GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1822.11.30 Nr96

Wielkiego

Xiestwa

POZNAttSKIEGO

II i · * · * - a 10 a H - a ID - i i · - ·

N akładem Drukarni Nad worney W . D e c ker a i spółki, - Redaktor: Assessor Ra a b s ki.

Nro. C) 6, - W Sobota dnia 30. Listopada ig22.

WIADOMOŚCI KRAIOIVE.

Z Berlina dnia 26. Listopada.

N. Kroi raczył Kapitanowi w piątey bryglUZ1S artylieryi Karolowi Ludwikowi Stern Gwiazdowskiemu w Poznaniu udzielić odnowienie szlachectwa. G*s*rlk-o- Roseyiaki Generał Major Kisseleff przybjł tu z Warszawy.

WIADOMOŚCI ZAGRANICZNE.

KRÓLESTWO POLSKIE.

Z IVars%awy d. 2/ Listopada.

. S. B. L i n d e pracuie teraz nad 'łurrnczeuiem dzieła G rę cz a oijttraturAe Rossjiekiey; przekład ten wyidzie za paU{ miesięcy a druku. - Niemiecka powszechna gazeta literacka (Nr. 219) umieściła rozbiór Igo tomu "Prawdy Ruekiey Rakowieckiego." W ogólności chwali dzieło, przyznaie autorowi głęboką znaiomość starosłowiańskiego, ruskiego i polskiego ięzyka, oraz żywy i piękny sposób wystawienia myśli. Nie przystaie iednak na iego zdanie, fe tylko krsiowcy moga_ dzieie iakiego kraiu pisać prawdziwie. Daie za przykład Herbersteina, Mayerberga, Levesxjua, Dytraara, którzy chociaż c U'U czkmey, a tak obfitych materyałów do dzieiów dost?rczyli. (Z Gaz. Lit.) Jarmark mteyszy o lo dni przedłużonym został.

AUSTRY'A.

Z Wiednia dnia ry. Listopada.

Podług wiadomości z Werony, niepewna ieet, czyli NN. Cesarstwo powrócą tu przed koncern m. Grudnia. Słychać, if wła. ś4iwe posiedzenia kongresowe nitrozpoczęły cotowawcze obrady. Dnia? 9. Września r.b. umarł w swey maiętoości H a d e r e d o r f C. K. Generał- Feldmarszałek Porucznik, A l e x a n d e r Baron Loudon.

Według doniesień z Korfu, etał M e limę d Basza w Vrachori, zaymuiąc większa część Akarnanii. Ornet Basza postępował prze* Arte, w tym samym kierunku, lulku naczelników powstańców w Ak arna«ii poddało się Porcie; o Suliotach, po .wyniesieniu się d o C e f a lon i i, nic więcey nie było słychać. Powątpiewano przecież w Korfu, iżby Turcy, choci.iż sosczp.e z tey strony maiąc korzyści, b iz dzielnego wsparcia z międzymofza Koryntskiego, potrafili odzyskać M o r e i ę tegoroczney zimy. (DoStrzegtcz Austryacki. ) GAŁICYA i LoDOMERYA.

Ze Lwowa dnia 20. Listopada.

Dnia 15. z. m. Października zagaiony został uroczyście Seym Galicyiski, na rok 18 * 2 rozpisany. C. K. Kommissarze nadworni, iako t o : JW. J ó z e f D z i e r z k o w s ki, Skarbnik koronny i Deputat wydziału stanowego, tudzież JW. T o m a s z J a n i s z e w s ki, Chorąży koronny, udali się doiern przody w uroczystym orszaku do Prezesa Zastępcy w wydziale stanowym i Prezesa seymu tegorocznego, JW. Hrabiego. Stadn ickiego. W dniu zagaienia seymu stanęły C. K. woy9ko i miiicya mieyska w paradzie. O godzinie lotcy udał się JW. Hrabia S t a d n i c ki do Zgromadzenia seymowego, odczytawszy naywyższy reskrypt Cesarski .do siebie wydany, miał mowę, i mianował Deputacyą po J JWW. Kommissarzy seymowych. Do tey należeli: W. JX. Jak ó b B e m, Kanonik i Deputowany Kapituły Lwowskiey obrządku łacińskiego; JW. J a c e k Hrabia F r e d r o , Marszalek koronny; W. Pawet Netreb s

