GAZ
Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1821.03.07 Nr19
Czas czytania: ok. 23 min.Wielkiego
ET
OZNANSKIEGO
I I I I I - - - - - H.... .11
» !.. !.....!
Nakładem Drukarni Nad worneyW. D e c ke rai, spółki,- Redakforr Assessor R a ab s ki.
Nro* 19, W Srodę dnia 7* Marca 1821.
.WIADOMOSCI ZAGRANICZNE,
Z Antwerpii dnia 2$, hutega.
HaDetei zboża zupełnie spoczywa. J <; «zmień i pszenica znacznie ucierpiały w tych · tronach przez niestała; porę czasu; alii zapafiy zb)f są wielkie" iżby dla tego dwa-te gatunki zdrożeć miały. Z Baiomy dnia if. Lutego.
Przybywała tu wciąż znamienite familie Hiszpańskie.
Z Frankfortu dnia Tf. Lutego» Gazety Cuteysze zawieraią tiaetępuiące wiadomości z Paryża: "Dwór Madrycki żądać miał ad naszego kategoryczney deklaracyi: czyli F r a n c y a ma zamiar przykładłać sie. pośrednio lub bezpośrednio do obalenia konstytucyi Hiszpańskiey w Królestwie N eapelitańakiem. W tym przypadku ma Poseł Hiszpański rozkaz, opuścić Paryż,a H i s z p a n i a widziałaby się zniewoloną, chwycić się środków, iakichby groźne okoliczności ku własney iey konserwacyi wymagały. Na to dał Rząd Franctfzki zaspokoiaiącą zupełnie odpowiedź", i' iak słychać, wydano s?araz z P a ryż a instrukcye wszystkim P osłom Francuzkrm i Agentom dyplomatycznym za granicą, ażeby stosownie do udeieloney im kopii daney tu deklaracyi w cela zaspokoienia gabinetu Madryckiego, potrzebne, gdy wypadnie r czynili zapewnienia. Z tey okólney instrukcyi sądzić można, iż Francya raa na celu utrzymanie pokoi« we W ł o s z e c h; iakoż i Minister Francuzki wLublanie, Markiz Caraman, otrzymać midł od swego Rządu polecenie, ażeby w tym duchu czynił innym mocarstwom przełożenia. «* Z Liz&ony dnia u Lutego, Na posiedzeniu KolI e z ó w dnia a 9. z. fi ! ,cie eię ułożeniem węgielnych zarysów Konstytucyi, ażeby takowa lak nayprędzey Królowi lub rnalI,ceTH przybyć do P o rt - ug al u Xiaz<;ciu krwi Krolewakiey przełażoną uydz* mogła. Oświadczył także, iż koniecznie zdaną by di winna sprawa Króiowi z dotychczasowych «atrudoiejI Kor.tezów. Stosownie do wniosku wyznaczono 6. członków do przygotowania owych zarysów zasadnych. Dnia 30. proponował Don Carmo proI*Iu prawa do .mianowania Deputowanych .w traiacii eamorskich.
Z Londynu, dnia 20. Lutego.
Wniosek Hrabiego G r e y o przełożenie kerrespondcncyi między naszym Rządem a ragranieznerei mocarstwami względem N e ap o l u, został odrzuconym. Pa« Wy s e , znakomify młodzieniec w Wat f o r d w I r l a n d y i, dziedzic wielu włości, ożeni się z panną Le ty eyą, nadobną i bogatą córką L u c y a n a B o n a p ar - teg o. Pan Henryk Hunt mus! zapłacie bary pknięźney 300 Funt. Stedingów za fabrykowanie kawy radykalne y. £ Madrytu dnia 1$. Łutega.
Pan 3 a cc o deI W alI e , Pod-Sekretarz W wydziale woiennym, miaoowany Posłem naszym w N e a p o l u na mieysce Kawalera d'Oni*. Słychać o nieiakich odmianach w naezera Ministerium.
Wczoray poświęcono chorągwie Cuteyszey gwardyi narodowey. W G r e n a d z i e zaszły nieiakie rozruchy i aresztowano różnych urzędników. Od ostatniego zgiełku nie była więcey spoloyność publiczna nadwerężoną. Ministrowie nasi postępują z chwałą i odwagą w swoim zawodzie, nie zważając na Żadne pociski fakeyonistów.
N a w a na oświadczyła się publicznie przeciw tciaśniey«emu eystęmatowi i twnaie go
zs ptzeciwny "prawu. "Sławny MIna mianowany nie dawno Gubernatort-m Gallicyś 1 I nie chce opuścić Nawarry, najprzód ie b ieet iego oyczyzną, powtore że w zmianie przeznaczenia swego up«truie sidte, które na niego zastawiono. Z Paryżu. dnia 21. Lutego.
Także z «rany Hiszpanii i 'Portugalii podać miano w L u b i a nie noty względem okoliczności N eapolitamkich. Zaprzeczaią teraz pogłosce, iakoby trafctat handlowy z Anglią był w robocie. Przybył iu Hrabia S n u z a dotychczasowy Portugaise Poseł w L o n d y n i e. , Sąd Izby Parów uwolrił Marszałka obozowego M-erlin, i innych o spisek dnia ig. Sierpnia oskarżonych Oficerów.
Zdsie się potwierdzać napomkniona w przeszłych g?zetach wiadomość, iż Xi<;zoa Ang o u l e fi e znayduie się w nadziei. Z Warszawy dnia 24. Lutego.
Wiadomości Meteorologiczne z r. icTao.
{Dalszy cr<;g.) Wichry, burze i wylewy rzek.
