GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1822.07.24 Nr59

Wielkiego

Xiestwa

OZNANS

KIEGO

Nakładem Drukarni N adworney W . D e c ker a i spółki. - Redaktor: Assessor Raa b !iki.

,

Nro. S? W S r O d ę d n i a 24. L i p c a 1 8 2 2 .

« O B W I" E S C Z E N I E.

Przez obwiesczenie z dnia t. Stycznia r. b. uiriiescz«pe w trzecim N rze Dziennika Urzędowego Poznańskiego r. b." na stronicy 19 i 20, i w 3eim Nrfce Dzitnntka Bydgoskiego na stronicy 59 \ 6 Q, tudzież trzykrotnie w obydwóch gazetach Poznańskich, doztiolonem zostało, źti i w iakiey wartości Polska i Xiazeco- Warszawska moneta srebrna ai do dalszego rozporządzenia, w Kioleuskich kassach Prowincyi przyjmowaną być może. Gdy "podług iednoiiiyślnych raportów wszystkich J chmć Rad "'cow Ziemiańskich, pomjenioiifc* gatunki zagranicznych pieniędzy znacznie odtąd zniknęły z obiegu, przeto Kroi. · "'Ministerstwa skarbu i przychodów postanowiły pod dniem 24. ż. m , ii Polska r XiąźęcoWarszawska moneta gruba tylko iescze do końca m. Sierpna r b. w kassach Królewskich riitae być przyirnowana_, Uwiadomiaią się wsz5Stkie Tcassy kraiowe i Publiczność, ii od dnia 1. Września 1822 tylko Pruski kurant przy wypłatach w kassach Królewskich przyimowanym i wydawanym będzie. Poznań dnia 17. Czerwca 1822.' Król. Pruski Naczelny Prezes Wielkiego XiesHva Poznańskiego, " Zur bo ni di Spast-tti:o B W i E"S C Z E N I E.

N. Król J mć raczył rozkazać urządzt nie szpitala i klasztoru Sióstr miłosierdzia tak nazwanych Sióstr szarych. Te pobożne, prawdziwą zaięte rtligiym ścą siostry poświęcała się pielęgnowaniu chprych oboiey płci i iyia, podług reguły Fuuuatora swego $. Wincentego a Paulo i wdowy Marillac le l»rae.

Xa utrzymanie inetytutu tego przeznaczył N. Pan maiątek Ą Łlasztorów: Panien Teressek, X. X. Karmelitów, Panien Klarek, Katarzynek w P o z n a n i u i zalecił zniesienie tychże klasztorów. Wszyscy dłużnicy pomienionych klasztorów wezwani &:\, nInIeyszem, ażeby tymże ani kapitałów ani bieżących lub zaległych prowizyi nie pfacli, lecz takowe do Król Regcncymey główney kassy tu lub w Bydgosczy, którym przyimowai.ie ich zalecone, wnosili, lub spodziewali się, iż wypłata uważać sie, będzie za nieuskutecznioną, i powtórnie ściągnioną zosta* ie. Punktualne prowizyi od będących w moivie kapitałów iiisczanie nieodzowna odtąd ittst koniecznością. Zaleganie ich zniewalałoby mnit do tego, iżby od opieszałych dłużników kapitał i prowizye za pomocą nayśc:śieyszych prawnych środków pizymusu ściągane być musiały. Szlachetny duch społeczności, oiywia'acy Obywateli naszey prowincyi, prZYWIązanie ich do dobroczynności, zagrzane celem Instytutu, zaradzaiącego tak wielkiey potrzebie, którą żywo cała uczuwa Pubhczność, nie każą mi się obawiać potrzeby użycia owych środków przymusu. Zastrzegam sobie należyte obwiesczenie o tym szpitalu Sióstr miłosierdzia, który według podobieństwa do prawdy iuź tey iesieni zacznie być czynnym. Poznań dnia ?6. JLipca 1322.