ski, i Burmistrz, tudzież Deputowany miaeta Lwowa, JP. Hoffmann. Po sprawIeniu się tey Deputacyi, W. Kaźmierz E a d e n i, Deputowany wydziału stanowego, odczytał zdanie sprawy o urzędowych czyn-nościach wydziału stanowego w zakresie działalności swoiey roku zeszłego przedaięwzft;tych. O godzinie u t e y oastąfHł uroczysty wiazd JWVV. C K. Kommissarzy nadwornych eposobem zwyczaynym. N a wstępie przyimowaliich J W. Prezes stymowy ii W W. Dygnitarze koronni, i odprowadzili ich do przeznaczonych krztsił. JW. Kommissar« Stymowy Dzierzkowski, miał mowę, wśród kiórey Aktuaryusze seymowi odczytali naywylsze reskrypta w polskim i niemieckim ięzyku. Po mianyra powtórnym głosie prztz" JW. Prezesa seymowego, odiechali JWW.

Kommissarze seymowi. Poczem JW. Prezes seymu i JWW. urzędnicy koronni i wszystkie Stany oddały uroczyste odwiedziny JW. pierwszemu C. K. Kommissarzowi. W dniach 17 i 18- t.m. obradewały Stany nad Królewskiemi postulatami i załatwiały inne ieszcze sprawy, do zakresu działalności ich należące. Dnia 19. nastąpiło zamknięcie seymu. Do odprowadzenia JWW. Kommissarzy wyznaczona była Deputacya, mianowicie: W. JX. M o d e s t H r y o i e w i e c ki, Rektor uniwersytetu Lwowskiego; JW. Hrabia C y pry an Komorowski; W. Felix Zurak owski i drugi Deputowany miasta Lwowa, JP. Józef Pille r. Po odwiedzeniu i odprowadzeniu JWW. Kommissarzy seymowych z temi eamtmi uroczystościami, iak przy zagaieniu seymu, mieli znowu mowy: JW. Prezes seymu, składaiąc uchwały seymowe; oba JWW. Kommissarze i JW. JX. Prymas Królestwa. Po ukończeniu tych, powrócili do siebie w uroczystych obrzędach JWW» Kommissarze i odbierali znowu uroczyste odwiedziny,

,..." " Przt $»: t> a e Zgromadzone S tany! "z woli N. Pafia otwierając posiedzenia seymu, na kióry was gorliwość i miłość oyczyzny zgromadziła, winien iestem w obliczu całego kraiu wyznać i uroczyście oświadczyć: Że itźeli dzieła zgromadzeń narodowych N. Pan z upodobarisrm przyjmował, ieieli na względy Jego, na daisze dostojeństwa tego piastowanie, zasłużyłem sobie, Waszym to iest, Prześwietne zgromadzone Stany, dziełem; Wasze umiarkowanie, Wasza troskliwość, w każdym kroku, rozwaga Wasza, opatrzna przezorność, ściągnęła uwagę panującego nam Monarchy, wystawiła nas narodem takim, iakim w istocie iesteśmy, kochaiącym nad wszystko oyczyznę, ale wiernym, posłusznym, łagodnym, szanującym prawa i te wszystkie towarzystwa związki, na których iedynie bezpieczeństwo Rządów spoczywa. Łączymy się teraz na nowo, nie iuż sobie obcy, ale iak doświadczeni w zawodzie słuienia kratowi naszemu towarzysze, nigdyśmy się nie różnili co do celu, bo ten był wszystkim wspólny, bo do tfgo wiedzie nas i zagrzewa wielki przykład szczęśliwie nam panuiącego N. Pana, ul sit bene Patriae, aby się dobrze działo miłey oyczyznie naszey. Pod tym hasłem postępując, czynności nasze mieć będą cechę narodowi naszemu właściwą i zasłużą sobie na chlubną N. Pana pochwała."

