WYKAZ TYTUŁÓW PRASY NIEZALEŻNEJ WYDAWANEJ W POZNANIU W OKRESIE OD 13.XII.1981 DO 31.XII.1989

Kronika Miasta Poznania 1994 R.62 Nr1/2

ZBIGNIEW RUTKOWSKI, PRZEMYSŁAW ZWIERNIK

P ublikowany spis tytułów czasopism, które ukazywały się po wprowadzeniu stanu wojennego stanowi efekt dotychczasowych ustaleń dokonanych w czasie opracowywania bibliografii poznańskiej prasy niezależnej. Od początku rozpoczętych w czerwcu 1989 roku prac nad bibliografią - która będzie zawierać szczegółowy opis każdego tytułu - naszym założeniem było dokonanie opisu z autopsji jak największej liczby tytułów, a także poszerzenie wiedzy o nich w rozmowach z redaktorami. W rezultacie ze 167 wyszczególnionych w wykazie pism tylko w 13 przypadkach informacje pochodzą z innych źródeł. W publikowanym obecnie wykazie nie uwzględniliśmy przypadków zmian niektórych tytułów, gdyż wymagałoby to bardziej szczegółowego opisu. Przyjęte przez nas ramy chronologiczne niezależnej działalności wydawniczej, to z jednej strony wprowadzenie w Polsce stanu wojennego i przejście opozycji do działalności podziemnej. Data 13.XII.81 wyznacza zarazem początek nowego etapu w historii niezależnego ruchu wydawniczego. Natomiast istnieją pewne problemy z określeniem daty zamykającej podziemną działalność wydawniczą. Z prawnego punktu widzenia wydawanie czasopism poza cenzurą kończy uchwalenie przez Sejm R. P. ustawy z dnia 11 kwietnia 1990 r. o uchyleniu ustawy o kontroli publikacji i widowisk, zniesieniu organów tej kontroli oraz o zmianie ustawy - Prawo prasowe (Dz.U. Nr 29, poz. 173). Należy jednak zwrócić uwagę, że dokonujące się w 1989 r. zmiany polityczne spowodowały zaprzestanie stosowania represji za wydawanie czasopism bez wymaganego zezwolenia. Poza tym od początku 1990 r. wiele pism wydawanych legalnie było drukowanych bez ocenzurowania. Stąd, jako datę końcową dla uwzględnianych przez nas periodyków przyjęliśmy 3LXII. 1989 r. Podobnie uczynili też autorzy bibliografii w innych miastach, np. we Wrocławiu.

Przygotowany przez nas wykaz podzielony został na trzy części. W pierwszej, obejmującej pozycje 1-148 zamieściliśmy czasopisma wydawane tylko w Poznaniu, część II - poz. 149-157 zawiera poznańskie jednodniówki, natomiast część III - poz. 158-167 to czasopisma, w których Poznań występuje jako jedno z kilku miast, gdzie dany periodyk był wydawany. Przy każdym tytule zaznaczyliśmy ponadto lata, w których według naszych ustaleń pismo było wydawane. W przypadku gdy wydawanie czasopisma kontynuowano w roku następnym zaznaczone zostało to strzałką. Publikując niniejszy wykaz mamy świadomość, że nie są to wszystkie podziemne czasopisma, które wydawano w Poznaniu, jednak mamy nadzieję, iż jego opublikowanie choć trochę przybliży czytelnikom dorobek wielu lat istnienia niezależnego ruchu wydawniczego w naszym mieście.

1. Agora 1986-1989, 2. Akapit 1987-1989, 3. Antidotum 1982, 4. Antykomucha 1989, 5. Archiwum 1988-1989, 6. Bez Cenzury 1989, 7. Bez Debitu 1984-1985, 8. Bibuła 1982, 9. BIS NZS 1982-1984, *10. Biuletyn [?] 1987 11. Biuletyn Informacyjny "Solidarność". Okręgowa Sekcja Kolejarzy Zachodniego Okręgu K[olei] Pfaristwowych] 1989-y 12. Biuletyn Informacyjny P [oznariskiego] Przedsiębiorstwa] B [udownictwa] P[rzemysłowego] nr 2 1989-* * 13. Biuletyn Narodowej Organizacji "Lechia" Oddział Wielkopolska 1982, 2 14. Biuletyn NZS UAM 1982-1983, 15. Biuletyn SKS 1982, 16. Biuletyn Strajkowy 1988, 17. Biuletyn Strajkowy 1989, 18. Biuletyn Wielkopolski 1982-1983, 19. Biuletyn Wojenny 1982-1988, 20. Biuletyn Zjazdowy 1989, 21. Być Albo Nie Być 1982-1985, 22. Carvash Rewolucja 1986-1987, 23. Ceglorz 1984-1985, 24. CND 1984, 25. Coma 1988-1989 A 26. Cordis 1989, 27. Czapla 1989 A 28. Czarno na białym 1984, 29. Czas 1984-1988.