Król. Pruski N aczelny Prezes Wielkiego Xię_stwa Poznańskiego @, Z erb oni ,di Sp osetti.

o B W l E S C Z E N I E.

Liczne wydarzone od nieiakiego czasu pożary ognia zapewne pochodzą po większey części ztąd, iź wszelkie niedbałe obchodzenie'się i ogniem i iwiatiem pizy tak wielkiey posusze tem szkodliwsze częstokroć zrządza skutki. .Wszakże mimo to docieczono, iź niektóre były złośliwcy ręki dziełem. Doniesienia .miesięczne spowodowały N. Króla Jmci, wydić rozkaz do Królewskich Ministerstw sprawiedliwości, i spraw wewnętrznych i pohcyi, względem przedsięwzięcia nayostrzeysjych i naysurowszych środków w celu położenia tamy temu złemu. Ogłoszone będą tym końcem z strony Król. Regencyi potrzebne -rozporządzenia pi zez Dzienniki Urzędowe. Ograniczam się na tymczasowem uwiadomieniu: iż nagroda od 100 do 300 Talarów w miarę sczególnych okoliczności wypadku, będzie udziałem tego., kto rozmyślnego podpalacza odkryie w tym sposobie, iź przeciw niemu sądowy wyrok będzie <mógł być wydany. Nagroda ta wypłacana będzie i-tym, co z powinności słuźbowey do podobnych odkrywań s obowiązani. Poznań dnia 8- Lipca 1822. JŁróIewsko-Pruski Naczelny Prezes "Wielkiego Xiestwa Poznańskiego

Zerbonidi

Sposetti.

Z Berlina dnia 2 O . Lipca, N. Kroi J mć raczył Król. Angielskiemu Generałów* iazdy F e r d y n a n d o w i Baronowi Horn pesch- Boli he im na Micke in pod Diisseldorf, nadać dostoyność Hra, biego.

Xiestwo Jrać W i l h e l m o s t wo z rodzina wyiechali do Śląska. Przybył tu a P a ryż a Król. Francuzki nadzwyfzayuy Poseł i pełnomocny Minister' przy tuteyszyni dworze, Baron R a y n e v a l . C»eareko Rossy iski strzelec polowy T yezauoff wy jechał- gońcem do Peters burga. Kroi. Niderlandzki goniec gabinetowy Iz en d o r n przeiei hał tedy gońcem z P et e r s b u r g a do H a a g i, a G. Roesyieki strzelec polowy G>awełowski, z Petersb' u r g J do · 10 o n d y 17 u.. C Austry.< ki'goniec gebinetowy Profeti'" przyiech*ł tu z W i e d n i a.

WI-ADOMOŚGI ZAGRANICZNE.

Królestwo Polskie.

Z Warszawy dnia i6. Upca.

Ile iuż ieet wiadomo, onegdayszy grad poczynił znaczne szkody; w- War s z a w i e iuż obiiczur>o ii dc 2000 Złotych iest stratyprzez wybicie okien, a osobliwie na inspektach w ogrodach. - W okolicy Ta rczy H a, w Powiecie Błońskiem okropna burza i grad niezmierne szkody zrządził i t. d. Doszła tu wiadomość iż W. JX. Ja cyn a, Sekretarz uniwersytetu Warszawskiego, ia* dąc do wód zagranicznych dla poratowania zdrowia, w drodze zakończył życie zpowszech iym lahm wszystkich go znaiących. - Również w drodstt do taki hże wód ż\ć prz'est ł JW. Ratyńeki, Prezes Trybunału cywilnego Woiewodztwa Lubelskiego.

Groby pod kościołem dawniey zwanym fe.

