GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1817.01.18 Nr6

Wielkiego

Xicstwa

POZNANSKIEGO

Nro« 6.

w Sobota dnia tg. Stycznia *&*7*

Z Powtania dnia 17* Stycznia. t J O . X i a ź ę R a d z i w i ł ł * Namiestnik Królewski y/ Wielkiera Xiestwie Poznańskiems. wjkchałztad wczoray na nieiaki czas do BerI i n a, z J ey Królewkoską. Moście Xiezniczka.

L u d w i kij Pruska dostoyfc A małżonka, i cała A rodzina. 6wo%.

Z Petersburga d. w. Grudnia.

w ukazie Jego Cesarskiey Mości do Rząv dzijcego- Senatu wyrażo>nor "PrzesyłaiąA c załączone trzy listy przestępców, którzy w cza' sie morowego powietrza w kraiu N oworossyiskim użyci byli do ciężkich i niebezpiecznych robót, rozkazuiemył. Dla tych przestępców, którzy osądzeni i ukarani iuż zostali za zlodzteyStwo, ukrywanie złudzieiów, zbiegostwo, włóczęgę, fałszowanie paszportów i zmianę imię ia, dać przebaczenie* równie, iak i tymf którzy e A

ieseze poci eAdem za podobnef występki, feźeli po zupełner» ukończeniu śledztw nieokaża A się bydz winnymi za inne większe występki. Mieysce pożycia dozwolić im obrać podobnie A , iak dozwala się- obierać uwaluiaia,cym się z robót w twierdzach. 9. Wszystkich innych na tych listach umie» sczonych, którzy ukarani, albo sądem nakar£ skazani za zabóystwo, Tecrerne, rabunek» świętokradztwo i robienie fałszywey monety» od przebaczenia wyłączyć. '* Czytamy w gazecie Poczta Pófrioena: "Niedawno przywieziono tu s W łocfe dla Hrabiego Rumia ń co wa kolosalny posąg z wybornego marmuru biłłego, dłóta eławnego* nasz)ih czasów artysty Sarsowy. Wyobraź» bogi' 'u{ Hokoiu> ti. ymarąj ą w ręłti rósezkę ołiwt a" na kolunr ie op;rtą.T trzy napisy roaiacą; x. Pokóy wAbo 1745; 2. Pokay w Kaynardu 17741 s- Pokój w Fridrichshamie Ifop. Codna ntti uwsgi, ie z iednego domu I dziad, oyciec i wnuk, Zawierali trzy iiaktaty pokoiu tak chwalebne i kor2yst<-e dla Rossyi. Alexander Iwanowitz Bumiańcó w zawarł traktat ze 5zwecy ą w A bo zaCesarzowey Elżbiety Piottowney, przez K tory R o s s y a nabyła miast N e y Sz lot, Wilmanstrandi Fridrichs ha III, za co Alexander Eumiańców na dostoyność Hrabiego był wyniesiony. P i o t r A l e x a n - dr o wic z Hrabia Ru mia ń c ó w zawarł z wielu korzyści d l a H o s s y i znaiomy traktat z Porta Ottomańską roku 17"'4 wKuczuk Kay na rdzL Nakoniec, Mikołay Piotrowicz Hrabia R u m t a ń c ó w roku 1 gag d;;ia 5go Września zawarł w F r i d r i eh s h a m i e traktat między Rossyą i Szwecyą, przez kióry przyłączono d o fi o s s y i całe WielkieXiestwo Finlandskie z wyspami Alandzkiemi j a tak granice nasze z tey strony wiecznie zabezpieczone zostały. Miasto T o r n e o i rzeka tego imienia postanowione zagranice, między obiema państwami.

