)l( 208. w Niedzielędnia 5. Września 1852

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1852.09.05 Nr208

Drukiem i nakładom Drukarni Nadwornej W. Deckera Spółki w Poznaniu. - Redaktor odpowiedzialny: N. Kamieński w Poznaniu.

Telegraficzne wiadomości.

Karlsruhe, d. 2. V\ rześnia. - Kozporz.jdzenieui rządu stau wojenny został zniesiony. V\ ladze cywilne otrzymały rozkaz surowy, do utrzymywania silnie porządku publicznego. Turyn, d. 29. Sierpnia. - Aleksander Dumas przybył tu dzisiaj.

We r o n a, d. 30. Sierpnia. -Wieczorem o godzinie 6 spaliły się tu wielkie składy drzewa. Strata ogromna.

Berlin, d. 4. Września. - Naj. Fan raczył nadać nauczycielowi Richter w Brostau, obwodzie rejencyi liguickiej, powszechną oznakę honorową.

Berlin, d. 3 Września. - Onegdaj naradzali się pełnomocnicy państw do koaliryi należących. Domyślają się, ze nic stanowczego nieuradzili i zapewne zaczekają na dalsze instrukcje swych rządów, lustru keye te zaś mogą nastąpić, za porozumieniem się ministerstw dworów w "koalicją zawiązanych. Czyli porozumienie to nastąpiło, dotąd niewiadomo" . Mówią, że Auslrya ma zamiar kweslyę celną oddać pod rostrzygnię,cie Bundestagu i korzystać z uchwały zapadłej w skutek wypadków w r. 1848., na mocy której powołano państwa niemieckie różuemi systemataini relncmi porozrywane, aby \%Ybla\y delegowanych do Frankfurtu nad Menem, celem ułożenia jednolitego systemalu i.audiowego i celnego dla Niemiec. Uchwala ta uważaną była za owoc poroniony, nic to jednak nieprzeszkadza Auslryi, do koizyslania z niej, celem pozyskania jakiej takiej podstawy prawnej. , , Królestwo po Uhie.

War s z a w a, 2. V\ rześtna. - Książę namiestnik królestwa powziąwszy wiadomość o smutnćm i uader krylycznem położeniu mieszkańców miasta Działoszyna w powiecie Wieluńskim, w skutek grasującej w (emże mieście cholery, raczył na wsparcie dla lychze, a mianowicie dla złożonych epidemyą osób, niemniej sierot pozostałych na cholerę, wyznaczyć kwotę rs. 10(10. Wczoraj zachorowało na cholerę osób 67, wyzdrowiało 72, umarło 38; ogólna luzba pozostaje chorych 376.

Francya.

Paryż, 31. Sierpnia. - Wybudowanie wielkiego pałacu krysztalo wego na polach elizejskich w części zwanej Carre Mangny, oddaje dekret w dzisiejszym Monitorze panu Ardoin i spółce. Pałac ten krysz ta łowy jest przeznaczony na wystawy, na uroczystości wojskowe i Igrzyska ludowe. W skutek sprawozdania ministra marynarki wydał prezydent izplitej zupełnie nowy regulamin służby na flocie wojennej, składający się z 1584 artykułów. Monitor przerwał dziś zaciekłą swą walkę z Timesem i wolał natomiast przedrukować artykuł z Moming Post, dzieunika nie wielkiej powagi w Anglii. Tym sposobem nadał koloryt temu artykułowi poświadczenia urzędowego. Z niego uslępy są wybitniejsze następujące: niezdajesię, aby l,. iNapoleon bardzo był chciwym zostać cesarzem, poniew.azi'oj Ai,,,e 0<* ",ego zawisło, co zaś się tyczy małżeństwa z księżniczką Karolą W"aza, niewierzy Morning Post ani w oświadczenie rzc czywiste, ani w zerwanie rozpoczętych układów. Wczora byli na pierwszem przedstawieniu wodewilu Dominus Sauipsou, książę Hieronimi policji minister. Sztuczka ta małego znaczenia napisana jest według Wal t e r a S c o t t a, i dała powód do manifeslacyi i wielkiego zamieszania w teatrze. Jedna w niej piosenka zaczyna się: on przyjdzie. Część słuchaczy wystąpiła tu z manifestacją i powtórzyła: °u przyjdzie, dając przylem oklaski. Między aktami jedni krzyczeli: on fJr x.jdzi+e..)""'"'ctrudzy: on ni r..J2!zyjdzi " W q m akcittTtR!,'}wdzi;rXr-7T ptP treh pŚtniacYłMl,m o'k'fa l(ó wl1{tzJk , tly11fZetZ'Y\łill:yq'P"atPl(8H I ? l a T Z 4 & jq > c s t a s z e P r a w o. ł . fil . T » . I zapyta: a WIęC to wasze gontem Uzurpator znajdujący się w domu odpowiedział: bytiajmiiiej, moje godło jest: nasze prawo jest nasza siła. VV końcu sztuki'powtarza IIi piosenka: on wróci, - chałas znów się wszczął ogromny jedni woLa>>t. bis, drudzY> /z h.r n.i . li,.. Qp.mmzęnę "(jr le -łłłśłłitr dziś zakazano. - więc jeszcze cenzura nie wystarcza, chociaż dokładają wszelkiego staranuj, aby ubiedz wszelkie dążności do poruszenia umysłów. Aoresp. - W jednej z ostatuich moich korespondencyi, przedstawiam postęp oręża i zdobyczy fraocuzkich w Algierze od roku 1847. do

