.JI? 213. w Sobotę

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1852.09.11 Nr213

«toia 11. Września 1852.

Drukiem i nakładem Drukarni Nadwornej W. Deckera i Spółki w Poznaniu. - Redaktor odpowiedzialny: N. Kamieński w Poznaniu.

Telegraficzne wiadomości.

Paryż, 7. Września. - Monitor donosi, ie skarb zwrócił bankowi dług wynoszący dwadzieścia i pięć milionów ft. - Przeciw korę spondenlom niemieckich dzienników mają być wydane surowe środki. _Na wczorajszein nabożeństwie żałobnem za Wojciecha Darasza by} takie pomiędzy innymi wychodźcami Mierosławski. - Powtarza się pogłoska o projekcie prezesa rzplilej, względem utworzenia rezerwy. Paryż, 8. W 7 rześnia. - Jenerał (iemeau przybył tu z Rzymu.

N e a p o l, I. Września. - Flota francuska wypłynęła do Paleruip.

Florencya, 4. Września. -Obrońra Guerazzego żąda, ażeby wielki książę, jako leż jeden sekrelarz legacyi francuskiej, byli zapozwani na świadków. Sąd odrzuci! wniosek obrońcy. Turyn, 4. Września - Sąd kasacyjny postanowił na dn. 18. Sierpuia, aby hI. Costa delia Torre oddalonym został z swej posady przy tym sądzie. W kole dvplomalyeznem zajdą niektóre zmiany, a miano wicie hI. Recolet d'Hermillon, dotychczasowy pełnomocnik w północnej Ameryce, zostanie posłem w Madrycie.

Berlin, 10 Wrześnią.- Naj. Pan raczył nadać byłemu jenerałowi E iecholy, księciu Puibus order orła czarnego, tudzież profesorowi w faultecie lekarskim przy tutejszym uniwersytecie, Dr. Schlemm, lytnł tajnego radzcy lekarskiego. Berlin, duo 9. Września. - Wiadomość o podióźy króla Jmci do starych Prus nie potwierdziła się. Naj. Pan ma zamiar wyjechać w jesieni na zamek Stolzenfels. Następca tronu rosyjskiego wyjechał do Darmsztadu.

Kolej żelazna z Brunsberga do Malborga, blisko 9 mil będzie duo 4Października oddaną do publicznego użytku. W kursach poczty nie zajdą z tego powodu żadne ziniajiy. Przystąpienie Hanoweru, Oldenburga, Brunszwiku i państw Turyngii do ostatniej deklaracyl pruskiej, niepodlega żadnej wątpliwości. Aby wain znowu, jak przy chwilowein się odłączeniu się Wirtcmberga, i Badenii, statecznie za bezzasadność tego podania nie ręczono, nadane niam, że w dziennikach berlińskich znaleść można protokół przystąpienia rzeczonych państw z 30. z. m., spisany w tej samej sesvi, w której Prusy złożyły swą deklaracyą. Potwierdza się także wiadomość, że Prusy tylko na instancyą Hanoweru dały koalicji jeszcze dwuiygodniowy termin do namysłu, i że skłoniły się do złożenia bliższej deklaracyi względem zawrzeć się mającego, po odnowieniu związku celnego, traktatu handlowo celnego z Austryą Zdaje się, że deklaracyc obustronne się wyczerpały, i że w tym miesiącu kweslya sporu powinna się ostatecznie rozstrzygnąć. Nie potrzebuję wam nadmieniać, że opinia publiczna przyjęła z zadowolnieniem deklaracyą gabinetu, chociaż ludzie energiczniejsi byliby woleli, aby Prusy już teraz układy z koalicyą były zerwały, sądzą bowiem, ie do lego i tak przyjść musi z powodu zbyt ści słego związku koalicyi z Auslryą, od której'raperTIIe nie będą śmiały się oderwać, a spodziewać się trudno, aby taż oslalnia od planu swego' od stopiła, zwłaszcza gdy żądanie zs strony Prus dwunastoletniego terminu dla mającego się odnowić związku celnego, unią handlowo celną Nie mjec w zbyt daleką usuwa przyszłość. Chodzi wieść, że jeżeli się zwią zek celny rozerwie, co prawie nie jest do uniknienia, Austrya sprawę przed bundeslag wytoczy. Za podstawę lego odwołania się posłużyć ma, oprócz wyraźnych artykułów bundesaklu, uchwala bundestagu z miesiąca Maja 1848. I. powołująca pełnomocników państw niemieckich do Frankfurtu jako biegłych, w celu przeprowadzenia unii handlowo celnej y* całych Niemczech. 1 owtarzam wieść, bez czyuicuia nad nią uwag, " ręczenia za jej wiarogodność.

,. zebrać się tu miał 1. b. m. zwią2ek telegrafowy austryacko niernie CKi, Worego przeszloroczne konfereticye odbyły się w W'iedniu, tegoroczne odbyć się raja w Berlinie. J(ząd pruski, zatrudniony obecnie prze budowaniem i w i e I li ulepszeniami swoich telegrafów, wniósł o odro czenie konłerencyi do I. Ljsl0pada. - Poseł grecki przy dwoize monachijskim, Konslanłyn Skinos, przybył fu, wedle doniesienia K r e i u«eitung w zamiarze uzyskania w tulejszym kO cWes.ie korzystni &j s k n! l n li a CYT/oy_ Podczas nieobecności 'hr. Rac1'y k1ego, posła prudef. 0ń Pf7, /\ "W o r z e '»adryckim, który na dłuższy czas wzial urlop w celu malarski" - J\" £. a III 'T os, n, nip S O łomu kosztownego dzieła »Historya ŁnniiKnsl'/\a w, . Niem, czech«; zasfępować go będzie pai/\Minutoli, jencralny konsul p r li s k l w Hiszpanii, były prezyaent policyi w Berlinie w dniacli

marcowych. Pan Minutoli wydał niedawno ternu znakomite dzieło o handlu i przemyśle hiszpańskim. Bardzo być może, że mianowanym będzie stałym posłem pruskim w Madrycie, lubo p. Baczyński bardzo dobrze jest widzianym u dworu madryckiago, który na wieść o zamiarze jego usunięcia się, prosił nawet tutejszy dwór, aby mu dłużej w Madrycie kazał pozostać. Pan Raczyński oprócz czynności poselskich, zajmował się ciągle historya sztuk pięknych, do czego mu pobyt w Hiszpanii bogaie nastręczał pole. W tym względzie prowadził stalą korespondencyą z monarchą pruskim, jak wiadomo, wielkim miłośnikiem, znawcą i mecenasem szluk pięknych. - Piękna galerya jego obrazów, w której i Murille, otwarta każdemu zwiedzającemu osobliwości Berlina, słyszę, że się nowym zbiorem hiszpańskiej szkoły obrazów zbogaci. Urlop hI. Raczyńskiego trwać będzie kilka miesięcy* przybyć ma do Herlinu w na slępnym tygodniu. - Ciągłe bawi (u jeszcze wiele familii polskich z księstwa ż powodu panującej tam cholery w powrocie z wód zatrzymujących się. Przybył (u także po dłuższym pobycie w majątku swoim we Francyi, hr Roger Raczyń.-ki, rozłączywszy się w Akwisgranie z matką swoją i synem, którzy na zimę do Włoch pojechali. - Uom handlowy braci Schiklerów w Rerliuie w czepku się rodził. Po trzeci raz wygrywa wielki los pożyczki hamburgekiej (Staats Praeinien jYuleihe), tą rażą wy. noszący 120,000 mI. bco. (Czas.) (/)2ancya.

