GAZETAiel kiego

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1824.05.12 Nr38

Xiestwa

N S K I

G O.

Nakładem DrukarniNadworney W. Dekera i spółki. - Redaktor: AssessorRaabski.

Nro, 3g, W Srodę dnia 12. Maja 1824.

WIADOMOŚCI KRAIOWE.

Z Berlina dnia j. Kaja.

C. Rossyisfci atrztlec polowy G o w e 1 o w.

% \i przybył tu gońcem z War s z a w y, a Król.

Angielski Kapitan M a l e t, odiechał gońcem do Petersburga.

WIADOMOŚCI ZAGRANICZNE.

NIEMCY.

Z nad Menu dnia 2. Maja.

Z P r a g i donoszą i z pewnością, twierdzą, ii N N . Cesarstwo Austryaccy widzieć się tamże będą, z N. Królem Bawarskim w miesiącu Maju.

N I D E R Z A N I> T.

Z Bruxelli dnia 30. Kwietnia.

Dnia 6. Maja nastąpi w H a d z e zagalenle posiedzeń Stanów ogólnych. F R A N C Y A.

Z Paryża dnia 23. Kwietnia.

Na onegdayszem posiedzeniu Izby Deputowanych, któremu wszyscy Ministrowie, prócz Ministra woytiy przytomni byli, miał naprzód Pan Bordeau głos, i mówił p r z e c i w proiektowi prawa względem zniżenia prowizyi od rent. Ganił on nasamprzód cały układ tego proiektu, różniący się zupełnie od zwyczayney praw formy, nadając Ministrowi prawo, którego dowolnie użyć może lub nie, tak iż się pytać należy, w którym z obu przypadków prawo ma być za na« ruszone uważanem lub nie. Co się tycze samego działania, poczytywał ie mówca za rych trafność ani itet dostatecznie dowiedzioną, ani być może; starał się okazać, ii oczekiwane poduitsienie się trzyproceniowych rent z 75 na 100 p C , nie iest bynaytnnićy dowodem, ie i teraźnieysze pięć(>rocentowe w tym samym póydą w górę stosunku, bowiem kapitalista poiyczaiący swe pieniądze tiad kurs P a r i, bywa zawsze przezornieyszym, niż ten, co ni%iy tego kursu spekuluie, a to dla tego iż tamten obawiać się zawsze musi Spłacenia, kióreby go zoaczney nabawiło straty, ten natomiast przy wypłacie zyskiwać tylko może; i iuź z (ey proatey przyczyny pięćproceolowe kurea nigdy by nie wiele wyżey iak Par i poszły. "Kodex cywilny - mówił daley Pan Bourdea;> - przepieuie wprawdzie, M wszelkie renty są wypłacaloe, a zatem mógłby i rząd tę zasadę pospolitego prawa do siebie stosować; lecz nie postępowałby szlachetnie, kiedy wydaiąc pięćprocentowe renty nigdy nie myślał o wypłacie kiedykolwiek ich kapitału, a nabywca nie mógł takie sądzić, iiby przymuszana wypłata kiedykolwiek nastąpić miała. Druga niedogodność iist ta, że iest myślą wyłączyć 57 millionów od zamierzonego działania finansowego, kiedy wszyscy wierzyciele skarbowi bez różnicy podlegaią prawu pospolitem u, 3 robić wyiątek na korzyść niektórych 2 pomiędzy nich, ieet to, nadawać im oieiako przywiley, gwałcić interes innych i rozniecać w nich niechęć." Mówca zwracał nakoniec uwagę na kwitnący etan finansów, który, zdaniem iego, zostałby przez obecny proiekt na niebezpieczeństwo narażonym. - Hrabia L o u v i g n y znaydował proiekt prawa tak bardzo interessowirolnictwa, handlu i przemysłu odpowiednim, i zupełnie uwłaśnionym do położenia tamy wzmagającemu się na prowincyach lichwiarstwu, ii mniemał, ie er całey F r a n c y i, wyiąwszy stolicę, ledwie iednego znaj dzie przeciwnika. Na korzyść tych wierzycielów skarbowych, którzy iui w roku 1797 na rentach swych stracili, proponował mówca odmianę w projekcie prawa, według któróy, skoro renty w pierwszych ieszcze znayduią się rękach, nadal iak dotąd 5 od sta prowizyi roaią im być