W końcu Grudnia I 8 a 9> w wieluokelkach nad Ren e m mieszkańcy stracili prawie cały swóy zapas zimowy z przyczyrry znacznych szkód zrządzonych przez powódź. - W Styczniu rzeka O u na y nagle wezbrała, i nadbrzeia pod A s p e r n zalała. - W tymże miesiącu powódi zrządziła wielkie Szkody w Departamencie M o z y; woda zalała część miasta V e r d u n. - W tymże miesiącu cała F ł a n r y a przez powodzie zalana wodą została; od roku 18' 7" nie było w tym krafii takiego wód wezbrania, W wielu wsiach widać tylko było dachy. Dnia 13, t. m. woda zaczęła opadać. - W tymże miesiącu d. a &. eała przestrzeń między R e n e m i V aal * . przez powódź zalaną została. Pod N i m e - gą rzeka wezbrała na 87. stóp\ i *amy pozrywała, Kli wia i okolice- takoż były zalane. W niektórych ttiieyscach woda była j 7. cali WJfiey, niż w pamiętnym roku 1799
U[- \ >1« - · W okolicach Viane n przsszb o,ct>o mor- so. w Gubeirm RygsHey w.ByneBrgu" w .Ó<<f arunfu woda zahla. Okolice niższego przeCIągu czasu od 7mey wieczorney do ił.
i en u poniosły szkody pma powódź, któ- prz*d północe trzy, kdna po drugisy, ogro· h iac w samych- przerwanych tamach, mne burze »piorunami, desczem, gradem, tlo'kAkumillioaow Złotych niemieckich wy- wichreso, niezmierne szkody sprawiły.. Po_ W tymi* miesiącu dnia i 6. w okolicy dobna burza panowała w tymże czasie W Tvrt.au niedaleko Presburga przy tę- Bobru> 5 KU w Gubernii Mińskiey. - W ahn mrozie powstał either gwałtowny, który. Wrześniu dnia ». w Powiecie Wutńskim,. 51 oddziału woyska wysłanego do N ad as 45. Parafii Niemenszyńskiey wśród grzmotów t żołnierzy na pola wywrócił. - VV Marcu pioruuow. spadł grad wielkości włoskiego ił s lf L o n d y n i e straszny wicher trwał orzecha, w znaczney cztści ostrokokzystYr »rzez godzin a *; ulke zawalone były dr- zaymuiąc przestrzeń pół mili; zrządził* wielih la i ctełą it- P- W, zwierzyńcu St. J a- kie sz.k@dy licznym włościanom i objwaterrie's nsygrubsze t'rzewa z»stttj! wyrwane, łom W Listoi adzi« dnia jo; w Kadyxiet s"«! t n * w tev miiize nadeszły wiadomości z spadł taki descz, ii prawie całe miasto zalalL haubrati morskich. W h r r a o u t b 30. okrę- (.Dokończenie następni*.} tów była uartodaor-yih, a podług wiadomości w L lo y d s, 3»0. okrętów poniosły szko- Z Wilna dma j>. Lutegode w portach, kraiowych.- Ttsoi-dnia. okro- Oddział bjbliyny Wileński Towarzystwa p c a burza w B o r d e a u x . - T e g o i dnia Re»yielriego> odprawił d. 4, b. m. publiczDe irkday Calais i EfapLes podczas burzy posiedzenie, które Wke-Prtzes iege G*6. '2 *okretów rozbiło się na morzu. - T e g o i nerał piechoty Gubernator woienny litewski dnia r ńazaiurs wicher z r a z ił nkzmierue przemowa tey osnowy zagaił: szkody w Antwerpii" Ostendzie, Am- "PrzeMCna Public%nolcif Drugi »ra)l( S t e r d * m i e i zgoła we weaystkisii portach »ddz-ial tuteyszy zabiera się do zdania sprai innych okolicach H o 1b n d y i - *V Czer- wy ze starań swoich w opatrywaniu inieszkańwcu zdi.fa 15. na 1 S, w He w lu burza 51 c ów .te y; gubernii, wszelkiego wyznaoh>, ksiev ulewnym desssf ra i niorunami";, z tych itden garni pisma Świętego.. Ośm. lat upłynęło. «palił starożytny kościół S.. OLa w a.-W Lr- od początku Towarzystwa bibliy.nego- w. Pańpcu dnia 23. »okolicach Gniezna grad stwie Rossy is kie HJ.. OddzkI! nasz :JJC Końcem zbiór oziminy i iarzyny »niWzył. - W tym. «spłynionego roku cztery lata liczy swoiego miesiącu z 3,0. M &»* w L o n d y n i e $tra- bytu* W hierarchii bibliyney iesteśmy cząBzna burza przez godzih dwie; zdawało sięjj «tka, należąca, do przedsięwzięć, obeymuia A ie cały horyzont był w ogniu, - W wielu cych- świat znaiemy I nowo się, edkrywaiacy.. stronach F r a n c y i ulewy 2 grackm pomi- Uczestnikom dzieła miła; "v pożądana isst «czyły ir. iwa. - Wylewy rzek w Departa- rzeczą dowiedzie* się, o s-kufCkw swycfc gprltmench? wschodnich Pir-eneów, i Aube, wych życzeń- i"dobroczynnych ofiar.. Sekrewielka zrządziły azkodę, W Li m o uA wo- Iara oddziału doniesie o dziełach Towarzystw da