WŁOCHY.

Dnia 12. Listopada.

Z W e r o n y takich pisma publiczne udzieJarą wiadomości: "W niedzielę dnia a o. z. m.

była pierwsza narada w pałacu C a p e i 1 a r i, któren Xiążę M e t t e r n i c h z kancelbryą swą zaymuie. Byli iey osobiście przytomny, mi NN. Cesarz Franciszek, Cesarz Alex a n d e r i Król Pruski. Z Pełnomocników zaś: Xiaie, Wellington, PodhrabiaMontmorsBcy, Urabia Neseelrode, Xiazc

Hardenberg i Hrabia Berns to rff. X'ą.

z ę M e t t e r n i c h przedstawiał rozmaite przedmioty, któreby się poiHug woli Monarchów i iednozgoclnjch zdań gabinetów piąciu wielkich mocarstw do roztrząsania na Kongresie uwłaśdwiać mogły. Po przyięciu per unammia i zatwierdzeniu przedstawień -Xią2ęda M e t t e r n i c h, polecono Kawalerowi G e n t z spisanie protokołu o wypadku tey pierwszey tyrady, którego wierzy teiny odpis innym czterem zebranym na Kongres gabinetom udzielonym został. Do tego protokułu dołączony był w dodatku zbiór pism urzędowych, które rozmaitym przedmiotom za dowody służyły, niemniey wszystkich do tey chwili pomiędzy gabinetami zamienionych w tey mierze not i zaszłych czynności. We wtorek dnia 3 2. było drugie walue zebranie, aa którem Minister Referent rozwinął porządek, według którego przedmioty, maiące być roztrząsanemi na Kongresie, mogłyby według iego indywidualnego zdania być po kolei rozbierane. Przedstawiony porządek następstwa został przyiętym. T ego dnia, w którym przygotowawcze obrady zamknięte zostały, zaczęły się właściwie narady ministerialne. Król Neapolitański przybywszy tu zapadł na zdrowiu, i z tey przyczyny nie mógł być na świetnym balu, danym przez Cesarza F r a n c i s z k a w rocznicę urodzin Cesarzowey. Zapewniają, iż Król Sardynek! wydał powszechną amnestyą dla osób, które należały do ostatnich zaburzeń politycznych w P i e m o n c i e, wyiąwszy cztery łub pięć, i zabrane dobra miały im być zwrócone. Okręt Sardyńskł, powracający z Zan te, przywiózł wiadomość, iź flotta turecka stoi ieszcze na kotwicy wpoicie Pa t r a s, i źe greccy rozbóynicy morscy złupili g. okrętów/ Europeyskich, które z artykułami żyweośe» zAlexandryi płynęły.

Wiadomości z Archipelagu dc dnia 26.

Paźdzń mika donoszą, ii Grecy 40 okrętów tureckich z portu D a m i e t t e w E g i p c i e wyłowili. Wartość znayduiących się r.a nich towarów podaią na 260,000 Talarów Hiszpańskich. Pod Mii o zagrabili bryg przeznaczony do K o n s t a n t y n o p o l a z bronią i amuoicyą. - Wiadomość o przypuszczeniu Deputowanych Greckick Melasa (nieMet a r a) i F e h e l o, i wskazaniu im okolicy R e v e r e d o za mieysce pobytu, potwierdza się*

NIDERLANDY.

Z Bvuxdli dnia 14.. Listopada.

Podług gizet niderlandzkich, przybycie Ariy-Xiężoey Maryi Ludwiki do Wer o n y, należy przypisać truypościom, wynikłym z testamentu N a p o l e o n a, w którym ta Pani zaaczoy ma udział. Uprzątoienie <ych£e ma być naygłównieyszjrn celem bytności J ey w W e r o n i e . Biega pogłoska, iż rząd nasz rozkazał zamkniecie lóż wclnomularfskub.; tymczasem pogłoska ta, niewątpieray, iest płonną. Papiery wcięż spadaią, a gońce handlowi codziennie tędy przebiegają. Frymarczący papierami publicznemi zdaią się wierzyć znaywiększjj pewnością, iż między F r a n c y ą i H i s z p a n i ą przyidzie do woyny.