Paryż, d. 6. Września. - Monitor ogłasza obszerne sprawozdanie dyrektora katalogów i adjunkta w adminlslracyi biblioteki narodowej Tachereau do ministra oświecenia, które się ściąga do ułożenia katalogów. Skreśliwszy Tachereau wszystkie nadużycia i nieład w narodowe') bibliotece, najbogatszej ze wszystkich bibliotek na świecie, tak kończy swoje sprawozdanie: biblioteka narodowa, ów skład największy płodów świadomości ludzkiej, jaki istnie śród naroduw niemoie być uważany za zwyczajne biuro, za publiczną administracyą przez mężów odznaczających się w umiejętnościach, którym oddano dozór nad nim, niemożc być li tylko zwiedzane o tyle, o ile regulamin służby przepisuje. Żaden urzędnik niepowinieu iść za natchnieniem, wslrzymującem wzrost literatury i umiejętności. Bibliotekarz, który całkiem zajmuje się swoje'm urzędowaniem i o niczem insze'm niemyśli, jak o książkach jego pieczy powierzonych, służy zarówno krajowi, jakby go sarn dziełami swego jeniuszu zaopatrzył." W radzie ministrów służyła po razy kilka podróż prezydenta na południe za przedmiot obrad. Uważano ją za pewien iodzaj manifeslacyi wojskowej. Ludwik Filip i jego synowie, jako reprezentanci burźuazyi, mogli jeździć otoczeni adwokatami i jeneralnymi prokuratorami, syuowiec cesarza powinien się pokazać w orszaku pałaszy i świetnych mundurów, zwłaszcza na południu pomiędzy ludnością, która lubi wszystko, co błyszczy. W skuiek tego zdania, cały orszak wojskowy towarzyszyć będzie prezydentowi, a cywilni urzędnicy pozostaną w domu. Mówią, że minister wojny będzie się znajdował wciąż przy boku prezydenta, pozostali ministrowie będą tylko od czasu do czasu występować, z wyjątkiem Foulda, który w Paryżu pozostanie, w celu kierowania sprawami państwa. M o n i t o r de P ar III e e powiada, że trudno będzie oficerom warmii olrzymać pozwolenie do żenienia się. Nawet wykazanie majątku 24,000fI. lub dochód 1200 fr., niebędzie wystarczał na przyszłość do pozyskania auloryzacyi. Żaden z kapitanów nie zostanie sztabowym oficerem, jeżeli mendowoditI, że urnie jeździć na koniu i nim zręcznie kierować. Minister policyi dowiedział się, że wielu grudniowych przeslępców, którym niewolno się ruszać z miejsc na mieszkanie im przeznaczonych, nie trzyma się lego przepisu, a wielu nawet z nich przebywa w Paryżu, przeto prefekt przypomina im, iż jeżeli bez pozwolenia swe miejsca opuszczają, będą aresztowani i stawieni przed sąd, a uaslępnie mogą być wygnani z Fraucyi. Okólnikiem'uwiadomiono biskupów, że 100 nowych filialnych probostw będzie urządzonych, a 150 proboszczów otrzyma uposażenie nadetatowe po 350 fI., które zamieszczono w budżecie na rok 1853. Demokratyczni wyborcy w Paryżu chcieli Proudhona zamiast Car nota, który przysięgi złożyć niechciał , postawić na swego kandydata podczas w\boru dnia 26. ni. b. Proudhon kandydatury nieprzyjął. Zagodzono pojedynek pomiędzy jenerałem Dębińskim a komendantem Ledipu. Zaledwie dowiedział się prefekt policyi Pelii o lem zajściu w kole des ganache, natychmiast zaprosił do siebie korni arzy tego kółka, i przedstawiał im, że muszą pojedynek ten zagodzić. Jenerałowi Hayuau nic się nie wydarzyło nieprzyjemnego w Paryżu, a więc i władzy byłoby rzeczą nieprzyjemną, żeby z jego powodu przyszło do krwawej rosprawy w kole najkonserwatywniejszem Paryża. Komisarze przedstawili rzecz tę jenerałowi Dębińskiemu, który po długiem wzbranianiu się, dał się nakłonić do pewnego oświadczenia, na którćm z wielką chęcią poprzestał komendant Ledieu. Cercie des gauaches jest kółkiem czytelników złożonem z wysoko postawionych członków warmii i bankierów. Wczora wypłynął okręt o trzech żaglach z Havru do Kalifornii. Płyną na nim emigranci, którzy wygrali losy przewiezienia ich do Kalifornii bezpłatnie. Jest ich 230. Dyrekcya loteryi sztab złotych wysyła już 13 transport robotników do Kalifiornii, w ogóle dotąd 3000 emigrantów, a czeka jeszcze 2000 emigrantów na dalszą wysełkę. Koresp. - Prawie wszystkie rady departamentowe przesłały już dziękczynne adresa de ks. prezydenta. Margrabia de la Rochejaquelin, prezes rady departamentu Deux Sevres, zagajając obrady, powiedział mowę, 2 ktore'j się pokazuje, że odepchnięty przez księcia Bordeaux, rzucił się stanowczo pod sztandary napoleońskie. P. Troplong, prezes rady departamentu de 1 'Eure, a wiceprezes senatu, wyraził się przy zagajeniu rady jak mu nakazywała jego pozycya. Rada departamentu Hantes Pyrenees, prezydowana przez p. Foulda, oświadczyła się za cesarstwem prawowitem, w linii prostej lub linii przysposobionej - Podobne oświadczenie zrobione pod dyrekcya p. Foulda, kazałoby wnosić, ze ks. prezydent nie byłby rad z następstwa ks. Napoleona, a przyuaj mniej, ze pewna część ministrów byłaby z uiego nie rada Mówią, że radzey departamentowi mają mieć przepisane stosowne ubiory. Co do elekcyi municypalnych, te idą leniwo. W Epinay (V osges), starano się porozumieć w wyborze kandydatów, ale prefekt dowiedziawszy się o tern, zaraz elekcyą odłożył. Dziennikarze męczą się nad wynalezieniem wyrazu na oznaczenie postępowania mieszkańców. Jedni widzą w niedbałości elekcyjnej zadowolnienie lub strach, inni opozycyą. N a domiar pomieszania języków, doktor Veron twierdzi, że dziś wyraz opozycyą, [ O winie być ,wyrzu onym z dykeyonarza., że oP.ozycy.i być i może, a PatrIe zas dodaje, że nawet wyraz mInIsteryahzm nIe IstnIeje. M o n i t o r odgrywa rolę, jaką odgrywał za cesarstwa, i ogłasza krótkie artykuły, w których opinia publiczua pióro księeia prezydenta chce upatrywać. Jeden z takich artykułów zaprzeczył pogłoskom o nieurodzaju; drugi zada! kłamstwo Timesowi, Le Pays rozszerzając osia tni artykuł, starał zię pokazać czytelnikom, że T im e s żywi nienawiść i zamiary Pilla. Tymczasem rzucony zosta! na krytykę dzienników an gielskich poszlak wpływu obcego tak, jak dawniej na działania hrabiego Chambord. Trzeci artykuł M o n i t o r a zaprzeczył wiadomości, aby wojsko francuzkie miało Rzym opuścić. Wiadomość o opuszczeniu Rzymu była jednak podana ternu miesiąc, przez dzienniki rządowe. Cóż więc dało powód, ie M o n i t o r znowu jej zaprzeczył? Oto okoliczność, że spodziewana organizacya wojska papiezkiego nie udała się doi4d-, ie w skutek praw zapadłych w Szwajcaryi i o kapilulacyach, ochotnicy byli złej konduity; że utrzymanie karności między niemi było niepodobne, i ie sarn papież uznać miał potrzebę załogi francuzkiej i auslryackićj. Monitor ogłosił także w skróceniu artykuł Morning Post, według którego socyalizm ma być przygnieciony; orleaniści mają się lękać okazania swej słabości; legitymiści mają być zadowoleni, w przekonaniu, ie z podniesieniem powagi władzy i wpływu duchowieństwa, przyszłość ich jest niezawodna; mieszczaństwo ma być rade z porządku i rozwinięcia pracy, i ma mninj wzdychać do orleanizmu; małżeństwo księcia prezydenta ma być ani ułożone, ani zerwane itd. D e b a t y przedrukowywują Monitora, przestały na dodaniu uwagi, że Morning Post jest dziennikiem używającym w Anglii małego znaczenia. L' l n d e p e n d a n c e B e ig e była zatrzymaną na poczcie tego tygodnia pięć razy. Garnier de Cassagnac ogłosił w le P ays, drugi artykuł, dowodzący moralności i uczciwości dzisiejszego rządu, a w którym uderzył tego razu na rząd parlamentarski. La G az e t t e de F r a n c e wio ruje mu, bo reprezentując ultralcgilyinizm. jest ona przeciwniczką rządu parlamentarskiego, a stronniczką absolutnego a la Louis XIV. W drugim artykule, Granicr de Cassagnac powiedział, że ks. prezydent wybawił Francyą od Pillage et egorgements. Na to powstał silnie Emil Girardin w kilku artykułach. C o n s t i l u t i o n n e l ogłosił żartobliwy artykuł o księciu parmezańskim, na który powstały dzienniki legilymistowskie. Dr. Veron wyparł się go, z rozkazu jak mówią rządu. W Nantes nowo założony dziennik elizejski, Falstaff, rozpoczął nieszczęśliwie swój zawód. Redaktorowie jego, za obrazę zadaną prywatnym, zostali wybici kijami, a dziennik odebrał od prefekta pierwsze ostrzeżenie. Veron dał dał znowu obiad w la Tuillerie; na którym znajdował się między innymi p. Boilay, sekretarz rady stanu, który wrócił na Charlemagne ze Slainbułu, i panna Rachel. Ostatnia jest dawną przyjaciółką Verona, chociaż z nim co parę miesięcy zrywała. Chcąc się raz pomścić za zerwanie, Veron dał wielki obiad i pod każdy talerz włożył jeden z listów, które odbierał od panny Rachel. Listy te, zaczynające się zwyczajnie od wyrazów, »mon eher Mirni«, dały potem dziennikowi C h a n v a r i tytuł do nazwaniaVerona Mirni Veron. O Amneslyi politycznej, udzielonej d. 15. Sierpnia, dowiadujemy się stopniowo z miejscowych dzienników. Już parę set imion wymieniono. Są to bez wyjątku ludzie porządni. - Prezydując d. 15., w oberży około Are de Triomphe, obiad starowierców napoleońskich, koniuszy Archambaut, powiedział mowę, w której zdefiniował środki elekcyjne, obrane po 2. Grudnia, wyrazami-, action puissante et sympalhique. Mówią, ze Thiers przyjął u siebie p. Berryer apostrofą: »a co, czy nie miałem racyi] mówić wam, że cesarstwo jest dokonane?o. Berryer miał żałować postępowania partyi legitymistowskićj. Prefekci ogłosili okólniki do merów, polecające niewydawanie pasportuw robotnikom do Paryża i Lyonu. Prefekt departamentu de la Meuse dodał, że polecenie to powinno być starannie wykonywane szczególniej w razie ruchu w Pa ryżu. U sposobienie klasy roboczej, chociaż różne, ma być przychylniejsze dla rządu niż dawniej. W Solteville, robotnicy którzy wzięli udział I. 1848. w powstaniu rueńekim, dali piękny dar dyrektorowi fa

