I I 5 Ostatni lonccrt FantCa tala riJ był ieacze cznieyszy (ale też tańszy), niż przeszły. Oa iescr.e itdeo koncert na korzyść ubóstwa.
Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1818.11.21 Nr93
Czas czytania: ok. 20 min.Wkrótce będziemtu mieli przechód »7,050 Rossyao i 8> 000 Prusaków. Reszta Ross.yan i Prusaków pociągnie prztz K o b l e o e . Między wielu pismami podantmi NN. Monarchom w A K wi sgra ni e znayduie się pismo drukowane w ięzykacli Angielskim, Francuskim i Niemieckim, prztz Szkota, P. Oven ENew-Lanark, który według zapewnienia swoiego pracaie od lat 30. nad zgłębianiem i wykonywaniem wiadomości stanu, i oświadcza się bydź gotowym do ogłoszenia swych pociskanych przez to wiadomości dla dubra ludów. Zapewnia, ze nie włada nim żądza bogactwa, faworów, sławy, hm doctoWiatw, ponieważ to wszystko poczytnie od dawna za igraszkę <i£a dorosłych dfcieci. - Cała osiowa ZImIe. zmierza do togo: że przy tcraźoieyszycb p o. «tępach oświaty i naukowego ksziałctnia się wszystkich stanów, sama ręczna praca może wkrótce stać się bardzo poboczna rzeczą w zawodzie zarobkowym. Aby więc zaradzić passowaniu się między oświatą i ciemnotą, a co rai bardziey wzraag3iąrą się nędją khsa tyllo pracuiąiych, oświadcza gotowość swoią do udzieleni * twych propozycyi wszystkim Mocarstwom (nawet i Amerykanom północnym), ażeby w rizie uznania ich niezawodności, chwycono się środków, Ictórtby położyły koniec nędzy panuiącey leraz między Stanami pracuiącemi. t Z Petersburga d. i$. Października.
N. Cesarz będąc w W @y marze mianował narodzonego niedaw.o syna N. W. Xięiney Weymarskiey Siostry swoiey Kawalerem orderu S. Jędrzeia. Rzadka a prawie bezprzykładna iest tegoroczna iesień VJ tych stronach. Oto zbliżamy się iuż ku końcowi Października, a prze- *) cieź nikt iescze nie używa futer w tey strefie, r/hI« przed kilkunastu laty w tym samym dniuładowne powozy przechodziły po zmarz Uy N e w i e. *) W tym roku zdaie się, iakbf osobliwszym tIjfc-m przyrodzeHie przyjaźniej spoglądało na północ, niż na ioue krainy; wtenczas albowiem" kiedy czytamy, że wcfepiych, a nawtt i gorących strefach, czae był przykry i niesprzyiaiący do prac rolniczych, kiedy wiatry i desese uprzykrzały się prze* całe lato, w stronach tuteyszych ciepła i iasna pogoda trwała ciągle przez Czerwiec, Lipiec i bierpuń. Kiedy wyczytuiemy z gazet zagraniczi.yih, że w miesiącu Wrześniu kilku dni pegodtiych nit widziano, my w Październiku nad kilka nieco zawierusznych niedośwbdczaliśmy. Tak piękna iesień, według zdania doświadczonych w tey mierze ludzi, zawsze ustępuie mieysca staley i nieprjykrey
Z Wiednia d. 1. Lisotpada* XiaAę Cara dj a. HospodarWołoski, opuścił dnia 1 1. Października B u kar e s t z całą swoią rodziną pod zasłoną oddziału swoiey gwar* dyi Arnauiów. Miał się puścić do b i £ dm i o g r o d z a; i iuż, iak słychać, stanąć W Kro n 6 t a d z i c. Boiaźń ściągnioney na siebie niełaski Sułtana, podobno go do tego «zybkitgo kroku przywiodła. Po wyiezdzie iego naltżą<e do Dywanu Wołoskiego dwie pierwsze klassy Bojjrów rząd tymczasowo zaicły. Dobra Hospodara na żądanie Rossyinkh go Generalnego Konsula przez położenie aresztu zabezpieczone zostały. Dnia 20. Października odprawiał się Seytn w Pradze i Rrynie. Kommissarz.-m Seymowym w Pradze był JW, Hrabia Józef W r a t i s ł a w, Marszałek Wielki Koronny, a w Bry nie JW. B iron He es, Prezts Sądu Apptliacyjncgo i Podkomorzy Wielki koron