1851. Wiadomość tę wypada mi obecnie uzupełnić obrazem mechanizmu administracyjnego i zdobyczy cywilizacyi, które ipą w ślad armii francuzkiej. Jak pierwszy tak drugi szkic wyjęty jest z wspomnionego raportu ministra wojny, opierając się przeto wyłącznie na swojein źródle, ma cechę zupełnie autentyczną. Wiadomo, że Algier podzielony jest na trzy prowineye, będące zarazem dywizyaini wojskowemi. Dzielą się one na poddywizye: i tak algierska ma ich sześć, dywizya Oranu pięć, Konslanljny cztery. J ednę poddywizyą składa kilka okręgów, nad któremi przełożeni są wyżsi oficerowie. Takich okręgów jest w dywizyi jedenaście, przy każdym zaś komendancie wojskowym jest zarazem bióro arabskie do zarząd" krajowcami przeznaczone Ta jest orgauizacya wojskowa fraucuzka, przypatrzmy się arabskiej Jednostką socynlng " Arabów, jest duar, czyli grono pewnej liczby namiotów; kilka duarów tworzy ferkę, nad którą przełożony jest szeik. Atrybucye tego urzędnika odpowiadają czynnościom mera gminy, burmistrza, wójta; ma on swoje dzeuunę, pewien rodzaj rady gminnej, złożonej z ludzi znakonulszych duarti, sprawuje zaś głównie nadzór policyjny. Kilka ferk tworzy pokolenie z kaidem. Kaida mianuje komendant dywizyi na wniosek komendanta poddywizyi, musi to być człowiek znaj ący w pokoleniu; on zbiera kontyngens wojskowy, ou przewodniczy targom, naznacza kary pieniężne do wysokos'ci 25 fr., jest poborcą podał ków i bierze pewien procent od tax, co wyłączny jego dochód stanowi. Kilka pokoleń tworzy albo wielki Kaidat pod'dyrekrya kaid kaidów (Kaid cI Kaid), albo też Agalik pod dyrekryą Agi. Agów mianuje juz minister wojny; pośredniczą oni między wyższemi a niższemi władzami, dowodzą kotltyngenscin wojskowym, mogą nakładać kary pieniężne do 5(1 fr., i pobierają rocznej pensyi wedle obszerimści agaliku 1200, 1800 do 3(100 fr. Agahki łączą się w departament jakoby województwo, i zostają pod rozkazami bach agi (szefa agów) albo kalify. Tak jednego jak drugiego mianuje minister wojny, ale ich znacznie niejednakowe: kalifowie pobierają po 13,000 fr., bachagowie po 5000 fr. Mają prawo naznaczać kary pieniężne do wysokości 100 fr., dowodzą silą zbrojną służącą na żołdzie francuzkim. - Co do wymiaru sprawiedliwości: w każdein pokoleniu obok kaida jest kady (sędzia), od którego apelarya idzie do mediles (sąd wyższy), zbierającego się w stolicy dywizyi lub poddywizyi. laką jest hierarchia władz dla ludności arabskiej w Algierze. Ma cechę cenlralizaryjną, łecz natura kraju i obyczaje osłabiają jej centralizacyjną spoistość", a czy jest odpowiednią potrzebom kraju, o tein leu może sądzić, co zna życie arabskie i jest w niem doświadczony. Aby pokazać, na jak wielki obszar Kraju hierarchia ta rozciąga się, muszę się uciec do statystyki rzadowe 'j. Cały Algier z prowineyami Tell i Saharą, zajmuje 390,000 kilomerów kwadratowych, to jest blisko £ powierzchni Francyi. W tej przestrzeni zamieszkuje 1115 pokoleń arabskich i kabylskich, czyli około 3 miliony dusz. I tak prowineya Algieru liczy 290 pokoleń, 90*0,000 dusz: prowineya Oranu 275 pokoleń, 600,000 dusz; prowineya Konstantyny jest najludniejszn, liczy bowiem 580 pokoleń i 1,300,000 dusz. Z wyjątkiem kilku pokoleń DzurdżuQ', ł Bpgranicznych wschodnich, które j&szcze nie uznały władzy francuzKreJ, cała prowiucya Tell zajmująca 137,970 kilometrów, jest już zupełnie podbita; jej pokolenia ulegają urzędnikom krajowym, dozorowanym przez biura arabskie. Prowineya Sahary, to jest piaski i oazy, wynosząca 253,000 kilometrów, jest również podbita, zostaje pod administracyą krajowców prowadzoną wedle tradycji rycerskich i feudalnych utrzymujących się w jej okolicy bez zmiany od czasu opanowania jej przez muzułmanów. Zresztą Sahara opłaca prowinryi Tell haracz w koniach i żywności, co zapewnia jej uległość względem Francji. Mimo to, jest to kraj wymagający najrzynniejszego nadzoru, z niego bowiem, a w ogóle z okolic południowych, zjawiają się powstania, które choć rozbite, mają za każdą rażą pewność schronienia siei zebran\ w pustyni. Panowanie Francuzów rozciąga się na 897 pokoleń, które zajmują najzyzniejszą część kraju, zamieszkują do okoła miast, wzdłuż I» '" *0* imuiikacyjnych i skwapliwie uczęszczają na wszystkie targi A , e k, " r R£ł£lłe i arlfJHłfzFr ¥ltyI: Kn2ądnw_f fęic pJ1 8tfJ \MYVm s ; wać te instytucye, połączone silnie ze sposobem życia, z obyczajami wojskowemi i rJligijnemi, ale zamiarem jest jego usunąć ten niedogodny sposób administracyi, a zaprowadzić wszędzie jednostajną hierarchią. dność obejmuje, z nim ubywa coraz więcej urzędników krajowych. 1 tak, kiedy w roku 1847. pobierali oni 450,000 fr., w r. 1851. mimo postępu zdobyczy, pensye ich wynoszą 300,000 fr. Na dowód, jak dalece panowanie Francyi w Algierze ustala się, służyć może pobór podatków i rekruta. Dawniej, a zaprawdę jeszcze temu niedawno, niernożna było otrzymać podatku, jak idąc do Arabów z orężem w ręku i na czele kolumny, dzisiaj pobór jest łatwy i regularny, przynosi rocznie około 6 milionów. Co do służby wojskowej: w pierwszych latach zdobycia, pominąwszy wiernego sprzymierzeńca O r a n u , nigdy jazda arabska niechciala służyć pod sztandarem francuskim, jak otoczona szaserami, bo ta eskorta służyła im przed współwyznawcami za wymówkę, iż do służby wojennej są zmuszeni. Dzisiaj dosyć, jeżeli oficer fraucuski albo urzędnik arabski stanie na czele kolumny, a choć wojska francuskiego przy niej niema, bije się ona przewybornie. Już takich żołnierzy może Francy a rachować 15,000, oprócz 5000 krajowców, którzy zaciągnęli się do żuawów lub spahów francuskich. Zwolna osiadają na gruncie pokolenia i nabierają gustu do budowli, do plautacyj i przemysłowej kultury. W prowincji Algieru liczą 1030 domów, należących do bogatszych Arabów, którzy stałe zamieszkania nad ruchome namioty przenieśli. Używają oni do roboty wyrobników europejskich, płacą ich hojnie i regularnie. W r. 1819 w okolicy Miliana, robotnicy francuscy znaleźli u Arabów zatrudnienia za 500,000 frauków, w tymże samym czasie i w ten sam sposób wydali Arabi z Orleausvillc 300,000 fi. W Oranie liczba domów arabskich wynosi 811, w Konstantynie 411, wszyscy urzędnicy arabscy, chociaż krajowcy, pozajmowali mieszkania obszerne, nierzadko wytworne. Rachują, że na budowę domów i domków wiejskich wydali w ostatnich czasach Aiabi przeszło 2 inilony fianków. Nierzadko spotka się wsie podobne do francuskich, gdzie moszea, szkoła, młyn i cembrzyna kamienna do pławienia bydła, otoczone są domkami mieszkańców. Przeszło 3 miliony franków wydali Arabi na budowę foulan, łaźni, umywalni i studni, budują też własnym kosztem, nieraz po miejscach bardzo oddalonych, moszee wiejskie. W miarę im coraz dalej ku południowi lub na wschód przenosi się pole wojny, w kraju wzrasta rolnictwo. Użyźniono wiele ziemi odłogiem leżącej, w Orleansville przyrost ten wynosi rocznie 28 pCt. Przyjęła się uprawa kartofli, zwłaszcza, kiedy na ziarno przypadł rok nieżyzny, a z nim nadeszła cholera. Ożywiła się uprawa tytnuiu, przez czas pewien zaniedbana zupełnie; Kabylowie sadzą i starannie pielęgnują drzewa oliwne. Przyuczają się Arabowie do koszenia siana, poprzednio zaś bydło ich pasło się na łąkach. Chodują wino, kasztany, czynią wielkie postępy w ogrodnictwie, rozmnażają stada koni i bydła rogatego. - Handel w niektórych okolicach kwitnący, przemysł także dźwiga się, alft konkuiencyi z francuskim utrzymać nie może. Dodajmy do tego urządzone lepiej szkoły, wprowadioue szczepienie ospy, służba lekarska przy każdym duarze ustanowiona, szpitale otwarte tak dla Francuzów juk dró Arabów, a będziemy miełi obraz czynności rządu w Alg i e r z e, i coraz większego oswajania się Arabów z cywilizacyą europejską. Aufflia.