wypłacane. - P an S a n lot - B a g u e n a u I t zbiiał twierdzenie, iakoby rzeczony proiekt korzystnym był dla rolnictwa i handlu; gdyi, iak mniem ał, albo właściciele rent przestaną na zniżeniu prowizyi, lub iądać będą spłacenia kapitału; lecz w pierwszym przypadku, który i Ministrowi finansów zdawał się mieć większe do prawdy podobieństwo, zostaną kapitały w rentach, a handel i rolnictwo żadney ztąd zgoła nie mogą odnieść korzyści, w 0sistnim zaś przypadku naywiękeza ich część włożona będzie w obce papiery. Mówca twierdził przy (ey okoliczności, ie całe działanie itst i tak niepodobiem, gdyby tylko trzecia część, a nawet wcale tylko czwarta część właścicielów rent żądała wypłaty kapitału, i prowadził rzecz daley: "Jedyną niezaprzeczoną korzyścią, która z zamierzonego wynika działania, iest to, ie skarb oezczędza przytem rocznie sg millionów; lecz ia znam inny środek, za pomocą którego można takąi euinmę oszczędzić, bez podwyższenia długu państwa, uszczuplenia maiątku właścicieli rent i wzniecenia powszechney niechęci, i dla tego niedzielę bynaymnióy zdania Mini« stra finansów, iżby, proc/, iego, żadnego innego nie można zrobić wyboru. Kassa umorzenia posiada iakie 33 millionów rint, któremi zupełnie zarządzić można. Prawo finansowe z roku ig 16 opiewa: "Zakupioi e przez tę kassę renty, doszedłszy oznaczyć się maiącego prawem stopnia, maią być unieważnione. *5 Proponuię więc: l) zalecićkasie umorzenia, ażeby odtąd żadnych rent nad kurs Pari nie zakupował a; a) ażeby zakupione iuż przez nię renty w całości lub w części zniszczyła." Bpze gO z takowego wypłynęły środka, propooował na przypadek odrzucenia go a przyjęcia natomiast proiektu prawa, rozmaite w tym 0etat.im odmiany. - Po nim mówił Fan P a v v na korzyść prawa i twierdził, wbrew zdaniu Pana Sanlot-Baguenaułt, iż właśoie nie może być pomyślnieyszey pory do wykonania zamierzonego układu, nad tę, odzie przez szczęśliwy wypadek tak woyny w H i s z p a n i i iak ostatnich wyborów, rewolucye zostały zwyciężone, oppozycya zni. ezczona silność tronu na zawsze zabezpieczona - Hrabia T h i a r d przychylał się w ogólności do zdań Hrabi la B o u r d o n - n a y e i odrzucił proiekt prawa, ponieważ go O znaydował n i e s p r a w i e d I i w y m przez wkładanie na właścicieli rent warunku, którego nigdy przewidzieć nie mogli; a) niem o r a I n y m przez dotykanie szczegoloiey mniey zamożnych wierzycieli, nie maiącyeh żadney inney sposobności lokowania «wych «zczupłych kapitalików; 3) n i e p o I i t Y c z n y m przez wzniecanie niechęci w iedney całey klasie Francuzów, którzy się z zupełoą ufnością zdali na rzetelność rządy. " N i e wydzieraniem maiątku właścicielom rent - rzekł w końcu mówca z a g o i o n e m i «ostaną ostatnie rany rewolucyi." Jeżeli to iest szczerą Ministrów wolą, niechby Sie zrzekli zwodniczego systematu polityki j zarządu. " S p o ł e c z e ń s t woź y i e z p r z y kł a d ów" powiedział niegdyś ieden z naszych kollegów (Pan D e I a lot) który, iak wielu ionych, skutkiem przebiegłości Ministrów odsądzonym został od tey mównicy. Daycież mu tedy przykład szanowania naszych swobód, słowa przez rząd zastawioneg o, naszego prawa zasadniczego. Bądźcież nareszcie względem nas sprawiedliwymi i rzetelnymi; tern tylko lekarstwem dadzą się zagoić rany rewolucyi. - Pan S y r i e y s d e M a y r i n h a c bronił proiektu prawa i opierał

