu armii panią Tietzen Hennig z domu hr. Reichenbach i złożono ją w grobie familijnym Ob stów na cmentarzu ewangielickim. Zwłokom towarzyszył cały korpus oficerów wyższych i niższych stopni. W dniu 1. Września zachorowało tu na cholerę 97 osób, umarło 50, pozostaje chorujących lub wracających do zdrowia 452.
Mtozmailewiadomości.
Od niejakiego czasu w Bostonie oglądają w pełnem działaniu machinę, wynalezioną przez sławnego inżyniera szwedzkiego p. Eriksson, w której, zamiast siły pary wodnej, podstawiona jest siła powietrza atmosferycznego. Głównemi częściami tej machiny, mającej siłę 60 koni, są dwie pary walców (cylindrów), od 158 cali średnicy, z tłokami (pisto narai) od 72 cali wysokości. Dwa z tych cyliudrów służą do uciskania powietrza zimnego, a dwa drugie do rozszerzania tegoż powietrza za pomocą ciepła. Pod każdym z tych ostatnich, są urządzone fajerki, ua których żarzy się się wolno i bez płomienia węgiel. Żaden komin nie jest potrzebny, bo ogień ten nie wydaje dymu; jest tylko mała rura do wypuszczania gazu węglistego, który się tworzy przez gorzenie. Korzyści, jakie ta nowa dźwignia przedstawia nad machinami parowemi, są bardzo wielkie i widzialne; jest to najprzód bezpieczeństwo, gdyi iaden wybuch nastąpić nie może, a potem oszczędność paliwa. Okręt opatrzony w machiny cieplikowe (tak ją nazwał wynalazca), na przejście dwakroć przez Ocean, mnie'j zużyje węgla, niż zwyczajny statek parowy w najmniejszej podróży tak, iż okręt tego rodzaju nie doświadczy nigdy potrzeby zawijania umyślnie po drodze, dla odnowienia swego zapasu paliwa; nadto może z równym skutkiem używać węgla zwyczajnego, daleko tańszego niż węgiel smolisty, który jest koniecznie potrzebny do machin parowych; wolny jest od pożarów, które, jak wiemy, częstokroć same przez się wybuchają przez skupienie w wielkich massach węgla mokrego; nakoniec, koszta naprawy, lak ogromne w machinach parowych, są prawie żadne w użyciu machin cieplikowych. Machina wystawiona na widok publiczny w Bostonie, działa od ośmiu miesięcy przerwy, i doląd ani denara nie wydano na jej naprawę. Dodamy, że machina cieplikowa, klóra bez wątpienia bardzo ważną zajmie rolę nic tylko w żegludze, ale i w całej przemysłowości, opartej na użyciu siły poruszającej, ma powierzchowność wspaniałą, symetryczną, daleko przyjemniejszą dla oka, niż machina parowa.
Przybyli do Poznania dnia 2. Września.
BAZAR: Gutowski z Ruehociim.
HOTEL LAUKA: Conrad z Bydgoszczy; Kreist z Szczecina; Odeiiheimpr z Srodj ; Gallay z St. Qucntin; Schulz z Hrenien. HOTEL RZYMSKI: Schmitt z Nowej wsi.
HOTEL PARYSKI: Kulak 2 Pawiowa; Krasicki 2 Karcewa.
HOTEL BERLIŃSKI: Hoffman z Karbowy; Burgheim z Frank furt u li. O.
POD ZŁOTĄ GĘSIA.: Fricke z Geulhin i Miiller z Szczecina.
prawo swoje do okupionych rent resp. do kapitału za renty utracą, a renty w księdze hypotecznej wymazane zostaną. Poznań, dnia 25. Czerwca 1852.
Królewsko - Pruska Kommissya Generalna W. X. Poznańskiem.
OBWIESZCZENIE.
Do sprzedaży starych niepotrzebnych papierów w ilości 120 celnarów , wyznaczyliśmy termin na dzień 14. Września r. b. "o godzinie 3. po południu przed Assystentem bióra Kia u w lokalu naszym, o czeui chęć kupna mających zawiadoiniamy. Poznań, dnia 26. Sierpnia 1852.
Król. S ad Ap pellacyjiiy.
, , O liwlisZCZENlFr--Sprzedfuż 63 koni służbowych królewskich.
W p i ą t e k dnia 10. Września sprzedawane będą przez dowódzcę podpisanego pułku za gotówkę monetą pruską, publicznie najwięcej dającym w mieście Lesznie przed odwachem 3b ko ni, a w p i ą t e k dnia 17. W r z e ś n i a w P oz n a n i u na placu Wilhelmowskim 27 kont wyranżowanych. Mających chęć kupna zaprasza Król. drugi pułk przyboczny huzarów v. Schimmelfennig, Pułkownik i dowódzca pułku.
l'oznań, dnia 31. Sierpnia 1852li J. J. Lóhiiisa Syna w dostarcza pojedynczych ilint od 2 Tal. 20 sgr. do 10 Tal., dubeltówki od 5 Tal. 25 sgr. do 100 Tal.; między teini wykładane nowem srebrem i głową dzika po Tal. 9., ze szrubami patentowanemi i zamkach na łańcuszkach po Tal. 11., podobne z brązowemi i damaskowanemi we wzór wstążki po 12 Tal., przedniejsze z 110we'm srebrem po 15 Tal., z przedniej stali i zabezpieczeniem u zamków po 16 Tal., gustowne srebrem wykładane po 20 Tal , itd. Ciągnione sztucery ze sztecherem i dobrze wyrobione od
9 Tal. do 30 Tal.- Tercerole od 1 Tal. 5 sgr. i droższe. Za robotę się ręczy. Uprasza się o frankowane listy i pieniądze.Pieniądze mogą też być składane u bankiera Pana Henryka Brendel w Berlinie.
Cenniki obszerne mogą także być nadesłane, równie jak adresa w bliskości, gdzie zamawiający mogą się o szczegółach dowiedzieć. m\aopatrzywszy skład mOJ, f.zez osobisty zakup wybraK nych przezefmnie towarów, jakoteż przez bezpośrednie nadsyłki, wielkim wyborem n aj n o w s z y c h i najmodniejszych Francuzkich i Angielskich materyj kwalifikujących się na ubiory dla mę"żczyzn, polecam takowe na nadchodzącą porę jesienną, po umiarkowanych lecz stałych cenach. M. Graupe, Marchand tailleur pour fe civil et militaire w rynku pod Nrem. 79.
Kurs giełdy Berlins kiej .
I Sto- N. pr. curaut »nia 30. Sierpnia 1852. p* papiępil. ramI Htllli. 5 - 102J 'lito roku 1850. . . . . . 4ł 104} - 44 104 { - OMigi długu skarbowego. . . . . . . . . . Ir - 951 dito premiów handlu morskiego. . . - - - dito Marchii Elektoralnej 1 N owej . . Ir łB - 5 lOn; Listy zastawne Marchii Elekt, i Nowej 1-00} - dito Prus Wschodnich. . . li - 961 100 - dito W.X. Poznańskiego.. 4 1051 dito W. X. Pozo... nowe. . Ir " 98 31 - 991 dito Prus Zachodnich- 971 4 102 lU UH ttt} Akcie kolei żelaznej Starog. Poznansk. II{
Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1852.09.03 Nr206 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.