Zbigniew Rutkowski, Przemysław Zwiernik

30. Czas Kultury 1985-1989- + 31. Echo Dwójki 1985-1989, 32. Ekoforum 1988, 33. Elektromonter 1989, 34. Fizol 1989, 35. Flesz 1982-1986-?, 36. Forum 1985-1986, 37. Fuli Metal Jacket 1989'-+.

38. Gimnazj alista 1989'" 39. Głos Orląt 1989, 40. Głos Poznańskich Liberałów 1988-1989 41. Głos SKOS-ów 1982-1989, 42. Głos VVolności 1982-G 43. Głos z Roboczej 1989, 44. Głosy 1982-1983, 45. Gryps /9S2, 46. Gzub i9S9, 47. Hipolit 1984-1989, 48. Impresje Poznańskie 1982, 49. Informator 1989, 50. Informator KZ NSZZ" S" UAM 1989, 51. Informator HCP 1982-?, 52. Informator N Z S AR 1988-?, 53. Informator Ośrodka Konsultacyjno-Informacyjnego Region VVielkopolska 1988, 54. Inwigilator 1989, 55. Jeż 7959, 56. Już Jest Jutro 1987-1989-+ 57. K/Lex 1989, 58. Komentarz 1988, 59. Komentarze Małej VVojennej Oficyny VVydawniczej 1982, 60. Komunikat MR "S" 1984?-1989, *61. Komunikat NSZZ" S" 1981-?,/ 62. Komunikaty 1989-+ 63. Konfederat 1984-1985, 64. Kosynier 1988-1989'" 65. Kotwica 1982, 66. Kurier VVojenny 1982, 67. Ku VVolności ?-1986-1989, 68. Lech 1982-1983, 69. Łącznik 1982, 70. Mały VVojenny 1982, *71. Miguś 1989-?,Ą 72. Młodzi VValczą 1985, 73. Młodzież VVszechpolska 1988-1989,

NSZZ o» 533

"Antywrona"

74. Narodowiec 1986, 75. Nauczyciel 1988-1989, 76. Nie! 1986-1989, 77. Niepodległość 1982-1984, 78. Nieregularny Periodyk IV Liceum 1986?, 79. Novum 1989, 80. Obserwator Wielkopolski 1982-1989 A 81. Obserwator Wielkopolski. Aneks. 798.?, 82. Odgłos 7989, *83. Ogniwo 1982-1 *84. Opór 1982-?,6 85. Orzeł 7982, 86. Onkologiczny Serwis Agencyjny 1989'-* · 87. Ostry Dyżur 1989, 88. Ość 7989, 89. Paderarium 1989, 90. PIK. Poznański Informator Konfederatów 1988-1989-+ 91. Podaj Dalej 1986-1989, 92. Podziemna Gazeta Poznańska 1989, 93. Pokolenie Walczące 1983-1984, 94. Powstaniec Wielkopolski 1989-y 95. Poznań 1982-1983?, 96. Poznański Biuletyn Strajkowy i 955, 97. Poznański Informator PPS 1988-1989, 98. Poznański Tygodnik Wojenny 1982, 99. Przegląd Poznański 1986-1989, 100. Przegląd Poznański. Magazyn. 1988, 101. Przegląd Prasy Podziemnej 1982, 102. Przysłona 1989, 103. Rezonans 1983-1984, *104. Robotnik Wielkopolski 7982/ 105. Róbmy Swoje 1987-1989, 106. Rzycie Paderka 1987, 107. Serwis Informacyjny KZ NSZZ" S" UAM 1989108. Serwis Informacyjny NZS 1989, 109. Serwisik 1982, 110. Serwus 7W, 111. Signum 1988-1989, 112. Solidarni 1981-1983, 113. Solidarność 1983-1984, 114. Solidarność - Poznań 1984-1989 115. Solidarność Rolników Wielkopolski i989, 116. Solidarność Walcząca 1983-1989-+ 117. Solidarność Walcząca HCP 1988-1989, 118. Solidarny Robotnik 798J-? 119. Solufka i 989,