W dzieiaeh rzeki N e w y miesrzAeyeh <de «awsze przy Rossyjsko Peirrsburgekieh l;il> ndarzAeh kjieiy przeezyt.ll mo/r-, i- JJl rztk i w przedaei IHI sr fp iest od zotoźeina P et e r s bu r £ a, kilka l pokryw.'la <dę lo-aum przs:! dniem ig. PaidhńtnT.I ny. Vo zags'enin obu Seymów przy zwy- szenie podatków, których tiiemolnolo Wykłych obrządkach, mianowani Kommissarze bierania, gdy dłttżey pctiwaią, z?ymuie naSeymowi odczytali postulała Morr3Hbrr zne, szą troskliwość. Przy tern prosieniy Ciebie a uroczystym ich óduzdtm zakończyły się Jaśnie Wielmożny Hrabio! abyś rrae łasce Seymov*3nia. i fi.jbruii Kroltwekifty polecił." Ohia 97. Października popisywała sic osa-, N astępnie mówili: pierwszy JW. Komda Medyoiańsk? z i' i lerni zwrttau.i ucysko- miesarz Sty mowy i IW. Prymas, których wcmi w obecnośii N. Arcy-Xiążęcb Wue- nioxvy tu utiiitsrzitny\ fcrola, Jego Króle wicowskity Mci Xiążęcia Moma $/V. pierwszego fclocestra, i wiele innych znakomitych Seymowego, Hrubisgo osób trałowych i ZJgraiicznych. Pc odby- s Li eg o. ciu tego popisu z naywiększą zręcznością i do- "Ozi.. ło nasze Seymowe było w tymże kładnością przeciągały woyska w naydosko- samym duchu wierności, zaufania i miłości nalszey postawie przed NN. Xiazet.uni, Ge- synowskity dla swoiego Króla sprawowane, nerałowie zaś i Oficerowie sztabowi mieli za. iak i przeszłoroczne, które N. Cesarz i Kroi, sczyt przedstawionymi byd A Xiazeciu Gio- Pau nasz miłościwy, * j.upełnćm ukonienc e s t r o w i. towaniem przyiąć i zatwierdzić raczył. Po» j£e Lwowa dnia 7. Listopada. eiępuieue tedy.w wa.zym patryotycznym zaDnia 31. z. KI. skończył się Seym tegoro- wodzie, łącząc nie ograniczoną ufność w spraCzny. Stany zgTuinadziły się o godzinie 1 1. wiedliwości i łaskawości naszego ukochanego przed południem. JW. Gubtnutor kraiewy Króla, z tą godnością narodową, która nabaron H a u er, iako Prezes Stanów, wysłał leży narodom o dobro pospolite. Te są mntłeputacyą do JW W. Kommissarzów Seymo- ie uczucia, które we mnie Wasza mądrość, wydi, składającą się z JW. JX. S nigursk i t- powolnośi, i g rliwość sprawuią, a które bęg o, Grecko- Katolickiego Biskupa Przemyśl- dę miał »«.żeście w naywiemieyszym otrrazie łkiego, z JW. Hrabiego Bykowskiego, odnuśi do tronu N. Pana. A chociai prze>. W. B r o n i e w s k i e g o, Szarobelaiia Jego ckod *iłb>ni granicę moiego zlecenia, gdybyra Cts. Król. Mci, i z P. 2iętkiewicza, Was Szanowne Stany zawcześnie upewniał drugiego Deputowanego m i e i a L w o w j , - o naywyźszóm Króleweiiem ukontentowaniu« -W W. Kcmmissarże Seymowi udali się w u- r.itinogę iednak odmawiać Wam, Szanowne *oczystym poczęcie znowu wpośród szeregów Stany, i 60bie, tey na doznanych względach *oyskowych do Zgromadzenia Seymowego. N. P<ina gruntuiącey się nadziei, ie Wasze Gdy przez Prezesa Stanów i Dygnitarzy ko- teraźnieysze zasługi powiększać będą Jego Joonych przyięci i do krztseł swoich zapro- ojcowską dla Was dobroć. Bogdayby niewadzeni zostali, JW. Prezes Stanów złoży- ba łaskawe błogosławiły temu sczęśliwemu wszy protokóły Seymowe, zabrał głos w te zjednoczeniu się Króla z oarodem, a Stany słowa: nasze, cez młodsze w rzędzie Królestw składaiących to wielkie Mocarstwo, stały się wzorem do naśladowania dla następnych pokoleń, tak, iako Kroi nasz przyświecać będzie Swoim przykładem w nayodlegleyszey potomności. Szanowny Prezesie Stanów, i Ty ,godoa narodu «weiego Deputacyo Stanowa.
Kommissarza Ch%nie »
«Odbierz wysoce szanowny Kommiesarzu! protokóły Stymu tegorocznego, dla przełoii-nia .onych N. Panu, iako świadectwo i rę«oyraią naszey wierności i chętney powolności; wesprzyi oraz iak nayusilniey przed N*. * au;eT naszą nayuniieńszą prośbę o xmuiey KaJtly mn\ probIb naszego dobrego Króla o nowe wypracowanego i nam przełożonego.