U4bryki i mieli zapomnieć o socyalizmie. Ks. prezydent stara się, aby lud miał pracę i aby się nie skarżył Czuwa lakźe nad postępem towarzystw wzajemnej pomocy, których założenie w każdej gminie przepisał. Wyczytawszy w Constitutionnelu list o dobroczynnych skutkach, jakie wywarło w jedne'j wiosce pod Sceaux założenie towarzystwa wzajemnej pomocy, zaraz do siebie autora listu zaprosił i długo się go o wszystkie szczegóły wypytywał. Rząd proteguje katolicyzm i nie dowierza protestantyzmowi, który I. 1848. wydał utalentowanego pastora republikanckiego. Prefekt deparamentn Aisne zakazał konfereucyi protestanckich w Fresnoy le Grand. Poświęcenie kościoła św. Genowefy (Panteonu) ma się odbyć dnia 1. Listopada. Kongregacya oratoryanów francuzkich rozwiązana I. 1790., ma być przywróconą. P. Persigny przesłał do izby handlowej memoryał o handlu mołdawskim, odebrany przez niego od księcia mołdawskiego. Raport admirała francuzkii-go de la Siisse zapewnia, że port algierski jest juz w stanie pomieścić wielką flotę, w razie wojny z Anglią na morzu śródzieinnem. Algier jest bardzo zbrojny od strony lądu, w przewidzeniu, że w razie wojny, Anglia zbuntuje przeciw Francyi ludność afrykańską. Admirał de la Siisse nic znajdował się nigdy w ogniu. Jest to szczegół, który maluje dzisiejszą marynarkę francuzką. P. Cypryan Robprt pracuje nad nowem dziełem, które ina podobno traktować o Słowianach w Austryi Pan Aleksander Chodźko napisał w Paryżu gramatykę perską, którą rząd francuzki kazał wydrukować w drukarni narodowej. W Bernie, Szwajcaryi, zmarł Józef Kruszyński, członek bióra dyplomatycznego z I. 1831. Pracował on u jednego księgarza nazwiskiem Klein, ale w tym skromnym zawodzie miał sobie zasłużyć na przyjaźń syna Roberta Peel i hI. Carrnerero; pełnomocników angielskich i hiszpańskich. W czasie niebylności w Szwajcaryi, hr. Carrnerero powierzył mu był raz swe zastępstwo. Anglia.

