li

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1819.04.28 Nr34

Wielkiego

li

'\# \

Xiestwa I

POZNANSKIEGO

Nro. 34.

w Srodę dnia 2g. Kwietnia 1819.

Z Berlina dnia 24. Kwietnia.

Onegday, dni* s ago- m. b., zaczęła J ey Krolewicoska Mość owdowiała Xieina Ferr d y n a n d o w a #ruska (dostoyna Teściowa Szanownego naszego Xiai<;cla Radziwiłła, Namiestnika Królewskiego) gagi rok Swoiego tnotami i dobroczynnością celującego życia. Dnia poprzedzaiącego obchodził N. I..I,rol uroczystość tę \\i< Ikiro obiadem i spełnił zdrowie Jey Króiewicoskiey Mości. Przesłał? takie przy tey sposobności Monarcha Xiezney upominek z dobraney porcelany. Na iednyrft z talerzy wyobrażoną iest świetna akcya, w Jttórey Xiążę A u L'u s t, Syn J ey Króiewicoskiey Mci, opanował armatę Francuzką, która ieet w Re Ile vue wystawiona. Z 1 ¥( <20 %a14 dnia 22. Kwietnia.

Dnia 18. około godziny e/tey wieczorem rozstał się w tuteyszty stolicy z tym światem JW. Frm cie ze K Skarbek Malczewski, Prymas Królestwa Polskiego, Arcy- Biskup Warszawski.

Dnia wczoraysisego o godzinie 7mey wieczorem, JW. JX, Prażmoweki, Biskup Płocki, w towarzystwie wszystkich Władzi i całego Duchowieństwa stolicy, odprowadził zwłoki ś. p. Franciszka Skarbka Malcze* wekiego , Arcy- Biekupa Warszawskiego, Prymasa Krółtstwa Polskiego, do kościoła Katedralnego S.Jana. Licznie zgromadzony Jud, oddał ostatnią przysługę temu świątobliwemu JIrcy - Biskupowi, - Dziś odprawi Się żałobne nabożeństwo.

Z Petersburga dnia 2j. Marca.

Podług r-thunku Komitetu ustanowionego w rofeu 1314 «"ia ' 8- Sierpni», w rokuj przeszłym był<> kai dydaiów do otrzymania mieyse ipetisyi: $ Generałów, 243 wyższych oficerów i 508 niższych oficerów.--Z tey liczby po dzień 1. Stycznia rgig, na 131 osób rozdzielono rubii assy g. 7,200; pięćdziesiąt dwie osoby dosnły pensye, lub do właściwych minister)ów odesłane zostały, sto cztery di«

Barrrycb przyczyn Z lisfy kandydatów. wycia«3 uo; pięćdziesiąt siedm otrzymało stosowne do próśb swych wynagrodzenia; a zatem na rok i £ i c pozostało kandydatów 143 i I 6 S Ttecerów. W roku prztstym inwalidów liczono na których wydano 29,555 rubli, 35 kop. - Ze 135 wdów i aboity płci sierot ipłnierekich, 79 o-ób otrzymało zapewnienie swego losu, a 54 ieseze na rok teraźuieyszy pozostało. N. Cesarz potwierdził przepisany mundur dla Ministerstwa Skarbu. Droga sanna zruynow.ałs się zupeluie-w stolicy tuteyszey, i itśli nie spadną nowe śniegi, tedy w przeciągu kilku dal zupełnie będzie sucho t>o ulicach tuttyszych. Lecz rozumieć »altiy, że w okolicach Petersburga, a nawet i w odkgkysj.ych prowineyacb« nierównie b3rcbIey bydż musi nieprzebyta; po<zta albowiem tik zagraniczna, iak Jtraiowa, która ieccze w przeszły piątek powinna była nadeyść, dotychczas ieseze nieprzybYla. Jest to osobliwszy tu przypadek, aby tak długo Xiz nię czekano· Piszą z, G e o r g i e w s k a dnia 27. L u t e g o , li tam, gdzie zwyczayni« w tey porze miewano iui niektóre rośliny na polach, w tym roku wsssystko iescze pokryte Jest śniegiem, Tak ciężka zima u nich iest wcale niezwyczayna, i Z podziwieniem naj starszych ludzi zaczęła eię Vu końcowi Listopada; tak zaś iest ciała, iż do tego czasu żadney nie miano odwilży, chociaż mrozy 16 stopni nie przechodzą, Z Frankfurtu dnia .14. Kwietnia, P a n H e n d r i c h, Poseł domów Xiąźąt Saekkh przy Seymie Związku Niemieckiego, udzielił innym Posłom następuiące rozporządzenie W. Xiecia Sasko- Weimarskiego i Xięcia Sasko-Gotaskie.go: Do Akademii W /''}ena.

Karol August etc. A uguet etc. "Wypadki czasowe miały na ducha i postępowa«nie uczącey slq młodzieży wpływ $ który p«. nicked chwalebne, poniekąd sakodliwe, apoczyści i niesczęśliwe zrodził skutki. Za do« strzeżeniem pierwszych zaraz wpływu tego poznak, staraliśmy eię, przez wydane od nas w ostatnich lat3ch, dla Uniwersytetu w J ena, nowe rozporządzenia, dopomagać iak naybardziey wzrostowi chwalebnych .<gwego wpływu skutków, równie iak przez stósewne przepisy łcarności akademh kiey i inne środki, dzielna założyć tamę iego szkodliwości, pokładając zaufanie w oświteoney młodzieży JNieroieckiey, iż całem swoićm sprawowa« niera zmierzać będzie do tego, ażeby wspierany liberalnem urządzeniem akademi<;z.-em duch liberąlności i ludzkości, stał się iey właenośtią. Jakoż po wi"'kązey części, a mianowicie w biegu lat 1 S ' 6 i s 81 7 j z pooiechą dla naa, nadziei tey nie zawiodła. Od tego zaś czasu z wielkiem spostrzegaliśmy nieukontentowanietn, iż panuiący między uczącymi się duch, gdzie niegdzie szkodliwy bierze kierunek, w którym . codziennie bardziey rozszerzać się J\groziL Ponieważ widoczne były ślady, iż duch ter. zgubny wzna<;zriey części z innych uniwersytetów i szkół obcych przeniesionym został do Jeny, uzna-? liśmy przeto za rzecz naypożądamzą, ażeby Seym Niemiecki zaiął się uniwersytetami Nie.

