GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1824.04.07 Nr28

Wielkiegoięstwap OZNAttSKIEG

Nakładem Drukarni Nadworney W. D e ke r a i spółki, - Redaktor: AssessorRaabski.

Nro. 28.

W Srodę dnia 7. Kwietnia 1824.

WIADOMOŚCI ZAGRANICZNE.

N I E l{ C T.

Z Kassel d. 27. Wiar c a.

Jego Królewiczoska Mość Elektor raczył Król. Pruskiemu Ministrowi stanu i sprawiedliwości, Kir c h e i s e n, dać wielki krzyż swego orderu domowego Złotego Lwa, a Król. Pruskiemu rzeczywistemu taynemuNadradzcy Regencyjnemu i Dyrektorowi w Ministerstwie spraw .wewnętrznych i policyi, Karnptz, -" łrzyi.J ćounnandorski iszey klassy tegoż orderu.

NIDERLANDY.

Z Bruxelli dnia zje Marca.

W B r li g g e umarł 24letni młodzieniec ria ospę. Dowiedziawszy się o tern zwierzchność, kazała natychmiast przylepić na domu kartkę z napisem: "Dom zarażony." - Cod-zi się zapytać, czyli tacy l udzie, którzy się nie wstydzą z głupstwa, lenistwa i przesądu zaniedbać swych dzieci, będą mieć tyle ambicyij aby tę kartkę uczuć za karę?

W r o c H T. »" Dnia i<f. Marca.

N owy poseł Szwedzki przy Porcie Ottomańskiey, Hrabia L 6 wen hj e l m, udaiąc się wialnie na mieysce swego przeznaczenia w przejeździe prztz W ł o c h y zatrzyma się w Bono ni i, aby imieniem Królewicza O s kar a 0dtbiać w posiadanie maiętność, którąś, p. XJążę Eugeniusz zapisał swey córce, Krókwney następczyni tronu Szwedzkiego. Liczba miutyszych statków woiennych AIgiergkich, krążących po rncrzu środziemnem, nie ies-t inałę, a dlahandlusą one tern niebezpie. czoieysze, gdyż każdy okręt swoie robi i broi bez związku z drugiemi, dla czego niepodobna mieć iakie wiadomości o działaniach tych nieprzyiaciół. Od samego Algieru "'okręty te odcięte, gdyż większa część zebranych na kresie Maltańskiey okrętów Angielskich stanąwszy przed owym portem ściśle go opasała. Dotąd aioli nie uderzono nań, czekaiąc zapewne Ka wzmocnienie z portów Angielskich, zwłaszcza na okręty bateryjne i race kongrewskie. Admirał Angielski ma rozkaz, żeby czonych do Anglii posyłał na Marsylia do Posi.! Angielskiego w P a ryż u, który ie prztbyhć będzie bez zwłoki do L o n d y n u aitby izAd nie zostawał bez wiadomości' , choćby wyprawione do Anglii statki pocztowe w przejeździe przeciwnych doznawać miały wiatrów.

F R A N C T A.

Z Paryża dnia 26. Marca.

Po raz dziesiąty na dniu 23. m. b. zgromadził Król około siebie Izby z zwykłym obrzędem. O godzinie I2ićy weszli do sali Parowie, nieco pciniey Deputowani; ci naprzeciwko tamtych zaięli po lewey stronie tronu swe ławy. Podcza'. kiedy Deputacye wyszły naprzeciw Króla, pokazały się na przeznaczonych dla siebie trybunach JJ, Królewicz. MM. Madame, Xieina Berry i Xtężn3 Orleańska, w iowarzystwie Dam swoich. Odgłosy radości zwiastowały przybycie Króla, który na długo powtarzane oznaki uwielbienia życzliwie ukłonami odpowiadał. Po prattey i lewey ręce tronu zasiedli swe krzesła Monsieur i Xiąic Angouleine? nieco daley Xią2ę Orleański. U Stóp tronu ru krześle siedział W. Podkomorzy, Xiążę T a 11 e y r a n d . Minisirowie, Marsaałkowie i W W. Dygnitarze siedzieli nieco daley na dole na lawach. Po przemówieniu Króla do Parów: "Mości Panowie Parowie z a b i e r z c i e m i e ye c a ," a Kanclerza d e Deputowanych: "M c i P a n o w i e D e putowani! Król pozwala WPanora zabrać mi«ysca," pozdrowił Monarcha zgromadzenie zdjęciem kapelusza z głowy, i nakrywszy ią znowu, miał następującą mowę:

"Mości PANOWIE! Poczytuię się za szczęśliwego, iż mogę sobie i W Panom winszować dobrodzieystw, które Boska Opatrzność od ostatniego Izb posiedzenia zlała na me ludy, moie woysko i moią rodzinę." "N ayszlachetnieyeze i naysprawiedliwszeprzedsięwzięcie naypomyślnieyszym czone zostało skutkiem."

uwień

" F r a n c ya, spokoyna wewnątrz, niczego się nie ma więcey obawiać ze strony połoienia półwyspu. H i s z p a n i a, Krójowi swemu powrócona, została zresztą E u r o p y pojednaną. " "Tryumf ten, nadający tak wielką rękoymię porządkowi towarzyskiemu, zawdzięczamy karności i waleczności woyska francuzkiego, któremu syn móy równie mądrze iak mcioie dowodził." ,,4Jzęśś iedna woyska tego powróciła iu£ do F r a n c y i; reszta pozostanie tylko tał; długo w H i s z p a n i i, dopóki zabezpieczenie wewnętrznego pokoiu w tym kraiu wymagać tego będzie." pWarn, Moi Panowie, Waszey miłości oyczyzny, winien Jestem ustalenie tak pocieszającego stanu. Dziesięcioletnie doświadczenie nauczyło Francuzów, iż prawdziwey wolności spodziewać się maią tylko od ustanowień, które im wraz z kartą konstytucyjną Badałem. To doświadczenie dało mi zakazem poznać niedogodność przepisanego urządzenia, które, aby dzieło moie ustalić, nieodzownie zmienionem być musi." "Spokoyność i stałość są, po długich wzruszeniach, pierwszą F r a n c y i potrzebą. Dotychczaeowy sposób odnawiania Izby nie osiąga tego celu; przełożony WPanorn będzie proiekt prawa, podług którego odnawianie to tylko co łat siedm będzie miało miejsce. M "Krótka woyna, pomyślny stan przyeóo-_ dów skarbowych, powodzenia kredytu, pozwalają mi, z wielką dla mnie radością, -donieść WPaocm, iż się obeydzie bez nowycu danin, bez nowych pożyczek na opędzenie wydatków cotylko upłynioncgo roku." "Przekazane na bieżący rok .etatowy przychody wystarczą na zakrycie wydatków w ciągu onegoż, a tak dawniejsze wydatki nie będą WPanom stawiać przeszkody do zabez będzie W Panom budżet przełożony." "ledność, panuiąca między moimi sprzymierzeńcami i mną, moie przyjacielskie stosunki ze wszystkie mi inne mi państwami, zaręczała długie używanie powszechnego A pokoiu. Interes i życzenia mocarstw zgadzaią się na iedno ku oddaleniu wszystkiego, coby pokóy ten naruszyć mogło." "Mam nadzielę, iż interessa wschodu, ró« wnie iak Hiszpańekiey i Portugalskićy Am eryki, załatwione zostaną Z naywiększą dla państw i ludów interessowanych korzyścią, i żo powszechne stosunki handlowe nayobszernieysze uzyskała granice." "Już płodom naszego rolnictwa i przemysłu otworzony iest liczny i regularny odbyt i dostateczna liczba okrętów zaymuie stacye, które są naywłaściwsze do ekutecznćy handlu tego obrony." "Przedsięwzięte są środki ku zapewnieniu zwrotu kapitału rent, przez rząd w niepomyślnieyszym czasie wydanych, lub zamienieniu ich w papiery, których prowizye zgodniey8ze eą z prowizyami innych papierów rządoh " wyc . "Obrót ten, który szczęśliwy mieć musi wpływ na rolnictwo i handel, gdy zostanie dokonanym, pozwoli nam, &niżyć daniny i zagoić ostatnie r3IIY rewolucyi." "Obeznałem W Panów z moiemi zamiarami i nadzieiami; w polepszeniu naszego wewnętrznego stanu szukać zawsze będę siły państwa i sławy moiego rządu." "Pomoc WPanów iest mi potrzebną i zdaię się na nię. Bóg wspierał iawnie usiłowania nasze. Od WPanów zawisło, przywiązać imiona wasze do szczęśliwcy a pamiętney dla Francy i epoki; zapewne się WPanowie . . " zaszczytu tego niewyrzeczeCIe . «Iowa Króla sprawiła widoczne wrażenie.