Londyn, 4. Września. - Odezwy zachęcające do wstępowania w szeregi mi lic vi obchodzą teraz po kraju. Przed dworna dniami pojawiła się taka po raz pierwszy na murach Westminsterhalle za obwód Westminster, który 607 ludzi ma dostawić. Każdy, który się dobrowolnie na 6 lat zaciąga, dostanie naręcznego 6 funt. szterl. W Manszester otworzono onegdaj uroczyście nowozałożoną tak nazwaną wolną bibliotekę. Sir John Potter jako prezes zdał sprawę z celu i powstania instytutu tego, który klasom niezamiałym wielkiego obwodu fabrycznego dostarczać ma nauki wypoczynku godnego. Potem zabrał głos Bulwer, i mówił w treści, jak"następuje: »Dwie rzeczy zachodzą tutaj, które, przyznać powinienem, wartość wielką dla mnie mają, t. j, duch szlachetny współzawodnictwa, z jakim klasy robocze do założenia lego nowego księgozbioru się przyłożyły, i sympatye ludzi majętniejszych dla tego powszechnie użytecznego instytutu. Przed kilku dopiero dniami zapytałem wielce wykształconego posła Stanów Zjednoczonych, jaki podatek w Ameryce jest najznacznirjszym. A on odpowiedział mi, z uiemałem dla mnie zdurnieniem, że w uiejednem mieście amerykańskiem płaca na ubogich nie jest mniejszą jak u nas w kraju; ale najwyższym i najpowszechniejszym jest podatek na cele wychowania, »a podatek len nigdy uiezdaje się nam uciążliwym, gdyż wychowanie ludowe za podstawę bezpieczeństwa naszego uważamy.« Ale panowie moi! wychowanie niekończy się wcale jeszcze z nauką szkolną. Wychowanie, dobrze zrozumiane, jest zadaniem życia całego, a biblioteki sę izbami szkóluemi dla dorosłych . . . Jakie Juchy pod cieniem drzewa umiejętności, któreście tu zasadzili, wzróść mogą, nikt z nas przepowiedzieć niezdola; ale wy, jako należący do generacyi teraźniejszej, spełniliście powinność SWOje.« W pożyczce nowej dla banku w Konstantynopolu onegdaj na giełdzie interesa znaczne porobiono. Lista subskrypcyjna już zamkniętą została. Liga antizbożowa wydała okólnik, w którym wyznaczyła nagrodę 250 funt. szterl. za rozprawę najlepszą o skutkach, jakie przez zniesienie uciążliwych cel zbożowych, i przez politykę wolno handlową dla stosunków moralnych, społecznych, handlowych i politycznych państwa angielskiego osiągdnięto. Wszelkie pismai wspólubiegające się, powinny być przesłane adminislracyi lig' najpóźniej do 1. Grudnia I. b. Okólnik ów niewspomina nic, aby cudzoziemcy od wspólubiegania się wyłączeni byli. Rzadko książka jaka tak szybko się upowszechniła, jak »Uncle Toms Cabin« Harriety Beecher Slowe, która się przed 3 miesiącami w Boslonie w Ameryce północnej pojawiła, od czasu tego 20 nakładów (każdy po 3000 egzemplarzy) się doczekała. autorce dotąd tantiemy 10,300 dolarów przyniosła, i w Anglii wielekroć przedrukowaną została. Jest to romans murzyński, pełen żywych a w części mistrzowskich obrazów z życia niewolniczego, ale grzeszy często stronniczością i pismem tandencyjnem. Szybkie nadzwyczaj upowszechnienie się książki jest jednak znakiem czasu godnym zaslanowienia; służyć bowiem może za dowód, że stronnictwo abolicyonislów w Ameryce północnej nader chyżym krokiem wzrasta. JPoringalia. , Lizbona, 30. Sierpnia. - Cesarzową brazylijska z księżniczką Arnalią odpłynęła fregatą portugalską »Don Fernando« dnia 26. do Madery. Słabość zdrowia księżniczki wzbudza obawęveriio pOlWleraza, I «i irzecią onarą, ą« 'ą 1*- *.0 miumciwv» - · woli swojej opinii publicznej poświęcić był przymuszony, ł errąno byłsm du z Francyą r gabinetu wystąpią. n koniecznem?dla jego bezczelne s.ronności za senorem Pamenta.przeciw hrabiemu Ferraho Okoliczność ta była lak rażącą, ze koledzy jego nalegali i Rodrigo da Fonseca Magalbaens tymczasowo tekę jego objął. opozycyjną, której nie tyle chodzi o principium narodowo ekonomiczne, jak o sposobność zaczepienia rządu.i zwabienia pod chorągiew opozycyjną wszystkich, którzy przez zniżenie taryfy stratę doznają. Stronnictwo wolnohaiidlowe zaś, pomiędzy którem wpływ angielski pokutuje, niezadowolone jest tam, co dano, ale spodziewa się od rządu, że opłaty od wyrobów wełnianych i bawelnicowych także zniżone zostaną. Rząd więczosiajf pomiędzy młotem a kowadłem. . Oczekiwane od dawna prawo e :l orcze niezostało jeszcze dotąd "gloszonem.

r i « Wiochy. lienua, d. 28. Sierpnia. - Porozumienie dobre rządu sardyńskiego z księciem prezydentem Francyi coraz wyraźniej na jaw występuje. Okólnik tajny 1 'ernalego zaleca wszystkim urzędnikom pogranicznym ścisłość największą w przestrzeganiu, aby książki Wiktora Hugo »N apoleon mały« do kraju "iewprowadzano. Podróżni, mianowicie niewiasty, użalają się dla tego bardzo na przeszukiwania, jakim się poddawać muszą. Z Bzyniu dowiadujemy się, że nieobecność prałatów wszystkich na uroczystości Napoleona spowodowała zapytanie urzędowe u kardynała Anionellego, który na to odpowiedział: Wniebowzięcie Maryi P. jest jednem z naj znakomitszych świąt kościoła, a dla lego księża godności piastujący w bazylice S. Piotra są potrzebni. - J ak z N eapolu piszą, król korzystał z powrotu eskadry francuzkiej, dla zbicia pogłosek upowszechnionych o popadnięciu w niełaskę księcia Sa triano , jenerała Filangieri. Powiadano bowiem, że jenerał przy bankiecie wyprawionym admirałowi Siisse w Palermo wniósł toast na zdrowie N apoleona, co u dworu bardzo źle przyjęto. Dnia 15. Sierpnia zaprosił więc admirała, sześciu kapitanów okrętowych i jenerała Filangieri na pokład okrętu Tancred, i pił sam za zdrowie Napoleona. Jenerał Filangieri znów do Sycylii powrócił, gdzie sprzysiężenie odkryto, którego ogniskiem było Caslrogiovanni; zląd korespondowano z księciem Buggiero Seltimo, żyjącym obecnie na Malcie. Wielu żołnierzy, podejrzanych o należenie do spisku aresztowano.