Benona na N o we m- Mieście, przed kilkatygodniami dla przewietrzenia zostały otwarte. Osobliwsza suchość tegomteysca i dobra budowa zachowały w całości ciała rozmaitych osób od dawnych czasów tam złożonych. Prawie niezuayduie sie tam żadna zgnilizna, ciała są tylko zeschłe, a ubiory powiększey części nieuszkodzone. W trumnie na któreyiest napis "F ry de ryk W i nkle r r. 1&S4" widać zwłoki nieboeczyka którego rysy twarzynależycie rozpoznać można, chociaż nif,hosczyk iuź lat 13 O iak żyć przestał, a kiiayka karmazynowa będąca podszewką iego sukni, t.)K iest świeżą iakby dziś kupioną była, W ińoty trumnie Spoczywają zwłoki iakie yś matki zmałi m dzieckiem, zmarłey przed 73laty, cała postać iest tak całkowicie zachowa« ą iakb y p rz e d kilką dni ami żyć p r z e s t a ł a . - K 0śduł ten był stawiamy za panowania Wład y s ł a wal V, przez rzemit ślników religii ka'olicki'y sprowadzonych z N i e m i e c, do budowania rożnych-domów w wzrastaiącey wówczas War s z a w i e, którzy po całodzienney pracy,- w nocy- przy pochodniach budowali teo kościół bez żadney za swą pracę nadgródy, a materyały dostarczane byłyz dobrowolnych pobożnych składek. W N i e m c z e c h wynaiełzionem została nowego Składu radło, '" Afcpomocą któr. go można przez iedeo dzurr"'yTe wydobydż kartofli, ile 60 kopaczy zaledwe ręcznemi motykami zrobić to zdołaią. Wynalazek ten iest patentowy. P . We r n i k Pmfessor nauk agronomicznych w instytucie Marymonckira uwiadomi każdego zgłasz. iącego się do niego, pod iakimi warunkami takie radło nabyłem być może. (Z Izys ) W P u ł a w a c h przy instytucie przeznaczonym do kształcenia Nauczycieli szkół wieyskich, iest t»kże szkoła muzyki kośfitlneyi Słysząc mezą śpiewaną przez uczniów tty szkoły, dziwić się notrztba, w iak krótkim ne mi zostały do wykonania z łatwością, i przyiemnością naw*t trudnych śpiewów. Gdyby ten chor był przeniesiony do stolicy, nie wierzonoby le 10 są wieyscy śpiewacy, zadziwili, by zna*\vców będących w Wa.rsts wie, Ta szkuta obiecuie wiele korzyści, upowszechni Smak w muzyce, i usposobi dobrych orgamatów. W mieście M o s k w i e pokazywana iest teraz przez P. F u z i u-dna z oaypiękeireyezych gsl.ryi, składa się powiększey części z obrazów nabytych w Warszawie po królu Stan i s ł a w i e A u g u Ś c i e, i Xiążęciu J ó z e - fie P o ni a t ow ski m . Rzeczpospolita Krakowska.

z Krakowa dnia 16. Lipca. Od rana wczorayszego mamy descz nieustaiący, który ieźtli potrwa do jutra, znaczney powodzi na W i ś l e oczekiwać należy. Listy z A m s t e r d a m u , A n t w e r p i i i H a m b u r g i , do wszystkich miast portowych, a mianowńie do G d a ńs K a spiesznie wysiane, zawirraią pocieszającą wiadomość: ie handel zboża nagle i niespodzianie powstaie. W wielu mieyscach, naraz o 50 procent posłeoezyły w górę zboża rozmaitego gatunku! Przyczyna tak waźuey odmiany, ieicze nie itet wi domą. JI it s t 2 Y a.

T/m Vudiiia dnia fi. Lipca.

Preybiegło tu dwóch gońców z K o n s t a nty no po la, po czerń wyprawioao ztąd dwóch - gońców do P e t e r s b u r g a . Zresztą, taiemnica. G 2 e C y a.