porwał» 11. dotnow, i 6. ludzi "życie IlIIIyrryc- b Rpasyiskkgo v w różnych; częutTaciłe. - O'd początku Surpnia, w P e - Aciach świata eAdąftychr a Iassy«s eddzial'm t e r i' b u r g u wielkie panowała wiatry, Karra- o dziaboiacb iego,- Obywatele chraw&iiaiy przerzynające miasto groziły wylewem, i; ni*!' Prawdziwe cgswieeenIr" ItóragAeelenu 1&. Lm. wiatr gwałtowy nadzwyczAyni* wzd%ł ses»! ascsęśuwreafe Bpo&e3HrrB&51 1 bI3KB ey» obowiązków wzglądem bliźniego. Źródłem i twierdza tego celu iest religia. Czul się człowiek zawsze db czci naywyźszey istotys »le wzmysłowem wystawieniu Boga, podług wyobrażeń swoich układał kształty swoiego dlań hołdu. Gruba ciemnota stanowiła ofiary krwawe i okrutne. Wzdfyg.ło się na ich. pełnienie samo przyrodzenie człowieka; ale tysiące łat upłynęły, a nje mógł się wydobydź* z więzów swego uroiecia i dawnością upoważnionych błędów. Przyszedł czas ski. N aukę życia i serca Bóg sam obiawił światu, przykładem w ludzkiey nalur?e utwierdził, obietnicami nagrody w przybytkach wiecznego sczęścia do naśladowania zachęcił. "A słowo ciałem się stało, i mieszkało między nami, a z pełności iegp myśmy wszyscy wzięli i łaskę za łaskę." JZ nauki Chrystusa poszło odrodzenie świata. Tey nauki keięgę rozszerzać między narodami chrześeiańskjemi, dać ią poznać ludom bałwochwalczym, i obdarzać nią tych, którzy nie są w możności iey nabycia, obrały sobie za powinność Towarzystwa Bibliyne. N ależeć do kh przedsięwzięcia, jest tp przykładać się do nayważnieyszey dobroczynności, do ukazywania i torowania drogi, prowadzące? z doczesnego do wiecznego sczęścia. Dzieło zacne w obywatelstwie i ludzkości, święte dla chrześcijanina, wielkie dla sprawy całey społeczności; chwalebne dla swoich uczestników, miłe Bogu, i od niego błogosławione. Wtem Btarodawnem mieście chrzcściańskiem mamy oddział bibliyny, ten punkt środkowy iednoczenia spólnych naszych usiłowań ku zbawiennemu celowi. Raczmy eczere chęci, wspieraymy święty zamiar, pilnyymy czytania auki, i pomagaymy do ji nabytą bliźnim naszyta, bo tp czyniąc, )J; samych · iebie zbawimy, i tych, którzy usłuchaią." Czytano pp zagajeniu wiadomość o Towarzystwie Bibhynym Rossyisk.m i zagranicznych, a pofemodaiałauiacU oddziału WiUńekiego.
Z Włoch h/a lp. lutego.
W R z y m i e dnia , 3. j M t t g o A było w poruszeniu i &H Blrzi mi.yeka sta. »cła pod broni., n, p« yp a d e Ł gtlvby śle myślący chceli ztkłode publiczny porządek; albowiem R 3 ądzca Albano doniósł, że N eapolitan A posuwaią się db zaięcia Vel.
letrt. W pałacu Papieztfm gotowem wszystko było doodiazdu doCivita-vecchiała- % £ I A Z ? /I A 3 A r r * * * hI · · H 'tifd1i \ \. dowiedziano się, że przybycie kilku . N eapolitanskich zbiegów było przyczyną takowt-y wieści. Xiai<; Regent N eapolitańeki złoiył na dniu %, Lutego nieustaiącey Deputacyi Parlamentu, pismo Króla swego oyca, następujące y treści.;
,sI Laybach dnia 2g. Stycznia.
Naydroiszy Synu! Znane wam są uczucja moie o dobro mych ludów, i powpdy które mnie skłoniły, pomimo mey starości i pory roku, do podjęcia tak długiej i przykrey podróży. Przeświadczony, ii naszemu kraiowl na nowo niebespjeczeństwa zagrażały, sądziłem, iż żaden wzgląd niemoże mnie wstrzymać od uczynieniaYroku, iaki mi świeT 8 z e obowiązki moie przepisywały. Zaraz po pierwszem rozmówieniu się z Monarchami tudzież w skutku oświadczeń, uczynionych mi wzglę-Jem układów zdziałanych w O p a - wie między sprzymierzonemi gabinetami, żadna niepozostała mi wątptfwiść co do sposobu, w iakim mocarstwa wypadki od dnia 2. Lipc» aż do dzisiejszego w N e a p o l u zaszłe, uważaią. Znalazłem Jch w niewzruszonem postanowieniu, niedozwolenia ażtby tak położenie terainieyszych okoliczności. które są skutkiem owych wydarzeń, ani co daIey wyniknąć może, iako niezgodne zspokoynością mego Państwa, tudziei bespieczeństwem sąsiedzkichPaństw ,pozostaćniiałogotowych owszem użyć mocy oręża, gdyby siła namowy, natychmiast końca wszystkiemu niepołoif1* Ta iestdeilaracya, iał»
W mowie, Jttórą RfPert wV fi " n.