Wen e c y a, d. 26. Sierpnia. Prace około warowni na wyspie S. Giorgio Maggiore od wiosny daleko postąpiły i w przyszłej wiośnie skończyć się powinny. Twierdza la naturalnie "naprzód obliczoną jest na przypadek niespokojności wewnąlrz miasta, - armaty bowiem strychnją całą Piazetlę i część placu S. Marca aż do Merceryi, - ale także służyć może na zewnątrz, gdyż panuje nad przystępem Malamocco jedynym dla wielkich okrętów, bezpośrednio na zna'nem światu dziele olbrzyraiem Marazzi. W miejscu tem warownią odrębną zbudować mają. Jak z Mantui piszą, wyroki na obwinionych politycznych z »towarzystwa śmierci« zapadły i"feldmarszałkowi Badelzkiemu do podpisania przedłożone zostały. Wyroki brzmią z powodu zbrodni stanu na śmierć; jednakowoż mniemają, że kara ta tylko na przywódzcach spełnioną zo stanie. Sąd w Florencyi zajmował się dnia 27. Sierpnia jedynie rozebraniem zarzutu przez Guerazzego uczynionego we względzie niewłaściwości trybunału. Obrońca oskarżonego nlrzymjwat, że wedle postano wieii konstytucyi przypadki, jak obecny, przed sądy specyalne należą, co także Z powodów użyteczności politycznej jako pożądane się wydaje. Wrpra wdzie zarzucić leniu można, że obecnie trybunału takiego uieuia Ale niedogodności tej możnaby petyryą do wielkiego księcia zapobiedz. Adwokat jeneralny odrzekł na to, że przekroczenia exdyktatorowi zarzucane niemają związku żadnego z odpowiedzialnością jego jako ministra, i że zatem prawnie i słusznie jest, aby go przed sądem zwyczajnym stawić. A do tego konstylucya dekretem z dnia 6go Maja 1852. zniesioną została. W skulek tego naturalnie znikł też senat, i Gnerazzi odwołuje się do trybunału, którego j" żniema. Wywó d ten był wcale niejasnym dla obżałowanego. Usiłował on owszem w odpowiedzi swojej dowieść, że przy wielu zarzucanych mu punktach jego ministervalna odpowiedzialność istotnie wspominaną bywa, tudzież utrzymywałA że senat wcale nie jest trybunałem wyjątkowym ale naturalnym" właściwym sądem w przypadkach zbrodni sianu. Czynności odroczono polom do dnia następującego. Skarga przeciw Guerazzemu uzasadnioną była głównie na tern, że, podczas kiedy był ministrem i deputowanym, dnia 7. Lutego 1849. (w dniu poprzedzającym wybuch rewolucyi) w Palazzo Vecchio na zgromadzeniu naczelników klubowych i innych agitatorów rolę znakomitą odgrywał; że nominacya jego tam uchwaloną została, że lakową bez wzdry gania się i zastrzeżenia przyjął, jakoleż że zezwolił na utworzenie rządu tymczasowego z Mazzinim i Montanclliin, i że na zgromadzeniu owem gwałty dnia następnego wykonane, uchwalone zostały. Ze dalej Guerazzi w senacie dawał objaśnienia rozmaite dla wielkiego księcia widocznie nieprzyjazne; ze hufce zbrojne wysłał dla wygnania wielkiego księeia z Toskanii, » sam osobiście jednym oddziałem takim dowodził, aby jeuera łowi Langier w przywróceniu rządu prawego przeszkodzić; że w tym celu prawa dekrelował, reslauracyi z 12. Kwietnia się opierał, radę "jeneraluą i senat zniósł, i jednem jedynem zgromadzeniem zastąpił; nako nieć, że prawo wyborcze, jakoleż principium zasadnicze wyboru zmienił i wszystko, co w jego mocy zostawało, robił, aby niezawisłość Toskanii zniweczyć. wSpólobwinionyini Guernzzego są Bomanelli, minister za czasów rządu tymczasowego, Darni, sekretarz klubu handlowego Florencyi, Capoahi, były sierżant grenadver6w, PantonelIi, sekretarz kl" b u ludowego wSiena, Valtancolida MÓntazio były redaktor P o p 0w a ' '. P e t r a c c h i, dowódzca wyprawy wvsłaneVprzeciw Elbie dla wygnania wielkiego księcia. 3V *, , v

Wieden fi ... ***sfrya, : o v< rzesnia. - rrasie naszej zoslały nareszcie widoki przyjemne onsfoniol)e) nr2" naj mnj ej według zdania naszych władz rządowych. Da czem jednak wolność owa się zasadza, jakie granice jej wytknięto, n.eom.eszkano niezwłocznie dodać. Prasa ma się zdała trzymać o d opozycyi M a jej b y ć w o I n O i w s z v s l k o p o c h wal i ć, c O się W Au«rji re strony rządu dziej«j a t e wszelkie okazanie niezadowolenia w lym względzie jest zakazane. Byłoby to widocznie opozycyą ową, przed jaką lak surowo upominają. U{11 A (e£ do rzozuinienia, iż na obszarze rzeczy praktycznych, pożytecznych, domowych, wolno poruszaćsię może. A zatem znów słyszeć będziemy, jak za czasów przedpolo powych, prasę anstryacką rozprawiającą zupełnie swobodnie o ekonomii 1. j. nie o ekonomii państwa, lylko o gospodarstwie wiejskim, zarządzie domowym, handlu 1. j. nie handlu wolim», rzemiosłach, naturalnie bez swobód procederowych, i innych przedmiotach tego rodzaju, gdzie teorya jest niczem, a praktyka wszyslkiem. Tymczasem konsekweneya ta nie będzie zanadto daleko posuwaną, prasa auslryacka występować bę dzie jak doląd z opozycyą przeciw Prusom, lubo jej opozycyą całkiem jest zakazaną. Od dawna obiegające wieści o zmianie stanowiska ministeryum handlu, potwierdzone zostały przez Gaz. Iryestską. Mówi ona, zeza powrolein cesarza przedłożone będą do sankcyi cesarskiej projekła zmian odpowiednich. Dzisiejszy zakres czynności lego ministerstwa zupełnej ulegnie zmianie, i spodziewają się, że kilka najważniejszych gałęzi odłączone od niego zostaną i oddzielne utwoizą organa, jak lo już dawniej poczęści było. Oprócz przeciążenia ministra Baumgarlnera, który za wiaduje dwoma tak ważnemi dykasteryami, budowa kolei mających rozciągać się po całej monarchii, wymaga wyższej uwagi, mianowicie zaś ogromne budowy w Węgrzech w kierunku ku Fiume, a po części i w Galicyi, który lo kraj najmniej doląd był uwzględniany. Spodziewają się również z lego powodu, że rząd sprowadzi z zagranicy znaczną ilość szyn, bo krajowe fabryki nie wystarczą. Taż gazeta potwierdza dalej pogłoskę o zamianowaniu feldmarszałka-porucznika Legcdycza inspektorem naczelnym kolei, finp. Coronini naczelnym inspectorem budowli wodnych, fmp. Hauslab telegrafów, a jen. maj. Urbana poczt. Dobra skarbowe i fabryki przejdą napowrot pod zarząd ministeryum skarbu i z ministerstwa handlu pozostanie lylko kilka biur, które podporządkowane będą innym dykaslcryom. Kanclerz rosyjski hI. N esselrode w powrocie swoim z Włoch, wstąpi w lym jeszcze "miesiącu do Ischl, gdzie się spolka zapewne z pełnomocnikami koalicyi celnej, a następnie przybędzie do Wie dnia, gdzie po Irzechduiowym pobycie, ma się udać do Czech w odwiedziny do b.