nayłasTjau-sr.e Jego dla Was względy, lecz Z rozmaitych stanowych przedmiotów żaden ni» eh- mi się godzi iako -współobywatelowi niepozosiał, na któryby N. Pan nasz Swey połączyć wdzięczność powszbchną z nayczul- nieby 1 zwrócił uwagi, i do dobra kraiu zmieszem moiem dla Was podziękowaniem za to rzonych niewydał rozkazów. Tak łaskawegorliwe o dobro krainwe i całey Monarchii mu i o dobro.nasze tak troskliwemu Mmarstaracie, którego bliskim byłem świadkiem. sze niemożerny lepiey wdzięczności naszey Szanowny Prymasie i Arcybiskupie! "Nad- dowieśdź, iak gdy tak, iak dotąd węzłem groda prac Tłroich w miarę Twoich czystych zgody połączeni, naywyższą wolę N. Pana cb,ęci, nie iest w mocy śmiertelnych, jwinien we wszystkim, iak nayściśley wykonywać bęjednak będę, przynieście pociechę cnotliwe- dziemy, do czego zapewne wszystkie nasze mu naszemu Królowi, zapewniaiąc G o, ii usiłowania bejprzeetannie dążyć będą. Sczeświątobliwie odpowiadasz Jego zamiarom. gólnie-y także łaski N. Pana doznaliśmy przez Postępuy w rozkTzew'ianiu nauk i cnot towa- wyznaczenie Waszey Excelleucyi J W. Hrabio rzyskich, zanoś oraz modły tego przywią- na pierwszego KOTr1lI3B3rra Seymu tego. zanego do Króla swoiego ludu, aby Go Pan Mianowanie to nayłaskaweze tern więcej Zastępów w naypóż>vieysze zachował lata." epTawić nam musiało radości, gdy przez dłuMowa JIV. Prymasa, Hrabiego An- gi lat przeciąg powszechnie znane i wielbione, kwicza. naśladowania godne Twe CDoty, Twoy cbo"Przed zakończeniem Seymu tego, powin- wiązuiący postępowania sposób, Twa gorliności mey nayściśleyszey dopełnię, gdy w i- wość w ićm co ieet dobrem i pożytec*nem, mitniu Prześwietnego Zgromadzenia tego, wszystkich rrae eerca iuż Ci dawno zjednały. publicznie to 7'Oijmirzę, czem każdy z iego Dzięki najlepszemu Monarsze, że nam Cie<złpnkói» czuie się zapewne nayży*iey prze- bie za Swego dał Zastępcę, dzięki i Tobie iętym. Przez powinność tę" rozumiem wy- JW. Hrabio, za wiernie i z. powszechoem rażenie naszego naypokoroieyszego 1 nayczul- ukontentowaniem dopełnioną powinność, szego dziękczynienia Jego Cesarsko» Króle- przez co znakomitemu iaiieniowi Twoiemu wsko-Apostolskiey Mości Naymiłoś<Siw5ze- nowey dodałeś świetności. Pozwól Wasza rnu Panu naszemu'J1%Jl tę Jego Oycowską ła- Excel.encya JW.-Baronie i nasz Gubernatoskę, którą ten N. Pan przyzwyczaiony pod rze, że -do Ciebie iak Stanów PrereBr mowę ległe berłu Swoiemu rządzić narody, i o do- moię zwracam. Z tąż aamą uymoiącą serca bro każdego z Swych wiernych poddanych dobrocią, z tern samem niewzruszo»e<n przybydź pieczołowitym, nam zgromadzić się na wiązaniem dla Monarchy i kraiu, iednem słoSeym w »em mieyscu pozwolić raczył. Jak wem, r temi wezystkiemi świetnemi przymio-wiele w ciągu roku dla nsypoźnieyszych po- -tarni, które usczęśliwiaiący nas ster Twóy koleń, w którym N. CeB3Tra Pana i Oyca kraiu naszego zdobią, kierowałeś obradami naszego.w kraiu tym i w murach miasta tego Seymu tego. Przytniy Wasza ExctUeneya z synowską radoś.ią oglądać naywyźeze sczę- za to nasze oayobowiązańsze dziękczynienia, ście mieliśmy, iak wiele mówię w tym iuż które Ci w tylu względach winni lesteśmy. roku Ten Nayłaekawszy Monarcha dla dobra Zawsze ie w sercach naszych noąic-my, a kraiu uczynił, widzieliśmy zaraz na pierw.szóm dzisiay ie czule odnawiamy. Niemniey wdzięposiedzeniu tiaszem, pe otwarciu Seymu tego, czności i szacunku Wam Szanowne Czło-iki a.dokładnego rappoitu przez Collegium Sta- 'Collegium stanowego winni ieeuśmy, i pu sza, Godni Mężowie, o dobro nasze, prace nieustanne do sczęścia kraiu dążące, stwierdziły to powszechne zaufanie, któreśmy przy Waszym wyborze w Waszey cnocie i w Wa szćm doświadczeniu położy!:. Z temi uczuciami rozłączamy się, teraz. - Nie zcstawuymy ich iednak tulay; nie, - bierzmy ie do domów naezych iednym duchem przeleci, to iest duchem miłości Naylepszego naszego Monarchy i Oyczyzny. W asJ JWW. Kornmissarze pozostaie nam kecze prosić, byście naygłębszy hołd naszey niewzruszoney wierności, i naszey nieograuiczoney wdzięczności, u tronu N. Cesarza i Króla, Dayłaekawszego Pana naszego złożyli." Po skończeniu tey mowy, JYVW. Rommissarze Seymowi odprowadzeni »do drzwi tym samym sposobem, Hikim przyleci byli, odiechali na powrót, i przyimowali odwiedziny od JW. Prezesa Stanów, od Dygnitarzy Koronnych i od wszystkich Stanów.
Z Monachium dnin 5. Listopada.
Przybył feAłziś Fra n-cisze K S e r a, C a 00t a n o, Arcy-Jiiskup N i c e i, Nuucyusz Pa» piez U przy dworze Krula J mci. Z Karlsruhe d. 6. Listopada.
Od dni kilku miis?ka W. Xiążę na zamku w R a s t a t t, gdzie używa czyst«zego i zdrowszego powittrza, aniżeli w wilgomey posadzie F a v o r i t e; iakoż zdrowie iego znacznie się polepszyło. Zapewniaią ta z dobrego źródła, iż ostateczne załatwienie naszych iruereseów terytorialnych poruczpnćm 'eoetabie tey samty Kommissyi MinisteVyalIIey w F r a n k f o r c i e, która iuż tam dawniey w niebo pracowała, składając się z Barona w ess enb erg z strony A u s t ry i, Ministra H u m b o l d t z strony P r u s s , Pana Anstetten z strony Rossyi i itdnego z Posłów Angielskich w południowych N iein czech,
Z Stuttgardu d. fi. Listopada.