Kiedy ra biednych Greków tak groźne muzułmani zawieraj pomiędzy sobą przyrzeczenia, (daią oni sobie słowo, w pień wyciąć Greków) ci nie czekaiąc skutku, gdzie mogą tłuką swoich ciemiężców. Zwycięztwo p o d T r i k a l ą rozpaczy nabawiło Turków. Zebrali teraz Turcy ogromne siły i na wszystkich łączą się .punktach. Bitwę 3. Maja poprzej ziły rozmaite potyczki do połowy Kwietnia n'eustsiace. Turcy wszędzie grozili, a Grecy zadawali im ciosy. - Słychać, ie z okolicy K o n s t a n t y n o p o l a 100,000 Turków przeciw tym zwycięzcom wyruszyło, a O d y s s e u s z w 60,000 oczekuie na nich w korzystnćm stanowisku. Jeżeli tych pobiie, naówczas Grecyą będzie mogła zaprosić Porte do pokotu, lub nawzaiem Kons t a n t y n o p o l o w i zagrozić. Państwo Ottomańskie* Z nad granicy Tureckie? dnia 30. Czerwca A Donoszą od granicy Mołdawskiey: Skończył się tedy JS a m a z a n i święto B a i r a m a, a Turcy nie myślą iednak o wyniesieniu się z Kięstw, Po wsiach «pywieraią oni znowu swcie okrucieństwa iak dawniey. Codziennie wleką dzieci oboiey płci iako niewolników do prowiocyów zadunayskieb. Bojarowie, którzy kr/ay opuśiili, dziękuią Bogu, i£ niepowrócili do domów pomimo wyszłey do nich odezwy. Wyglądaią z wielką ciekawością pierwszych z K o ns ta n t y n o pola doniesień, zapewniają bowiem Turcy, iż między zwyczayaemi podczas święta B a i r a m a mianowaeiami, ogłoszone także będą nominacye nowyth Hospodarów, Listy z Kiszenewa z dam 20 Oer:tIca «ie kaią wcale powątpiewać o uttzymanii* pokoju. Podług ostatnich wiadomości «B u b r e * Stu dnia iSt m. b. panowała tam spokoy-.

ność i każdy oddawał siej swym zatrudnienIom. O o s t r z e g a c z w s c h o d n i z dnia 34.

M*ja donosi, iż KapH da n Basza, który niedawno powrócił z swą eskadrą do S c i o , otrzymał tam spodziiwaoe z K o n s t a n t ynopola posiłki, 3 r.'Zem i bardzo pomyślny/ firman. Sułtana Jegomości dla rzymsko katolickich Greków, Siła zbroyna iego składała sif teraz z 4 okrętów woienoych rozmaitey Wypadków.

Mówią potaiempie o iakiemeiś tragiczjiem wydarzeoiu w Seraiu, wymieniane przyiem mzwisia C h u r s z y d a Baszy i zabitego iego nieprzyiacitU, Haleba Effendego, polubieńca Sułtana. F 2 a n c y a.

Z Paryża dnia W Lipca, Wydział Izby Parów, maiący naczele Kanclerza, podał wczoray Królowi dwa ouegday przyięte pro Ukta prawa, tyczące się Seminarium w C h a r t r e s, nowey budowy na ulicyRivoli, przedaży hotelu ministerstwa finansów i zburzenia byłey sali opery. Dnia 7. m. b, deputacya Izby Deputowanych podała Królowi; proickt prawa o cłacu, przyjęty na posiedzeniu dnia 4go. Nad nowym W. Mistrzem naywięcey przewodzi Arcy-Biskup Paryski, itden z tych, btórzy naylepiey znaią zamiary panującego stronnictwa. Nie pospolitą także gra rolę inny człowiek, ledwo publiczności z nazwiska znany, Xiądz L f e n t a r d, Dyrektor małego Seminarium jezuickrego, człowiek ostrego charakteru i źelazney woli, pełen wielkich układów, i uparty na swoim. - W. Miatrz chce, ażeby religia rzymsko-katolicka duszą była pubiiezru-, O wychowani»; c hc e, ażeby wszyscy Pr f «sorowie codziennie na mszy bywali, Mcneią już o oddalaniu z urzędów. Zdaie się, iż ieet zami-rem przenieść nieznacznie mt>nops>lium publicznego wychowania w ręce duchowieństwa. Nowy W , Mistrz iest przeciwnikiem wzaiemnigo uczenia; szkoły tego rodzaiu narażone są na przytłumienie. Podobno on zamyśla oziiesitdiu Królewski go Collegium F r a n c y i, na którego utrzymanie Henryk IV uymował sobie codzitń ieduego dania. Trzech Proftesorów litra*ić msią swe urzędy, i Col