L o n d y n, 29. Sierpnia. - J eden z korrespoudenlów lulajszych powiada: kiedy właśnie co tylko M o n i t o r ogłosił, iż wieść, jakoby prezydent skłaniał się do liberalnej polityki handlowej, jest oszczerstwem, przysłano tu Persygnego, jak utrzymują, celem zawiązania układów względem wzajemnego zniżenia ceł, lak iżby wina francuskie do Anglii, a angielskie żelazo, węgiel i len do Francyi łatwiej wewozone być mogły. Jasną jest rzeczą, że ugoda takowa dla krajów obydwóch byłaby nader korzystną. Tymczasem powody rozliczne naprowadzają na domysł, że o projektach tych na serio niemyślą. Persigny bowiem przywozi drugi jeszcze wniosek, aby Meksyk ratowaćj, i pod względem politycznym jako lei społecznym uorganizować. Hr. Malmesbury był już dawniej w sposób zupełnie niewytłumaczony dla projektu tego uprzedzonym, któryby koniecznie do zerwania stosunków z Stanami Zjednoczoncmi doprowadzić musiał. Ludzie niedowierzający uważają, że Persigny głównie w tym celu tutaj przyjechał. M o r n i n g C h r o n i c i e zbija pogłoskę przez dzienniki zagraniczne upowszechnioną o aresztowaniu lorda angielskiego, który plan twierdzy We ro n y zdejmował. Lordowie angielscy, powiada C h r o n i c i e, są zazwyczaj nie tak geometrycznie wykształceni, aby plany warowni zdejmować mogli. Rzecz się właściwie tak miała. Anglik zupełnie bez tytułów, Newton, przechadzał się po wałach Werony z książką niezbędne Murraya w ręku, i zaglądał raz poraź do swej niemylnej książki podróżnej. Zbrodnia ta zjednała mu zaszczyt aresztowania, a potem sponiewierania, za które równie małe dostał zadosyćuczynienie, jak Mather za swą czaszkę rozpłataną - W naj dzikszym kraju świata policzonoby Murraya Guide Book do książek dozwolonych; i w tej chwili może około 30,000 spokojnych filistrów angielskich przechadza się po stałym lądzie 2 czerwoną książką pod pachą, a żadnemu z rządów oświeconych w Nieui czech nie wpada na myśl, aby im ich zabawę przerywać; gdyż turysta jesienny angielski należy do pożądanych ptaków przelotnych; jest on zu pełnie spokojnym i zdolnym dosyć do płacenia; za dziwactwa jakiekolwiek talarami płaci. Pogarda jego wszechwładna dla wszystkich urzędników zachowuje go od sympatii najlżejszej dla podwładnych malkontentów jak dla rządów reakcyjnych W Niemczech i Francyi wiedzą o tera tak dobrze, że po'jeya krajów tych z podróżnymi angielskimi względniej się obchodzi aniżeli z podróżnymi innych narodów. Austrya jedynie wyjątek stanowi. 1 dla czego? Czy ma powód do odwetu? Hay naua nieobraziły li nas osoby urzędowe; i najciekawszy Auslryak może w pośrodku Trafalgar Place usadowić się z ksiqiky podróżną in folio, a nie dozna innego niepokojenia, jak może uśmiech przebiegających obok za interesami i grzeczność usłużną policemana. Wszędzie na lądzie stałym obchodzą się z Anglikiem dobrze i grzecznie, tylko Austrya szuka w tern sławy, aby ziomków naszych nagabać i prześladować. Zarówno czy stosunek takowy uieprzyjaźni lorda Palmersloua czy też czołganiu się lorda Malmesbury zawdzięczać mamy, pewną jest rzeczą, ie to bez skarcenia ze strony ludu angielskiego uiepozoslauie. Dwórwiedeński powiuienby się zastanowić, ie Anglia od 1852 troszczy się bardzo mało o hiszpańską wojnę sukcesyjną i wyprawy napoleońskie, i że polityka rządów ludowych nie tyle stosuje się do tradycyi dawnych, jak raczej do obchodzenia się, jakiego obywatele ich w kraju zagranicznym dotyczącym doznają. Niema nic niepodobnego, że gburowatość umyślna świata urzędowego auslryackiego cesarstwo zupełnie sympatyi i związku Anglii pozbawi; a ciężar straty tej może dopiero wtedy się uczuje, kiedy już za późno będzie, zle naprawić. Wloc/ty.