43*się proponowanemu zmniey.zeniu funduszu umorzeń». (" Czas powiedz» I --. czas pociągnąć raz trochę włascicielow rent, którzy inaczey wolnymi są od wszelkich ciężarów, a nawet bezpieczni są od gradu i 0gnia.«) (Śmiech.) Pan L e c U . re ae B e a u I i e u znaydował, że ten ostatni środek naywłaściwszym iest do przeszkodzenia dalszemu rent podnoszeniu s.ę. An g I i a często go iuź używała i zdaie s. ę, że znowu o nim myśli; a przynaymmey nadmieniała niedawno iedna z gazet angielskich, ze skoro trzyprocentowe papiery przewyższą, kure P a r i, wątpić należy, by skarb został upoważnionym do kupowania ich w tey cenie, "J eżeli proiekt przeydzie - zakończył m owca - będzie on wówczas iedynym w finaneoAych kronikach wszystkich narodów.« Zakończył posiedzenie Pan Ri c a r d mową za proiektem, w którey korzyści, które zląd, zdaniem iego, dla prowineyów i podatku.ących wypływaią, w nowem świetle wystawił. Dyskussya w tey materyi łatwo pociągnąć się ieszcze może przez trzy posiedzenia, Zdanie sprawy przez Pana P a s t o r e t Izbie Parów dnia 28. za siedmioletnością, zostało z iey rozkazu wydrakowane. 57 tnillionów rent, które nie maią wchodzić do ogólnego zniżenia, ekładaią się z eumm następujących: 32,539.493 Franków kassy umorzenia; 3,068,4 »0 iowalidów marytarki; 1,338,64 i luby Parów; 6,783,408 legii honorowey; 100,000 kancellaryi pieczęci; 433-93' majoratów i t.d. Data 2<). Kwietni«.

Na onegdaysze.n posiedzeniu Izby Deputowanych rozwodził się Hrabia G i r a r d m nad proiektem zniżenia prowizyi od rent, w nasttjpuiącym sposobi.: "Generał F o y, który dla choroby nie może wyiść z domu, a na którego oziś koley mówić, odetąi-ił mi lą; bez, wiemy swoitmu pełnomocnictwu, należeć będzie niezawodnie do iutrzeyszych 0 być musiał do tey sali. Co się tycze będącego w mowie proiektu prawa, sądzę, iż Ministrowie przekładając go odstąpili od prawdsiwydi zasad rządu reprezentacyinege, a Wy, Mości Pa. owie, dzielić będziecie tu zdanie. Min.steryum nie tylko za nic roa publiczną opinią, lecz zdaie się nawet szukać iakieyś sławy w opieraniu się oneyże, albowiem proponowany środek powszechnie ieet ganionym. Mężowie nayodrnitnnieyszych edań politycznych, wszystkie dzienniki i pi· arze bez wyiątku, Oeputowani prawey ile«rey strony, odrzucaią go, cak ii pochlebiać · obie nie mogę, by m do przekonania WPanów w tym względzie naytm.iey potrafił się przyłożyć. Minister finansów słuchany był ts religiyi.ćm milczeniem; takie szczęście *:apewne mnie nie spotka (głośny śmiech); starać się iednak będę wystawić niektóre nowe dowody ptziciw proie U owi prawa. Minister policza między przyczyny wysokiego stanu papierów naszych rękoymie, iakie nam inety. iucye nasze poslręczaią. Cóż on to rozumie przez te instytucyep przecież nie kartę, którą właśnie teraz obalić chcą przez zaprowadzenie siedroioletnośii Izby? (Szemranie.) Nie, moi Panowie, nie naszey konstytucyi zawdzięczamy nasz kredyt, albowiem równie pomyślny stan finansowy postrzegamy zsrazem takie w Neapolu, Berlinie, Wiedniu i Pfttrsburgu, chociaż pań« w« fe konstytucyi ieszcze niemaią. Z czc-go z*ś kszcze wnoszę, iż go nie naszym winniśmy iastyturyom, icstto, że właśnie, im więcey te instytucye zostały nadwerężane, tein wyźey podnosił eię kredyt publiczny, dla czego uż twierdzono, iż renta należy do stronnietwa Ultra. (Śmiech.) Kapitaliści niedbatą, tyle o formy rządowe, co o kredyt finaneowy i w iednym czasie ofiaruią ewe pieniądze Otaheycie, Kolumbii 1 Austryr.