Od Menu dnia 7. Styc%nia, Angielski Poseł przy Seymie związku Niemieckiego " Lord CI a a c a r t y, -odebrał w tych dniach gońca z L o n d y n u, i słychać, iź lada dzień wyiedzie z F r a n kf o r t u. Cóż sadzić o wsczętym wrzasku względem nastąpić mających odmian w N i e m c z e c h , względernnieskuteczności działań Seytsnowych i t. d.? Podobne napomykania czyłiź nie są zdolnieyszemi do zrządzenia wypadków, grozą każdego sczerego przyiaciela oyczyzny napełniaiących, aniżeli proste i skromne wyiaśnienie przedmiotów w sporze będących? Z Brux eil i donoszą, iż dnia r. Stycznia przybiegł do główney kwatery w C a m b r a y gonie cXi ąź ę c i a W e llingto na zstósownemi do okoliczności rozkazami. Xiążę był tam spodziewany; woysko Angielskie w przewyboxnym etanie. Niezmierna drożyzna

w N i d e r l a n d a c h trwa ciągle, rozposcieraiąc niesłychana nędzę między niższemi Hassami judu; ziemniaków worek kosztuie 9 złotych; cena, na którą się chudopachołtk żadnym sposobem zdubydź nit może. Dnia r. powrócili N N. Królestwo Wir« tembergscy z F r a n k f o r t u d o S t u t g a r d u . Listy z W i e d n i a z dnia gigo «<rudnia mówią o uoxv*;y zmianie w Ministerium skarbowe III. W E m d e n ustanowiono Kommissyą do ułożenia nowcy, duchowi czasu odpowiadaiącey Ko istytucyi dla tego miasta. N astępca ironu Bawarskiego podarował instytutowi niewidomych w W u r z b u r g u kapitał 10,000 Złotych, od którego prowizye na potrzeby tegoż Instytutu obracane byd£ maią. _ N '*> List z góry S. Bernarda z dnia 25. z. mdonosi, iż dnia 1 . btraszliwa zamieć śnieżna zasypali dwóch sług tamecznego szpitala i 4. ludzi z miasteczka S t. P e t er, którzy szli z listami i pakietami. Trupów ich zinltziono dopiero dnia 2 2. pod śniegiem 7 stóp głęboko. Tak użyteczne w podobnych wypadkach wyżły szpitalne, wszystkie się zanisczyły iropiąc tych nieaczęśliwych. Przy uczynię nowych niemało kosztować będzie czasu i mozołu. Od g dni zmiata wiatr wszystek śnieg-wiedoo mieysce i zagraża budynkowi; wszelkie związki zatamowane.

. ,

Od granic Franeyi d. 26. Grudnia.

Wiadomości z Fra ncyi podaią bacznemu d-ostrzegaczowi obfitą materyą do myślenia. Pokazuie się z tamecznych wypadków, iź wiele iescze brakuie do przywrócenia porządku i spokoyności. Teraźnieyszy tok rzeczy oddala się od zamierzonego celu. Zapaleni Roialiści wznitcaią nadzwyczayne zaburzenia; możnaby rozumieć, iż rnaią po sobie większość narodu francuzkiego. Jest to atoli bardzo mylne z danie; dla tego bowiem maią ty» szywi bracia, którzy będące prawdziwemi J akobinami, pod maską gorliwego roializmu ra« d/iby zgubić Króla, stoią licznie w pierwszych szeregach. Przydać do tego wypada niepewność, iakaby po śmierci Króla we wszystkich stosunkach panowała, a która iuż teraz trwożliwą wątpliwością przeymute umysły. Nie można wprawdzie doskonale zgłębić niektórych okoliczności stanu F r a n c y i; ale ie widocznie postrzegać można, iak naprzykład, wstrzymanie wypłat kontrybucyi francuzkiey. Dla czegóż sie mamy umyślnie łudzić i zaślepiać? Bądźmy raczey ostrożnemi, i patrzmy pilnie na wypadki, ażeby nadzwyczayne rnniey nas przeraziły. Czytamy w publicznych pismach Niderlandskich następuiącą rozmowę Pana C a n n i n g z PaniąStaelw Paryżu: Rzekł Pan Can« ning d o P ani S tael: »Lubiący chlubę francuzi dotąd iescze poczytuią się sta zwycięż» eów; ltcz pokażemy im, że nie są niemi. An gl ii a takich użyie środków, iż za ao lat nie będą mogli mieć ani licznego woyska, ani potęgi morskiey. '" - "Uważasz ich więc WPan (odpowiedziała Pani Sta el) za naród podbity?" - "Nie chciałem (rzekł Pan Canning) użyć lego wyrazu; lecz samaś go W Pari wyrzekła. "A "Powinieneś W Pan przynaymniey wyznać, (rzekła daley Pani S t i e l ) iż są narodem podbitym przez całą E u r o - p ę, i to po długich klęskach. Anglicy słyną z wspaniałarrnśltiości, i nie odmówią iey zapewne Francuzom." Powyżeze oświadczenia wycisnęły łzy Pani S t a e l, i rozeszły się w rozmaitym kształcie po P a ryż u; mogiyby nawet mieć iakowe ettutki, gdyby Pan Canning nie wyiechał był do L o n d y n u. Słychać, iż Pan Chateaubriand uda się za nim, i że Xiążę T a II e y r a n d zaprosił dc maiętności swoiey V a l e n c a y przeszło 100 pisarzów dzieł i artystów; miedzy pierwszeBii ma także bydź wierszopis L t m e r c i er,