"Jakiż to przemożny wpływ ma głos potomka H e n ryk a I V na serce Francuzów!"woła Gwiazda- - Potem nowo mianowani Parowie i Deputowani wykonali przysięgę! po którey Kanclerz klęcząc na iednćm kolanie, prosił Króla o rozkazy i zapowiedział: iż stosownie do woli Króla zebrać się maią nazaiutrz Parowie i Deputowani i rozpocząć Swe prace. Okrzyki radości towarzyszyły oddalającym się Królowi i iego rodzinie: Niech żyie Król r Niech żyią Burbonowitl Niech żyie Xiąźę Burdegalski! Sądząc po mowie Królewskićy, zdaie się, iż Izby będą miały rozstrzygnąć szczfgolnięty trzy ważne punkta, to iest odnawianie Iżby Deputowanych co siedm hl, zniżenie renty i wynagrodzenie emigrantów, k<óre zdaie się być zamknięte w słowach: "i zagnić ostatnie rany rewolucyi." Są to - mówi it den z dzień, ników naszych - wielkie nowości, i pozoaią, że ich iest dosyć na iedno posredzei ie. Będąc raz w ruchu, ciężko się zatrzymać, i tak nowości, "któremi nas straszą," mogą bardzo łatwo na przyszłych posiedzeniach nastąpić. Dziennik sporów wywyższa to niezmiern i e, > Ż na zagaieniu przeszłego posiedzenia dwóch lub trzech Posłów brakowało, a ra teraźnieyszem całe ciało dyplomatyczne było obecnera, i że zgoła żadne królewskie posiedzenie nie było tak zupełne, iak ostatnie. Kroi miał na sobie ubiór Marszałka, a Xiążęta Parów. Gdy Król zaraz na początku posiedzenia wspomniał o odniesioi eH w H is z p a n i i zwycięztwie i o mężi em i mądrem dowodzeniu Xiążęcia A n g o u l e m e, prze rwat mu na kilka minut odzywający się ?e wszech stron odgłos: "Niech żyie Król! Niech żyie Xiążę Angouleme! Niech ż)iąBur. bonowie!" Xiążę Angouleme odpowiedział pokłonem i skromną postawą. Izba Parów dnia 94. Na deisieyezśm posiedzeniu urządzone zostały bióra; przestaietriy na wymienieniu ich Prezeeów. Pierwszego bióra Prezesem: Marszalek MoIitor; 2go: X>ążę Havre; 3go: Xiążę - 3- « -

Matthieu Montmorency; · zalekVio.neni,; Sgo: x £ ,

4eo- MarA. r'e '" J

OTM

, ,

J£

P J\ J\ li V

1 1 J\

J\w i *

* *d a s i e z P P . r i r a b i P o n t e c o li b n , , M ar - C o I I r f A V. S a r r e < d e grabi R i v i e re, Xie.cia D o u d o . u v i 11 o r . B I P 8 o I C r , g " o n d I Au - * * * * * . ».. H A O fi j . . ,. H H raM T; 8 ;r B;; [;. Ja pr _ id - . . -.