G R E c Y A.

Z wyspy H y d r a, pod dniem 27. Września tak nam dzji między inne mi donoszą: "Burza, która zupełnem zniszczeniem Grecy i zagroziła, dzięki niebu i heroiczney wytrwałości naszych walecznych wojowników, juz znikła. Plan nieprzyiaciół G recyi, który iak wiadomo, od naszych współwierców Chrześciian był popierany, zupełnie upadł. Oeksrzaią nas ustawicznie o niemęstwo, nas, którzy wybór woyska tureckiego, z Macedonii, Tessałii i Epiru przybyłego, w liczb'e 30,000, zniweczyliśmy do szczętu! Potrztbaż lepszey oduowieda«

Dostrzegaczowi SmirneńsŁiemu, który niezmordowanie rozsiewa na nas podnbne wieści? Zjakąż radością tylokrotnie ogłaszano upadek naszey oyczyzny, za niewątpliwy i zupełny, 3 onai przecie £>ie zwycęzką i t. d." Statek grecki, który zakładników tureckiih z Na pol i di Romania do Hydry przewoził, został na samem weyściu do tego p o rt u, przez fregatę i bryga francuzkiego napadoiony, których dowódzca na« mówiooy był od Kapudana Baszy, aby Turków oswobodził przemocą. Grecy odbywali swgią drogę Fpokoyuie. Lecz na powyż*zem mieyscu, trzy wystrzały fran« cuzkie dosięgły statku i uszkodziły. Osada grecka gorzałagniewem i zapałem dania ognia nawzaiem; lecz rozsądek dowódzców potrafił pohamować ten zapęd. Zakładnicy zostali na ląd wysadzeni i nayłagodnieyszego doznaią z sobą oheyścia. p AŃ S TWO O T T @MARSKIE. Z nad granicy Tureckiej d-lO, Listop.

Listy z B i t o g l i i df.ia 17. Października donoszą o odzyskaniu S u i t prztz Suliotów i Greków; niewsporninaią one wcale o przybyciu Chu rszy d a Baszy, z czego wnosić rr.ożna, iź się Jeszcze w La rissa trzyma, Flotta turecka pokazać się miała w pierwszey połowie Października niedaleko S c i o, i nabrała świeżey żywności na brzegach mnieyszey AzyL Wnioskowano ztąd, ii niernyślała ieszcze powrócić du D a r d a n ell ó w (?), lecz że przedsięwziąść chciała Wyprawę przeciw wyspie Sam osj czego iednak do połowy Października nieuczyniła. Insi mniemaią, iż to są tylko pogłoski rozsiewane, aby niezatrważać za nadto prawowiernego ludu tureckiego. W Ko n s t a n t yn o p o l u oprórz wiadomego zniżenia monet, firma A sułtańeki z dnia ar. z. m. nową nakazał rfdukcyą mo- et y zdawkowey co tylko w obieg i uS7czon» y« ?4rata , wynosi znowu około so procentu. Srodek gnie, wielką wzniecił trwogę. Handel upada wszędy. Widać ze wszystkich tych postanowień forty, iż skarb iey próżny, a położenie coraz gorsze. Wszakże spokoyność dotą3 szczęśliwie utrzymaną została. - O M o r e i rząd milczy; Churszyd Basza podobno takie goły, a woysko iego niepłatne. FKANCYA.

Z Paryża dnia i4. Listopada.