lament zamknął, Vvrfz» s l " 4 ukontentowanie z s I 1 o L A I A "y *" * kiego Parlament ciagle d*ie d o w o d y A fi z umiarkowania i L d r e A * ". względem .« r . r i A ? » A"* ni c ! 3 r r , " A A U N a ł a " «ynnolcl fie1 T er" li A mać sie D edz ia «J · ,,* · "«?»* · *. -Lr-i-te rnr-r / 7J .*, , , pośradoictwem oporządzone zostaną; mu- Potwierdzenie konetuucvi" I D *zę was atoli zawiadomić, ie Monarchowie z -uniesieniem o" f r, r ' " , iąda.ą rsk. x»i kcor, x. k«, i A o w tey Hi z ń 6 kiemu Pos AW U d Z;::Jn10 'A r A - chwili uwcliaią, dla zabezpieczenIa spokoy- vfva » l a-Y-e-, ł «bzyki ności Państw s.piedzkicb. Chcą Monarcho- Boznosi sie, ie Par1ampnf -u *j »ie, aiebymotoczonynayuczciwazymiinay- zwyczay.ie ri, dzień , r r > y < boad" romdofe»yn» mężami z pomiędzy mych Poseł'Rossyiski, Hrabia Sta ckTu AA7 ' poddanych, miał pieczą o prawdziwych i ń*M effeL Cesarza tró i n's, ** Tzeczynistydiir.tenssachmtgo1udu, niespu- do Neapolu r o III r K * Y r a U; «Mial przytem i ibdy z oka, czego utrzyma- Gf"erał Pepe donosi- le , , fi rue powszechnego pokoiu · wymaga; tudziei licyi i legionistów, które w y i - i i ! ' o o o W .a«by me starania i usiłowania utwierdzić cyeAbruzzo ii do nA ,4 ł>rO,,,a,, »ogł, sAmaRządu, *tórcby nayJepiey po- A A 3 li A A J»ui,ł« do umocnieni« na zawsze spokoyności i )VłaLym kosztem ubtano PrZ>AoSob10 Q «> i eczęśaa mego Państwa, i zarazem zań* IT"",\.. ,. rano · IIHopoaoy 4z,y Państw W10*T£ ora ro1u r S "1 T A" A * 6 II * W W* , O d nichobawy , irtie naw'.;; /\ U P li t /\ d /\ i /\ ' /\ f /\ " " /\ raz, naszego KrallI na nie wylały. Zyczęć teraz ne ostało YlI r L ReI ilU «""»««ko. »ayukochańszy Synu, aiebyś.i l ninieysze < e d * o mp O l tia d b« ' "« -4 A ze brał, y ar] c pismo, ile tylko bydi moie, rozpowszechni- 1 e t 1 y T u E m * P, M * * Po d w u U, ieby niebezpieczne p o ł c i a, w iakiem 1 A A A f f i m A A A " A A «ę. znayduiemy, nikomu niebyło mewiado- pobierać bed, ™ i.. o teS o c z a s li mem. Jez.i lis, <en odniesie skutek, ialriego £ ™ « B * * q «"»«"« e 4. Karoliny ( p o , I z przekonania oycowskich mych zamiarów, " W P a r t 1 n 1 A n ", e zaufania w wełszem świetle, tudziei w zdro- Stycznia B r J zb ? C Y h l na dn"« M* »em uznaniu i uczciwości mych ludów spo- r T S w S S W A a m 1 A A dz.ewać sI? mogę, tedy waszym będzie obe- go, po».bIa TM,7kY «T ? m,l*Ce Jiązkiem, utrzymać spokoyność publiczną, S Ę T t 6 i li n 3 Y »r * l A " l " dopokąd n.ebędę WaIll mógł oświadczyć mey Piedro Co1lna Vń' * A D o o «oh w całey obcości wzglądem nowego walczących, nareszcie Z"l" " A CE I « d /\ przetworzenia zarządu. Ściskatn was eerde- Kanit n F f i r r I T 1 ]I P A Z o e t a A «nie, i błogosławiąc zestalę waszym n a y. S n , ™ A A A *** « li przychylmeyezym Oycem. . A / A D JtfiWe od Monarchów ...K pełnomocników odebrałem, a do odstania tey, nic ich poruszyć ni, zdób. *WhoH,zi,II,He aiły, 51 aad., ie i iudzicie nawet, innego dopiąć «lu. Niepoao* ,« przeto żadna niepewność takcodot1go, co i». <ekek», iako te ii «o do iedynego środku, Jaki test w naszey mocy, aieby moie Państwo od kle.sk wo, ni" " , £ M C . bdff1\et n tWg e doma Aiu sie. rr - y ***«».«»
HOlIOB! 6 przecb*<hIe woyek Auetryacbich przez Państwo Kościelne. Oyciec S., któly iako głowa widzialna kościoła i iako istotnie pokoiem tchnący Monarcha nieprzesta»te nigdy zachować się w zupcłney neutraluości wzglądem, wszystkich narodów r »podziewa sie. po swoitri poddanych" iż dla voyek ehcytii okażą tę względność, iaka eię, nately woyskom zapr7yiJZaio:iycli mocarstw; Kia oraz it go Świątobliwość tę. słodką nadziei ę , iż Naród Neapolitański, wr.ia"'wszy sie. ai ręce z Kró km, starjć się bidzie: utrzyjBnać dła siebie i dla Europy pokóy, tylu t*y»ileniami i rozlewem kr<<i okupiony. Xiążc dJ G a l i o przybył w nocy z 7. na t. Lutego do Rzym u, zkąd natychmiast suszył w dalszą do N e a p o l u drogę, Przechody woyska Ausiryaskicgo przez B o n o nią trwały dni kilka.
Z Florency-i donoszą pod 4nien* 13,.
Lutego: "Dnia i», i ti.m. b. przyciągnę1& tu pierwsza kolumna woyeka Aus' .ryackiego» W oysko to wyruszy dziś da S i e n a}. inne ciągnie do Marchii Ankońskiey. Podług wiadomości autentycznych, woysko Auafryackie trzema postępuie kolumnami: Generał Stutterheim przez Rzym, Ge.
nerał Walim o den wzdłuż morza Adrya»yckiego, Xiążę Hessen Hombu-sg przez, Florencją-, Arezzo, Perugia do Pofcigno-, gdzie kolumna, ta złączy się z koloBiną dowództwa Wall m o d e n ? , Rozchodzą się pogłoski o no\ vey h u 111 JjIpiezkiey, która przysięgę duchowieństwa )l(* Konstytucyą za nieważną uznawać 103,
Rozmaite wiadomości.
lego Króiewkoska Mość Elektor Heski, 3bia 37. Lutego ogodzmie jtey raoney, po.wietrzem ruezony, rozstał sie, z-tym. światem, Na balu dnia $, m.b. wtuteyszym gmachu tW6ino-Mularskim, między wielu Turka3M, Murzynami, Kozakami i t. d', i d. i.