Jeieli dotąd sama Hiszpania zdaie sięstanowić wyjątek, to przyczyny tego ezuŁeZ należy w wstrząśnieniach u go kraiu któr* przedsięwzięciom finaneowym stoia na przeszkodzie. Niech tylko duchowieństwo odzy. *ka cały swóy wpływ, który przed rokiem , 8 a o T:hI o, a dzieci I z r a e l a chętnie ofu« r o W 3 Ć mu będą potrzebne pieniądze na kucie więzów iego ludu. (Szemranie.) Tak n natychmiast ieden dom handlowy ofiarował s; % g o t o wy m d o z ł o ż e n i a p i e n i ę d z y' g c j y s z \ a wy e ta wieni ei meszczęśliwey H i s z p a n i i na nowe klęski, od których się na kilka chwil uwolniła była. (Głośne szemranie.) H i . sz panią, N eapol i Francya są domu tego czynezownikami, dornu, który od lat kilku powstał iakoby nowy monspietatis dla mocarstw E u r o p y . (Powszechny śrnitch.) Działanie w mowie będące przyniesie mu zapewne 60 roilliooów zysku. Minister finane , j w żali się na podnoszenie się papierów!_ its t to zaiste pierwsze w E u r o p i e wydarżenie; mniemaliśmy zawsze dotąd, iż podnoszenie się papierów nikomu nieszkodzi. Twierdzi Minister, iż renta łatwoby się dó 110 - 1 1 5 pC. podniosła była, gdyby rząd nitłnł dił zmiarkować swych zamiarów. Zyczylibyśmy tylko, gdyby Ministrowie z wickszą w tey mierze otwartością byli postępowa!j. W pnlnocney Ameryce nie działaią Ok skrycie. Prawda, co iedt ey strofne iest szkodliwem, wychodzi na korzyść drugiey, ezczegóh.iey zaś takim osobom, które z Ministrami w ścisłym zostają związku i dla tego przed czasem wied *hły, gdzie oni w gorączce spekulantów przystawią pibwki «cale nowego rodzaiu. Minister chce wziąść na siebie całą odpowiedzialność z wykonania układu finansowego, który sam olbrzymim nuluie; lecz na tern nie dosyć; iakiź pożytek mieć będą zniszczeni doszczętu właściciele ren t, gdy Pan V i 11 e l e utraci swóy tytuł isło Prezes Rady Ministrów i ministrosiwo czynne, i zostanie moi e przeniesionym *.tra Stan» i pensyą przez podatkujących opłacaną? Aie nayzupełbieysza nawet niełaska nie nagrodziłaby właścicielom rent straty ponieeioi ey, i przyłożyłaby się tylko do poeta-wienia nazwisk« V i J l e l e obok nazwiska owego xiedza *) który się w podobnym przypadku osławił. (Powszechna nagana). Powody, mówi Miniettr, które nakłoniły rząd dojuztdsfawiooego środka, są, ażeby ztnnieyłzyć publiczne: podatki i do obecnych korzyści przydać nowe na poczet zaciągnąć się roiią<ey pożyczki. Jak gdyby każda pożyczka sama z sit-hie nie była iuż nieszczęściem" dla skarbu. VV istocie, nigdy jeszcze podobny« h słów nie objawiono z mównicy ludu. Moi Panowie, korzyści z pożyczek odnosi żydowin, a lud dźwiga ciężary. Wystawiaią nam A n g l i ą z a w z ó r ; lecz u r z yn i ł aż kie d y A n - glia baiikrut na f-f płaciłaź ,kiedy swym wierzycielom złemi papierami? mai w suóy konsiytucyi artykuł takiey cenowy: "Za każdy dług publiczny ręczy rząd; każde zobowiązanie się ieg<, swym wierzycielom, iest nietykalnem. " Alić niestety karta oddawna iuż nie iest w oczach teraźnieyszego Ministerium czern lnnem, iak tylko mamidłem. - W tym tonie mówił ieszcze długo Hrabia Girą rtlin, a mianowicie dccinał srodze P an u V i 11 e l e; potem oświadczył, że iest Bposob przyłożyć się do zagoienia ran rewolucyi, te iest nie mówić ani słowa więcóy o Wniesionym proiekcie. "I ta, moi Panowie, zakończył, byłem świadkiem i ofiirą ret»olucyi, wyzuty zostałem z części rooiego rnaią(ku, usychałem w więzieniu, i widziałem