Morator donosi z W e r o o y, iż lam Cesarzewicz Następca tronu Austryackiego kaidey chwili był spodziewany, ze Cesarz Austryacki powróci w pierwszych dniach Grudnia (jsob.art. Wiedeński) do W i e d n i a, a Cesarz Kossyiski ieszcze wcześniey do P e t e r s b u r - ga; że nay większą taiemnicę zachowuią względem przedtniotów obrad Ministrów, i że Koraindor Maltański B usca na próżno stara eię przywrócić życie swoiemu zakonowi, Nieiakiś Frornent, który w roku 1789 wydał kilka pism przeciw rewolucyi, iv roku 1790 udał się do leraźnieyszego Xiążęcia Monsieur (Hrabiego Artezyi} do Turyn u, z rozkazu iego organizował w JS i s m e s stronnictwo rojalieto«*skie, przy tey okoliczności utracił cały maiątek i brata pod gilotyną, późniey Hrabiemu Artezyi walne wyświadczył posługi we F r a n c y i (gdzie organizował obóz w j a l e z) i w H i s z p a n i i, żąda teraz wynagrodzenia 60000 Franków i podał skargę przeciw M o n s i e ur. Patron ostatniego wnosi o odrzucenie iey z tego powodu, że. M o o s i e u r rozkazywał i przyobiecywał wszystko w imieniu Króla, i odesłanie powoda do Ludwika XVI czyli Ludwika XVIII.

W Departamencie Sekwany i Marny Prezes zgromadzenia wyborowego, Pan Roll a n d, obrany został Deputowanym. - W DeparUmpneie S arthe obrano czterech rojaliłtowskich Deputowanych, PP. Duch eenay, Boisęłaireau, lahouiliereiRoeseau. W Departamencie Sekwanyi Marny Pana Pono e u ee i Generab Lafjytrte.

Departament północny obrał 8 Prezesów zgromadzeń wyborowych. Departinunt Fi. n i s t e r r e o br* ł geh Ijąj .listowskichc jłooków i iednego oppozycyiaeg'j członka j Paria Keratry'. Nitm.il we wszyetkuh Di parlamentach poobierano Roj-litrów. hbMa strona utraciła naysilnieyszy filar w oeobie Pana B enj. Consta 1.1.

Bawiąc}III tu A, glikom wolno było dotąd dwa razy w iydzit-ń odsyłać listy do swoich pod pieczęcią Posła Angielskiego. Rząd uchylił teraz to dobrodzieyatwo. Kilka czytelni zostały tu zamknięte.

Wciąż oddalają urzędników, czyli iak to mówią wyrazem technicznym, s p a J a i ą z etatu. Nieiakiemuś Panu J o ha n n o t, generalnemu płatnikowi w ministerstwie skarbu,* dano pensy,}. Ciążyć miał na nim zarzur,4£ był zagorzałym Bonapartystą. Zmarły niedawno oyeiec Ministra Hrabr Vi Hele, miał przydomek: Patryanha rolnictwa. Był on jednym z nayczynpieyszych i nayużytecznieyszycb członków towarzystwa rolniczego. Za czasów rewolucyi siedział długo w wiezieniu. To, i ie mu Francy» pierwszego swoiAgo winna Ministra, opiewa napie nagrobkowy. Margrabina V i i i e t e, przysposobiona córka W o 1 tera, który iey dał nazwisko belle et b o n n e , umarła tu w 74tym roku życia swego. Akademia umteiętoośei mianowała członkiem swym Pana B e r z e l i u s , Sekretarza akademii umitiętności w S t o k h o l m i e, na mieysce zmarłego H t r s z l a . Sąd policyi poprawizty uznał się właściwym do sądzenia sprawy Pana Benj Cons t a n t. Ostatni czytał obszerne pismo na swą obronę. Listy z B o r d e a u x donoszą, iż wciąż leszcze ciągną woyeka ku P i r e n e j o m . skargę Pana Lafitte przeciw Generilncmu Prokuratorowi M angin w Poitiers.

Dziennik Sporów wychwala administracja Xiazccia B e 11 u n o. Żołnierz francuski do«taie teraz lepszy chltb, odzież iego z lepszego sukna i stósoWnieyszego kroiu. Takie w koszarach porobiono nowe, wzorowe urządzenia. Każdy żołnierz ra3 własną pośdel, lóika żelazne i t. d. Słychać, iż wkrótce także żołd i peneye maią być powiększone.