TłśdatcOsmj taki« ifdBego Polaka, 1ew*«któżby temu wierzył?-nie PObI3 z ISIBOW Kazimierzów i Zygrouniów, któryby nam uh pur odh gleyszych wieków przywiódł 12 pamięć, He fc'olaka w ojifieiy, w iakiey tu eoiraeetH.ifc ieacze sza -cawnyib irtar» szych ziomków nas«ych widaiemy. Ubiór t e n, iako rrusfca tak się widzem daiwacsnie wydawać tnut-iał, ialt n. p, zawóy w 5 la inb u l e, m-sŁa mutzynskv rad Se nega-lc m, ezar.iwŁ:y nad Dauern, frak w PaTYzu» PrzyiJaież tnm kuma na myśl, obierać n* m-aekę ublor narodowy? - Musiała 10 i' ou sAa Minap&miarkawać, gdyż zniknęła nie diż wszy si A poznae, lub powróciła znowu tiasalA, iakby icy tam wprzódy niebyło. Zresztą bal byłby bardzo dobrze wypadł, gdyby ta piAkr.a wielka esła, nie była za małą ns ten wieczór. Tłok był tak wielki, że w pietwszych godzinach nawet bez maski trudna było kogo pozuać, nie mogąc się ani w pra» wo, ani w lewo" ani wtyl wygodni« obrócić. Itocznji konmntpcya w Paryhtt.
Pari Benoistonde Cha te au o e uf wydał « P a ryż u nader ireeiessuiaj e dziełkopod tycułern: Reche A ch-el ear les- comso-ratlons d« tout gern« de la ville de Paris en ib l 7compsre. e a ce qu'elles eioisnt en 178&» Za niezawodnością obiętyck w ternie dzieł*ku wiadomości mówi fOA iż ie a-utor crerpal w archiwach mieyskich. llIyfecroeT tem pismem v.itle eię przyczynił Fan de Cha*feauiuufdo wyiaśnienia systtmu podatko.wego w wielkich rrraitach. I gdyby za iego przykładem podobne wykazy consumpcyin* pierwszych miast, tak \.qt L o n d y n u, Wied n i a » B e r l i n a , P e t e i s b u r g a i t. d. n a widok, publiczny wyiść miały, znaiomość obiegu pieniędzy, w artykułach żywności kr%źących, o wiele wyhśnionąby zostsła. Z n aiomość zaś ta nader itst ważcą, ponlewai w piiiwtzych potrzebach życia tak raacM<p ttwi'a bnitały, lZ V porowllsllIU Z llleIlli fcuropateirj 1 2 o o ona ; * -wszelkie inne bardzo mało znaczą. Dochód 74,000,000 jai tUl,n<fW "Si'reyg" * fabryk i z handlu vv *raiu Pruskim, pr:z;ynosi ,233, *40u fYf.1t. Ś 'Y i e ż e j m l !'" oCIII» Tocznie 20 railiionew Tal., wariooo zaś oło- fu rit Jth b A r, .. wleze lN(łS-ł'ł - l,ooo,ooa Tocznie 20 minionew Tal., wariość zaś pło - funt. cukru t o , , o r -dW rnącżnych na 25,000 vv Mooarcliii tey funt.oliwyj 9' o o o OOrtwa 'A r I' 10, lo 6 o o e znayduiącycheię młynach mielonych wynosi funt. świec 'i7fi\, < ' m y ł\> 5>000, °00 «50. miHion** Tahrew. opałowego 'drzewa l IT6 uul A A ° , % t t Podatek znaczne »ummy wnieść maiacy, z drzewa. wozów w'@tf winien bydź nałożony na główny pro«eder -mieszkańców; tym w kraiu rolniczym *ą płody pierwsze potrzeby życia za?pokaiaiące. Ile zaś ten rocznie wnitść może, wykazuje z pewnością księgi konsu-mpcyine. Znaią-c -bowiem konsumpcyą iednego miasta i iegolU.- .c. ,jnas4d oko,,8Uruw, * 8 - · sicril 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ 1\ r 1\ 1\ _
VV Paryżu -spożyfo w roku 18 »7.7 KUPO Wołów, 8,500 krów, 85.300 cieląt, 339,900 baranów, 71,400 wieprzy: ogółem mięsa 67 milli. 337,000 funt. Ludność Paryża wy nau około 700,000 dusz; wypada zatem na odo be po 96 funt. mię«a. W B e r l i n i« «potrzebowano w roku ] gi& mięsa powyższego gainnku 18 mi hi. 33,888 fiillf Berlin fawiero 180,000 mieszkańców, aZllern -równie iak w Paryżu, wypada rocznie na osobę g6 funt. Lubo zathodzi nieiaka róioica między wagą Paryzką a Berlińską, to przecież widać" iak bardzo koneumpeye wielkich miast do siebie zbliżone. Ponieważ dalszem porównywaniem konsumpcyi innych artykułów, przestąpić musielibyśmy przedmiotom w pismaih czasowych zwyczayny zakres, przeto ograniczemy się iedynie na umiesczeniu tu koneumpcyi P a ryż a , z powyź rzeczonego wyiętey piętna. W roku 1817. zużyto wParyźuro
Sprowadzanie wody do użycia zwyczay, n.go nader wiele tamecznych mieszkańców kcsztu.e. Paryż bowiem ma nader >« T3 .««-0, p.b.kznych. ność p c S r z € b 4 ; o t d ' J d l . A A' owoz, o O",ow 0.000 , o , l , o fI o .