*) X'ądi T er r i e s, który na schyłku panowania Ludwika XV'. louał Miiibnem finansów i chwyci! się naywystępnieyszych środków dla zakry<ia decessu, który przy objęciu ministrostwa znalaji. L u d w i k XVI. oddali! go w kilka miesięcy po swoićrn na tron wstąpieniu roku XI JĄ»

krewnych i przytaciół na krwawera rusztowa.«riju. Wszt Jakoż niezaprzeesam do brodzieyetw rewolucyi; są niemi: Row"'ośfi w obliczu prawa, równy roskbd clęzarów publicznych, wolne głosowanie przy uchwa» laniu podatków, WOIDOŚĆ osobista i prasy, z c i i s i e ni e p rzywil ej ów. D o b ro dz i e ys tw a t o są, czyli raczey były w karcie." Druk tey «nowy został większością głosów odrzucony« - Po Hrabi G i r a r d in wszedł na mo»ni» cę Minister spraw wewnętrznych. "N ie b ędziecie W Panowie wymagać odemnie - za-» czął Minister - ażebym odpowiadał D>a po«' pędliwe wycieczki przeciw Królewskiemu .Ministrowi i iego kollegoai, a tern mniey na, szyderstwa rooiego poprzednika na tey mawnicy. Jeżeli uczynione nam zarzuty U{ sprawiedliwe i niepłonne, to przynayrnnióy; sposcb obiawienia ich iest nieprzyzwoity ; ieźeli przeciwnie, to obrany ton tern nmióy iest w ewtiióm mieyscu i ia miałbym prawo'" nazwać go obrażającym. (Powszechny oklask). Tymczasem ogra! iczę się tylko na zbiiani« zarzutów przeszłego mówcy, o ile dotycz) samegoż proiefctu prawa, o którym toczy si$ dyskussya. "Twierdzono, iż proiekt ten iest niesprawiedliwym dla właścicieli ren t, i nie» bezpiecznym dla skarbu. Rozważmy naprzód pierwsze pytanie, to iest czyli właściciele rent maią prawo, żalić się na wniesiony środek. Dług wieczysty czyli stały uznany, iest przez wszystkie prawodawstwa polityczne i cywilne za dług taki, którego spłacenia nigdy, wierzyciel żądać nie moż e, lecz który dłużnikowi każdego czasu zaspokoić wolno. Ale - mówią-Hrabia Corvctto powiedział wyraźnie w roku 1817.1 iż renta nie iest wypłacalną. Fałsz to, i rzetz tak się ma: Zarzucano wówczas Ministrowi' temu, aż pożycza 59 Franków, a bęcjzie musiał drugie t y l e z a p ł a c i Ć, n a c o o n o d p o w i e d z i a ł , iak t o słownie w Monitorze dnia 13 . Lutego »817. wydrukowano: »Rząd nie może być nigdy Corbtere mówił Pan Ferd. Berthier pizeciw proiektowi prawa, a po nim Pan Lacaze za projektem. Baron Mechin zakończył posiedzenie długą mową. Użalał się między innemi na zbyteczny lakonizm projektu prawa; wyłączenie instytutów publicznych uważał za niesprawiedliwość przeciw wszystkim innym właścicielom rent, a co się tycze wyiątku na rzecz majoratów (zakłady próżności, bk ie nazywał), nie mógł wcate poiąć, iak ie tylko proponować było można. "Nie chcę - powiedział w końcu - nie chcę brać w podział odpowiedzialności za środek, o którym mniemam, iż wzręcz sprzeciwia się sprawiedliwości, moralności i dobrze zrozumianemu interessowi państwa; [nie do mnie należy, proponować na to mieysce inny, lecz ten, kióry właśnie roztrząsamy, odrzucam i piszę się przeciw proiektowi prawa. "