legium oddane już iest pod zarząd rady publicaoego wychowania.

Król. ProŁurator w C O n d o m, w Depaclamencie G e i s , człowiek powoduiący się bardzo mmarkowanemi zasady, złożony zastał z urzędu, za to iż dał swą kreskę iiberaluemu Deputowanemu. Członkowie sądu i nayznakomitsi mieszkańcy wynurzyli mu w nayjawnieyezym sposobie ewóy szacunek i użalenie. Obydway synowie Generała B e rt o n wzięI( dymissyą" Przybył (u Pan P o li tika, Minister Rot* syiski przy Stanach Zjednoczonych. Córka Generała Egu ia, dama honorowa Królowey hiszpańekiey, przybyła do B at o n n y z 3 T 3 synami. Generał Lopez Banos zbił na głowę tak nazwane woyeko wiary. Niewiedziano wcale, gdzie eieQueeada podział. Głoszono ii zemkuął do F r a n c y i w wieśniak ckiey odzieży. Lis ty z Was y n g t o n u dnia 10. C z e rw c a powtarzają wiadomości o zawartym «owym, traktacie handlowym między naszym i północno -amerykańskim rządem. Hiszpania.

Z Madrytu dnia r. Lipca.

Król odprawił d. 27. z, m. ivj»zd ewóy do stolicy, a dnia 30. zamknął posiedzenie K orte z o w następuiąrą mową: "Mci Panowie Deputowani! Przystępuiąc dziś do uroczystego zamknięcia tegorocznego Kor t e z ów posiedzenia: nie mogę przewitśdź na sobie, ażebym WPanom tue wynurzył, hk miłemi były Mi zabiegi iih około zaprowadzenia wymisrkowaney osczędności we wszystkich gałęziach publicznego zarządu i obmyślenia rządowi nieodzownych źródeł na opędzenie potrzeb kram. Korzyści »ynikaiące dla sjsternstu finaosowpgo z nowego podziału kraiu, pośpiech w wybieraniu podatków, zasadzaiący się 111 zapadłych świeżo uchwałach, prosty i iednostayoy tryb w zarządzaniu grosza publicznego i zdawania dla przekonania się, czyli złożone przez nich ofiary prawnie użyte- zostały, upowaźniaią Mnie do nadziei oeiągnienia istotney poprawy w odnodze admk istracyiney, stanowiące? tak ważny dla dobra publicznego przedmiot, od którego sprężystość rządu Moiego zależy. " U m i e n i e kredytu publicznego zawisło od zbiegu tak licznych przyczyn, iż przed czasem nie można żadnym sposobe m. oznaizyć wzmagania się lub zniżania iego; wszakże Kortezowie wydali dwie ważne uchwały, zdolne pozyskać niezawodnie z. ufjuie rodaków i cudzoziemców, stsraiąc się wszelkiemi sposoby o utrzymanie poczciwego i rztteliiego charakteru, którym się zawsze naród odznaczał, a z drugie y eiro y powierzając samymże wierzycitlon» «karbu publi.z.e"'.- doz.or tiad funduszami na umorzenie długu narodowego przeznaczonemu. "Kortezowie uchw.lili żądane przeze mnie powiększenie stuiąc<g<> woyski;. przychylili się oraz do wniosku Moiego o upoważnienie rządu do użycia pewney liczby połków milicyi narodowey i zewnątrz grasic ii h właściwych prowiocyi. Okolieznośei wskazywać będą potrzebę użycia tey siły. Z rów. ern umiarkowaniem korzystać będzie rząd Móy z nadanych mu przez Kortezów praw, przez które dali piękny przykład ufaiącego rządowi narodu. Usprawiedliwi rrąd to zaufanie, nie używaiąc go nigdy na złe. W mocnem postanowieniu, utrzymać w mocy prawa, 1 »ie pusczać nigdy bezkarnie nsymnieyszego ich pod iakimkolwiek pozorem naruszenia, poświęcać będę całą moią konstytucyjną powagę, zachowaniu publiczne y spokoyności i zabezpieczeniu Hiszpanom kosztowania bez przerwy swobód konstytucyjnych. - Zapalony ogień buntu w Prowincyach Katalońskich boleścią Me f"'ree napełnia. Lubo ubóstwo** niektórych okręgów i ciemnota tamecznych mieszkańców zrodziły między nimi naycha

