GAZETA NANSK
Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1832.12.13 Nr292
Czas czytania: ok. 9 min.EGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.
JW 292. - W Czwartek dnia 13. Grudnia 1832.
Wiadolllości krajowe.
Z Berlina, dnia g Grudnia.
Wyjechał: JW. Królewsko-Hanowerski Generał- Porucznik, H i n li b er, do Hanoweru.
Wiadolllości zagraniczne.
Królestwo Polskie.
Z Warszawy, dnia 6. Grudnia.
Jego Świątobliwości Grzegorza XVI. Z Boskiej Opatrzności Papieża okólnik do wSzYstkich Pa trya ich ów, Prymasów, Arcybiskupów i Biskupów.
(Dalsiy ciijg.) Z tej to właśnie przyczyny pierwszych wieków Chrześcianie, żeby się tak wielkim bezeceństwem nie skalać , najlepsze usługi okazy, wali dla Cesarzów i ocalenia ich państwa w czasie nawet naj sroższych prześladowań, i tego najjaśniej dowiedli nietylko wiernem, dokładnetn i rychlem wykonywaniem wszystkiego co się im poruczało lub nakazywało, aniebyło przeciwnem ich religii, ale nadto swem męstwem, i wylaniem krwi własnej w boju za obronę kraju. "Żołnierze Chrześciańscy, mówi
s. Augustyn, *) służyli Cesarzowi niewiernem u, gdzie zaś przychodziło do «prawy Chrystusa, nieuznawali jak tylko tego, który jeet w Niebiesiech. Rozróżniali Pana wiecznego od Pana doczesnego, a jednak ulegali i panu doczesnemu ze względu na Pana wiecznego." To leź miał przed oczyma niezwyciężony Męczennik Maurycy S. legii Tebańskiej wódz, kiedy, jak pisze S. Eucherius, taką dał odpowiedź Cesarzowi: *':=) "Twoi żołnierze jesteśmy Cesarzu, twoi, ale jednak nieugięcie wyznajemy, iż jesteśmy słudzy Boga... I teraz ani ta ostatnia życia potrzeba (prześladowanie) niezmuei nas do buntu: oto trzymamy broń w ręku i nieopie ramysię , umrzeć raczej wolemy, niżeli zabijać!!!" Takowa dawnych Chrześcian ku Monarchom wierność okaże się jeszcze śwretniejszą, jeżeli uważymy z Tertulianem, *. '*) źe "im niebrakło ni na ludności, ni na dostatkach jeśliby chcieli postąpić jak obcy nieprzyjaciele. Jesteśmy, mówi tenże, wczorajsi (nowi) a już wszystko u was zapełniliśmy, miasta, wyspy, zamki, wsie, izby sądowe, obozy woj enne, wszelkie klassy i zgromadzenia ludu, pałace, senat, ratusze.... Do jakiej wojny nieokazalibyśmy się sposobnymi i ochoczymi,
.) S. Aug. in Psal. 124. 7.
'*) S. Eucherius. de SS. Maurit. et. So*.
'*) S. Tertul. in Apologet. Cap. 37.
idziemy na śmierć, gdybyśmy niewyznawali tej nauki, podług której bardziej godzi się, być zabitym, niżeli zabijać. Jeślibyśmy się z tak wielkiern mnóstwem ludu od was do jakiej innej części świata oddalili, wstydemby was samych okryła tak wielka tylu i takich obywateli utrata, i samem oddaleniem się ai nadto ukarała. Bez .wątpienia zlęklibyście się, widząc u siebie pustki. Szukalibyście komu macie dawać rozkazy. Więcejby dla was zostało nieprzyjaciół jak mieszkańców, teraz zaś mniej macie nieprzyjaciół przez mnóstwo Chrześcian."
Świetne te niewzruszonej uległości ku Monarchom przykłady, które koniecznie z zasad Religii Chrześciańskiej wypływały, potępiają, swawolę i niegodziwość tych, którzy pałają wyuzdaną i nie ograniczoną swawolnej wolności chęcią, całkiem bię na to wysilają, a2eby prawa wszelkiej władzy osłabili i zniweczyli, gotując niewolę pod pozorem wolnością Do tego dążyły owe najszkaradniejsze szaleństwa i zamysły Waldensów, Beguardow, Wiklefistów i innych takowych synów Beliala, którzy jako plugastwo i hańba rodu ludzkiego, słusznie za to od tej Apostolskiej stolicy kilkakrotnie zostali potępieni. N ie w innym celu wszystkie siły natężają ci szalbierze, jak tylko żeby z L u trem mogli wykrzykiwać, winszując sobie, iz uwolnilfsię od wszystkich, czego żeby łatwiej i prędzej dostąpili, śmiało odważają się na wszelkie nieprawości. (Dokończenie jutro. ) JI u s t 2 Y a.
Z Wiednia, dnia 17. Listopada.