Rzym, 23. Sierpnia. - Niedawno kazał papież w obszernym domu konwerlytów na Piazza Scossa Cayalli urządzić skrzydło jedno dla umieszczenia mianowicie księży anglikańskich, którzy w skutek przejścia do kościoła rzymskiego swoje środki utrzymania chwilowo albo na zawsze w domu utracili. Lecz konwertyci takowi mają być nietylko przyjęci, ale też żywieni i utrzymywani w nowym instytucie z funduszów, które częścią Pius IX. z szkatuły swojej, częścią rozmaite stowarzyszenia duchowne dały. Na przyszłość mają leż mieć udział prawny we wszystkich sukcesyach prałatów i kardynałów, skoro ci bez testamentu umrą. W instytucie tym znajduje się już trzystu byłych księży anglikańskich. Skargi na coraz więcej szerzące się rozprzężenie obyczajów mianowicie pomiędzy płcią żeńską klas niższych spowodowały papieża, iż już w roku zeszłym jeden jeszcze zakład pokuty urządzić kazał. Przyszedł on teraz do skutku na Trastevere i nosi nazwę al luon Pastore (pod dobrym pasterzem). Pomieścić się w nim może sześćset dziewcząt i kobiet. Spodziewano się, że rząd papieski przyszedłszy napowrót do władzy wynajdzie przynajmniej środki stosowne do przytłumienia fałszerzy pieniędzy, których się za czasów rzeczypospolitój jak grzybów namnożyło. Ale się omylouo. Owszem teraz nie tylko fałszywemi assygnatami, ale uawet fałszywą monetą miedzianą formalnie zarzuceni jesteśmy, co naturalnie w drobnym handlu pomiędzy kupującymi a sprzedającymi do nader zaciętych kłótni i swarów powód daje. Wrażenie w ogóle nieprzyjemne w kołach klerykalnych sprawia dzisiaj rozkaz surowy papieża wydany do administratorów duchownych dóbr kościelnych, którzy mimo wszelkich dotychczasowych pogróżek niewypełnili dotąd jeszcze polecenia dawniejszego, aby cały stan posiadłości ich zakładów dokładnie i sumiennie na piśmie podali. Ociągają się naturalnie teraz tern więcej aniżeli dawniej, gdyż kler rządowi obecnemu państwa kościelnego dla budżetu wydatków bezwąlpienia nowe ofiary pieniężne z worka swego ponieść będzie musiał. Austrya.

Do Gaz. k o l o ń s k i ej piszą: puścizna łagodności cesarza Józefa IL, jego księga karna, jest blizką upadku, i to w skutek aktu cesarskiego wszechwładzlwa, klóry z dniem r. Września dla wszystkich krajów koronnych nowy kodeks karny zaprowadza a tein samem dawniejszy nosi. Do jurysty z powołania należy objawić w tym względzie zdanie swoje, ule co sie dotyczy ducha politycznego tego prawa nowego, jest ono całkiem przepojone legoczesnym systemem rządowym, obliczonem na przytłumienie wszelkiego samodzielnego objawu woli, stawiające władze monarchiczną i służbę jej na najwyższym stopniu uczczenia, jeżeli niepowiemy: ubóstwienia, a ztąd surowe nadzwyczaj przy wszystkich karach za zbrodnią stanu. Denuncyacya wyniesioną jest do powinności obywatelskiej, której zaniedbanie karę za sobą pociąga. Osoby cywilne, które przeciw wojsku wykroczyły, wyjęte są z pod sądów zwyczajnych, i przed sądy wojskowe stawione byC mają. Zwolna wszystkie wyższe posady policyjne w miastach znaczniejszych oficerami obsadzone być mają; po miejscach rozmaitych, jak w stolicy, tudzież we Włoszech już to rozpoczęto. Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych nakazuje surowo urzędnikom, zwłaszcza po prowineyach, nby wciąż mundury nosili; niemniej zatrzymanie jego po za służbą chętnieby widzieć chciano. Od dawna w zwyczaju było, że żołnierzy do rozmaitych zatrudnień ręcznych, tudzież jako statystów na teatrze używano; dekret ministra wojny zakazuje to »nadużycie« jak najsurowiej "i stoi w nim wyraźnie: »żołnierz należy do cesarza i nikomu usługiwać niepowinien.« Granie muzyki pułkowej na miejscach publicznych także jedynie wyjątkowo dozwolonein być może. Zakaz ten naj dotkliwiej czuć się daje żołnierzom samym, którym przez to odjęto sposobność zarobku pięknego przy ich szczupłym żołdzie. Theresianum roa takie być urządzonem na wzór czyslo-wojskowy, dla uczniów przepisano jnż waffenrok i czapeczkę woiskową. Któż wie, czy to także później i do uniwersytetów niezastosują! Oprócz tego maja one już tylko firmę akademicką, w istocie nie są niczein więcej jak lyceum z dyscypliną koszarową. Przymus w naukach trwa wciąż jeszcze jak dawniej, chociaż na inny sposób, wolność nauczania jest martwą literą, i wszelkie plany reformy ministra oświecenia są jedynie obietnicami puslemi, którym kłamstwo zadają koncesyc rzeczywiste czynione reakcyi. Dzienniki pruskie dawno już wyglądały upadku ministeryum bawarskiego, mianowicie ]l poivodu uieprzyjaźni jaka trwała między prezesem rady ministrów p. Pfordlen, a nlubieńcem królewskim p. Dónniuges. Nie było tu i bez wpływu religijnego, bez którego nic się nie dzieje w Niemczech, mianowicie zaś w kraju takim jak Bawarya, gdzie dwa wyznania sloją naprzeciw sobie gotowe w każdej chwili do walki. Kokowano, iż wraz z upadkiem p. Pfordten, partya protestancka, a w stanowisku handlowe in partya pruska weźmie przewagę; tymczasem obaj przeciwnicy pogodzili się mniejsza czy szczerze lub nic, dość, że pan Dónińges otrzymał urząd radzcy miilisleryalnego właśnie w ministeryum spraw zagranicznych, a jeżeli w skutku tego łatwiej jeszcze zaś może okoliczność dawną niezgodę ożywić, to już naówczas zapewne stanowisko Bawaryi wobec kwesyi handlowej orzeczonem zostanie, a zmiana gabinetu pozostanie bez wielkiego wpływu na stosunki zagraniczne kraju. Towarzystwo żeglugi parowej na Dunaju, obstalowało w ]l owym Yorku statek parowy na wzór amerykańskich »izecznyych pałaców«.

Statek ten przeznaczony jest do jazdy między Wiedniem a Pesztern.

M o r g e n P o s t donosi, że w Oedenburgu objawiła się cholera.

W ciągu 5 dni 17 osób zapadło. Gdy cholera ciągnie pewnemi pasami, gunka tylko. Gaticya.