b i L e c o u t e u l x . T K r» e H O C q li a i ! Izba Deputowanych. Posiedzenie J L A O 1\ O 7 , r ." , 5, Po dn« , 4. Pan C h i l h a u d d e l a Ri - II o )j( 1 e p oK? £ " *? r" A P " fe a ud. e , ak o naystarszy zabrał krzesło iimtJrŁ I '" " P e r r l er' B e nPreze.a. NatychLaet U z ł o hurmet r A " SI" , A *«« F « » n o . . .« De p u towanyc h d o 8 a J i; w kilku Ą W A S K h T '" "A m M t t c h za.eto były ławy samego końca p " . wey stronie P P C a Ot ' , , A II a p r 3 " t Tł .. ł . o ,J 3 c, € O * " e t wey s rony. oczono ele, plfr «sza a w e rl · r" , · - W H P P - P i e t , S, r i e V s f M a r l h a c L", t Z! U r " A M A q ™ Gr.noux, 2g 4 i 3ci4 PP. A4i *r. d di'" · 1 "A wew»?i»nycb »SleC a II III o II C , «i f c c p g n . l fe o 2 * ? *" " " ]II * P r z e c z A " o H« » f r 4 * saraz sie «W l V W A. * 'A. T a d t A I A r b A A A"" A Z A R a v e z , G r i g n o n d I A u z o n er, d e " J . " r I v S o K* ,8 A Y * li " O d o " Martignac. Małe grono z 8 Depu.owa- «d.nio. " A hl o r , ,4P"o ,Polll,ChI nycb taicło mieysca w lewym środku mie bl >? Apoznawczych. ZdadzinimiPan olvaux. C,ŚĆ S e , A A " A I S O blo» uniósł tylko w krótkich - brał a mieyscana samym k o L A W A S A I ffl I * I. ";« > . i , k o " P o» l <"« * P« K a. d . . PP C b . Id T * d . 1 d ł L 1 ",er_n",*oMeBI ZIf s o > ** n 1 c "InnymI . , . , e' . J , .. 1 O, n z a r d i r e R d e H I O i s b e J t r aJ1 d, d e R Q r i L T k I lo T t * ,}< * » * \V *i ** < *oY P_b t ó J e r , d e. <:' o u n 1 l. 1 e H f & I,,,, i , 11 e t x .0 . · « M. Z a r .. - «ro Klem z anIe m enrawv '"'' «Hugo potem wszedł P a o B e nj. C o n s t a n t T h i a r a i G i r a rd n p " a n 7 * * ? ? ? iah koniertiuyioey, zdawał we bsćzmie ! " ,), : " ł ar l «o y e r Go 1szany,uidz ą c J I 6 t , ., ew ror ą lUZ

JA"r. r a Y TM A 8 . e d ro 'II ,

« « y .« wlewYra'

B t t D e v . u x p ro al ł - g o, e 2 t b' przy nIm » r b«.dh Pan ConAańt podz O rr *A - 4(ey ławie na sa,»ym\t A 7e e suony, Cenerał Tb iars wsz€dł ieazczl « · yźe, . uS,adł r,o n» y NJ z« ey ławie , t » e y bióra s.rony. "Trzebaich «eprz/ć W aore" wo bno na nich przypomi, 3i c ,L owe Hro r; Ctwogóry wczasu. r. wo Lcvii "h m «*«dł i P.nCon.«.",,,oP.o,Th , JI" .

Bór A . Prezes mianował P otóm , r e L n a v . Ad»ych CLła1kóN e . . L « u i S 3 .

ło utworzenie bior przez los A U.o umi przez los.

Urządzenie biór Izby Deputowanych: Presem Jgo: Hrabia Parel d'Espeyrut;

*T A K

, P 7 g 2

Spr3H,y

Sgob I Ó r ad o n TM

" c>.r s, « «« P3Pa6rON2S

U e " l l » Zo6t31i A A A T 3 I 2 " A I '"'' $PMY

Po"

8 o «

" t h t I TM' .

» OWl« O c eweg " T '" 16C2 W'lI_,a A ** y * -* 1h * I . . . ']I" i SMilJS AAAł '''P 'AA . A ł łCeoerała G l - JI ?o*>* ,,*do d,wP . P , l. r -YIU. an A . r " d , n ch,,» 1»« _ _ «niśdź na mównica I<r r _ n,eS o A "u S , ą p w P 3 fi! J" Z C " ś ?]II? 51? Pr2y8 B1." Ustąpił P.o pirar.