6)8 *rniebnieyezey zdrady narzędzia i ofiary, TOP wszelako w stolicy, a mianowicie w miaetathjgdzie-przemysł kwitnie, tak dobry duih p3nuiej woyeko tak wielkie okazuie męstwo, roiiieya-narodowa tak wielką g< rliwość, a lud, widząc w niebezpieczeństwie swą dziedzinę i swobody, tak szlathtti em ożywiony ieot uczuuem"'. iż mocne mam zaufanie, że układy źle mydlący»h upadną, ich obłąkani stronnicy powrócą do powinności; a trwałość systematu konstylutyinego na nowo zabezpleczooą zostanie.. "ponieważ, wszyscy osiągnąć ter» ważny cel pragniemy, mam przeto nadzielę, iż ukończywszy wasze święte; obowiązki wztbrarem zastępców-narodu gronie, »a pówrofeu* wasz; m do domów, przykładać się wciąż będziecie do powsze-eh e g o' d o b r a, czyscząc opinią publiczną'" je dna' ae umysły, i e>arnową oraz wpływem, swe im- przywrataiąc sprawiedliwe między, poddanymi a rzad> m zaufanie" ktort p.omi aża szacunek: dla pr;>w,i wzmacnia powsgę, i zabezpiecza prawa ludu pod dobroczynną rjądu rękojmią." Prezes- w mowie odpowie dni * y wyraził' mięelzy inne mi co następuie: "N aaze polityczne u"'tatiowy, które nienawiść i zazdrość za granicą obi dziłyj hczą i między Hi«zpanami niektórych f>n"'tyzm< m obłąkanych nieprzyiafcioł, na których wykorzenienie Kor-tezowie poczytali za raecz nieodzowną, nadać rządowi W. K. Mci nayobszer. ieysze pełnomocnittwa, ażeby to wykorzenienie równie prędkićm. iak skuteczrem być mogło. Oby te powitrzone dostoynym rękom W. K.

Mci środti, stały się sili eroi narzędziami" iżby imię hiszpańskie wszędzie z uszanowa "'r niein wymawiano, a wewnątrz kraiu porządek i epokoyność naypręeJzey przywróconemi zostały. Upadek rolnictwa, przemysłu i handlu wym"'gsł znaczcego w wydatkach ograniczenia. L ubo na tein znacznie cierpią prywatne stosunki, to wszdako nie miałe

· 1» żadnego wpływu *na pitryotyzm 'narodu.