ministra hI. Fiquelmonla, poczein przez Berlin wróci do Petersburga. U rządzenie ksiąg hipotecznych dla posiadłości włościańskich w W ęgrzech i wojew. serbskiem, znaczne uczyniło postępy. Z wykazu zamieszczonego w (i a z. wie d. przekonać się można, iż czynność la rozpoczęła już została w 5017 gminach, w klórych zameldowało się 1,160,1113 posiadaczy ziemi do 2,734,805 kart hipotecznych. 439 667 kart zosiało już otwartych, a 38,329 kart mieści się już w księgach zupełnie uporząd kowanveiri sądom doręczonych. Wydatki na len cel poniesione wynoszą 261,426 zło t. reńskich. »Do takiego świetnego rezultatu - m ó w i taż gazeta - przyczynił się palryotycznie dr. Józef W 7 aisz, bowiem zacny len mąż ożywiony myślą wpływania korzystnie na pomyślność i dźwigniecie swojej ojczyzny, znaczne summy przeznaczał na ręce rządu w celu poprawy sądownictwa w Węgrzech.« Summ tych użyto na nagrody za najlepsze pisma o urządzeniu ksiąg hipolecznych wiejskich i wynagrodzenie indywiduów użytych w tym celu. Czytamy w Koresp. auslryackiej: »Zgodne z sobą doniesienia nadeszłe z Carogrodu mówią, że znaczne poniekąd polityczne wzburzenie opanowało widocznie wielką część ludności muzułmańskiej, i oprócz mnóstwa bajecznych oczekiwań i wieści, zrodziło mniemanie, że wkrótce wybije ostatnia godzina dolychczasowego systemu rządowego. Te myśli i życzenia wychodzą od stronnictwa nacechowanego nazwą: starotureckie", od ludzi, którzy nie sprzyjają zaprowadzonym po dziś dzień reformom administracyjnym, a najmocniej rozjątrzeni są przeciw temu wszystkiemu, cokolwiekbądź miało w sobie, choćby cień przychylności ku ujarzmionym chrześcianom. Widoczna, że pomiędzy owem stronnictwem a wielką europejsko-chrześciańską partyą konserwatywną, najmniejszej niema solidarności. W czasie kiedy tamta wyprowadza całą potęgę i siłę swoją % zasad islamizmu, tchnących na wewnątrz samowolą, na zewnątrz żądzą zaborów, konserwatyzm chrześciański nakazuje uszanowanie praw nabytych i strzeżenie pokoju wewnętrznego. Zwolennicy tamtego stronnictwa dążą przeto do wywołania żywiołu, stojącego w najzupełniejszem przeciwieństwie z prawidłamj będącemi podstawą europejsko-chrześciańskićj budowy państw. Sztuczne odgrzewanie prawideł starotureckich, uie wydałoby bynajmniej skutku, przeżyło się ono bowiem zbytniem natężeniem i siało się powodem uśpienia sprawy publicznej, z którego się ona nie zbudzi przez zabiegi celem nadania jej znaczenia i wartości. - Jako przyjaciele chrysiyanizmu i każdego mądrego sprawiedliwego i ludzkiego rządu, możemy lylko pragnąć, iżby w samej rzeczy zamiar postępowania z chrześciańską ludnością w tej myśli i w lym duchu silne w Konslantynopolu zapuścił korzenie, a lylko żałować nam przychodzi, że wypadki w Bośnii i gdzie-indziej, właśnie nie są potemu, aby przekonać o spełnieniu takowych życzeń. Następnie zgadzamy się na to chętnie, jeżeli powiedzie się T u r c y i wprowadzić u siebie pprządue formy administracyjne na wzór tych, jakie politycznej cywilizacyi odpowiadają, bowiem lo jej nada silę i pewność, a byt jej ważnym się być zdaje dla interesów ogólnej równowagi europejskiej, a tem samem i pośrednio diu utrzymania pokoju powszechnego i w ogóle obecnego trakiatami zaręczonego systemu stosunków mię dzynaro dowych. Jeżeli wszakże rząd Wielkiej Porty postępować ma skutecznie p o do bu względami, musi on spokojnie i stanowczo wystąpić przeciw niszczącym zamachom starolureckiej partyi; a o tyle będzie w lem szczęśliwszy, im szczersze i prjyjaźniejszc stosunki utrzymywać będzie do wszyslkirh pańsiw chrześciańskiego zachodu. Nieprzyjacielska a choćby lylko nieprzyjazna polityka na zewnątrz, tem mniej leży w jego dobrze zrozumianym interesie, iż tym sposobem utrudnia sobie rozwiązanie postawionego dobrowolnie zadania. Gdvby przelo prawdą było, co zaiste z wielu stron świeżo potwierdzono, że w zagranicznej polityce Wielkiej Porty ostatnia zmiana wielkiego wezyralu żadnej nie sprawiła różnicy, że Ali basza w zupełiićm działa porozumieniu z Beszydem baszą, że nawet powrót tego ostatniego do dawnej jego godnością bliskim jest wedle wszelkiego prawdopodobieństwa; to zawsze niemożemy spokojnie upewnić się, że polityka Wielkiej Porly na tej drodze postępować będzie, na jakiej korzyść jej z&odzi się z bezinteresownemi sympatyami państw cbrześciańskich. p o z n ań, 10. Września. - Cholera, jak armia, posuwała się ku Prusom dwoma pasami, od Kalisza na Pleszew i Ostrowo, od Warszawy ku Gdańskowi. W drodze była poprzedzoną zawsze przypadkami pojedyńczemi, jakby jakiej straży przeduiej. Główna epidemia posunęła się z wolna na zachód i zaszła do Pniew, lubo ją wyprzedziły przypadki pojedyncze aż do Magdeburga. Po miastach niemieckich przysposabiają się w lazarety, podobnie jak w naszem mieście, spokojnie, nie czyniąc wrażenia. O- nas fizionomia miasta nieco się zmieniła, nie uwijają się teraz po ulicach z trumnami, jak przed kilku dniami, ale mimo to epidemia porywa wciąż swoje ofiary. Pierwszy z duchownych klóry uległ cholerze w naszem mieście, jest ksiądz Adamowski przy kościele Pana Jezusa. Dziś o w pół do czwartej zrana dokonał życia, a wczora jeszcze był na pogrzebie na komenderyi, dopomagając tamecznemu proboszczowi w usługach duchownych. Lubo wiekiem przyciśuiony, nie lenił się ów starzec szanowny nieść pomoc, dokąd go wzywano, z całą uprzejmością i poświęceniem się. Miłe pozostawia po sobie wspomnienie j żal wszystkich, którzy go znali. - Pomiędzy wojskowemi długo cholera niedawała się we znaki. Już stami legio ofiar na Rybakach i Chwaliszewie, a lazarety wojskowe niebyły tyle dotknięte, a raz poraź pokazująca się epidemia, przybierała tu łagodne symptomata. Z 3 O. Sierpnia dopiero groźniej w nich wystąpiła i odtąd zabierała ofiary w kilku godzinach. Ghociaż chorych wojskowych z różnych warowni otaczających miasto, zwożono bez zwłoki czasu do lazaielów, jednakowoż po większej części przybywali już w stanie, z którego niemasz ocalenia. Kównocześnie wybuchła cholera w lazarecie, w Którym mieszczono wracających do zdrowia wojskowych. W różnych izbach zachorowało na raz dnia 3. b. in. 19 żołnierzy, Z tych do wieczora umarło 9, a w ogóle 14 na cholerę. Podobnie pokazała się ta epidemia we warowni reformatów, gdzie naprzód umarli traklyernik i jedna kobieta, a potem feldwebel. W sekcyi karnej wojskowej dotąd niebyło przypadku cholerycznego.