d i o, żądał natycHmiast wyKonać pr ysi AgA> którA od niego Prezee odebrał. Zabrał potem zaraz głoti i mówił przeciw odroczeniu wa strona przeciw temu protestowała, wszedł sam Generał Fo y na mównicę i oświadczył, li r. igai i 1823 nie płacił podatku osobists-ąo, i ze winien wdzięczność Ministerstwu przychodów, ii mu iednak dla innych iego poduków udzieliło świadectwa, które go czyni zdolnym wyboru. Pan V i II e i e dał aaTar « swćy slrony wyiaśnienie; powiedział on: li Generał F o y iako woyskowy nie płacił podatku osobistego i od ruchomości, lecz że się położenie iego późniey zmieniło, i że zapomniano ści-ągać od niego ten podatek« Izba niech tedy rozstrzygnie, czy iest zdolnym wyboru, nie zgłosiwszy się roku I g a ? i 1823. do opłacania podatku osobistego. Generał F o y twierdził przeciwnie, ii wciąż ietszcze iest Generałem do d)spozycyi, ie iego posada w tym względzie nie odmieniła się od r. 1520. Po nieiakich zwadach oświadczyła się Izba znaczną głosów większością za zawieszaniem przypuszczenia Generała F o y , dopóki grae bióro nie ziła sprawy. - Względem wyborów Departamentu C o l e d' O r chciał Pan G i r a r d i n złożyć proteetacyą podpisaną przez witlu tamecznych obiorców. Gdy się temu przeciwiano , rzekł Pan G irardin: Izba hokiuie ze wszysUiem arbitralności Ministrów; wiadomoć prawda, ii wybory w żadnem rnieyscu nie były wolne. (Śmiech.) Pan Berbois powiedział, iż był Prezesem w tamecznern zgromadzeniu wyborowem, że wszystko odbiło się w porzaVku, że o tern dobrze wiedzą Panowie ze strony oppozycyiney i ie Izfey niczego wię<ćy nie nauczą, iakiylbo: "ie ten zwykł b',ć niekonient, Ho porażonym zostaie." - Pan Girardin: Wiem', iż mówię do zwycięzców, lecz stronie porażoney pozostaje przynaymniey prawo czynienia protestacyi i t. d. Po rozmaitych sporach w tey mattryi posiedzenie zostało odmezom m. Pan Hyde de Neuville, Poseł przy

dworze Portugalskim, powraca do F r mc y i, aby posiedzeniom Izb byćprzy toirsiym. Eoku jgao. Xiężna B e r r y założyła w Roś n y klasztor gościnny dla podróżnych i chorych, biorąc na iego patrona Ś. Karola Baromeusza. Dni» iB. b. m. dwóch xx. Biskupów uroczyście poświęciło kaplicę i posąg wyobrażający świętego, stoiący na białym, sarkofagu, w którym dnia 30. złożonc-m będzie «erce Xiążęcia. Posąg ma 7 stóp wysokości, i iest pięknem dziełem P. Ru (chief. N a p o d s ta wi e wytyty nas t ę P uiąc y n a p i s: "T u spoczywa serce Xiaiccia B er r y, G. F, Actois, godnego syna Ś. Ludwi&a i Henryka W. Był zaszczytem i ozdobą dostoynego plemienia swego, oycem ubogich, opiekunem nieszczęśliwych. Zginął zawc-ztśnie od puginału fakeyonistów. Śmierć iego była bohaterską, " Kilka teatrów romans Xiqiney B e rry , pod napisem Qurika, każe teraz przelewać w formę dramatyczną. Poziome szczątki Xiążęcia E n g h i e n , spoczywaiące dotąd w tymczaeowóy iapjicyj złożone dziś zostaną w grobie w zamku V i nc e n n e B. Wybory wypadły tak, iak się pogóruiącym teraz dobrym sposobie myślenie z pewną otuchą spodziewać należało. Izba składa się z 434. członków, pomiędzy którymi iest nowo wybranych strony prawey 413. a Jtwey t>lko 17. W przeszłey Izbie,- mimo przewagi strony prawey, która się z 423. członków składała, było ieszcze 1 10. strony oppozycyiney. Oppozycya utraciła więc 93 członków, strona prawa uzyskała ich g. Zachodząca w tych liczbach różnica stąd pochodzi, ie kilka osób czasem dwa i trzy razy obrano. Z 555. Kollegiów obwodowych nierównie większa czesc, t. i. 197. obrała Prezesów swoich, t. i. kandydatów przez rząd podanych; a których tu nie obrano, tych obrano wKollegiach departamenlo mal wszyscy Prezesowie brani byli z członków przeszłey Izby, że zatem rząd niemógł otwarciey wyiawić życzenia swego, żeby ich nadal utrzymać w Izbie. - Tak to więc wypadł krok rządu tyle obmawiany, na który nawet przyiaciele Ministrów nie bez obawy patrzyli. Pamiętnym tym przykładem mocy i rostropności dowiodła F r a n c y a przywiązania swego do Króla i do nadanych z iego opatrzney mądrości instytucyi. Prawie wszyscy Prezesowie w mowach swoich kreśląc rysy Kandydatów obierać każą celujących równem poświęceniem się dla Króla, iak dla karty, przyiaciół Burbonów i wolności powszechney. Taka mowa nie mogła być bez skutku. W stolicy n. p. zdawało się, że oppozycya spodziewać się mogła pomyślnego wypadku wyborów w Kollegium departamentowem; lecz iedno imię pozb-wiwszy ią wszystkich głosów doszczętną zadało iey blęskę, tak że 400 obiorców odstąpiło stronnictwa tego 2 przyczyny niebezpiecznego sprzymierzeńca, z którym nieroetropność i rozpacz wystąpiły w pole. - Tak więc zaczyna witk trwałey i spokoyney szczęśliwości piękney naszey oyczyzny. Nadzieia ta, prócz wielu innych zasad, zasadza się na naybiiższey przyszłości, zaczynaiącey eię od tegorocznego posiedzenia. Otwiera nam się widok ciągłego pasma życzeń itdnostaynych, zgodnych zdań, trwałego istnienia prawnego, słowem wszystkich warunków nieodzownie potrzebnych dla istoty mądrych naszych ustanowień, ale z rocznie odmieniaiącym się składem Izby obieralney niepołączonych. Odtąd wszelkie poprawy będą łatwe, ale oraz niedadzą ci światli, bogoboyni, wierni deputowani wykonać żadoych niebezpiecznych odmian, których widokiem nas straszono. Niema dla czego się lękać nadużycia odniepionego zwycięstwa, a im słabszą pokazała trę na wyborach strona oppozycyina, tern