Codzie! nie objawia się w ludu miłość wolności i nienawidzenie obcego panowania. Rząd aa pomocą nadane y mu od Kortezów władzy pqtrafi przywrócić porządek, <zawichrzony przez r.ieprzyiacioł systematu koostylucyinego. N srod oczekuie teraz dobrych skutków po miłości Króla i dobroczynney czuyności rządu. " Królowi iadącemu do pałacu Kortezów i powracającemu ztamtąd towarzyszyły jednomyślne okrzyki: "N ie ch żyie Kroi konstytucyitiy!" Lecz co tylko stanął w zamku, -kilku oddartusów zaczęło rzucać kamituiami na gwardyą Królewską, wołaiąc: " N i e c h i yi e Bieget! "Ledwo Ofi-erowie potrafili ws'.rzymac oburzonych-żołnierzy od ściągf.tenia ręki na tych hultaiow i nakłonić ich do powrotu do koszar. Wszakże wieczorem na nowo s'*ię ważeni, starli się z pospólstwem, przyczfcm ii den z ich Oficerów, Pan Laud a b u r u, Życie utracił. Na nadzwyczayuem Kortezów posiedzeniu dnia sg. z. m. «Unęła uchwała, że dop6ki F r a n c y» nie zniesie kordonu wojskowego i przezto dowóz wszystkich hiszpańskie h płodów i wyrobów przez wszelką inną granicę, wyiąwszy B i d a s s o ę, utrudniać będzie, francuzkim płodom także tylko iedyna droga przez I run ma być dozwoloną. To samo ma się rozumieć o podróżnych, którzy nadto opatrzeni być winni paszportem przez hiszpańskiego Konsula w B a i o n n i e za widzianym. Każdy schwytany na uczynku przemycnik, jównie iak każdy podróżny, chcący się dostać inną do H i s z p a n i i drogą, iak przez I r u n, będzie natychmiast poymany i tfedług praw ukirany. Rada municypalna w P a m p ę ł o n i e, i Szef polityczny Prowinryi, wydali do mieszkańców pomiemonego miasta odezwę, ażeby systematowi Konstyiucyinemu wiernymi pozostali i nie dali się nieprzyia <iołom iego uwitśdż do zbrodniczych zamachów.

K ort e r o wite :na «woiem oetatniem pTK siedzeniu upoważnili Rząd do zaciągnienia nowey pożyczki 13 millionów; 50 millionów przeznaczono dla Ministra marynarki im uzbroienie okrętów woiennych» JI pt .g 'l i a.

Z Londynu dnia g. Lipcu.

Dnia 5. prosił Pan Mackintosch Ministra, ażeby mu wolno było, uczynić doń zapytanie. Ukaz Cesarza Rossyiskiego - rztkł on - w którym przywłascza sobie władztwo znAczney części A m e ryk i a nawet cichego morza, i okrętom innycłi narodów przepisuie trzymanie się w oddaleniu 100 mil angielskich od brzegów, ieSt powszechnie znany. Czyliż Rząd odebrał urzędowy odpis tego ukazu? Jakież przedsięwzięte -środki tu zabezpieczeniu handlu brytańssiego przeciw tym domaganiom? Ministe* odpowiedział bardzo słabym głosem: iż Rząd otrzymał odpis pocnienionego ukazu, iak tylko wyszedł, i niebawnie przesłał nasz» mu Posłowi w Petersburgu notę, w którey oświadczono, iż Anglia niemoźe żadnym sposobem przyznać tego władztwa i zasad opieraiącego się na nićm prawa morskiego. Ofiarowano przytem ułożenie się przyjacielskie w tey mierze, dla zapobieżenia wszelkiemu nieporozumieniu. Kury er oświadcza vjię peremplorycznie przeciw tym domaganiom B o s s y i. Politycy angielscy dzielą się na dwa stronnictwa, i kiedy pierwsze chwali terażnieyszy byt A n g l i i twierdząc: "Z e nigdy nie była tyle świetną! że j ey brzegi pełne są zagranicznych okrętów po towary; że bandera angielska powiewa na wszystkich morzach? Kiedyż (mówią) było tyle fabryk, wsi i miast upięknionych? wspaniałych zaprzęgów i poiszdówP kiedyż ludność była wic» kszą? i t. d. oawaaiem drugie stronnictwo odpowiada: nieyszy żebraków i złodzki? kiedyż było tak wiele i tak ogromnych więzień w -kraiu? kiedyż były tak nabite dłużnikami, rozbóynikacni, mordercami, oszustami i fałszerzami? Dlaczegóż - kudy - u nas tak swobodni*- chłopki opusczaią swoie zagrody i pola i udaią się na żebreccwo? Dla czegóż dziś zamyki.my porty dla obcego zboża i głód mrzemy, skorośmy tacy bogacze? i t. d." Gazeta w N o w-y m - Y o r Ł u zwraca uwagę etanu handlowego Stanów Zjednoczonych »a duch kupiecki Anglików, i na łakomstwo, Z iakiera starać się będą, zagarnąć cały han· cIel z prowincyami A m e ryk i południowcy, Czas (mówi dslty), ażeby północno-ameTykańska kupcząca publiczność ekoiarzyła związki ha dl owe z owemi prowincyami, i Ciedała się całkiem lub w części odstrychnąć przez Anglików. Znana iest żydoska Ar.glilów taktyka, prze dawać zrazu ze stratą, zapychać targi towarami, a potem za lat kilka, po zerwaniu z inne mi mocarstwami związków handlowych, przedroźać wszystkie towary.