Słychać, iż rząd francuzkr prosił Mocarstw sprzymierzonych, ażeby z powodu terażoiey» sżey drożyzny żywrości zmnieyszyły liczbę woysk sweich stojących we F r a n c y i. Zapewnialą4, iż pizełużtnie to ma wziąć skutek pod pewnemi warunkami. Zapytany niedawno Hrabia Ros-topczy i'> bawiący w Paryżu, dlaczego odwiedza Xią,ź-ęcia T a II e y r a n d a, kiedy ten popadł w niełaskę u Dwora francuzkiego, odpowie? dział: "Nie widzę w nim człowieka iednego dnia, ale wieku." Xiążę T a II e y r a n d ma bydź rachowanym vi poczet Ultrarojalistów z powodu swego obcowania z Panem Canning i z Panem C h a t e a u b r i a n d . Miał on publicznie powiedzieć: "N ienawidzęMinistrów, ponieważ podpisali ugodę, która będzie dla F r a n c y i źródłem długich niesczęść." Miał się także dać poznać iako naczelnik towarzystwa N i e - zawisłych. Zuayduiący się w P a ryż u Ministrowie czterech sprzymierzonych mocarstw zawafli w samey rzeczy konwencyą z Rządem Francuzkim, przedłużaiącą do dwóch miesięcy termin wypłaty; zatwierdzenie tey umowy ze strony sprzymierzonych Monarchów iescze nienas- tąpiło.

Z Paryża dnia 3. Stycznia, Dnia 31. przyimował Król Deputacye oby» dwóch izb zwyczaynym sposobem. Dnia 1. wychodząc z sypialnego pokoiu pozdrowiony został koncertem, danym na galleryi D i any przez członków Ksólewskiey kapeli i opery. O godzinie 1K odwiedzały Króla Xięzne Orltanui Buibon. Po mszy przyimował Kroi radę Municypalną, władze Departamentowe} około godziny 3. eiedząc na tronie przyimował grono Dyplomatyczne» w którym takie Xiążę W e II i n g t o n znajdował się. '» Marszałek Oudinoi mianowany Inept« S e k w a n y i naczelnym dowódca gwardyi narodowey Paryskity. Gwardya narodowa w p a ryż u, S c e a u x i S t . D e n i s, wynosi 38>000 ludzi . piechoty i t. d.

Xiazc R i c h e l i e u i Marszałek, Xiąźę T a r e n t u , pracowali]l Królem dnia 29.

z . ra. Xiążę R i c h e l i e u otrzymał od N. JKróla Saskiego order Królewski.