--

więcey znaydzie u swych przeciwników sprawiedliwości i umiarkowania. Od dwóch lat utwierdziła się pod nami posada konstytucyi, wzniósł się nadspodziewanie kredyt publiczny, i dokonał ustalenie Monarchyi konstytucyiney, ozdobioney trofeami hiszpańskiemi, umilkli fakcyoniści, i pamięć nieszczęsnych naszych niesnasek ginie w uczuciu powszechnego dobrego mienia przemysł, zachęca eię, handel kwitnie, piękne sztuki i nauki z szczodrobliwości Monarchy zyskuią blask, który skutkiem sprawiediiwey wdzięczności odbiia się o tron, z którego wyszedł. Niemogło nastąpić zagaienie izb pod świetnieyszemi wróżbami. Posiedzenia Izby Angielskiey co dzień więcey zyskuią ważności, iwięcey ludzkośćobchodzą. Rozprawiają Ministrowie nadpytaniam tyczącemi się wysokiey policyi i cywilizacyi z przeważnemi talentami i wzniosłemi widokami, iakieśmy dotąd tylko w ławkach oppoasycyi natrfisćzwykli. Od śmierciMargr. Lon donderry gabinet Londyński olbrzymim krokiem postąpił. Pan Wilberforce i zacni iego przyiaciele po 2 5letniey dopiero walce wyiednaćzdołali czarnym niektóre korzyści; teraz zaś wszystko od Ministrów się zaczyna. Na 0statniem posiedzeniu Izby wyższey Lord B a t h u r s t doniósł propozycye, które zrobiono osadnikom ku fizyczney, moralney i religiyney poprawie niewolników w I n - dyach zachodnich, których przyięcia spodziewać się naltży nawet po tych osadach, które, że maią władzę prawodawczą mieyscową naymniey są skłonnemi do łagodzenia dotychczasowego systemu surowości. W Izbie niższey Pan C a n n i n g ieszcze prostszemi krokami zmierzał do celu, wnosząc owo prawo, którego się od dawna wszyscy przyiaciele ludzkości domagali, iako iedynego, które haniebnemu handlowi Dicwoluilomi na zawsze koniec położyć może, ogłaszaiąc go rozboiem morskim. Takie rozprawy nietjt zrobią wrażenie; sława i dobroczynne wpływy rozchodzić się będą po całym ucywilizowanym świecie. Podług naynowszych doniesień z Mad r y t u, Minister spraw zagranicznjch, Hrabia Ofalia, miał kilka rozmów z Posłem Angielskim S ir W. A I C o u r t , które się ociągały do stosunków H i s z p a n i i względnie iey niegdyś osad w Ameryce. Jak słychać propozycye angielskie o uznanie niepodległości pomienionych osad nieznalazły przystępu u dworu hiszpańskiego, owszem dziwiono się tam, iak gabinet angielski wciąż obstawać może za wyrzeczeniem niepodległości, kiedy właśnie spodziewano się, zaspokoić Anglią przez uznanie bezpośredniego wolnego handlu dla wszystkich narodów z 0sadaini hiszpańskiemu Po ostatniey rozmowie Hrabi Ofalia z kawalerem A'Court, odbyła się wielka rada etaou, w następstwie którey podane noty Posłom mocarstw stałego .lądu. Wkrótce się zapewne dowiemy osnowy wżaiemnych oświadczeń. Z nad granicy Hiszpańskiey d. iS. Marca.