Rozmaitewiadomości.

Wino ryńskie tak dalece staniało, że mieszkańcy tameczni otworzyli piwnice i po 16 groszy polskich przedaią butelkę kwartową. N a W ę g r a c h spodziewaią się obfitego i i przedniego wina w tym roku, tak hi. w «gl i. Herbem przyszłego cesarstwa mexyk;<ń«kiego ma być drzewo kochenillowe na skali» · tern polu; po lewey stronie orzeł cesarski 5l koroną. Bandera narodowa składa się z trzech kolorów: zielonego, białego i czerwonego.

UżYwanie opium w Konstantynopolu, Ażeby i przykazania M a c h o m t t a zł» kazuiącego Turkom pić wino nienadwerężyć, a przecież upii.ić się, przyzwyczaili się or.i do opium. Użycie iego itst przyiemne i te same sprawia skutki, co wino, itdnakże dla zdrowja itst nierównie szkodliwszem. W czasach ter-źnieyszych t iak taiemna skłonność Turków do wina zaczęła być po« wszechnityszą, tak też i namiętność używa.. . . . ,. , nIa opIum w tJm sarnIm stopnIu zm nItyez«c się zaczęła. Jednakże wiele ieseze iest Turczynów, którzy używanie opium roaią za rzecz honoru. Budy w K o n s t a n t y n o p o - lu, w których opium przedaią przy meczecie S o l i i o a n a , zacienione są winnem liściem, pod którym znayduią się sofy dla gości. Tu widzieć smutne postacie i wybladłe twarze miłośników tey upaiaiącey trucizny, wieczorem wychodzących z domów swoich. Każdy zaymuiąc swoie mieysce roziazuie sobie podać pewną t. i. stosowną ilość opium. Niezwłocznie rozdaią pigułki, <<i co naywięcey wyirzymać mogą, połykAią do Ą sztuk tak wielkich, iak oliwki, a wypiwszy na to szklankę wody oczekuią otfcgo przyjemnego szaleństwa, które ich w godzinę napada isczegółoięysze, nayiospustnieysze sprawia rąk i ei*ła poruszenie. Jtst to chwila nayciek-awszey sceny. Wszyscy czuią się w tern odurzeniu sczęśliwemi i tak pouracaią do domu *mnittn *nera użyiiu sczęścia, którego W rozumie szukać nie chcieli.

ANEK DUTA.

W pewnym teściele ewaoieUckim geły razu iednego P. stor 4t»czął modlitwę od tych Słów: "Wiekuisty Boże, który wszystkich ludzi tworzysz równymi!" - odezwał się Stary szlachcic do swego sąsiada: " T o być nie może, na to szlachta nie zezwołi."

Dodatek. .