Pod dniem 31. z. m. otrzymał Xiążę A d a m WirtemberAski, *) Diwizyonarziazdy, - Generał - Porucznik, żądaną dymissyą zwoySka Królewskiego, toż samo Rotmistrz iigtey klassy, Adjutant dywizyiny iazdy, Bulo w, w znaczeniu Rotmistrza tezey kiassy i z zezwoleniem noszenia munduru.
- -) Mythać, ii Xia,fc ten wniycUie < vr słuibę Polsk*.
Z, Zweyfall przy Akwisgrank dnia c.
Listopada.
Ztszłey nocy przebudziło rraB o U. godzinie wstrząs lieme ziemi, a o 10. minutach przed 51a zraua runęła ziemia tak gwałtownie, iż stoły, komody, łóżka, posunęły się z mieysca swego, 3 w kuchniach metalowe naiaynia dźuięk z siebie wydawały. Podłoga «hwiała się i zdawała się ustępować. Dziewięć mmut po 5tey -dało się potrzeci raz uczuć trzęsienie, mniey gwałtowne i do łoskotu kiiku dział w ogniu plutonowym podobne. Te ziemi wstrząśnjenia doświadczyć się także <lały w całey dolinie Vixlrtbach, -w Junkersha rautet, Neuenhammer, Vieh i Hollbtrg. Z Genui dnia 24. Października.
Podług ostatnich listów z M e d y o la nu i.
Turynu, N. Cesarz Rossyiski odprawi podróż do W ł o c h, i iak twierdzą, etanie iu£ w T u r y n i e dnia 20. Listopada. Wiademość ta potrzt-buie potwierdzenia. Szujaycarya.
Mnieyszość Rady Stanu Fryburgskiey ogłosiła pod dniem 16. Września publiczne oświadczenie, ie nie należała bynayrnniey do przyięcia uchwały względem przywrócenia lezuiiów i poruczenia im wyźszycb instytut ów oświaty; owszem £e przeciwnie naZgrOmadziniu TOuieyszoś'i Wieikiey Rady używała riitwzrtiszoney stałości i całey mocy wymowy (wszakże z naywięliszem umiarkowaniem, pIZeciwko myślącym-inaczey), aby niedopu« Członków mnieyszości idąc za przykładem Rządu stolicy, proponowało doyrzalsze FOStrząśoietiia uchwsly. - Te uchwalę podpiSali: Prezydent W t r r o, i Radcy Stanu Mouttnath, Ramy, F6gely, Madei i Sehaller. Naturalnie uderzyło tobiedso, zwłaccza że podpisali się Mężowie tak zoa'<osniii, a oświadczenie to sprawiło zgoła wielkie wrażenie. W szelak o Rada Stanu zayinowała się dnia ago Paździtn ika przygotowaniami do uskutecznienia powyższa y uchwaJ y, i rozkazała oraz, ażeby Biskupowi, Profeesorom w Kollegium S. Michała, Oycu Sine o (Przełożonemu nad Kollegium Jezuickim w Walili) tudzież Generałowi Zakonu W Rzymie, przesłano kopie owey uchwały.
Z Pary ta dnia 6. Listopada.
Izby Parów i Deputowanych zwołane są »a dzień »3. Listopada, Z powodu cenzury Dzienników i innych politycznych pism Francuzkich, P. Chat e a u b r i a n d wyraża w swoiem dziele: - "Pozwalaią im przyimować rozmaite barwy.
Atdni mogą powstawać iak im eię podoba, j.rzeciw Xieiom, szlachcie i dawnemu rządowi. Innym wolr:o bronić tego, przeciwko czemu tamci powalaj, byleby w odpowiedaiach swoich za nadto się nie unosili. Wołno im takie ogłaszać rozmaite zdania o po litycznych dziełach i ich autorach, co iednak podlega, wic lora kim śdśnkniem, bo wydawca Dzknnika zosfaiajego pod cenzura, chcąc bez < baivy pisać, powinien mieć przed oczyma «ryffę autorów wraz ze zmianą ich wziętoSei. Nazwiska pewnych ludzi są w nienawisei; ieżeli więc w iakira dzienniku znayduie się iaka ich pochwała, zaraz to uważaią za spise K lub zdradę. Co eię tycze polityczney wołnoś«, zabroniono iey wszystkim pismom; nie można w nich nic umiisczać oprócz pochwał włsdz kraiowych i lekkich rozumowań O wypadkach dziennych.« v
Z powodu wniosku względem przywrćre A nia innych iescze posągów w tuleyezey stolicy, czyni Minerva zapylanie: Którzy Rządzcy maią prawu do takiego hołdup Królowie, pisze ten dziennik, zawarłszy powk-ki nakżą do dzieiów. Społcześni s A peddinymi Królów, Krulowie poddanymi poto' , '''* mnośr.i; do fi a n t e o n u nie ma prawa dziedzictwa. Rzym ubóstwiał zaiste wezystkich swoich Cesarzów. Poli.zył w poczet i30gów; Domicyana równie iak Tytusa, K-aligulę iak Marka Aureliusza, Ahć F r a n c y a.konstytucyjna nie ie?t wyrodnym Rzymem. Wznosić posągi wszystkim Królom, ic-st to nie wznosić ich żadnemu. A uguet kazał sobie wEgipcie grób Alexandra utworz)ć; sa pytano go* czy nie chce widzieć także Pt o 10m e u s z Ó «? "N ie, odpowiedział; Królów chsiakm wt* dzieć; nie Umarłych. " F r a n c y a chce takie oglądać 'K ról ó w, to iest: Monarchów co niepodległości iey bronili, sławęiey zapewnili i sczęs'h*wość pomnożyli. Tacy zaś Królowie, którzy nic dla oycżyzny swaky nieuczyniK, są Umarłymi, któiyih A ugusł niechcał widzieć; i iak on, pragnie równi* F r a n c ya, aby w grobie pozostaH.« Z Londynu dnia- f Listopada.