Hrabia La ii y T o II e n dal podał Izbie Parów następujący proiekt względem odpowiedzialności Ministrów: "Artykuł 1. Stosownie do 1 j. artykułu U stawy Konstytucyiney wszyscy Ministrowie są odpowiedzialnymi. Art. a. Kaidy Minister iest odpowiedzialny za wszelkie sprawy rudawe iego wydziału. Artykuł 3. Według artykułu 55. 1 56. Ustawy Konetytucyiney, ma Izba Deputowanych .prawo oskarżać Ministrów za postępki zdrady i przekroczenia władzy, i ząpozy wać ich przed Izbę Parów, która sama ylko ma prawo sądzenia onychże. Artj 4. Zaden rozkaz Królewski nie może 4 uwolnić Ministra od odpowiedzialności, ani usunąć skargi prawnie przeciwko niemu zaniesioney. Art. 5. Ministerstaie się winnym kryminału przez osobiste czyny lub rozkazy, wychodzące od niego ustnie, na piśmie, przez niego podpisane lub kontrasygnowane, a nadwerężające bezpieczeństwo osoby Króla idomniemał nego dziedzica korony lub wewnętrzne alboh też zewnętrzne bezpieczeństwo państwa i daley gdy takowe wiadomie, dowolnie iAzdradzieckim sposobem wydane lub podpisane rozkazy obiawiaią zamiar, obalenia powagi Królewskiey, prawego następstwa tronu, lub konetytucyiney mocy któreykolwiek z trzech odnóg władzy prawodawczey. Art. 6. Staie się Minister winnym kryminału, wydaiąc rozporządzenia, szkodliwe uznanymi przez Ustawę Konstytucyiną uświęcony pr wom Francuzów, Art. 7. Minister stale SIę

winnym przestąpienia władzy, stanowiąc p«datki irekwizycye, nie gruntujące się na ladnem prawie; nakazuiąc ściąganie onychże lub upowaźoiaiąc do fego; obracaiąc do innych celów przychody skarbowe przeznacz ne na wydatki skarbowe; czyniąc lub prZYI.muiąc dary i obietnice, w celu wyiednania lub uchylenia żako wey ustawy iego wydziału dotyczącey, lub przywodząc pośrednio u"o skutku zamiary własny iego zysk na celu maiące. Art. f. Oznaczone artykułem 5. zbrodnie karę śmierci za sobą pociągaią. Art. 9. Kryminał drugiege gatunku i zbrodnie z pi-zestlpienia władzy wyuikaiące karane bydź mai$ w pomiar okoliczności grzywnami lub więzieniem w warownym zamku. Art. 10. Od wyroku niema żadnego odwołania; wykonanie wyroku następuie po uczynionem Królowi doniesieniu. Art. 11. U znany Minister za godnego kary prze* Izbę Parów, uzyskawszy przebaczenie od Króla, wraca tylko przezto w używanie praw politycznych i cywilnych. Art. U. Zaskarżony przed Izbę . Parów Minister, uznanym będąc za niewin - nego, ma prawo do wynagrodze ia koszte -rządu. Izba Parów może rrr:Q le przyznac z urzędu, i wnieść do Króla >0 potrzebne tym k ' k 3, . oncem roz azy.

Z Londynu Jnia 1. Stycznia.

Wiadomości z Hiszpan ii czynią nadzieię, .iż Jego Katolicka Mość wyznaczył pewny termin, w którym, stosownie u' o przełożenia rządu Angielskiego, handel niewolnikami -całkiem zniesiony zostanie.

Jego Cesarzewk6ska Mość W. Xiążę Mik o ł a y, spodziewany tu powrotem dnia 1 <. stycznia, zwiedziwszy po*Glaego wie, LIverpool, Manchester, C h e s t er G l o u c e s t e r i O je f ord.