??, fYA wn _,e:it'fY cio. <INiy kos" aer" · · W · pOI. J coozleDIJie lvrchO(J?i (T.
*Kh wiader 338,780, co uczyni, , O 3 fran.
lffiw Jil P i&¥. aR- a ? -? .. I Y J . Y J a " a rr _ " .",, ,u, , *llB,IU..I; a o, i8 3, 7 J5 franków «a rok Wynosi zatem na rodzin ę 1 * Ł »«1 " 51 b <; p o 9. Fran, czyli p):::( A , , 1 o i o " . W roku i«, 6. wyni o eła"akc y7a w B erlln. e o dmąk, , mięsa, r" a , A I( * * Tal. na "dn<; rodzinę, . z a 1 e [fI m« * g polów? w,ęceY.lak ,0, co w P a r y Ź li A WOd ę . J * « pl p Jfcźr'kf' datek me skarży, b o p o y m . li i e? 'ź
Paryż opłaca rocznie podatku <;runtol -ego 8,000,000 frank. Skoro nowy S S ro. H. d nastąp, nie będzie p ł a c i ł i ak 6 O O O fA tran ponieważ SI przekonano, iż A względzie ,est przecieżony. Azatem w 1« « ko..tu.« w Paryżu dowóz wody, lak p T d I tek gruntowy do skarbu wnoL' p o A l ten me cąźy wbściwie posiedzicieli domów leczraczey komorników. Domy w Paryżu ? z" n e, j p oniłMd W f . k .A czn.e wma, p,wa, wódki i Jabłeczniku 07 óiidowane mi!.! , _ .r-Qlle osz t xnilli. 344..00 kwart. Codziennie skousu- A lu V.O™ A HA A mowano 704,500 funt. cWeba, i 8 4 , 5 12 funt. średnia cena TM: ? II' II' LI: * I( n . ,Wet" , a i A « C « pr.« cały rok; , 77 ,000 królików, .podatek sruniaA. Z l/T /\. i" *" 290,000 zaięcy, 549.000 iędyków, 250,000 etIll »c o F r KaJI 1 g *80 K 3 * a JI kapłonów, 330,000gęsi, 175,000 k,«ek, Z----- 'Z--------- ------------- syty udaie się na spoczynek. Jedna' część chędoży po ulicach trzewiki, rnyie, czesze, lub etrzyże pudle, iona czyha w ruroi tikach rrH* c* aaism, i liie darmo-.- Csręśc" znaczna naymuie autor-nowey sztuki t&atralney, która wieczorem ma bydź grana r rozsuwia ich po galeryacb, oznacza mreysca, które oklaskiwać maią i płaci po j. Franku; część z roocnemi pluclmi naymuie Kfyrektor tea» tr , qy cgglę- przed { POCzći ciem sztuki .., , ir> r entre Messieurs et Mesdames wołali; część u II ( U cya, b , iak dawany przy okaH HTpOH y vive JI/'../'... /'..UL T61 lakładą awe sczęscic na kilku skakanych po A A P l u s a c h, i na przedawaniu uNQ war n e g o ku bI. wytępieniu b..)I«< a, tan. ten na mopsku bez przednich nóg, i iezdzi wiedził tę królowa miast, zna" iak dobre z u im JXF Pary ilu- meśąc na przodku puszkę, mienie w nayniżezych nawet klassich iasno do których łaskawe dary wpływaią. Słowem»ię odznacza. a każdy znayduie sposób utrzymania eię.f tafc Przycayr.a teg@ wypływa z natury raiasI w niźszey iak wwyzszey klapsie.
wielkich, i z tego, co uczeni i- mędrcy świa- W takuwym skła<Jzre towarzystw wfelkicrJs ta, bogactwem kralowem zowią, Ta- miast, mitsei 1 się przyczyna, ii są w stanie kowe bogactwo naywiękeze Ust tar», gdzie tak wielkie opł-aeać podatki, a rad to dobrze -wielu ludzi połączonych iest, ponieważ to od żyć-i pić; to ieet pożywić wiele mięsa i na« Szybkiego obiegu i zamiany rzeczy zawisło" poiów.- Gdyby reszta mk-8zfearft.ów F r a na te zwykle są w stosunku z ludnością. Ka- cy i mfoła tyit konsumować mięsa co 700,000żdy bowiem człowiek dzierży wiele przy- mieszkańców Paryża, ni« pozostałoby w miotów, talentów i z-doloości, które zpie- przeciąguToku wcajyn> fcraiu aniiedney krowy'" niężyć może, gdy na nię kupca znaydzre- ani ied; ego wołu.- Albowit-m by uźywić po. To zaś ma mieysce w wielkich mfestach. wyższą ireść mweiifttza, potrzeba 2,000 mil Tak woziwody w Paryżu' tnaią znaczny do- kwadratowych uprawisney roli; 100,000 mor9988.; leoz a*prtiwin> yi mu&ielJ.bYTT i < e wy, &ów winnic do zebrania wina; A a *b O mii CIĆ Innego procederu, lub z głodU umrzec g ponieważ tam każdy wod, »b» cer n 1« * H 11« p a r y ź ustanowi o koł o A ogółu k A A D u p o r t. niechby «.«. r« bI. · - o «kakaI, rownyby g o lo s, ak woziwcę raio ł o d ó w krS i U lego; a zatem na uiyw. etbł A b Y AJ.. 5 ne g o Francuza w stolicy, musi 3 Franw.i, spo , , rlel£ A A A znalazł pomocy. Pan A A o P A kny, <<1tuwn-by Q ta» wyżywic Wielkie miasta są w tym względzie podob.e sio «UM, gdzie wszyotko rozprzedać można, W . a r c i, u przesz fP P ih<ik1zJi wst codziennie b« iidnego utrzyma nia sie przez
"lu do łnnytfr, podatek gmrUoWf mato wynosi, przecież wielu nader .. % nan uska A a, dla czeco? trudno zgadnąć. Wraku Q 1 * opłacał Pa ryz stałych podatków, raclmiąc w to gruntowy, 29,»0,BOO Fr. p ri« «ego, na podatki m-ie?skieIo,800c.oo Fr. i 67,984,00a do skarbu niestałych podatków: ogółem przeto 11 8,584 000 Fr. »<*' idy zatem mieszka-iec Paryia Z pomoczy 700,000 opłaca rocznie B YX pQdatku- m..ev d .k.ch : . , - r 3J r]lneklCh, kle y w 1 Kraiowycii 45. wvnada - na? innych częscacb FrancyA A l ° z n i L b? °w A r v'zu bs? w sunie opła, ™ Z " wiecev podatków, iak ,ao n.emal 6 razy w.ęcey p A , s t b o d n n ' n ' o w i e m ktokolwiek odp n z . k . . miasta wielkie konsumuj otazi.; la W1CJe A oka * - , a A kaJ<.8ie tcUlk*owi¥lkie podatek ronsumpcyihy summy do skaibu wnosi. h Dodatek.