HISZPANIA.

Znad granicy Hiszpańskiej d. 7. Lis/op.

Regencya hiszpańska przeniosła swą siedzibę zUrgelu do Puycerda, poniewnżmu M i n a zagraża. Zresztą niezasziy żadne wypadki woienne. U r g e l znayduie się ieszcze w moey rojalistów. Z okolicy U r g e l u wyniosło się mnóstwo mieszkańców do P u y c e r d e, a ztamtąd do Wrancyi.

Członkowie junty prowincyalney w N awarze przybyli zIrati do Bajonny.W JBiskai i Nawarze spokojno.

Do Bajonny przyszły z Paryża znaczne summy dla wojska wiary, które odesłano do Hiszpanii. Nad warowniami około Bilbao zakładanemi dzielnie praeuią; każdy do tey pracy śpieszy, przewidując gwałtowną potrzebę zasłonienia się przeciw Jakowemu napadowi od strony granicy francuzkiey. Podług niektórych wiadomości zebrać się znowu miało 800 ludzi z woyska Quesady w R o n c a l , gdzie ich mocny oddział woyska E s p i n o z y ma na oku. 400 ludzi, którzy po rozprawie pod los A r c o s zebrawszy się chcieli przebyć rzekę E b r o pod B a r o, zmuszeni zostali przez załogę tego małego miasta, uchodzić do piowincyi Alaya * gdzie ich pułk Cesarza A l e x a n d r a ścigałg 18

BRAZYLIA i PoniBGAir*.

Oprócz umit6zczonego w poprzednich numerach gazrfy msze y manifestu, wyda] Xiążę-Regtnt dnia 6, bierpnia, iak-wiadomo, tfowy manifest do wSzYstkich przYiacitlshich rządów i narodów. N admieniwszy przy wstępie w wyrazach dosyć mocnych o dziejach osadnictwa i obchodzenia rię Portugalczyków z B r a z y l i ą , i tknąwszy nowe zdarzenia zaszłe od chwili iak dwór Lizboński do R i o - d e - J a n e i r o przeniesiony został (roku i 8 o 7 -) manifest ten tak brzmi daley w treści: "Dopóki móy dostoyny oyciec wRio-deJ a n e i r o przemieszkiwał, zkąd nieszczęśliwym sposobem potaiemnie zdradzieckiemi zabiegami wywieziony został, udawały stany Lizbońskie braterski sposób myślenia i równość względem B r a z y l i i ; oświadczały, że wtedy tylko dane Brazylii prawo będzie tvazne, gdy lud Brazyliyski zastąpiony od zgromadzenia wysłańców, da na to swoie , przyzwolenie; ale jakież było zadziwienie ludu tego, gdy widział, że iedna część tak zwanego narodowego Kongresu wyrokował* względem naydroższych mu korzyści, gdy tymczasem dla nieprzytomności dwóch trzecich części tego kraiu, upadały nayważnieysze przedmioty mające naywięłezą wartość dla Brazylii. Ta panująca fakcya z szatańską polityką oszukała Brazylią przedstawianem pobratymstwem, umiała korzystać z błędów i z wykroczeń Junty Bahiiz wykroczeń zdziałanych zmową potajemną - ażeby porozrywać te nayświętsze związki łączące wszystkie prowincye; pod iedną prawną i ojcowską regencyą. Jakże Stany w tey buntowniczey Juncie mogły oglądać prawną powagę umocowaną do potargania politycznych związków prowincyi? Jakież prawo miało to zgromadzenie, którego zastępstwo narodowe było wtedy na P o rtugalią ograniczone, sankcjonować taki