Gazety tuteyaze umieściły następuiaee wia> .4 -'i-- "
domości o przyczynach naynowszego zamieszania w Minister)um, tudzież o obecnem położeniu rzeczy w Madrycie, a to z listów pisanych z tey Stolicy i dochodzących do dnia S i. Września: "W dzień po uchyleniu owych trzech Ministrów cały M a d r y t -był w zaQumieniu; nie dla tego iakoby tak nagła zmiana sczęścia była tam rzeczą niezwyczayną; albowiem od czasu wskrzeszenia Rządu Hiszpańskiego w roku 1 8 j 4, utraciło mi. ysca eqoie: trzech Ministrów «praw zewnętrznych (Xiąż ę Sa n C a r los, C e v a 11 o s , P i z a r - r o ) trzech sprawiedliwości» ( M a e a n a z ' Moyaao, Cueipo de Lano) pięciu Mi Dielrów Skarbu (Gougóra, VIIIamiI, Val- koyność; «pewne zaległa wypłata woyska łi A o, Sałazar, Garay), trzech woyny była do tego pubudką; a skutkiem, odwoła(Herredia, Balleełeros, Campo-Sa- nie Gubernatora St. Marc. Tym czaeem, g r a d o) dwóch marynarki S a I a g a s, F i g u e - twierdzą, ze wszyscy uczestnicy spieku P o _ r o a), a siedmnastu Ministrów Policyi (po- I i e r s a będący w więziet.iu, t.iezwiecznie recząwszy od Don Echeveria). I Libera- rjz przed Sąd powołanymi zc-Jtaną. - Utrzyliści, (Liberales) którzy z takiera usiłowa- mywano, że w systernacie P. Ga raj a nie niem doprowadzali do skutku powrót Króla, będzie nic odmienionego; lecz wiele poczyi Serwiliśei (Serviles), którzy Liberalistów nionych iuż kroków, o których głosaą, dodowiezienia wtrącili, równego doznali Icsu. wodzi preeciwrie. N adto nie znamy iescze Lecz rzadko kiedy doznaią Ministrowie takie- rzeczywistrgo Ministra ni-zychodów (P. Ima» go szacunku zagranicą i wewrątrz kraiu, a iest tymczaiowym tylko) a przeto, ani też" iak się do ostatniey chwili zdawało, takiego iego śyst&tnatu. Tymczasem zaprojektowana zaufania od samego Króla, iakie posiadali Mi- ma byd£ nowa pc£yczka na Co iniiiionów reanistrowie teraz pouchylani. Wiedziano tyl- lów, dla opędzenia bieżących wydatków KI'ako o P. d e G a r a y, ii Duchowieństwo sprzy- iowych i owe y wiflkiey ttyprawy. U dano sięgło się na iego upadek, twierdzą tak przyi się w tey mitrze do b3nKH San Carlos w naymniiey o Biskupach w San Jago, Jaen, Madrycie, do towarzystwa Fi li p pin ó W s w Kady::ie i Segovii, tudjweż o Kano- i do Kupców Madryckich; Bank San Carniku O c t a I a z a, który z B a t t u e c a s miey- los atoli oświadczył że własnych akcyonasca wygnania swoiego , utrzymuie ciągłą kor- ryuszów zaspokeić nie może; towarzystwo respondpncyą zlnfmtem DonCarloe, przez Filip pinów, złożyć może tylko czę?ć te&ekrcta'rrt tegoż M a g d a I e n a . Zmiana Mi- g o , co nart przypaday a kupcy- Madryccy liis rów zrządziła, że wielu pozreucano zllrzę - wskazali Ministrom summy, które odbierać dow, wielu powieziono. Intendent Arragoń- maią od F r a n c y i. Gdy więc niepodobieńeki, sześciu Kapitanów, trzech Brygadyerów, stwem będzie, pożyczkę te przywieść do Skut4 Generał Z a manj e g o, wtrąceni zosuli dnia ku sposobem kredytu iak w innych narodach, . Września do więzienia Inkwizycyi' Sara- zapewne summa ta, rozdzielona będzie na, gońskiey, inko wolni mularze i zdraycy; po- podatki istnące, iako podatek dodatkowy. dob -lież iako U cy poyrnani zostali do więzień Pieniądz ieit coraz rzidszy, papiery kraiowe Inkwizycji Gallicyiskiey, no dniu 10. Wrze- coraz więcey tra<ą wartości, na papierach śnia: Pułkownicy C a n e II o B i Ar m e n d a - Skarbowych (vales) tracić trzeba 73, 8 O, i 'i s, tudzież Koinissarze La nguna, E e kc 84 na 100; co większa, trudno ie nawet wy_ la r, i P e r e z de la r o r re, a dobra tych mienić na pieniądz gotowy. W niektórych Prowincyach iest tylko sama miedź w rbiegu, złota mało, a srebra wcale nic. - Żnina źle "wypadły, chociaż' dla mnogń h zapasów z lat zeszłych, cen,3 zboża nie podskoczyła. Handel i przemysł upadły, wyiąwszy rękodziełnie w Ka talonii." Prezydent miasta D u b I i n a dawał niedawno wielką ucztę, na którey nowomianawsny Sekretarz Stanu dla I r l a n d y i, P.