Zbigniew Rutkowski, Przemysław Zwiernik

*120. Sprawiedliwość 1982? 121. Strzecha 1985-1987, 122. System 1983-1984?" 123. Szaniec Wielkopolski 1982-1985, , 124. Swiadectwo 1988-1989 A 125. Teraz 1982, 126. Trybuna Ludu 1989, 127. Uczniak 1983-?, 128. Ugór 1987-1988, 129. Veto 1982-1988, 130. Vox Populi 7982, 131. Warta 7988, 132. Węzły 1982, 133. Wiadomości Tygodnia 1981-1982, *134. Wiadomości Wielkopolskie 1985-?,9 135. Wielkopolski Informator Ekologiczny 1987-1989, 136. Właściwy Tor 1988-1989, 137. Wolni i Solidarni 7959, 138. Wolność... 1985, 139. Wolny Licealista 1982-1983, * 140 . Wolny Robotnik 1982-1983,10 141. Woskówka 1988-1989 A 142. Wybór 7988, 143. Z dnia na dzień 1989, 144. Z obozu 1988-1989, 145. Zeszyty Historyczne i Polityczne 1987, *146. Zezem 7985-?,11 147. Związkowiec 7982, 148. Żyć, nie umierać 7989-»

I I.

149. Biuletyn Kolejarski 1984, 150. Biuletyn Kolejarski 7985, 151. Biuletyn Kolejarski 7986, 152. Marzec'68 7988, 153. Marzec 1968 7989, 154. Echo Głosów Idących Solo 7989, 155. Jednodniówka VIII LO 7984, 156. Jednodniówka XII LO 7987, 157. Jednodniówka NZS UAM w Poznaniu 7988, III

158. DP - Dodatek Polityczny -> 1984-1986, 159. Niepodległość 1985-1987, 160. Nowa Prawica 7989,

161. OKNO 1982-1983, *162. Polski Komunista 1983-?,12 163. Przyjaciel Nauk 198411985-1986/1987, 164. Stańczyk 1986-1989 A 165. Solidarność Podziemna PBK/PRK 1983-1989*166. Wolna Myśl 1985-?,13 167. Solidarność Rolników -. 1987.

Przypisy:

1 Archiwum Państwowe w Poznaniu (dalej APP), Akta KW PZPR w Poznaniu, sygn. 1178, 1982 r., s. 50-51. Informacja nr 12/82-S z dn. 26.1.1982 r. Pismo wydawane w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego.

2 "Informacja Solidarności Region Mazowsze" nr 32 z 16.111.82, s. 1.

3 Józefa Kamińska [Władysław Chojnacki, Wojciech Chojnacki], Bibliografia publikacji podziemnych zv Polsce 13. XII. 1981-VI. 1986, Paryż 1988, poz. 502. 4 "Informator" nr 5-7 z 20-27.XI/4-18.XII.1989, s. 5.

5 "Obserwator Wielkopolski" nr 39 z 1982, s. 4.

6 Unabhangige Periodika aus Polen 1976-1990. Bestandskatalog. Zusammengestellt und bearbeitet von: Angela Murche- Kikut, Bremen 1992, s. 193. 7 "Bibuła" nr 10 z 10.VIII.1982.

8 APP, Akta KW PZPR w Poznaniu, sygn. 1090, Informacja z działalności Terenowych] G[rup] O[peracyjnych], M[iejskich] G[rup] O[peracyjnych] i komisarzy wojskowych za dzień 25.111.1982, s. 220-221. 9 APP, Akta KW PZPR w Poznaniu, sygn. 1187, Informacja nr 36/85 z dnia 13.11.1985,s. 37.

10 "Obserwator Wielkopolski" nr 55 z XII. 1982, s. 4. "Obserwator Wielkopolski" nr 59 z 1.1983 r., s. 4, "Wolny Robotnik" był fałszywką kolportowaną w HCP. 11 "Obserwator Wielkopolski" nr 93 z IX.1985, s. 3-4. "Komunikat MR"S" nr 8 z XI 1985 r., s. 26-27. 12 APP, Akta KW PZPR w Poznaniu, sygn. 1184, Informacja nr 162 z dnia LVIII. 1983,s. 25.

13 Unabhangige Periodika aus Polen 1976-1990..., s. 319.