Dnia ;. Maja.

Dwa okręty algierskie, ścigane będąc oń statków angielskich, schroniły się do portu P r e w e z y . Anglicy zaczęli zaraz port ten blokować, przezco twierdza teraz opasana iest od Anglików i Greków z strony lądu i morza. Przypadek tego rodzaiu - mniema Itzienmik Paryski - o»ógłby łatwo miećiera skutek, iżby w C aro grodzie Lorda Strangford w siedmiu wieżach osadzono.

Tuteysza władza sądowa, rozpoznawaiąca winę zbiegów, o ile zasluguią na oskarżenie, dnia 14. działania swe zamknąwszy, rozstrzygnęła los oskarżonych tak obecnych, iako i zaocznych. Z obecnych uznano 340(1 za godnych oskarżenia. - Toż samo podług doniesień z To u ł o u I e, sąd tameczny d. 14. w odesłanem du niego od sądu kassacyinego postępowaniu przeciw zbiegom francuskim, ostateczny wydał wyrok. Liczba wszystkich oskarżonych razem z zaocznymi wynosi około 7«. N ależ eli oni do legii cudzoziemsiiey

4!nad B i d a s s o ą , do liberalnych legii cudzo« ziemskich zLugo i Corunna, do obrońców wolności lub do kopiyników N a p o I e o - na I I. , nakoniec do kupy Gueryltasów. Wielką liczbę oskarżonych odesłano do sądu przysięgłych wyższey Garunny; aostu, z których atoli tylko Smiu byłouiętych, uwolniono, a z nich 5ciu natychmiast na wolność puszczono.

HISZPANIA Z Madrytu d. 22. Kwietnia» Król był w dzień Zmartwychwstania Pańskiego na wielkióm nabożeństwie w kościele katedralnym Toletańsfcim. Na wieczór było miasto oświecone. Hrabia B o u r m o n t wyiechał onegday do Paryża. Podobno został od Króla mianowany Grandem Hiszpańskim z uposażeniem 400,000 Realów (s&,ooo Talarów) rocznego dochodu. Kanonik Don Sa ex miał w T o I e d o trzy razy u Króla posłuchanie. Nie zanosi się iednak na to, ażeby miał znowu wniść do minieteryum lub otrzymać urząd Królewskiego spowiednika. Mówią, iż na ten ostatni powołanym będzie iedta z Kanoników Toletańskich. We względzie powracających z F r a n e y i brańców woie.inych wyszła do Nawarczykóff ostra odezwa. Powiedziano im w teyże wiele pochlebnego, iż pierwszymi byli w zrzuceniu iarzroa rewolucyi; natomiast zaś powracającym oświadczono, iż Sądy nieubłaganymi się dla nich okażą, skoroby dobry porządek; naruszali. Końcem ożywienia suchych równin stolicę otaczaiących, zamyśla Minister afa l ia kazać bić kanał. Jest to zaiste piękny proiekt; lecz i kanały więcey szkody, aniżeli pożytku przyniosą, ieżeli rząd niepotrafi zapobiedz niszczącym rolnika niskim cenom zboża, i ieżeli ściśle przestrzegać nie będą zakazanego dowozu zboża obcego. wet kilku rojalisiów, utraciło życie w zgitł« ku.