. wszystkich oa Skarb zabrano. - Na mieySce Gubernatora Gnllicyiskiego, Generała St.
M a r c , stanie Generał V e n e g a s, kióry * M e x y ku pozyskał tytuł zasczytny "Mar£rabiego re unii (poiednania) i N o w e y - H i - · S z p a n u . " Pierwozy iest tak zr .ienawidzoIIym przez postępki ewoie, iak drugi, polubionym. 1 - Słychać źe w GaHicyi, oso»!' <de w Ko r u n n i c ni e p a n uie z u p ełn a spo>
C h a r l y s G r a n t, iako herold toHtrareyi reiigiyney i iako przyjaciel wyzwolenia (cmancypacyi) Katolików, wprowadzonym został. U czta ta dała powód do inney uczty, cechuiącey niesczęsnego dutiia Stronnictwa i nienawiści rel'giyney, która żyzną 111 a n d y ą ustawicznie dręczy. Droga ta uczta była u P.. Wi t e, Szeryfa (Sędziego) w I>ub linie" gdzie podczas toastu aa zdrowie P. G r a n i a , nowega S&kretarza Stanu, orkiestra zanuciła meiodyę upodobaney piosnti stronnictwa Orańshiego czyli Protestanckiego: "croppieS łie da«B, -' w którey toż strotsnictwo-naydotkiiwiey wyszydza Katolików, a którey grania Prezydent miasta niedawno był zabronił. Bractwo- Orańskie nie poprzestało na iedHera odegraniu tey piosnki, lecz kazało ią Sobie powtarzać, po kilka razy. Starszy gminny P. Arth u r wzniósł to ist: "Pamiątka chwalebney. bitwy. WiibfcLma zwycięzcy Katolików?* Prezydent miasta oświadczył się przeciwko temu toastowi, ale go zakrzyczanu, i granoxnowu ową piosnkę szyderską, a parę nit-tołerancktcli bohaterów Oublińskich dawało do -iey takt, tłukąc w stół butelkami.. Toast za zdrowie P. G r a n i a przyięto sykaniem i tykiem, a bractwo Orańskie do mo gało się znowu piosnki "croppits lie down. II Podobnym sposobem przyięto i toast za zdrowie Prezydenta miasta, a podczas toastu-za zdrowie byłego Sekrtrarza Stanu P;. Peela bractwo Orańskie wykrzykiwało głośno, i powtórzyło znowu dowcipną pioeneczkę swoią. " T e okoliczności, (pisze itdna gazeta Londyńska) ,nadaxzaią,nam tymczasem to przekonanie radosne, że Miciisteryum nasze, dlaDepartamentu wewnętrznych spraw Irłandzkich wybrało Męża, którego pojednawcze zaeady polityczne nieinaczi y iak tylko zbawieniem * dl» kiaiu tego stać sięA mogą. 11
Jfitwy sposbb wypędzenia samówz. domu. Sczury maią prz? ciw roślinie, psi iębyczek zwaoey (Cynogloesutn officin.), taką odrazę, i£ opusczaią iak nayśpiesznley mieyeca, w które się ta roślina posypie. Psi języczek rośnie na łąkach i wybrzeżach różnych dołów. Potrzeba go z początkiem lata zbierać, wtenczas bowiem naywiększą moc posiada. Roz gniecione szypułki posypuie się na mieysca, Iłióre od sczurow uwolnione bydż* in.ią, a żaden zbliżyć się tam nie ośmieli. Gdy się na okręcie posypie, w którym eię sczury z-naydu-ą, wolą raczey tonąć w wodzie, niż w bliskości tey rośliny zostawać. A że sczury aitdney budowli przenoszą się do naybliiszey, powinien więc każdy, który tego środka używa, mieć sobie za obowiązek, udzielićgo sasbdoHi. Środek przeciwko gqsienicom kapusta uisczqcym. Utłuczoną siarkę zapabsię w dołku, w ziemi wyrobionym, i wrzuca eię do niego tyle starych łachmanów, ile kto pe«Jłng okoliczności potrzebuie. Te wyziewami sianzantminasycone i zapalone szmaty rozrzuca się po grzędach pomiędzy kapustę.. Skoro tylko dym zagony przechodzi, padaią gąsienice iuż nieżywe; a te, które wewnątrz kapusty, siedziały. giną pokurczone.
Jeden* z naypierwszycb ogrodów w Hollundyi nadesłał mi pakę zcybulami kwiatów w-e wszelkich gatunkach i -kolorach. Amatarowie zcłaszać się mogą u P; Rolhe ogrodnika moiego na nowych ogrodach, który się przedaźą ich trudni. P o z n a ń dnia iB. Listopada i818« G. B<-l-c er.
Świeże osirzygi odebrał dzisieyszą pocztą St. Powhki.