Wypis listu pewnego kupca w Kadyx: - Wszelkiemi sposobami ścieśniaią w H i" s z p a n i i wolność obywateli. Widać poweze. *hne nleukontentowame tmeszkańc&w wszel- sza, naramiennik, i pstre sukne, -stanowi kiego «tanu, i lękać się prawdziwe należy, naywiękezą iego radość; a tego wszystkiego aby stąd wkrótce niebezpieczny bunt przeciw ma .podoatotkitm pod dzisieyszym swoim rza· dzisieyszemu .Rządowi nie wybuchnął. Woy- dem. Cóż aa świecie może skłonić Murzyna «ko od póitora roku nie pobiera, eczupłey do przyięcia;tyeh, którzy go do pracy przyswoiey w stosunku do potrzeb płacy. Jedno- muszaii, gdy byli iego panami? Henryk myślnie prawie życzy sobie dawnieyszego sta- C h r i s t o p h e iest dziedzicznym Królem nu rzeczy. Uciążliwie i często zmieniane 5l P e t h i o n, rządca republikanckiey części urządzenia celne tak są medqgodne dla ku- wyspy, .dożywotnim naczelnym Generałem pców, ii ledwo mogą utrzymać swóy maią- -Oba;są sobiezówni co <do,włac1zy i znaczenia; tek, nie myśląc wcale .0 iego pomnożeaiu. Jęcz Żaden .iiie iest ograniczony. Że zaś' Niernasz publicznego bezpieczeństwa wcałym wszyscy poddani są żołnierzami, z żadnym kraiu; w samem mieście Kadyx -zamordo- »więc nie moina. AięAl e obchodzić; i tak Król -wano w miesiącu Październiku 37 ludzi, po H e n ryk, iak i P e t i t i o n, pilnie się sb-zeczęści nawet wśród dnia-Posłowie zagraniczni .gą, aby się nie narazili. A Gdyby.iakiekolwiek w Madrycie są często wystawieni na nie- padało na obu podejrzenie o zdradę, wtym prz)iemności. Zakazano wprowadzać wszel- razie niedowieTzaiący Murzyni -mogl'iby ich kich zagranicznych xiążek; te zaś, które się «niezwłocznie życia "pozbawić. Moźnaż przy w kraiu drukuią, są w materyach Religiynych, takim sposobie .myślenia Murzynów spodziebo winnych naukowych xiaikach mogłaby wać się, przeciągnąć ich na stronę francuztą? Się ukrywać -zaraza." Moinaż sądzić, aby Murzyni przyjęli i ciel-l "Niedaleko N o t ti ftg h ajn zapaliła złośliwa Ajieli u siebie Posła, klóry nie iest upoważnioręka iUka stodół zbożem napełnionych. nym do-znania ich wolności? Tak iednak Polisy a straała całą nadzieię wyśledzenia J nusiano rozumieć - F r a n,cy i, gdy wysy.

młodego W a ts o na. łano Ajewa -do Pe, thio na. Nb masz podobieństwa, ażeby Fran - c ja .Oto iest odezwa Kongresu Mexykanskieodzyekafa wyspę St. D o m i n g o . Tak mo- go, którą niepodległość kraiów tamecznych narehiczna ity część pod berłem Króla G hri - ogłosił: atopha, iako też repiiblikancka pod,rządem "Niepodległość Jcraiów Amerykańskich Pethiona, są w obronnym «tanie, Aaźdy które aż do roku 18 »0 Władcy Hiszpańskiemęzczyzna tameczny iest żołnierzem, i ma mu hołdowały, okazała się dostatecznie podbroń. W każdym domu, zasadzono nade- czas owych nadspodzianych wypadków, któdrzwiami pochodnie; wszystkie za* domy re upadekBufbonów zrządziły, albo mówiąc drewniane. Każdy mężczyzna zaczyrtaiąc 1 4 wyraźniey, była ona koniecznym skutkiem rok życia, zapisany w księgę popisu woysko- owych dni w Esk uryale ,i A r a n j u e Z wego, wykonywa przysięgę, iż gdyby iakl jSwych abdykacyi i wyraków .wBjijonnie' niepTzyiaciei wkroczył na ziemię *>yczystą, owego zsginienia Monarchii, w.mitye<e któnatychmiast zapali swóy dom, a z żoną, rey rozmaite rządy nastąpiły, co się w imiędzitć.ai i raaiątkiem -uda się w nie dostępne niu zrzuconego z tronu i uwięzionego Króla góry fcraiowe. Każdy Murzyn, lubiąc pró- natarczywie i z właściwą zupełnością władzy, żoowanie, tyle tylko pracuie, «by mógł ży- koleyno po sobie wznosiły. - _ JLud Mexy-! eie utrzymać. Bogactwa niemaią żadnych dla kański zwrócił uwagę swoią na polityczne koDiego powabów. Złoty kordonek u kapelu- reyści, iakie mu ekutki wypadków nadarzy praw przyrodzonych, w owych chwibch zamieszania mógł podnieść głoe wolności s t 0icy, i potargać na zawsze te zgubne pęta, które go do Hiszpanii wiązaiy. Jednakowoż z natury łagodny i szlachetny, zamiast przywoływania stAbie na pamięć owego wiarołomstwa, owych gwałtów i okrucieństw, które zdobyciu M exy ku towarzyszyły; zamiast rzucenia okiem na niesprawiedliwość, szyderstwo, ucisk i nędzę, na iakie go w długim przeciągu trzech wieków srogość zwycięzców kraiu iego skazywała, zapomniał był na własną sprawę ewoią, i iedynie tjłko cudzemniesczęściem przeięty, uiąłsię za sprawą mieszkańców Półwyspu, iak gdyby za swoią własną, i sczerze czynił wszelkie przygotowania c1c* bronienia ich owemi środkami pomocnemi, iakich wspaniałomyślność i bogactwa Amerykańskie dostarczaią. W samey Tzeczy, na pierwszą wiadomość o niewoli Króla, o wtargnieniu" Francuzów do H i s z p an i i, o buncie po Prowincyach, o panowaniu M u r a t a , o wielkich wypadkach dni owych, płonęliśmy tym, wszystkim nam wspólnym zapałem, z iakim niedawno przedtem F e r d y n a n d o w i V I I przysięgaliśmy wiarę i posłuszeństwo. Ponowiliśmy przysięgę naszą; ślubowaliśmy, że wszystkie mi <<iłami popierać będziemy woynę, przywłasczyciełom korony iego wydaną. Nie! niemyśleiiśmy żadnym, iakimkolwiek bądź spo· obtm, odłączać się od ironu przodków iego, ehociażeśmy się spodziewali, źe bohaterskie poddanie się nasze i nasze niezmierne ofiary, będą wynagrodzone polepszeniem wewnętrznego zarządu w kraiu naszym i ustaleniem onegoż na nowych podstawach związku z His z p a n i ą; sądziliśmy, ze przyszedł koniec panowania naywyuzdańszey dowolności; źe ta ustąpi panowaniu rozannu i prawa; ze ustanie hańbiące poniżenie nasze; owa szydertka rOźnica między niewolniczymi osadni -