Obecność woyska francuzkiego utrzymuie w W i t t o r y i naylepszy porządek; nie tak iest -pisze Dziennik Paryski - w sąsiedztwie, gdzie stoi woysko hiszpańskie. W L o g r o n o był wielki zgiełk w zap}lsty, pospólstwo latało po ulicach krzycząc: "Smierć Czarnym!" Syn Generała O' D on n e 11, kommendant tego miasta, kazał swym pikinierom wsiąść na koń <lla przywrócenia porządku, Lecz pospólstwo wołało na żołnierzy, że oni sami są czarni, i przymuszono ich powrócić do koszar, z których nie ważyli się wychylić, dopóki niektórzyOficerowie nieznieśli się z Municypalnością. Póki będzie wolno mieszczanom i chłopom broń nosić, często się podobne zayścia wznawiać będą, W niektórych mieyscach dokazano tego; generalny Deputowany te y prowincyi rozbroił wieś E s p ej o, a ze wsi UlI i v a r i - A r a n a i i . mieszkańców, należących do ochotników Królewskich, prosili o rozbroieuie uważaiąc ie za dobrodzieystwo; więceywsi poszło za tym przykładem. Przeciwnie w O c h a n d i a n o, nie daleko W i t t o r y i wit r kie było zaburzenie. Chłopi gwałtem chcieli wymusić na mniemanych Konstytucyonistach wynagrodzenie za wszelkie dostawy, które tam wybrał był konstytucyjny półk Cesarza Al exandra.

HlsipA.NIA.

Z Madrytu d. i6. Marca.

Cieszą się mocno z sprawiedliwości, którą Król wymierzył Margrabi Almę nar a, któreg o, przyj uznaniu iego zaszczytnego sprawowania się, przywrócił do tytułów i godności. Pretensye do rządu, które dnia 9. na 15 A p. C, stały, po ogłoszeniu względem otwarcia wielkiey księgi, podniosły się do 17 p. C W Barcelonie bardzo źle uważano, iż Regiderowie (członkowie municypalności) w Si tg es nie znaydowali się na TeDeum, któ re w święto oswobodzenia Króla śpiewane było. Ma być przeciwko nim indagacya rozpoczęta. Generał Kapitan A rr ag o ni i-pozwolił dowódzcy Królewskich ochotników wAlkanizas, przyimować i mnichów pod karabin, ieżeli się nie boią ani kanonów kościoła rzymskiego, ani kanonady nieprzyjaciół Królestwa. W J L e r y d z i e tak piorunuiące Kaznodzieja powiedział kazanie, iż pospólstwo wyszedłszy z koścoła natychmiast ruszyło przeciw tak nazwanym czarnym (Negros.) Wszystkie zakłady ieńców konstytucyjnych rozkazał Król zwinąć; należący do nich ludzie maią powrócić do swych domów, wyiąwszy Madryt i Królewskie rezydencje; maią sobie wyznaczony żołd pochodowy, racye i inae potrzeby transportowe; prócz tego pobierać maią połowiczny żołd lub pensyą stosowną do teraźnieyszego ich politycznego położenia. Zwłoki zamordowanego Xiedza V i n u e s a będą wykopane i w Królewskim kościele zamkowym z wielką pompą pogrzebową pochowane, W celu przyśpieszenia organizacyi nowey armii hiszpańskiey posłano do różnych miast Pułkowników, aby tam tworzyli zakłady.

Margrabia Carapo Sagrado przeiechał przez Walencyą do Barcelony. Spodziewają się, iż wyrok amnestyi w dniu nym zostanie*

ANGLIA.

Z Londynu d. 20. Marca.