Bardzo praktyczne'm pokazało się udzielanie żołnierzom na wieczór ciepłych zup, na które minister wojny w skutek wniosku jenerała KOIIIeH derującego przeznaczył fundusz. Od dnia 7. b. m. zdaje się ustawać nieco cholera w swej sile zjadliwej. Do tego dnia zachorowało na cholerę wojskowych 176. Wyzdrowiało z uich 12, wraca do zdrowia 20, a 67 jeszcze choruj e, a między tymi jeden oficer. U marło 77, w ogóle zaś 100, a między tymi jeden pułkownik, dwóch kapitanów, 2 urzędników od intendanlury, a każdy pułk liczy straty w sztabowych oficerach. - Tymczasem febra obok cholery pomiędzy wojskowymi panuje i na nią choruje teraz 770 żołnierzy, a na stacjach wracających do zdrowia we Wronkach i Szamotułach 200. Trudno opisać słabość jaka w te czasy ogarnia chorujących na febry, chociaż tiajleksze.

Dnia 9. Września zachorowało na cholerę osób 72, umarło ł9, wyzdrowiało i w kuracji pozostają ogółem 591.

Kościan, 8. Września. - Cholera u nas na dobre się rozszerza i pełno ofiar szybko zabiera, lubo podług wszelkiego prawdy podobieństwa krótkie jej już u nas będzie panowanie. Przed dwowa tygodniami u nas wybuchła, a już na drugim końcu miasta się ukazuje. Z dawnych przeto doświadczeń sądzimy, że w królce zupełnie miasto opuści. Po strach też u nas powoli ustaje, gdyż każdy widzi, że co tylko można, to się robi ku zaspokojeniu umysłów, i do złamania siły tej okropnej zarazie. Trzydzieści przeszło osób padło jej już ofiarą. Pomiędzy uiemi i Tekla Robowska żona byłego burmistrza, która wczoraj przeniosła się do wieczności. Bj ł a to osoba pełna dobroci anielskiej, pobożna i uczciwa, kochająca żona, troskliwa matka i babka, kochana od wszjstkich. Dla tego żal wielki pozostawiła u wszjstkich po sobie. Jak jej żjcie tak i śmierć jej była spokojna i błoga. Spokój jej d uszj na wieki! Lekarze u nas z prawdziwem poświęceniem niosą ulgę chorym we dnie i w nocy, i dla tego już kilka osób zapadłjch na cholerę przjehodzi widocznie do zdrowia Lecz to nas zadziwia, że w czasie uieniejszym, gdzie pomoc lekarska tak nam potrzebna, nasz fizyk powiatowy podał się podobno do łantrata o pozwolenie wyjechania. Głoszą u nas, że mają tu przybyć do pielęgnowania chorych Siostry miłosierdzia. Byłoby to dla nas wielkiem dobrodziejstwem, gdyż znane są z swego poświęcenia, a przez toby i popłoch jeszcze bardziej ustał, który się bardzo wiele przyczynia do choroby, a poniekąd jej jedyną jest przyczyną. Lecz czy z pewnością przybędą, nie wiemy. Z okolicy szczupłe nader mamy wiadomości, o Konojedzie nic wię cej dotąd nie wiemy. W Jarogniewieach zupełnie już cholera ustaje, za brawszy dotąd 37 ofiar. Natomiast wybuchła w Czaczu, gdzie już kilka osób umarło. - W r ogóle czujemy tu ciężkie nader i duszne powietrze, zmiany nagłe z upału do zimna szkodliwy bardzo wpływ wywierają La stan zdrowia w naszej okolicy. Osobliwie szkodzić może u nas i rzeka, która nieczystościami róźuemi zapchana, liiewiedzieć z jakiej przyczyny nie odchodzi dalej, a przez to powietrze zupełnie się psuje. Słychać, że i temu już mają zaradzić; a toby bjło środkiem pewnie najlepszjm położenia tamy szerzącej się cholerze. Gdyż wiemy z doświadczeniem, że woda stojąca nieczjszczona najbardziej się przyczynia do jej wzrostu.

Wjszłe cotylko książeczki pod tyt.: Zbiór m o d l i t w w c z a s i e C h o l e r y i td." s ą d o nabjcia u J. Pajewskiego przy ulicy Jezuickiej Nr. 12. Cena 15 g r. pol._ OBWIESZCZENIE.

Celem tiaprawy mostu przy bramie Szelągówekiej został przejazd przez tę bramę od ponie działku duo 13. m. b. na 4 do 5 dni dla jeźdźców i wozów zamknięty- U dający się więc drogą do i z Szeląga, Naramowic i t. d., winni przez bramę cmentarza około fortecy jechać. Poznań, dnia 10. Września 1852.

Król. Dyrek toryum Pol i cyi.