Świeże, kasztany, figi, Tureckie orzechy, cytryny i migdały w łupinach, otrzymaŁArwg, w Kościanie.
Dodatek
Rozmaite wiadomości.
Wyszedł rozkaz gabinetowy Królewski »wołuiący Stany prowincyonalne w N owe y p o m e r a n i i, dla naradzenia się względem wprowodzenia tam ustaw Pruskich, zwłascza co się tycze sądownictwa. Wyznaczono do tego 4ch deputowanych od szlachty, ach od mitsczao, i ach od włościan, a ach od duchowieństwa, ieżeliby takie była mowa o mteressach duchownych. Deputowani trzech pierwszych stanów maią bydź obrani od swoich stanów, a duchownych wybierze Ministerium z podanych przez Generalnego Superintendenta kandytatow. Zarząd tey prowincji iest od początku bieżącego roku odmieniony na sposób Pruski; inne zaś wydziały trzymaią się dawnych praw. N. Cesarzowa Rossyiska, bawiąca w Karl sI u b e, odebrała odN. Małżonka swoiego list 2 przyiemną wiadomością, ii po skończonym Kongresie Akwisgrańekim odwiedzi W. Xiąięcia Badeńskiego. W oysko Wittembtr5kie sposobi się do wyiścia z F r a n c y i, zkąd miało ruszyć- d. «8- Października. Bawarskie ustąpiło z małego obwodu A Iza c y i, zwanego dawniey S a a r u n i o n , i zebrało się w okolicach Sa a r g e mii n d, zkąd powróci do swoicy @yczyzuy. Austryackie, stoiące dotąd w Nii'szey Alzacyi, odebrało rozkaz udania, się tu wyższemu Renowi.
OBWIES.CZENIE Grunt Stubhwinth »wany, przeznaczony na osadę', niezabudowany , w EUonomii Inowrooławskiey, w Powiecie reAoi nazwiska, blisko traktu zBydgosczy do Inowrocławia prowadzącego położony, esy. teraiacy w sobie III morgi 103 Q p. roli, 7 ' 9 >-. ogradów, , 7-3 4 łąki, _.
a6 xi6 '-. paetwieka, «rfączaiąc w ło dotąduzasowy gościniec Smyrna zpiiiwem szyi;kowania w nun trunków, iednak bc-łi powinności pobioraiiia. tychie z Ekonomii, sprzedany bydź- ma prawem ,wie«zyetey dzie
rżawy drogą licytacyi publiczney. Do lieytacyi tey ustanowiony został ieden tylko termin na, d z i e ń 23. G r u d n i ar. b. który przed wyznaczonym na to Deputowanym w domu posiedzeń Regencyi tuteyszey odby-, tym zostanie. Chęć licytowania maiący zechcą eię przeto wcześnie na mieyscu o położeniu i sianie gruntu przekonać; warunki licytacyi zaś, tak tu, iak i w Ekonomii Inowrocławekiey». przeyrzane bydź mogą. Kanon przez sporządzony anszlag wyśledzony, a przez wysokie Ministerstwo Skarbu zatwierdzony, ustanowiony został na 397 Talarów la dóbr. groszy, a za wolne pobieranie trunków, iako i debit tychże w gościńcu na 37 Talarów" b dóbr. groszy, 6-fenyg.-,. nayniżeze zaś wkupue r od którego licytacya rozpocznie, się, oznaczone zostało na 7.43 Talarów, 12 dóbr. groszy w papierach kraiowych, czyli na 495 Talarów 20 dóbr. groszy w gotowiźnie.
Grunta te obowiązane także są do oddawania dziesięciny probostwu w Inowrocławiu, o czem J: 6. warunków licytacyinych dalsze zawiera postanowienie. Do licytacyi przypieczony będ&ie każdy do nabywania l gruntów prawem upow £njof>y, okazać jednak powinien będzie Możność zapłaty-, lub- złocenia na zabezpieczenie tey, dostateczną rękoymią. mocen iednak iest Kom« miusaiz licytacyjna zażądać złożenia dostatecznego bezpieczeństwa w terminie iicytscyi. B y d g o s c z dnia 24- Października 18 I gi - Królewsko - Pruska. Rzgictcya drugiego U iJziaJu,
». l m --- "o . .-. i 'o. m O'zaręczeniu naszey naystarsae" cotlu Aoza lii 7. JPatiem Martintat Lippt.n rriiudez-vrn. z Lipska, donosimy krewnym- naszym i przyjaciołom na\ unizeniev. p'oz-mań dnu 16. Listopada T8i8l2a nk Cnro. Rabthka 2 Mami-o '.iiuiV Ca2o.
Doniesienie o Redutach.
Stosowne położenie miasta Skoków w Po-wiecie Wągrowieckim, udzielenia mi pomieezkania dworskiegp tamże, II piętnastu pokoi, iedney ogrpmney, a dtugiey pomnieysKey &łl"» do tańca', i byczenie licznych z OKOI..I,CY Obywateli, sMoniło-cnni« do dawania redut w tymże pomies7 jkao.iU dworakiem" I..I,06B się rozpoczną w Niedzielę, doi a 3.Śt.fckViia- r taie«Cw niedzielę pierwej po. Nowym Roku, i tat OBWIESCZENIEl trwać będą przez cały karnawał dwa razy w t y- Wdrodze exekucyi i za dług będą. dnia «6. dzień, to legt w Niedzielę i Czwartek, aż przez Um. zrana o godzinie g. przez publiczną Kcy- statni Wtorek zapust; w ostatnie zaś trzy dni tacyą za gotową zapłatą tu w P o z n a n i u na zapust, toiest w Niedzielę, Poniedziałek i Wto- ulicy Frydrichowskiey pod Nrem 183» róinemeble, iako i trzy krowy" sprzedane. P o z n a ń dnia ig. Listopada I8i8 < Król. Prus.. Sad u Ziemian. Exekutor, D' Y t 2 Y c h.