karni, A IuJimi wolnymi. Te były nasze uczucia, te nadzieie nasze. W zadowolnionem przekonaniu o prawości i słuszności naszego sposobu posterowania, w fflocnem zaufaniu we wdziq<. ztiości, aby nie powiedzieć, w najściśleyszey spratviedtiwości narodu Hiszpańskiego, zdawało sie nam, źe iuż świta zorza poranna najsizęśliwszcgo odrodzenia się naszego. Altż gdy od wszelkiego podeyrzenia dalecy, co chwila oczekiwaliśmy podstawy nowych ksztahów rządu naszego, pokazali się w stolicy Deputowani Junty powstańczey Sewilskiey i W a* Itncyiskiey, z przywłasczeniami naynitdorzecznieyszemi. Obiedwie Junty usiłowały w ciągu niewoli Ferdynanda VII, nadać 6o-bie .powagę wyłącznych stróżów praw tronu. Dwie władze w zamieszaniu i nie- · spokoyności ludów utworzone, ledwie od naymnieyszego obwodu prowincji iednegoż z niemi nazwiska, uznane, ubiegały się iednakie pomimo tego o udzielność nad rozległą strefą osady. Co za awanturniczy dziworód dumy naynieprzyzwoitszey! Cozali<he umienie dusz podległych i poziomych! W obliczu świata oświadczamy, fe WiceKró l I t u r r i g a r a y, w po śród tych tak nader ciężkich okoliczności rządził się rostropnością, poczciwością i bezinteresownością, przez co nam pamięć iego zawsze szanowną będzie. Podaiąc imię iego nayodlegleyszey potomności, przekonani iesteśmy źe te przy. mioty iego zjednaią mu pochwałę i błogosławieństwa naypóźnieyszych potomków naszych. On to zwołał był Juntę złożoną z Władz nayznakomitszych, które w momencie zgromadzone bydź mogły, i które się częścią osobiście, częścią przez Deputowanych stawiły; przybywał on sarn na tft świetne zgromadzenie, nie tak dla prządkowania onemuź, iak raczey, aby był pierwszym w uznaniu tey władzy, która od chwili upadku Ferdynanda VII znowu na lud dostoyność naczelnika Królestwa, ofiaruiąc skromnie usługi swoie, aby narodowi w tak niebezpiecznem położeniu bydź pożytecznym, (idy tey troskliwości Wice- Króla nieprzyjęto, owsztm go według życzenia Kongressu na urzędzie iego potwierdzono, zaczęto radzić o tern, czyli uznanie, którego się Junta Sewilska domagała, miało bydź przyięte albo odmówione. Deputowani Walencyiscy przez intrygi i podstępy iuż byli wszelki wpływ postradali. Rozsądek, prawa, sam nawet przykład prowincyi Hiszpańskich, nie zgadzały się z zamiarami tey władzy, poznawały iey przesadzone układania, i przepisywały nam drogę, którą nam postępować należało, ile razy szło o utrzymanie ogółu państwa. Dla czegożbyto w A m e r y c e Mexykanskiey nie należało było przyiąć tego systematu, iakiego się naówczas ludy H iszpańskie ze sławą i zgodnością powszechną trzymały? Dia czegóż równie tak do brze i my nieśtnieliśmy Juut naszych urządzać? Albo, czyii to był inny iakowy rodzay zarządu, który miał utrzymywać prawa Ferdynanda VII i czuwać nad bezpieczeństwem i utrzymaniem tych obwodów państwa? Tytn więc sposobem iednomyślnie uchwalono i uroczystą przysięgą stwierdzono postanowienie: ażeby w JN'owey H i s z p a n i i nieuznawać żadnego innego Monarchy, iak Ferdyn an d a V I I i ażeby wciągu nieobecności i niewoli iego, rząd nasz kierował się według okoliczności naydogodnieyszych przykremu położeniu naszemu, gdy tymczasem miał ciągle trwać związek bnterski między Hiszpanami Europeyskiemi i Amerykańskieijai, przyczem poczytywaliśmy się za obowiązanych szafować krew naszą i maiątki na uratowanie Króla i Oyczyzny."