mieekiemi iaio wspólną sprawą, w którym to celu kazaliśmy podać wniosek zgromadzę» rnu Seymowemu. Z tern większą pewnością oczekuiemy wzięcia pod uwagę wnioslfu Naszego, kiedy zgromadzanie to dawnicy iu£ o ważności tego przedmiotu przekonarem byłe. Chcąc zaś tymczasowo akademią Naszą zabezpieczyć od szkodliwości obcego wpływu, postanowiliśmy, ażeby w niey żaden cudzozie« mieć nie był cierpianym, któryby nie okazał w.yraźnego od Rządu swego zezwolenia uczę. nia się w teyie akademii, i dowiódł przezto nieiako sczególnieysze osoby Bwey zalecę« nie, iakoi z drugiey strony pozwalamy mło. V sczegóbńeyszych tylfco N am wiadomych przypadkach; takie w względzie ugęsczaiących do N aszych szkół ktaiowych cudzoziem - ców, równa ostrożność, iaic względnis akademii, zachowywaną bidzie. Uwisd/ misiy was o lem, mieć chcemy, ażebyście się ściśle da tego zastosowali. Gotha dnia ag. MLrca. Weimar dnia 30. Mtire.J 1819".' Z PWy%a dnia if. Kwietnia.

l *ba Deputowanych -*- po żwawych» r02firatirach - prnyięła znaczną większością głosów proiekt do prawa względem przedłużenia mooopeiium tabacznego <<i do 1. Sty*?ia 1826. r.

W teyie Izbie zaczęły się rozprawy? nad froitkiami do prawa względem wolności druku. Z iawca BpMfffi Go ur vo i si e r, rozłusczył korzyści i koniecaną potrzebę wolności druku w ustanowach reprezentacyjnych. W laynym Komitecie proponował wtzoray Par/ L a i n e uwolnienie win od wszelkiego podatku wyehedowego. Pan C l a u s e! de C o t i e s e r g u e s podał prośba o proitkt do prawa względem przytłumienia poiedynków. - L Wniosek Xi<;cia G a e t a 1 o ustanowienie pndótku gruntowego na I intraty, przyiętym został. Codzienna gazeta chce mieć wiadomości z W ł o c h , potwic-rdzaiące odkrycie sp'sku [krze ci W poświęconcy osobie Monarchy Aastryackiego* Areeztoivac miano iakie 200 osób. Pan Va ii i e n d podał Rządowi pla*t do nowego urządzenia Telegrafa, za pomocą ktorigo będzie można wyprawiać codziennie na wszystkie strony Króle suva, 3000 depeszów i odpowiedzi na nie odbierać; proponuje przytem, ażeby stanowi kupieckiemu pozwolono z scy ezybkiey korrespondencyi korzystać.

W szlachetnym" srsraiarzS pOlc-p3rerHa ilSw nu więzIen, utworzyło się tu towarzystw» pod nazwiskiem Królewskiego, którego Protektorem Monarcha, a Prezesem Xitjie A ng ou lerne. Zarząd poruczony będzie- radaie Z 11 członków.

Wiadomo teraz, iż- o'.va rcdiina G u-t t B » W Lu gd u n i e , znaleziona- w R o d a n i e , Dema sobie odebrała z rozpaczy życie, dla WICIU doświadczonych nicsczJ\śliwych przy?« god. Podług wiadomości z K ad y 51 U s dnia 2<S Marca, 4 okręty przewozowe z ostatoiey eskndry, którą wyprawiono z H i s z p a n i i , sczęśliwie się dostały do południowey Ameryki. 2 Londynu dniit itf. Kwietnia.

Xiążę Yo r k idąc zeszłego poniedziałku do pokoiu Króla w zamku Windsorskim, zaplątała mu się ostroga w pantalonach i Xiążę miał nieeczęście upaść i p «we ramie złamać. Przedsięwzięta natychmiast operacyaj wytrzymał sczęśliwie i test nadzieia, iż będzie mógł władać ręką. Dawniey złamał Xiaze lewe ramie wychodz-ąc zbatu.

Pierwsza częsc wyprawy woyskowey pod dowództwem Pułkownika E y re, przeznaczoney do posiłkowania S ir M 1 G r e g o r a w południowcy A m e r y c e, wypłynęła w przeszły piątek z D u b l i n a . Popłynęły Lenz okręty z Angl 1 iii do G a l w a y p@ drutą rz-ęść woysk Pułkowrika, a w Dublin i e zamyślaią uzbroić iescze ieden okręt w tymże celu. Doktor S to Koe, nowy lekarz Bonapar tego na wyspie S. H e l e n y, naraził eię, Gubernatorowi Sir Hudson Lowe, który ro do Anglii odesłał. Ministrowie wybadali lekarza we względzie iego postępowa nia i znalazłszy go niewinnym, dali mu rozkaz, ażeby natychmiast powrócił na wyspę S. H e l e n y, dokąd też puści się, iulro na okrycie Abundance»