T a r n ów, d. 26. Sierpnia. - Mieliśmy tu na końcu Lipca gosClną dwóch kapłanów ze Wschodu, grecko unickiego wyznania, z których starszy imieniem Moses Hakamat, jeneraluym jest wikaryuszem biskupa dyecezyi Z»chli, a młodszy Filip ISeincr, sekretarz jego. Wysłał ich biskup do Europy, w celu zbierania funduszu na odbudowanie katedry, pałacu biskupiego, seminaryuin, szkoły i szpitala, w Selaku na Libanie, co niedawneini czasy fanatyzm innowierców był zburzył. Pochodzą z Melechitów czyli Marouitów, których język jest aiabski, z owej góry słynnej Libanu, gdzie rosną owe smukłe, niebolyczue cedry, w pismach świętych i nieświętych tak często wspomniane; lecz w mieszkańcach tej góry duch ujarzmiony mc wzbija się wysoko. Ztamtąd niegdyś król pogański dostarczał budulca z cedrów dla wyznawców jednego prawego Boga, dla Salomona i jego narodu na świątynię, która słynęła lak diugo, póki naród Izraela chodził w przykazaniach Jehowy; a teraz fanatyzm chrześcian innego yvyznania pod opieką isLuiu, burzy świątynie cbrzcściańskie. Księża ci wyplyuęli z Bejrutu do Włoch, gdzie się po yvbsku nauczyli, zląd do Fraucyi, Niemiec i Auslryi, gdzie nabyli znajomość języka fraucuzkiego i cokolwiek niemieckiego, i stauęli uakoniec w kraju, którego naród połamał niegdyś szyki wyznawców Machomela, i plany do zawojowania całej Luropy zniweczył. Twarze ich prawdziwie wschodnie, a ubiór szczególny ściągną! ciekawość mieszkańców tutejszych, i tłum różnego rodzaju ludzi towarzyszył im tutaj wszędzie. Wozili oni ze sobą ubiory i księgi kościelne, w arabskim i greckim języku, i służbę bożą według liturgii św. Bazylego i św. Chryzostoma, czyli według typu naszych Rusinów, w arabskim języku odprawiali; podczas której jeden drugiemu usługiwał. Napełniona bywała z lana katedra widzami przez dni kilka, ciekawymi obrzędów obcych, a pobożni bardziej się gorszyli niż budowali z takiej ciekawości, bo gdy nabożeństwo ranne w katedrze się odprawia w obrzędach znanych, choć duch ich w kościele katolickim wszędzie jednaki, mało wszakże spostrzegamy pobożnych na naszych nabożeństwach, choć tyle w tych czasach jest i było pobudek do gorliwej pobożności. Tłumaczami we francuzkiiu języku i włoskim, byli im dwaj tutejsi profesorowie leologii, posiadający doskonałą tych języków yyiadomość. W niemieckim dla braku slow nudno im szło wysłowienie. Ile z ust ich powzięliśmy, biskup, szkoły i inne zakłady, tylko z ofiar owieczek mają utrzymanie. Profesorowie teologu obieram i płaceni bywają od biskupa, wykładają dogmatykę moralną, szczególniej artykuły różnice ich od innych sekl. Zebrali tu przeszło I5U złr., a po niektórych miasteczkach dyecezyi po 50 złr. m. lik. księża od miejsca do miejsca dla oszczędzenia im kosztów) odsyłali ich. Po zwiedzeuiu Galicy i przejdą Bukowinę, Węgry, a z Włoch do ojczyzny popłyną z blogosławień styyem dla swoich i dobroczyńców. Szczęść im Boże! Koresp. austryacka pisze z Czeruiowiec: Wedle wiadomości z Bu kowiny w rosyjsko- kiinpoluiigskiej okolicy liczne zachodź.} skargi tamtejszych właścicieli ziemskich przeciyv gwałtownym maciom niektórych górali na lasy i pastwiska dziedziców. Pisarze pokątm i burzyciele godnie zastępujący zmarłego podżegacza Kobyhcę obiecując pomyślne skutki starali się w łatwowiernych wmawiać górali, najdziwaczniejsze pojęcia o własności pańskiej, mianowicie wynaleźli oni i rozpowszechnili podstępną i zwodniczą naukę, że przed wiekami nie było żadnych panów w »órach, ale że przodkowie ich przyjęli kilku cudzoziemcóy» dla sprawowania'interesów gminnych, a ci powoli przywłaszczyli sobie lasy i pastwiska gminne i z nich przeszły one na dzisiejszych dziedziców. Po dobnv kierunek pojęć na mniemanych opierający się podaniach i bezpośrednio dotykający słabych slron Indu górskiego, zbyt łatwy znajduje do niego przystęp przy jego sklouności do fanatyzmu, a Owi pisarze pokąlni utrzymują w nim lud, z czego powslają przedewszysikiem częste zabory bydła wpuszczanego w lasy doinimkalne, a właścicieli bydła w łiczne zaskarżenia i spory gmatwają Dobrze znanych podżegaczy i ukrywają cych się teraz, poszukują starannie. Gaz. lwowska pisze z Lacku: Dnia 29. Lipca odbyła się w Łącku obwodzie sanockim uroczystość wielkiej wagi dla salin galicyjskich. W tym Aniu boyvicra położył pan namiestnik hr. Goluchowski z zwykłą przy takich sposobnościach ceremonią kamień węgielny do nowej żupy tamtejszej, które pan minister kultury krajowej igórnictyya, nadać raczył zaszczytne imię saliny hr. Golucbowskiego. Msięslwa n atiiiunajskie.

- B u kar e s z t u donoszą, że rząd wołoski zamyśla proj ektowany od roku przywilej wolno - handlowego placu udzielić naddunajskiej lwi hikit1g9IepiW.ca Mia t tz cDz ed b1ył dawłaSł1l1ld> e atifu<nd utwID iaRtabali się wykupić od pańszczyzny i czyuszćm, ale napotykali zawsze trudno ści. Dopiero na wiosny r. z. udało im się znaleść środek poleinu przez zakupienie dla szpitala innego gruntu o 10 proc. więcej przynoszącego. Kalerasz jako plac w'olno handloyyy zakw tnie rychło z powodu pobliża S iltstryi i nader urodzajnej okolicy. Miasto zbtidowanem będzie wedle nowego planu; place pod douvy j ')a P o r t Bq już wymierzone i znaczna część gruntów przez prywatnych zakupiona; niższe miasto ma już yvielc sklepów i składów kupieckich Odnoga Dunaju o poł godziny drogi od »egiego . nazwiskiem liorszcza w p a d ńj a c a p o (1 Hirsową do Dunaju, ma DU usptawnioną dla wielkich slalków, j j "j rozpoczęto w tym celu romu · _isłoa,vvark<i" e , ale po zlliesieuill Pańszczyzny przedsięwzięcie to ustać siaio, wszakże ,,, a być wkrótce wypuszczone w przedsiębiorstwo. a povvoou usiania zarazy bydła w Bessarabii jak o lem doniósł kon· III rosyjski w J asach , 8 1 q T Y c II rozporządzeń aby z miejsc w których gra owala zaraza nie wydawco certyfikatów 'la skóry bydlęce, rząd mołdawski zalecił dyrekcyi kwarantanny w Galaczu, aby wprowadzane wjBte lądem z Bessarabii skóry bydlęce jeżeli opatrzone są świadectwami a i a A 1 3 .' »> o d , d; ID an c były tylko czyszczeniu za pomocą obmycia, nalo£zo,e P £ITrZ* S,atkuach paTMIIY<* a takiemiż świadectwami opatrzone, wpuszczać nawet bez obmywania.

N owy władyka czeruogórski Daniel Pietrewicz, przyznauy ma sobie przez dwór rosyjski tytuł udzielnego księcia z uwolnieniem go od stanu duchownego, gdy dotąd władyka łączył w sobie najwyższe dostojeństwo świeckie i duchowne. S erb ske' N ov. donoszą, że zamianował on władyką czyli naczelnikiem duchownym kraju archimandrylę Mikołaja Rajczewicza.