"Czegóż więcey można się było spedziewać po szlachetności i umiarkowaniu Mexykanów? Czegoi więcey można było wyma

gać po czyetey ich prawości? A przeciec dawni gńęfaiciele nagi postanowili nieodzownie postępować daiey w planie uiarzmienia naszego. Przepisy, iakie Aieńci Sewilscy odbierali, nie ograniczały się w tern, ażeby słuchać propozycyisłusznych i sprawiedliwych, lecz nayzgubnieyszą dowolność potwierdzając, ze wszech miar dawały do zrozumienia, że tylko ta dowolność iedynie zabezpiecza ważną zdobycz Indyiską. Tak tedy powstała wściekła fakcya, która na Wice Króla w M exy K u napadła, z władzy go hanitLnie wyzuła, i obchodziła się z nim iak zezdraycą, iedynie tylko dla tego, że zdawał się prawom imzym sprzyiać! Tak rozszerzył się ogień prześladowania naycnottiwszych obywateli, którym ich sławę, ich gorliwość i miłość oyczyzny za zbrodnię poczytywano; tak uciemiężenie nasse doszło naywyższego stopnia! W tey to epoce wywarła tyrania całą wściekłość swoią; w niey pokazała się nienawiść i chciwość krwi ze strony Hiszpanów, którzy niemyśleli o niczćm, iak tylko o wygnaniu i wytępieniu rodaków tuteyszych! Osłupieć potrzeba na ten dziw, że przy tak haniebnem i wyrodnem obchodzeniu się z nami, przecież z własney woli naszey poddaliśmysię naczelnemu rządowi Sewilskiemu. Wciążiescze przy tern mieliśmy nadzieię, że przez tęż samą koley rewolucyi, dumny i źle ustalony rząd obalonym, a przez to imoźe upragnione polepszenie losu nsszego ułatwionćm zostanie, bez przymuszenia nas do nieodzownego zerwania węzła iedności. W samey rze - · czy, wkrótce Reprezentanci prowincyi Hiszpańskich złączyli się w iedno zgromadzenie; utworzono Juntę powszechną, która zaraz z początku usiłowała przynęcić nas liberalnością zasad swoich, która A m e ryk ę naszą nazywała uzupełniaiącą częścią państwa, która nas z uciemiężonych osadników na Obywateli wynosiła, wzywaiąc nas do rządzenia narodem i łudząc nayświetnieyszemi obie przysięgi posłuszeństwa, i a:JI na chwilę nie wątpiliśmy o spełnieniu nadziei naszych. Jedeakowoż widzieliśmy tymczasem, ie się wewnętrzne urządzenia nasze bynaymniey nie odmieniały, ie okrucieństwo i despotyzm* uieustawały, że liczba Reprezentantów na> szych oczywiście przez podstąp bywała stsnowkmą, i ie wybory bez względu B4 prawa naro d u, oziały SIC właściwie t y i kroprzez wpływ tych, którzy ie nakazywali» IIo tego iescze niepolityczne i kary godne postępki władz etn trał n y eh wzniecały w nas obawę i podeyrzenie, gdy te osławionym* zbrodniarzom, którzy się do uwięzienia Lturr i g a r a i a czynnie przyłożyli, nagrody i za5czyty dawały, a nadto takie popełniały zdrożriości, które cnotliwych wiecztiie do zemsty powoływać będą. Przemiuiąee panowanie nowego Władcy, tragiefeny koniec iego, f- przek!ęetwa r iakiemi go publiczny głos H-iszpanów obarczał, uchyliły były nasze zwątpienie, i skargornI naszym wzmódz srę iiiedopuściły, osobliwie, gdy uwaga zwróconąbyła na w. tle obiecuiące oświadczenia rady Regiencyiney, która, rak powiadano, nasza pomyślnością isławą-zaięta, w thwili obieeiaurzędowani * swoiego miała to sobie wziąć Z3 naypierwszy obowiązek, ażeby nam ulgę w udręczeniach naszych zapewnić. Znużeni obietnicami zawsze kfamliwtmi, kcóre wciąż niezgadzały się z rzeczyMiisrościąj. nie wiele dowierzaliśmy ternu slądowi, i z niecierpliwością- wygłęd-aliśm-y skutków adininistraxyiiego. Były one lednakie we wszyetWem podobne do dawnieysaych. ** (Dokończenie nastąpi.)