9' 9akt nieprawny , zbrodniczy i nieszczęśliwy w »woich skutkach? Jakichże korzyści miała Bahia wtedy dostąpić? Możnaź to było poniyślić, ażeby ta prowincja stała się Port u g a l i i podległą, i bylaźby stosunek ten przeniosła nad zaszczyt tworzenia pierwszey prowincyi wielkiego i potężnego państwa Brazylijskiego? J1:Ie St3ny inne miały zamiary; nie chciały tego, ażeby B r 3 z y 1 i a dłuźey była królestwem; miała być pozbawiona tronu; miała być zmuszoną wyrzec się korony swoiey i berła swoiego; ażeby wetecz cofnąć się w porządku politycznym; nowe miała nosie więzy i upokorzyć się przed P o r t u g i l i a,? Pozwólcie mi przejść stopniowo wszystkie czynności Stanów. Urządzaią i upoważniają bezradne, obopólnie niezawisłe od siebie, ale razem wziąwszy podległe P o r t u g a l i i rządy prowincyine; znoszą odpowiedzialność i naturalną iedność cywilnych, woysketvych i skarbowych władz, a ludowi przeciw niezbędnym uciemiężeniem ładnego innego niezostawiaią środka, jak tylko każą szukać prawa i pomocy na innym półkręgu świata. Stany chciały porozdzierać wszystkie części tey budowy, chciały zniweczyć potęgę prowincyi i zamienicie w tyle Rzeczpoepolitych iedna drugiey nieprzyiaźnych. Niemiały żadnego względu na uciemiężenia wypływaiące ztąd dla Brazylii; przestawały II3 pomyślney sposobności mieć korzyść z tego kraiu i użytkować z niego; podobnie do dzikich ludzi z L u i z i a n y chciały obalić drzewo dla wygodoieyszego obrywania owoców, oiestaraiąc się wprzódy weyść na nie. Ale to nie i« et ieezcze wszyetko; Stany Lizbońskie wiedziały o tem bardzo dobrze, że Brazylia obciążona iest niezmiernym długiem Stanu, iakiego wymagał od skarbu bank narodowy, i że, gdy te zobowiązania wypełnioraemi niebędą, mnoga liczba rodzin na łup nędzy wystawiona będzie, a przecież kredytowi banku tego naymnieyszey niepoświęcily uwagi; «srały się i owszem zadać mu cios dotkliwy" odbieraiąc B razylii to, co było nad wydatki prowincyoaalne, a co powinno było wpływać do «karbu. (Dalszy ciąg następnie.} Portugalska gazeta stanu odpowiedziała na dwa żarzmy manifestu Xiąźęcia Regenta. Przywóz broni i t. d. do B r a z y l i i nie byt zakazany, tylko zagranicznych kupców przestrzegano względem tego, a to z powodu nie regularnych transportów do tego kraiu, będącego w naywiększeoi zaburzeniu i gdzie przedaż prochu była Królewskim przywiłeiem, do którego Radzcy Stanu niemieli żadnego pozwolenia. Po drugie nieudowodnioue iest to oskarżenie, iakcby innym rządom chciano odstąpić części B r a z y l i i .