Tll2cya.

K o n s t a n t y n o p o l, d. 15. Sierpuia. - Od ostatniego listu naszego o bsadzono też posady ministra spraw zagranicznych i wielkiego ministra artyleryi. Pienvsza otrzyma! Fuad effendi, dotychczasowy mustechar wielkiego wezyra (podsekretarz państwa), drugą dawniejszy dowódzca gwardyi cesarskiej, Mehemed Keszyd basza. Zasada postępu Reszyda baszy w zupełności zachowaną została, gdyż tak nowy wielki wezyr, jak minister spraw zagranicznych są zwolennikami Reszyda baszy, co slarolurków yvielce zmartwiło. Niema w tern nic niepodobnego, że Reszyd basza znów zamianowany zostanie wielkim wezyrem i wodze rządu w ręce swoje yyeżmie, któremi, chociaż bez osady urzędowej, kierować nieprzestał . Stanowisko Fraucyi do porty drzazliyvszem się stało. Fraucya wymógłszy przejście okrętu wojennego Charlemague przez Dardanelle pogróżką odwołania dyplomacji swoje'j, niemogła pogróżki tej samej użyć do zniewolenia urzędników znakomitych, aby przybyli na bal, który na pokładzie okrętu Charlemague miał być wyprawionym Dla lego też uczly tej zaniechano, ktorejby żaden urzędnik turecki, ani z stronnictwa postępowego, ani zslarotureckiego nieodwiedzil, i Lavalelfe p 'przestał na uczęstowaniu osady okrętowej w swojem mieszkaniu wiej.-kiem yv Therapii. Sprawa w Tripolis, tj. wydanie dwóch oficerów francuzkich, którą Francya bez inlerwencyi tutajszego poselstwa fraucuzkiego przez wysłanie, tamże floty i oświadczanie kategoryczne, że miasto w 24 godzinach granatami spalić każe, samowładnie uporządkowała, niemogła także naturalnie wpływu pomyślnego wywrzeć, a nakoniec żądania najnowsze ze strony Fraucyi poczynione we względzie miejsc świętych nastroiły nader nieprzyjażnie uspo>obienie porty, którą yy części Rosya zatrważa, Anglia radami złemi wspiera. Charlemague odpłynął dnia 9. m. t. w nocy z powrotem do Fraucyi, niepozdrowiwszy seraju, i żadnemu z oficerów jego porta orderu niedała. Stosunki banku tutajszego tajemniczość coraz większa osłania. Zaufanie publiczności od dość dawnego czasu się juz zachwiało, zwłaszcza że po upływie lermiiiu naznaczonego tńepojawiło się żadne oświadczenie urzędowe, czy poria ma yvolc pokryć straty jego, które w przeciągu dwóch lat <lo 40,01)0,0110 piaslrów dochodziły. Obydwaj dyrektorowie banku, Baltazzi i Allcun, przy dyrekcyi syvojej sumy ogromne zyskali i naturalnie utrzymanie nadal banku porty jako rzecz konieczuą wystawiają, bez którego handel kraju upaść musi. N owy wielki wezyr jak się zdaje zamyśla na sery o, aby pozwolić bankowi upaść, a ten w tygodniu oslatniuv żadnych papierów ani kupował ani sprzedawał. W skutek tego następstwem naturalnem kurs pieniędzy znacznie zniżyć się musiał. Hamil basza, żyjący niejako na wyguaniu szwagier sułtana, gubernator jeiieralny archipelagu tureckiego, który niedawno otrzymał pozwolenie do powrotu do Konstantynopoli, dostał w tych dniach order nowo ustanowiony Medjidie, i ma yyszeikie widoki yystąpienia do gabinetu. Halil basza jest jak wiadomo ducha rosyjskiego i przeciwnikiem Reszyda baszy i jego stronników. Porta oddaliła posady dotychczasowego gubernatora Tripolis, [zzeta baszę, a w miejsce jego zamiaiioyviła dotychczasowego ministra bez teki mnslafe Noiiri baszę.

Kronika mieJscowa.

P o z u ań, 4. Września. - Pan naczelny prezes, wyjechał do Piły w poniedziałek, na powitanie króla Jmci tamtędy przejeżdżającego do Berlina. Równie tamże udali się nasz arcypasterz i Heliodor hrabia Skórzewski. Ma obiedzie danym przez stau rycerski z lej okolicy dla króla Juici, któren go przyjął, byli także nasi trzej reprezentanci prowiucyi.

Między przedmiotami, które mają być przedłożone sejmowi naszemu prowincyafneinu, wyliczają ordynacyą gminną i przepisy dotyczące kas prowineyalnych pomocniczych, inne przedmioty są mniejszej wagi. O dpowiedź na zeszłoroczne prace sejmu prołiincyaliiego będą wydrukowane i r(ozdane pomiędzy stany sejmujące. Zadua z choler tu panujących w lalach 1831 - 1837 - 1848 - niebyła tyle gwałtowną co w roku teraźniejszym, tak co do siły, jakoteż liczby. Miasto przybiera smutną i posępną postać, klęsce jeszcze me koniec, a już liczba zmarłych przeyyyższa liczbę zgasłych na podobną epidemią w lalach poprzednio podanych Niernasz teraz sianu, z któregoby rodziny nieoplakiwały swoich, węzły najczulsze rozrywają się w przeciągu kilku godzin, dzieci rodziców, rodzice dzieci, krewni krewnych, przyjaciele przyjaciół tracą w mgnieniu źe tak powiemy oka. Sieroctwo do kola nas otacza. Jakaż przyszłość dla niego? Tylko zaufanie do Boga jeszcze podtrzymuje naszą społeczność, lud korny zbiera się po kościołach, ezle modły najgorętsze o uchylenie lej chłosty. Uziś z św. marcińskiego kościoła wyszła procesya przez V\ ildę, Dębieć i Górczyn na tę iiitencya, niemógł jej towarzyszyć kościelny tejże parafii Maciejewski ojciec licznej rodziny, bo yv chwili wyjścia procesyi on skonał na cho1erę. Płacz rozpaczającej rodziny mieszał się z śpiewem kornym z rezygnowanego ludu. Wczora zakończył yv południe życie yv skutek cholery rendani ziemstwa jeueralnego Piotr Kwaśniewski, pracowity, wzorowy i uprzejmy urzędnik, który postępowaniem swojem uskarbił sobie szacunek wszystkich i pokazał że i rodacy nasi umieją być wzoroyvymi yv służbie, skoro mają zapeyvniona przyszłość. Był on jednym z najstarszych urzędników ziemstwa, bo służba jego rozpoczęła się z zawiązaniem się ziemstwa kredytowego w roku 1823. Dwóch lekarzy Dr. Samter i Krainarkiewicz także dotknięci zostali cholerą, ale już wracają do zdrowia. - Dnia 3. Września zachorowało na cholerę 99, umarło 37, wyzdrowiało łub choruje 434. poraź pierwszy u nas się pokazała i nicchce nas opuście. Według urzędowych sprawozdań zachorowało do dziś na nią 508 osób, z tych umarło 251, wyzdrowiało 189, a 68 jest jeszcze chorych.