Ś m i g i e l, który leży 56 stóp wyżej jak Koś c i a n, i nie ma w bliskości wielkiej wody stojącej, wolny jest przez te wszystkie lata uieszczęsne od lej zarazy. Kościan zaś, który naokoło oblany jest rzeką, lak małą, że łatwo da się zatamować, i mający w pobliżu owe sławne bagna Oberskie, za każdą razi wystawiony jest na łup cholery. Powinnością jest przeto tych, którzy czuwać mają nad bezpieczeństwem i zdrowiem, aby tam, gdzie woda odchodzi, niczem jej biegu nie tamowauo, a lam gdzie stoi, aby ciągle była czyszczona. Tym sposobem zaradzi się najpewniej złemu,

Hosm a ilewiadomości.

E. J errman pisuje od niejakiego czasu do felietonu L l o y d a «listy berlińskie«. W czwartkowym L l o y d z i e znajdujemy list poświęcony sztukom, a między innemi następującą wzmiankę o obrazie, który ze względu na osoby w nim przedstawione, nie będzie obojętnym dla na szjeb czjielników: «Całkiem nowj i zajmującj jest obraz A. Grella: Kościuszko ofiarujący usługi swoje Washingtonowi. Właściwie naleźj on do zakresu portretów, bo w robocie jego miano głównie wzgląd na podobieństwo figur, co też w wysokim stopniu wykonano; ale to jeszcze nie wszystko, nie w lem cała zasługa artysty, bo to szczytniejszej jest natury. Najprzód niezwykła proslota układu. Cały obraz składają trzy postacie, zajmujące pierwszy plan jego: Kościuszko przemawiający do bohatyra amerykańskiego, a obok ostatniego młody Lafayelte z oczyma wlepionemi w mówcę. Żołnierze w głębi tak dalece oddaleni są od lej gruppy, że ich zaledwie spostrzedz. Trzy przeto tylko figury zajmują naszą uwagę, a najnudniejsze co sobie możua w obrazie wymys'lec, jest rozmowa, z której się ani słowa nie rozumie. A przecież obraz ten ma w sobie coś czarującego, co się nieda opisać, a wydatną charakterystyką uczuć w rysach osób przedstawionych tak dalece nas w rozmowę ich wtajemnicza, że zdaje się, jakoby nam nic z niej nie uszło; przynajmniej wyraz mówcy wyczytać się da jasno na jego obliczu. Ten mistrzowski charakterystyczny wyraz użycza obrazowi ponęty, której się oprzeć niepodobna. Głęboka boleść wewnętrzna cierpień bez nadziei w obliczu młodego Polaka, gwałtowne wzburzenie w rysach Francuza, jego błyszczące oko, z którego iskrzy się niecierpliwość i popęd działania, same już przez się najpiękniejszą stawiają sprzeczność, klórą wzniosły spokój pysznej głowy starca w pośrodku nich, w najczystszą wiąże harmonię. Nie wąlpiemy, że doskonały ten obraz zyska w krotce powszechne pochwały i znajomsze rzeczy pióro aniżeli nasze, nie omieszka wymowniej przyczynić się do jego ocenienia i sławy.« Morze czyli jezioro Harlemskie w H o i a n d y i zostało już osuszone.

Holandya zdobywała niegdyś bogate wyspy Indyi, dziś zdobywa dno morza, ieby siać na niein pszenicę i zioła pastewne Ogromne machiny parowe pompowały długo wodę w jeziorze harlemskiem odcięlem groblą od morza i praca ta już zupełnie została wjkończoną, tu i owdzie łjlko na dnie pozostały bagniska. które drobnemi pompami wyczerpać trzeba będzie. Znajdujemy wzmiankę tak po niemieckich jak i francuskich dziennikach, że tu i owdzie przy rozbieraniu starych budynków odkrywano zdrowe zupełnie belki w murze, które naokoło okryte były cienką warstwą korkową. W ruinach Niniwy odkopano belki z morwowego drzewa, jeszcze niezniszczone, które wedle wszelkiego do prawdy podobieństwa muszą mieć około 2500 lat. Tygodnik lekarski wiedeński donosi, że po chemicznym rozbiorze kosmetycznego środka znanego p. n. Poudre de lai t japonaise, którego flaszeczka kosztuje 1 złr., przekonano się, iż takowy używany jest już oddawna w sztuce, lubo w znacznie odmiennym celu. Ów bowiem Poudre de lait nie jest czem inne'm, jak czerwono zafarbowanym piórokruszem, którym zwykle posypują wewuąlrz nowe buty, żeby dobrze na nogę weszły. Po dzień 1. Lipca zebrano podpisó%v na naro do wy tealr czeski w Pradze 91,500 złr., z tego złożono już gotówką 35,500 złr. Dnia 25. Lipca porucznik bawarski Sleevog' przepłynął wpław jezioro Boden od Bregenz do Lindau w ciąg" 3 , P«ł godzin.

Wiadomości handlowe.

«slelda złioźona.

Berlin, 9. Września. - Pszenica 54-62 tal. Zylo 42 A -45 tal. Jęczmień 35-37 lal. Owies 26-28 tal. Groch 41-46 tal. Bzep zimowy 69 tal. Rzepik zimowy dito. Latowy 58-56 tal. Okowila 24£ bez be"czki. z beczka 23£ tal. \ Przybyli do Poznania dnia 10. Września.

H OTEL BA W ARS KI: Inspektor towarzystwa ogniowego lipskiego Eick z Berlina; pomo,cnik pocztowy Ho»eg z Magdeburga. HOTEL DREZDENSKI: Major i dowodzca 3. bat. w 'ż. pulkn gward. lamin.

Hohn z LesznI> - HOTEL BERLINSKI: P. Chylińska z Gronowa.

POD TRZEMA LILIAMI: Ekonom Westphal z Rogoźna.

TARG<ME Dnia 10- Września, m 1852. r. w mieście Poznaniu. 1 1« tnI. I ul. jHer!<» PeM)tyj szefel 2 2 2 10 Żyta, śzefel 1'21 I 'i O Jęczmienia, szefrl 1 U. 6 10 1 l (i v o w s a i l e M' 1 18 10 l 1

Niniejszem składam d z i ę ki w imieniu całej parafii Panu właścicielowi S e i d e l, który opuszczając nasze przedmieście z powodu odprze dania swego gruntu bractwu strzeleckiemu na ręce starszego leeoż bractwa Pana L. P a w łów T , . , , · · . , .,,1 skiego, złozjł w celu odnowienia kościółka St. Rocha Tal. 25. O b j ten czyn szlachetny był pobudką do naśladowania go! Poznań, duia 9. Września 1852.

. . . , . . . .

x. r: K. b z u ł c z j n s ki, Proboszcz parafii St. Jaru.

Tatarki, szefrl . . . . . .

ZiAmnUkówjszefel '. '. . . . H Siana, centnar. . . . . . . . .25 Stomy, kopa . . . . . . . . 4 120 Masła, garniec. . . . . . . . 1 25 Spiritusu (beczka 120 kw. )80 2Tral. 21l - , 2 21