Ministrowie, w wyższey Izbie Hrabia Bathurst, w nlzszey Izbie Pan Cann i n g, donieśli, lZ Król J mć na ich przedstawienie maiące za cel postawić kiedyś czarnych niewolników w naszych osadach w równi z innymi mieszkańcami, zatwierdził naStępuiące rozporządzenia; ij Odtąd żaden niewolnik nie może być w dni nitdzieine do pracy od Pana swego przymuszanym. 2) Niewolnicy nauczani być maią w religii chrześeiańskiey i tym końcem ma być w osadach znacznie pomnożoną liczba kościołów i szkółek. 3) Kańczuga nie wołoo odtąd używać do naganiania niewolników do śpiesznieyszey pracy; niewolnice nie maią wcale być w przyszłości tym sposobem karane, a niewolnicy tylko za wyrokiem zwierzchności. 4) P anowie nie mogą odtąd a samego widzimi się od', mawiać swAna niewolnikom pozwolenia Ka wstępowanie w związki rsiałźt riskie. 5J Przy przedaiy nie mogą być roalączani małżonkowie i dzieci ich niżey 8aiiu łat będące. 6) N iewolnik ma być w posiadaniu tego, co 0dzitdzicza lub czego się dorobi, iako w awey prawney własności bronionym i urządzone być małą banki, dla zabezpieczenia niewolnikowi kapitału na procem. 7) Wykupowanie niewolników ma b) ć wszelkitmi sposoby ułatwiane. 8) Niewolnik ma być w sprawach cywilnych i kriininalnych pod pewnenii ograniczeniami do przysięgi świadków przypuszczanym. Na wszystkich wyspach ustanowieni być maią oddzielni urzędnicy do czuwania nad dopełnieniem powyższych rozporządzeń.

PAŃSTWO OTTOMAIJSKIK.

Znadgranicy Tureckiej d. ijJ. Marca.

z P e t e r s b u r g a dochodzą wiadomości, ii N. Cesarz bardzo był kontent z przyięcia Pana Minciaki w Car ogro dzie.

w C a r o g r o d ż i e krzątaj się coraz mtjcoiey koło uzbroieri na morzu i lądzie. Sara Sułtan był kilka razy w arsenale, zacbęeaiąe swa, obecnością do tern większćy gorliwości. - Porta przy wiadomym niedostatku pienię, dzy chwyciła się teraz takiego iroŁu, który się dosyć podoba Frankom i Grekom. Przed kilku dniami bowiem uwięziono będących przy cle żydów i kazano im się sprawić z 40łetniego ich urzędowania. Otóż nowy fundusz na wydatki woienne. - O Baszy Egipskim naydziwacznieysze biegaią wieści, odkąd Porta pewną odebrała wiadomość, iż ten« że zgromadził w obozie 25,000 ludzi woyska na sposób europeyskj wyćwiczonego, pod pozortm ruszenia przeciw Arabom, i sarn się do tegoż obozu udał. Podług wiadomości z Carogrodu dnia 29. Lutego zachorował takie ciężko W. Wfi.

zyr G hajjb- Basz a, który nie dawno pi»stuie »wóy urząd, etan Sa id a- Life n d ego ciągle jednakowy j - nie uudni on się ie* szcze sprawami państwa, tymczasem przyi«fet listy wierzytelne P ana M i n c i a ki. Scio dnia 5. Lutego. W tych dniach Hollenderski i Francuzki Wice - Konsul wyiechali konno dla rozrywki. Roziusaony bisurroan przyłożył pierwszemu pistolet do piersi i chciał dać ognia. Francuzki Wice-Konsul, Pan D a v i d, syn, wstrzymał napastnika; janczar konsulatu francuzkiego przybiegł na to i schwytał Jurka. Ten wydarł mu się, dobył drugi pistolet i wymierzył do Pana D av i d, który wydarłszy swemu ianczarowi pistolet przyłożył go turkowi do piersi, przezco tenże stracił przytomność i od nadbiegłych AILjańczyków po zacietey walce do aresztu zaprowad20nymzostał. Basza dałsatysfakcyą. Kazał bić turka, a potem okutego w kaydany wsadzić na otwarty okręt, gdzie go każdy widzieć może, dopóki okręt przy powiewnym wiatrze na stały ląd nie odbiie.

(Dodatek. ')