NOWE DZIEŁA MUZYKI w- Drukarni Dtker a w Poznaniu. Gelinek - Variations pour le Pforte sur un* Bomanee' favorite Oeuv. 97. 10 dgr. Kiengel - Fantaisie «t Variation» sur un« danse eosaque - Oeuv. $13. ig d6r.
Paer - Ouvertiire de l'bpera Achille p. Ie Pf, I dgr.
Kies-Introducuon. et Rondo Stherxando p. Ie Pfe Oeu.
641 Nroj B.. 13 dgr.
Introduetion et Variation A p. le Pf. lut l'air: Bekdinzt nut Laub den liebevollen Becher Oeu.
75« 1 tal.
Schneider F. - Ouvertiire ztr Schillers Tragiiedie: Di« Braut von Messma 4handig 16 dgr.
WanhaI Jt - Variation* SUT Ie thline: NeI cor p i ii e t c pour VioIori. ou FIute er Pforte ou Guiuire Oe. 42* i€ dgr.
Werner - l-s OtgeIstikke so dgr.- g; ChoraIvorspieIe fiir die OrgeI _ is dgr.
iibet jvein - Variations sur Ie thćme Ex u 1 a JI t d"A md U I p< le Violon aveo Violon, ViolA et Velle is der. Quatuer brillant p. s.. Violons, Viel» et V elle Oeu. 41 v tal.
Engetberth - Polbnoise pour le Violon aVe aeeomp. de Violon,- Viola et Velle Oeuv. 3:. g dgr.
Rode - 4me themo vari« p, Violon prineipale sur un mouvemerit. de Marehe aVe aeeom. de S. Violpni, Ali o , et Basse" et instrumens' ad libitum o u aeeomp. de Pforte seul 1 tal.- s4'dgr. Recuejl d'Exeroices p. le Violon 1 compose par Banda, Gravini,. Loeatelli,- Lolli,. Tartini, Vnhtner-. etc. £iv 1.. is dgr. Berbiguier - 3 . Duos p. Flute et Violon 1 tal 16 dgr.
moina: u Wła- Devisien-Reeueil d'airs vanes p, le Flageolet Ge. 18.. JO dgrbyłym, ratuszu- Bllim- - G.. Gesange f tir gl Tenor und 3. Dasst.timn»*n Op. s». 16 dgr.
rek, każdego dnia dawać będę reduty. Sczególmeyszerm mym było i będzie staraniern, dobrą muzyką, dobremi napoiami, 5WBZelkiemi uczciwemi wygodami, przyiemną sprawić Publiczności, przysługę, a. dla mnie aaletę. Przy tern mam honor Publiczności donieść, iż nietylko w dworze, w mieyscu tern, gdzie reduty utrzymywać będę, znaydować się będą etancye wygodne, ale oraz przy mieście, iako i'w samem mieście, juz wystarałem się o podobneż etancye,. i to wszystko za mierną cenę. -Entree-B-illet tylko ZIŁ 4.kosztować ma.
w Skokach dnia 5. Listopadal l&iSRuhowslii, Entrepr.
OBWIESCZENTE:"" Młyn tuteyszy słodowy,. Bogdanka zwany, na bydź od rgo Stycznia 181*9 r. wypusczony W wieczystą lub też roczną dzierżawę; Termina licytacyi wyznaczone są na 37. bieżącego' i I 5»ty nattęputącego'miesiąca Grudnia. Na które chęć maiących nabywców nai ratusz do Izby Seseyonalney zawsze 0« godzinie rotey przed południem* wzywa. Warunki- każdego* czasu w mieyscui wzwyż Wyrażonem praeyrzane bydź mogą.. Po-znań dhia 12. Listopada I8T8« Dyrektor miasta i Policy«.
N owe kramiki przy moście Walszeskim na A prawym brzegu War t y obok apteki' Pana' JLichstaedt są na- lat kilka do wypusczenia, a nawet i db- przedania. Bliższą wiadomość powziąść ściciela n a Wal s z e w i e w Kroi f.
o B W I E Ś C Z EN I E.. W dniu i. Grudnia r. b- o godzinie gtey »rana będzie na borach Tworkowsktcłt 600' - ąihi dębowego drzewa ubitego przez' publu «zną lieytacyą więeey daiącemui zagorowąi zaraz zapłatą w Pruskiey monecie sprzedane;: ochotę kupna maiących' na termin powyższy, . . .
nInIeyszem wzywa SIę; Po ta in dnia i6i Listopada igt8V EłóliPirus. Sądu Ziemian, Exekutor, · '. lieivandawshii.
zboża w B Listopada Caer/in ie Al gr. ) TaL gr.
3 - K? 3 - 5 » - 13 s-lO 2 5 r la a 4fen. .
Geny> dnia J ;
Pizenicai .. .. .. .. Podleyszai Żyto Podleysre- .
Wielki Jęczmień.
Podlcyszyr Mały jjczmieui « o
Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1818.11.21 Nr93 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.