stwa Poznańskiego N fU if«
Prawda.
Wszyscy oddaiemy hołd Prawdzie.
Przebkimy dzkie świata, otwórzmy księgi mę drców , filozofów, uczonych; - rozpatrzmy się w dziełach "wsławionych mowiów, poetów, - znaydzkrny wszędzie same zalety, same uwielbienia Prawdy; - i«y Azci, iey ubóstwieniu pod postają r>ayzawikłańszty nawet bayki, poświęcane myśli człowieka. N iH iescze nit powiedział, źe Prawda kst występkiem" nikt w; NQ c tkśmiał, ie Q z rzędu cnot lu-izknh wyrugować należy.
Niernasz pisarza historyi, któryby zaraz n a p i e rwsz e y k a n i e swe g o d z i e ł a , k y z a godło nieprzybrał; nie masz pisma na w: <liik powszechny wychodząc* go, ktortby się wyznaniom Prawdy iiiesaecRjeało; V» szystfco w imieniu i*-y przemawia, czyli to wymkrzaiąc pochwały, czy miot iąc naysurowsze obelgi. . . . Ale CAtmui, niestety! zawoła przyiackl łudzi, kiedy niewjii 3 hczerość szuka w niey tarczy przeciw pockkom obłudy, - obiudj niecierpiąca sczerOSCl, w imieniu Pfiiudy, rzuca na nią swegfty? . . Nitrnasz w tern nic dziwnego - Praw-la, za naszych czasów, i ui tak dalece wyszarzaną, wynicowaną została, ie iey los równą chodzi koleią z" ową suk ią wytworną, która zdobiwszy niegdyś io«£ pierwszego Mmistru.. późo'ey bywa okneą wdzięków iey ochmistrzyni dworu> - n-nstępok iuż wypłowiałą" daie SZatna o dśwkiye farbiarzowi, aby się w niey nadymić n" gia p< między rowknr kzkatni ; przychodzi nśkoniec skrzat y iydek, -kupuk z<i małą cenę, i z tryumfem odnosi ią na tandetA. .... Tandeta iest świat dziskyszy, - pochwały iakkrni tam prz> daiący towar swoy o bsypu:ą, - są rzeteh em wyobrażeniem pochwał dawarych Prawdzie, która przecież nkwięcey dziś iestceuioną, iak suknie w podobnychekładach. Sczęśliwsze nawet są tamte, bo ich przynaymniey celnik za towar przemycony i'ie bierze; biedna Prawda wedle potrzeby konfiskowaną bywa, raz iako przedmiot z samey nowości szkodliwy; -., to znowu iako zapowietrzona starzyzna, mogąca stać się niebezpieczną dla zdrowia... - Słowem każdy ią rad sprzedać drugiemu, - mało takich, coby iey nawet bezpłatnie dla siebie nabywać «.hcieli; - albo mówiąc wyraź' iey: co tylko ludzie na własną stronę twierdzą, to nazywaią Prawdą; cokolwiek przeciwne zamb rom swoim słyszą, temu daią nazwisko fałszu; tym sposobem naywiększe brednie przybieraią znaczenie Prawdy, nayczySteza, nayświętsza Prawda, iest piętnem przewrotności okryta!.. Te kilka wolnych myśli, o Prawdzie, II3Ykp k y usprawiedliwia iedrio z p< ryodycznyoh pism niemieckich (gazeta McAmicka) nattępuiącą powieść ą: "U starych I dyan panował osobliwy, ale chwalebny zwyczay, że co rok filozofowie państwa towarzyszyli Królowi na połowai ie, gdzie rada (tanu zgromadzoną bywała, na ktor< y każdy z nich, swoich uwjg o rządzie kraiu, o przt mysie i postrzeleń swoich we wszystkich gałęziach umif iętnośti udzielać musiał. Komu dowiedzior e zostało, ie trzy razy skłanmł, lego na wieczne skazywano milczenie. W E u r o - pie nigdy rjtmieliśmy,. przykładów, żeby uczonych brano z subą na polowanie, z tpy zapewne przyczyny, iż nie umkią strzelać do celu-; lecz natomiast były takie przykłidy, iż na uczonych polowano, a gdy się z prawdą odezwali. na wieczne osadzano milczei ie. ZAst) tćby ei; można, kto miał więc e y oświecenia, czy dawni Indyanie, czy nowi Europeyezyty?"