Hosmaite wiadotnoici.

Dr. B o h r er, Saksończyk, kupił w okolicy Smyrny wykopane tam niedawno starożytne naczynie, pełue starożytnych monet z czasów Alexandra w. Są między niemi nieznane dotąd, a oprócz noszących na sobie popiersie Aleksandra i jenerałów jego Parmeniusza, Anlipatra, N carrha, Ptolomeusza egipskiego, jeden pieniądz ma z jednej strony popiersie Aleksandra, c drugie'i Barsiuy córki Daryusza, którą Aleksander pojął w małżeństwo w Babilonie. Trybunał Walencyi sądzi teraz osobliwą sprawę. Przed 2 ni a miesiącami znil.i z miasta niejaki Altate tamtejszy rzemieślnik. Poszukiwania jego nie doprowadziły do niczego; tymczasem on sam zjawił się przed policyą i zeznał, iż przez 38 dni trzymany był w ukryciu. Rozgłoszono bowiem, że Altate grał szczęśliwie w loteryę i przyjaciołom swoim wró żył ntimera. Jednej nocy, kiedy powracał do siebie, napadnięty został na ulicy, związany i uprowadzony za miasto. W miejscu odludnem osadzono go i kazano wróżyć nuuiera, pod zagrożeniem śmierci. Allate rad nierad powiedział pierwsze trzy nuinera, z których przypadkowo dwa wyszły. Wtedy osoby, które go trzymały w zamknięciu, żądały dalszych numerów. Altate lękając się, aby w razie nieirałienia, nie wykonano na nim zbrodni, oznajmił, źe po każdej wygranej musi trzy mieiące czekać. W śród tego czasu zdołał znaleść sposobność ucieczki. Sledztwo rozpoczęte za wskazaniami Ałtata dozwoliło wykryć dwóch z b ro dniarzy. Na statku parowym płynącym z Londynu do Chalons, znajdował się więzień okuty na ręce, którego strzegło dwóch żandarmów. Jeden z nich stał przy więźniu na pomoście, a drugi się zdrzymnął: więzień korzystając z zagapienia się żandarma, rzucił się w wodę i pomimo szukania go na łódzce, którą natychmiast spuszczono, nic można było zbiega znaleść. Wkrótce polem spotkano inny statek parowy, którego pasażerowie podziwiali pływaka niedaleko z tamląd widzianego, jak z rękami m piersiach załoźonemi, płynął spokojnie po głębinie. Był to ów więzień ze skrępowanemi jeszcze rękami.

Wiadomości handlowe.

Giełda zbożowa.

Berlin, 3 Września. - Pszenica 56-63 tal. Zyto 43i-47 tal. JęjziTHsfi 36-38 tai. Owies 26-28 tal. Groch 44-50 tal. \eep zimowy vi7 tal. Rzepik zimowy dito. Latowy 58-56 tal. Okowita c beczWa - 'nńsk, d. 2. Września. - Poczta londyńska nie przynosi żadnej zmrany w pozycyi handlu zbożowego. Na targu poniedziałkowym próbki śv»:eiej angielskiej pszenicy, okazały si v - lak nędzne; że nawet ze Z-liżeniem 2 do 1 szyi. na kwarterze nie dały się umieścić. Dawne an gielskie tudzież średnie zagraniczne gatunki po zeszłolygodniowych cenach miały nie zły odbyt. Z poprawieniem się wszakże pogody gorączka popołudniowa minęła i tak młynarze jak i spekulanci spokojniej in

OBWIESZCZENIE.

I\ządG-ubernia 1 uyWarszawsKi podaje do powszechne'j wiadomości, że z mocy decyzyi rady administracyjnej Królestwa Polskiego z dnia 26. Czerwca (8. Lipca) 1851. r. Nr. 24,184, odbędzie się w dniu 15/27. Września r. b. o godzinie 12lej w południe, w biórze naczelnika powiatu kaliskiego, licytacya głośna, na sprzedaż wsi K a fi i, do kasy ekonomicznej miasta Kalisza należącej, w W. X. Poznańskiem, przy samej granicy od Królestwa Polskiego nad rzeką Prosną położonej, a to prawem nieograniczonej własności z wszelkie mi użytkami, przychodami i sporami graniczneuii. Dobra te wystawiają się na sprzedaż ryczałtowo, których szacunek, ustanawia się na sumę rsr. 6809 kop. 61, czyli złp. 45,397 gr. 19, za praetium do licytacyi służącą. Każdy z pretendentów, stawić się powinien w czasie i miejscu wyżej oznaczoilćm, i złożyć vadium w sumie rsr. 680, czyli złp 4533 gr. 10, gotowizna, lub w listach zastawuych, które nicutrzymująccniu się przy licytacyi, zaraz zwrócoiiem będzie. Warunki pod któremi sprzedaż nastąpi, mogą być przejrzane każdego czasu w godzinach słu zbowych, w biórze rządu guberuialnego warszawskiego i magistralo, miasta Kalisza. Gubernator cywilny, radzca tajny (popisauo) Łassczt/ński.

itft naczelnika kancellaryi (podp.) Moraczewski.

Dla uregulowania interessów po ś. p. Rzeczniku Jakóbie Kraut hofer wzywamy hmiejszem wszystkich interessentów, aby najdalej aż do 15. Października r. b., Po zapłaceniu kosztów, akta swe i dokumenta odebrać raczyli; po upływie bowiem tego czasu akta Sądowi oddanemi «ostaną.

Teofila Krauthofer.

Bolesław Krauthofer.

OBWIESZCZENIE.

Sprzedaż 6*3 koni służbowych królewskich.

W piąlck dnia 10. Września sprzedawane będą przez dowódzcę podpisanego pułku za gotówkę monetą pruską, publicznie najwięcej dającym w mieście Lesznie przed odwachem 36 koni, a w piątek dnia 17. Września w Poznani u na placu Wilhelmowskiin 27 koni wy. ranżowanych. Mających chęć kupna zaprasza Król. drugi pułk przyboczny huzarów.

v. S c h i fi fi e I fe n n i g, Pułkownik i dowódzca pułku.

Poznań, dnia 31. Sierpnia 1852.

Pisarz gospodarczy, kawaler, posiadający do bre zaświadczenia, życzy sobie zaraz albo od Sgo Michała takową posadę przyjąć. Adres W. S Swięto-Marcfnska ulica Nr. 14.