ANGLIA.

Z Londynu d. 2j. Kwietnia.

Kilku członków parlamentu korzystając Z odroczenia posiedzeń do dnia 3. Maja, pojechało do P a ryż a dla przysłuchania się rozprawom w »nateryi zniżenia rent. Sun twierdzi, iż Generał G u i II e m i n o t Wystany został do C a r o g r o d u z powodu taiemnych układów, odbywaiących się od nieiakiego czasu między F r a n c y ą i T u r

Wiadomości z P o r t u g a I i i zapewniają, iż rząd Portugalski zamyśla o nowych przedsięwzięciach na odzyskanie Br a z y lii i wyszły iuż podobno rozkazy względem urządzenia wyprawy z 7 do gooo ludzi, która tam iak nayprędzey ma być wysłaną. Wielu Portugalczyków powątpiwa o pomyślności tćy wyprawy. Dzieliliśmy zawsze - mówi dziennik the tiew titnes - uczucia, iakie wzbudzić może W szlachetnych umysłach ięczenie Greków pod barbarzyńskie<<! Turków berłem. Wyznać atoli rnusiemy, iż się nie Spodziewamy żadnego wielkiego skutku z usiłowań naczelników, walczących obecnie za sprawę niepodległości G r e c y i, a mieszanie się Lorda B y r o n zdaie nam się być barcb.o mało rozsądnem. Oświadczył był Pan C a n n i n g w niżezey Izbie, iż pamiętne dzieła Pana Roberta Wilson w Korunnie, do niczego więcey niepoełużyły, iak Iylko do wstrzymania w biegu naszych układów i osłahienia naszego wpływu; lecz z takimi dyplomatykami iak Turcy, nieskończenie gorsza sprawa. Wcaltbyśmy się nie dziwowali, odebrawszy wiadomość, iż głowę szanownego Lorda na pal wbili. A ieżeli go nie dostaną, mścić się może będą na wszystkich

Anglikach, którzy w ich ręce wpadną. Myśl ta zasmuca, ale też razem dowodzi, iak trafnemi są przepisy prawa narodów, zmuszaiące poddanych *io trzymania się przykładu, iaki im rząd ewera postępowaniem daie. Lord B y r o n działa zuchwale -i urągliwie wbrew usuwom swe y oyczyzny, i iakiź tego koniec? - O I o i e An g I i a wystawiona iest na niebezpieczeństwo, być wplątaną w woynę z powodu uraz, do których Lord B y r o n dzikich bisurmanów wyzywa. Co się tyczy tego ostatniego punktu, mniema Goniec angielski, nie iesłeśmy tegoi zdania. Niewąipimy owszem bynaymniey, iż Lortr-S t ra ngfo rd potrafi przekonać rząd turecki, źe postępowanie pry watt.ćy osoby nie m o i e być uważane m za postępowanie narodu, do którego ona nah ź y , i że przeto odwet' nie może się daley rozciągać, iak tylko do samego zaczepiaiącego. Gdyby Lord B y r o n lub który z towarzyszów iego dostał się w ręce Turków, los ich naturalnie nie byłby wcale wątpliwym. Niektórzy Oficerowie logo (angielskiego) półku, zaproszeni od iedney znakomiiey Damy w D u b I i n i e na zabawę, bardzo stronili od innych przytomnych gości, i zdawali się być w dosyć złym humorze. Gospodyni domu, którey szło o to, ażeby iak Raylepiey dogodzić swym gościom, zbliża się do nich i przemówiwszy kilka grzecznych słów, prosi ich, ażeby należeli do tańca. "Ppłk loty nie tańczy" - była niezgrabna przymuszona odpowiedź. "Może - rzecze szczodra gospodyni- miley W Panom będzie, zabawić się w grę iaką." - "Półk loty nie gra w karty" odpowiedztf li Ichmościowie. "To może muzyka sprawi W Panom przyjemność." - «Półk loty nie lubi muzyki" - odpowiedzieli i na to arcy obyczayni g o ś c i e. - Tu grzeczna gospodyni straciła cierpliwość - poszła sobie i zostawiła panków z logo półku własnym ich grymasom aż do zapowiedzenia wieczerzy. Teraz rozumiała gospodyni, ii yiiey i nitprzyimą zaproszenia do Jadalnego · pokoio. Widząc itdnak, iż się zabitraią eiiść <]0 stołu, zawołała głośno: "Połk dziesiąty nie wietzerza!" - i biedne zuchy musieli głodni póyść zkąd przyszli. Prawie wszyscy zbuntowani na wyspach aegrowie odebrali iuź swą kar-,-; niektórzy aoet'.li «traceni, nie przyznali się itdnak ilo oiczfgo, chociaż wszystko przeciw nim świadczy Ja. Sir J 6 n M a l c o l m donosi, iż w ostatnich .30311I latach przeszło tysiąc czarownic w średnich Indyech stracouo.