Roz tan it e wiad&niośc i.

Miano wKo-penhadze wiadomość, M Król Szwedzki nit bezpiecznie zachorował.

Muzykus Niemiecki- W i n t e r taką sobie »iednał sławę w P a ryż u przez swoią operę.

Tamerlan i Prozerpiffff, iż niektóre 13:JICb * czne pisma publiczne życzą, aby także wystawiono nateatrach Paryzkichoperęiego: PCber' l1ema ofiara. Przez upadek handlu-, ludność w Am s t e f da m ie zmnieyszyła się za «0,000 na 1 o,orooo. W wielu miastach porozbrerano domy,. aby Z nieb niepłacić podatku. W przeciągu 3eK latzmnreyszyło się tym sfp6sobem w H a d z e 634, domów. i ' W drukarni G r u y t e r a - w R o e r m u n d wyszło dzieło« w 3xh ięzykach,. Francuzkim, Hollenderskim i J"'acińskim, o wynalazku; kwadratury koła, przez Pana Re r a u-s« Podług pism publicznych, zjawił się drugi proroff, pazwiskiem S c h n e i d er, «Młynarz z Bregenz..

N ro 839*

OBwrES CZENIE, Działo sil w Poznaniu dnia 13. Stycznia 1817» Prokurator przy Trybunał» Cywilnym Departamentu Poznańskiego.

Ppdaię do publtczney wiadomości, iź" w skutek Reskryptu ) W Organizatora Sadownictwa z dnia4go m. i r. b. liczby 150., JPan Królikowski? dotycheiasowy Komornik przy Sądzie Pokoiu Powiatu Kiobskiego w Rawtczu, ma sobie zabronione; dałwe urzędu tego sprawowanie. Wzywam* przeto Publiczność, aby do' Królikowskiego w exekneyach nieudawała się, i aby każdy kto do tego Komornika - pretensye lakowe z urzędowania iego pochodzące rościć może, z takowe mi w cissgu naydałey czterech tygodni przedernna popisywał sie. I. Karczewski.

Godle wikf.

KMf)],HBI¥WH .'[. Wji tli iiip. fI ,. *tf Naypicknieysze prawdziwe HavannaWbIcie Cygarry otnsymał w komis 1 przedaie situkarni' i stami, memniey rożne gatunfci łakorek, w bardzo umiarkowanych cenach Fryd. Bie leJe Id.

Dodatek