Prześwietnej Publiczności polecaswój HO«O założony Skład materyałów piśmiennych i rysunkowych, zaopatrzony we wszelkie przedmioty codziennej potrzeby dla biur, szkół, na stół literata i do pracowni artystj'. W Bazarze, tuż przy bramie.

Handel Józef y Jtlejer u'- Wrocławska Nr. 18, poleca Szanownej Publiczności świeżo odebraną wełnę i wigonie, na pończochy i szkarpetki zimowe.

Prawdziwe angielskie patentowane smarowidło do WOZÓW, nazywane także artyleryjnćm lub metalowem smarowidłem, przydatne szczególniej do wozów z osiami żeteresa traktują. Dow óz zagranicznego zboża był znaczny; mimo to jednak w cenach nie notowano zniżenia. W ciągu tygodnia dostawiono do Londynu: pszenicy, jęczm. owsa. bob. i gr. siem. Inian. i rzep. cet. maki. c kraju 6279. 608. 4584. 681. 26, 26.857. zzagr. 31,659. 8326. 34,375. 831. 4,270. 56,339. Ze wszystkich części Anglii donoszą, że przy lepszej pogodzie, albo już sprzątnięto albo zajmują się sprzątnieuiem zbioru, który co do obfitości, może być rozmaitym lecz pod względem gatunku i kondyci powszechnie zawiódł oczekiwanie. W Szkocyi szkody przez deszcze miały być mniej znaczne, ale za to użalania się na chorobę kartofli stają się głośuiejszemi. We Francyi świeże gatunki pszenicy są bardzo mizerne i na prowincyonalnych largach starano się je zrealizować jak można, z lego powodu ceny się uchyliły w jednych prowineyach a w drugich się podniosły. Przeszłoroczne zboże powszednie było poszukiwanem, lecz bez żadnej ku zniżeniu dążności. W Holandyi targi pewne okazywały ożywienie: a spekulacya opierała się na prawdopodobieństwie, źe Anglia i Francya bez znacznych zagranicznych dowozów nie potrafi obejść się. Na gdańskiej giełdzie mało mieliśmy ruchu, bo xboże zakupione po wysokich cenach w czasie ostatniego ożywienia, dotąd nie zostało zrealizowanem, a nawet brak okrętów expedycyc onego utrudnia. Dla zupełnego braku ochoty do kupna; musiano przyjąć zniżenie 20. Grudnia a i tą ofiarą nie zawsze udało się zdecydować kupca do zrobienia tranzakci. Całotygodniowy obrót wynosił 7860 szetli pszenicy z wody a 18480 szetli ze spichrza i 300 szetli żyta. Płacono za szefel pr. wagi beri. Tal. K- fen. Tal. sgr. fen.

pszenicy z wody od 88/9-89/90 ft. 2 6 8 2 8 4 » 91 - 9 2« 2 1 O 1 O 2 12 6 ze spichrza .... 87-8fł/!)0« 2 5 5 2 10 10 9 O - 9 I / Ł »2 8 8 2 9 2 W ciągu tygodnia pod Toruniem weszło na wodę pruską na28berlinkach, 12 gabarach, 91 tratwach pszenicy szetli 48,600. Zyta szetli 180 i jęczmienia 30, belek sosnowych 18,093, dębiny 100, bali dębowych łaszlów 108. Pipowek łasztów 293. Opału sążni 40. Cynku cet. 101, żelaza starego cet 918. Kursa *amian. - Londvn 203 mies. 204. Hamburg 46}. Amszterdam 1024;. Warszawa 98 do" 9IJ. Makowski, KeruHior <f- Comp.

Przybyli do Poznania dnia 4. Września.

HOTEL BA W ARS KI: Janiszewski z Buszko«a: Porport z Strzyżewa.

POI) CZARNYM OHfcEM: Hoffmann l. Kwitowy.

HOTEL ni u; zi>i: \ S KI: Ende Szczecina; l'rriiss z Berlina; Biernacki z Za mnścia. HOTEL UZYMSKI: Gurtler z Rudnik.

POD ZŁOTA GĘSIĄ: Asrlicr z Hnpoźiia.

HOTEL BERLIKSKI: Riclitcr z Królewca.

POD IMMcYM ORŁEM: Kroll z Berlina; Dreycr l Spławia; Mechliński POD ŁABĘDZIEM: Hcrryesell z Grudziądza.

lazncmi, utrzymuje bowiem osi zawsze w chłodzie i czystośri, przedaje w nietkniętych baryłkach, ważących A do 2 cetnarów, jako też na wag ę , po bardzo umiarkowanych cenach Skład gazu i rafineria oleju w P o z n a n i u przy ulicy Zamkowej I narożniku rynku Nr. 84. A Adnlf AR cJIMieszkam przy ulicy Wodnej pod Nr. 2.

Dr. Moczyński, lekarz praktyczny i chirurg.

SI an Termometru i Barometru, orna kierunek wiatru w Poxnaniu.

Dzień. Sinn liTiiHiinelrii Stan 1 Wiolr iiiijiiiisjj IUI i U \ 7. 'iaronirtrii.1 «3. Sierp + 13,0" + 16,2" 27" 11, O'" Póln wsch.

24. - + 7 , 8 » + 16 0° 27" II, 5'" Póln. wsch.

25. . + 9,5° + 16 0° 27" 10, O'" Póln. wsch.

26. - + 11,3° + 16,3° 27" 8, 5'" Zachodni.

27. + 12,2° + 18 2° 28" 1, 2" , Zachodni.

28. + 10.4« -ł 17.5° 28" 2, O'" W schodni.

29 + 8 5« + 21 7° 28" 1, 8 ", Wschodni.

Kars giełdy Berlińskiej.

Dnia 3. Września 1852.

Słot" pCł.

N» pr. kurant Kj.to

Pożyczka rządowa dobrowolna . . . . .

d d t to .z rO k ku 1 1 b 8 5 5 2 0 . . .. Il 4 10 Irou ...... Obligi długu skarbowego. . . . . . . . .. IJ dito premiów handlu morskiego . . . dito Marchii Elektoralnej i N owej.. IJ dito miasta Berlina. . . . . . . . . . . .. h Listy zastawne Marchii Elekt, i N owej 34 dito Prus Wschodnich ... 11 dito Pomorskie. . . . . . . .. 4 4 dito w. X. Poznańskiego., dito W.X.Poan., nowe.. 34 dito Szląskie . . . . . . . .. 34 dito P r u 5 Zachodnich 34 Bilety rentowe Poznańskie. . . . . . . .. 4 Louisdory. . . . . '_' . . . . . . . . . . . . . .

Akcie kolei że1aznęj Starog. Poznańsk. 34

102] 1041 104 95!

92T IOOJ 98i 99J III 4

101} 111 934