Rozmaite wiadomości * Król Saski nabywszy piękną maięfność w okolicach P i r n y, założył w niey instytut, w którym odbierać będą wychowanie i edukacyą dzieci żołnierskie. W Stuttgardzie wychodzić będzie nowe "konstytucyjne pumo peryodyczne." Kongres teraźnieyszy - mówi iedno z pism politycznych - niema innego celu, iak tylko ustalić zasadę nionarchiczną w E u r o p i e i wzmocnić przymierze, dnia 25. Grudnia 1315 umówione, a na kongresie w Ak wisgranie dnia 15. Listopada ig 18 potwierdzone. Dotychczas nie uczono ięzyka Polskiego w G a li c y i. Dopiero teraz Rząd Austryacki wydał polecenie, aby wklassach normalnych (podwydziałewych) grammatyka tęgo ięzyka do przedmiotu nauk należała, X. Korczyń ski trudni się iey napisaniem« Pewien autor w P aryżu wydał teraz dwa pisma, iedno pod tytułem: "Sztuka dostąpienia urzędów. 1* - dmgi«: "Sztuka robienia długów. " Utrzymują, fe Pan Canning chętnie chorowała, a sądząc, ii nie ma krewnych, (ibstawaó chce za Grekami, ile na to po- zapisała wszystko swey gardtrobiance, przez lityka A n g l i i pozwoli. Xią£ę We 1- wzgląd, ii była ubcgą, służyła wiernie, a do l i n g t o n ma ciągle obstawać za pokoiem w którey nadzwyczayne miała przywiązanie. całey E u r o p i e . Pokazało się wkrótce, iż tai garderobianka Synod Węgierski uchwalił jednomyślnie była rodzoną siostrą owcy Pani; obie w i ieprzywrócenie Jezuitów i oddanie im szkół rnowlęctwie utraciły rodziców; przypadek kratowych. zrządził, ie młodsza dostała się do ftarezey, Deputowani BrazyliyA cy opuścili Liz bo- niewiedząc że U icst iey siostrą, a o&turalny nę i wydali w A n g l i i odezwę usprawie- pociąg skłaniał ich serca K:Q sobie, dliwiaiącą swóy postępek. KonslytucyonisLa Paryski uskarża się w Podług prywatnych listów z W i e d n i e , artykule teatralnym na zbyt ostrą cenzurę.

Turcy ciągle przewodzą w Mołdawii i Przytacza oraz następuiącą anekdotę: Nienaygorzey obchodzą się z mieszkańcami. dawno temu oświadczył ktoś Cenzorowi, że Słychać, ii Xiążę We 11 i n g t o n podo- gdyby dawnieyszemi czasy cenzura była tak bnież choruie, jak zmarły niedawno Mar- ostra, isk dziś, Francya niemiałaby M ograbią Londonderry. liera. "o y! oy! byłoby tti to wielkie Nowy traktat handlowy zawarty został nieszczęście!" odpowiedział Cenzor. Dodamiędzy F r a n c y ą i Zjtdnoczonemi Staną- ie itsszcze tenie dziennik, ii w zupełnie niemi Ameryki pólnocney. winne m wodewil łu, przybywający do oberiy - Pisma publiczne mówią o zaprowadzeniu podróżny, te miał do oberżysty powiedzieć biskupstw ewanielickich w Ba war y i. słowa: "Do pieczeni ma być sałata z zwjDowódzca przybyłey przed B a r c e Ilon ę czayney łub rzymsfciey J oczygi, albo tci fregaty francuzkiey kazał się zapytać, iaki z brody kapucyńskiey i" Cenzor prztmszał tam rząd panuie? Dziennik uniwersalny od- w rękopiśmie brodę kapucyńską i napieał na powiedział z wyniosłością Hiszpańską: "Bząd, brzegu: "N a mieysce brody kapucyńskiey (konstytucyiny), który do końca świata w Iii- położyć inny gatunek sałaty!!!" azpanii panować będzie." WCaerleon,whrabstwieMonmouth, W iednem z miasteczek Angielskich, gdy przedał dnia 4. Paździc-rr ika r. b. mąż nieW zeszłym miesiącu Pastor po-kazaniu miał spełna lat 20 msiący, żonę, która także 20 odczytać nowe prawo o małżeństwach, wszy- lat ieszcze nieskończyła, a z którą się był 8cy natychmiast wyszli z kościoła, a Pastor ożenił przed 4ina tygodniami. Przedał ią tylko przed zakrystyanem odczytał wszystkie na iarmarku za 3 p e II c e i przyznał prawo artykuły. kupcowi, ii mu t?»olno potrzymać ią trzy dni Whrabstwie Angiełskiem Sufol K insiętny na probies a gdyby mu się niepodobała, ode;właścicitl ożenił eię z ubogą dziewczyną; słać mężowi na powrót i pieniądze nazad umaIjł: wkrótce bezdzietny i swey żonie zapi - edfcbrać. eał «11>' taaiątek} we a lata wdowa taki« za

Doiiaith