PAICSTWO OTTOMAASKIE.

; Z nad granicy Tureckiey d. 1$. Kwietnia.

Podług listu z C a r o g r o d u, Sułtan Jaić widzisl się powodowanym do wydania h a t iezeryfu, podług którego żaden żyd nie raoŁs odtąd sprawować publi-znego urzędu. Jest to skutek badań osadzonych w B a g n o Żydów, którzy się przy cle wielkich przeniewierstw dopuścili. U stały odtąd zdzierstwa, na które z tey strony wystawieni byli chrzeŚcianie, którzy teraz używaią daleko większey wolności w tym względzie, i niepotrzebuiąsię Opłacać brudnemu żydostwu.

Pan M i n ci a K i wezwał poddanych Rossyiskich, ażeby się odiąd w swych interessach handlowych iuź nis do Internuocyusza AuStryackiegOj łecz do niego udawali.

Naprawiwszy Dostrzegacz Wschodni z wielkiemi szumami o wojennych uzbrojea*3ch Muzułmanów, wyzoaie potćro z nie«zwyczayną sobie szczerością, iż tryumfy Gre* kow w pitrwszych trzech wyprawach woiennych każą się bardzo lękać o wypadek czwartey. Wszyscy doświadczeni woyskowi zgadzaią się na (o, ii pomyślność tey wyprawy zawisła od posiadania M i s s o lon g i. Twierdza atoli la stała się w ręka.h Gr*ków prawie niezwyciężoną, zwłaszcza dla takich ciemno, cbćw, Jakimi są Turcy. Dwie armi»- tureckie spoczywaią iuż pod iey wałami. CI uześcianie nie myśląc wcale o obawianiu się nowego oblężenia, chcą pociągnąć do A l b a n i i i E p i r u dla podania ręki tamecznym powstańcom.

Wychodząca w M i s s o lon d z e Kronika Grecka donosi, iż na wiadomość o przygoto» waniach w C a r o g r o d z i e do uderzenia oa M o r e i ę, wysłali niebawem Grecy inżynierów na północ międzymorza koryntskiego w celu urządzenia tamże oezańcowanego obozu, za którego pomocą będą się mogli silnie opierać swym nieprzyjaciołom. Inni iniy« nieruwie zakładaią nowe warownie na stromo T h e b ó w i na naycelnieyszych górach tameczney okolicy. Niedawno odebrano w Missolondzc doniesienia z Carogrod u, w których głoszono, i£ Kapudan Basz» ma »lecenie- ażeby ze znacznym korpusem popłynął do P a t r a s dla wzmocnienia osady tey twierdzy; władze greckie uznały prze* to za rzecz ważną powiększyć znacznie woysko blokady a to z wyraźnem zaleceniem, 3żiby szturmem wzięło P a t r a s, ieżeliby go turecki dowódzca nie chciał poddać. Kilka znakomitych Angielskich, Francuzkach 1 Polskich Oficerów należało do wysłanf-go tamże woyska.

(Dwa Dodatki.)