ProkLimacya zagubionego dokumentu.
Przed n.jey podpisanym królewskim Sądem Ziemiański«, na żądanie owdowiałe y ci którzy do wystawione y pr>ez zmarłego Ur. J ę d r z e i a R o s z k o w s k i e g o, n a równie iuż nie żyiącego Ur. Izydora Trzaskowskiego na summę 14,740 Zł pol pod dniem 3. Stycznia 1810, roku przeu" N otariuszem tuteyszym O ź e g a ł s k i m obligacyi podług ktorey do Ur. Jędrzeia Roszkow s k i e g o massy wierzyiełney należącą wieś Węgrzynów, Ur. Izydoro wiTrzaskiemu za zastaw vzeczoney summy przeznaczoną została, która ieduak obhgacya po zgasłym źyciuiego'owdowiałey Ur.Trzaskie y zpgineJa, przeto Właściciele «Lessyonaryusze lub iacy inni pism posiadacze, ieźeli iakową rorumieią mieć pretenaya ninieyzzem zapozywaią się, aby pi zed Delegowanym Sądu Ziemiańskngo W. B o r e t i u s, na wyznaczonym terminiednia 28. Mai a r. b.,. osobiście lub przez prawnie dozwolonych przyzwoita, infermacyą opatrzonych Pełno mocnifcow (którym w przypadku nieznajomości tuteysi Adwokaci woienny Kpnsyliarz Brocker, Mitscbke i Brachvogel podaią się) stawili się i zswemi maiąeemi prefensyami zgłos.li się, i takowe udowodnili, w przeciwnym bowiem razie gdyby s ę nikt niezgłosił , iź na rzeczoną sumine_ wystawiona obligacya za amortyzowaną ogłoszona, i whścicicifcle z swćmi mieć rnogącemi pr. tensyami pod nadaniem wiecznego m leżenia prekludowani będą. Krotoszyn dnia 4. Stycznia 182i.
Królewsko Pruski Sąd Ziemiański.
PATENT "S UB HASTACYI N Y.
Dobra Szlacheckie Owieczki i Strychowo wraz ze wsiami Myślęoinem i N owawsią w Powiecie Gnieźnieńskim lezące, i do naszego Obwodu należące" które podług t.;xy sądowey na Talarów 58,29g. 17. dg. den. 3. są ocenione, maiąbydź na wniosek spadkobierców n i e e d y A n d r z e i a T i v a r d o w s k i e g o , celem działów publicznie naywięcey daiącemu sprzedane. Terrnina iicytacyine wyznaczone są: na dzień 29. Listopada a. c" na dzień 28 Lutftgo a.Z., a termin peremptoryczny na d z i e ń 6. C z e r w c a a. f. przed Sędzią Ziemiańskim L e h m a n n z rana X godzinie 9, na sali posiedzeń naezych- Ter
II 6 . ,mina powyższe z tern zapewnieniem podaiaj się do wiadomości zamożnym nabywcom, fe dobra te, naywięcey ofiarującemu w ostatnim terminie, ieźeli natychmiast złoiy 3000. Talarów, przyadjudykacyi dóbr zapłaci 7e>00.
Talarów, a nako nit c przy tradyeyi tychże złoży do Depozytu 30,000. Tal. przybite zostaną; a n a ofiary, gdyby iakie poźniey nadeszły, żaden nie ma bydź wzgląd mianym, skoroby t( go prawne powody koniecznie niewymagały. Wreszcie wolno iest każdemu donieść nam w 4. tygodniach o braku gdyby iakiprzy desaxacyi zayść miał. Taxa zaś każdego dnia w Registraturze naszey przeyrzaną bydż nuże. Gniezno dnia 6. Lipca 1820.
Królews ko - Pruski SAd Ziemiański» W E Z W A N I E """ Debiturów s', p. Ima Xi$cba Tisseranda w KoOykm pulu zmarłego.
Odebrawszy wszelkie dokuriienta i rewers a ś. p. Jmci Xiedza I issenranda w Kobyłem polu w roku 1818. zmarłego i raniąc plenipotencją, pi zez Sąd za dostateczni A uznaną, do odebrania wszelkich aktywów, teraz bukcessorom wylegitymowanym służący h, wzywam ninieybztm wszystkich ego diu.l ilww, aby należytosć legoż mnie naydaley do d, ia 2,1- iYlarca r. b., o d d a l i , g d y ż i n a ć z e y kr ki prawne przeć.wko nim cz\nić będę zniewolony. Także prOszt; tych, k'torzy*by iakąk< 1wiek do ś. p. Jmci Tisseranda rościć sobie mogli piettnsyą, aby się z: L listownie franco li.b oso iście, aż do dnia t- goż u mnie zgłosili, gdyż p-.ż' ity p tnudzt Sukcessorom do Francy! odeślę, i tylko tam o należytosć swoią upominać się bęJ ą mogli. P o z n a ń dnia 27. Luttgo 1421.
W i b r z u i ń - Ki. K. Spraw.
Po zgorzeniu wiairaka w Targowey Gorce,Dominium tameczne p<szukuie drogą prawa w yi.adgrodzt nia strat z tąd wynikłych na A nto nim Radlińskim mhnarzu i właścicielu wiatraka, domostwa i gruntów w Dzierzchnicy, który iaU> dzierżawca spalonego wiatraka, przez kontrakt dzierżawny przyiął na cały swóy maiątek odpowiedzialność za wiatrak dominialny w Targowey Gorce. Dla przestrogi to doniesienie do publiczney podaie się wiadomości.
Kosiński, Generał - Porucznik.
Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1821.03.07 Nr19 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.