Od niejakiego czasu polityka przybiera inną postać. Chociaż wkroczenie Francuzów do Belgii bacznym Dwór nasz uczyniło, jednakowoż jesteśmy pewni, że pokoj przerwanym niebędzie ; Francya bowiem dotrzyma przyrzeczenia swego, i po osiągnieniu celu »wej wyprawy ściągnie wojska swoje napowrót, tern bardziej, kiedy otrzymała oświadczenie.ze strony Pruss, w imieniu sprzymierzonych mocarstw w tym względzie uczynion e, a które dla ostrożności postawieniem armii obserwacyjnej pruskiej popartem zostało. Mimo to Rząd naaz idąc za przykładem eprzy mierzeńców, zawsze dbały o dobro i pomyślność łudów, niczego niezaniedbał . Tak więc abliia się chwila, w której Francya okaie, ile jej przyrzeczeniom ufać można, i w które] przekona się E urop a, że pokój i nadal utrzymanym będzie. E 8' P u Z Alexandryi, dnia 15. Października.
Odebraliśmy doniesienia od armii; między Ibrahimem Basza, i Husaejaem Baszą, zaszła
bitwa pod Adana i Koniah. Pierwszy odniósł zwycięstwo i zdobył 10 dział. Ibrahim walczył na czele 2COO konnych Beduioów. Po tern zwycięstwie ściągnął Ibrahim wojsko swoje do Mezopotamii, gdzie niektóre miastt fortyfikuje.
Francya.
Z P a ryż a, dnia 1. Grudnia.
Na posiedzeniu Izby Deput. d. 29. List., na którem się dalej toczyły obrady nad adresem, wystąpił Pan Odilon-Barrot z piorunującą mową przeciw adresowi i Ministrom. Oświadczył on bez ogródek, że gabinet teraźniejszy idzie za śladem Villela, który podobnie każdy bunt uliczny natychmiast zwalał na oppozycyą. - "Pytacie się, jak my tłómaczymy i pojmujemy rewolucyą L:pcową? Zupełnie tak, jak Ministeryum, bo i chcemy monarchii, ale otoczonej ustawami demokratycznerni; monar. chii, niepolegającej na interesach familijnych, lecz zlewającej się z istotną korzyścią naro d u. Tego pragniemy. (Oklaski.) Doświadczenie nas przekonało, źe po za obrębem takiej monarchii wszystko tylko niedorzecznością. Zarzut, jakobyśrny tamowali kroki rządu, zupełnie płonny. Gdzie rząd wsparcia potrzebował, n. p. podczas zaburzeń Lugduńskich, byliśmy ile możności na jego stronie, a u.k też postąpi»», libyśmy w Czerwcu. (Oklaski.) N iechcę o wypadkach Czerwcowych wynurzyć zdania pewnego; jesteśmy im za nadto bliscy,aby módz o nic!i sadzić bezstronnie. (Szemranie.) Ja przynajmniej stosownie do dotychczasowych poszukiwań sądu, poczytuję one za odosobnione i pareyalne, zaczem też idzie, ie niernogą rzucać światła na stosunki zdań politycznych." - Powstaje potem mówca na ogłoszenie stolicy za będącą w etanie oblęźniczym, i gani ostro Ministrów, źe przy mianowaniu-nowych Parów przyczyn onego nieobwieszczano. N areszcie naciera na środki w postępowaniu zXięiną Berry przez Ministrów uiyte i wyszydza ich przewrotność, że wyprawę przeciw Antwerpii jak gdyby umyślnie na z i m ę o d ł o ż y l i . D. 29. List. o godz. 8. wieczorem, przyjmował N. Pan wielką deputacyą Izby Parów, doręczającą mu adres; dziękował sposobem zwyczajnym. Mówią o kongresie, który się ma odprawie w Munster. Dzisiaj udała się Panna Boury, w towarzystwie innej młodej damy, w pięknej karecie do pałacu sprawiedliwości, aby stanąć przed sądem, który ją do złożenia świadectwa zapozwał. Była ona aż do godz. 4. w pokoju Pana St. Lauren t, który w tej sprawie jest sędzią instrukcyjnym. Powiadają, ie okropnie płakała i narzekała przed tym panem; ale niewierny, na co i iż m n i e m a, źe między osobami skonfrontowanemi jest (a, która wystrzeliłazpistoletu. (?!) Stenograph donosi, źe w Chaycy przyareeztowano niejakiegoś Benoit, w którego domu znaleziono podejrzenie wzbudzający irak granatowy. Miała być ta suknia natychmiast posłana do Paryża, gdzie ją zbadają, jak się należy. Pan Sugier, Adwokat i wydawca dziennika Ma ye u x, oskarżony, iż na karym koniu jechał za ciałem zmarłego Generała Lamarq ue, trzymając w ręku czerwoną chorągiew, został zaocznie skazany na śmierć. Teraz stanął wsadzie; a gdy jedyny świadek przeciw niemu cofnął dawniejsze zeznanie, Sąd uwolniłoskarzonego. Na odprawionej d. 19. b. m. radzie, niektófzy Ministrowie proponowali, aby z powodu zamachu wydano odezwę do narodu. Król był przeciwny rej propozyeyi, i oświadczył, iź wystrzał z pistoletu niepowinien czynić buku działowego. Monarcha opowiadał (en wypadek nasfępującemi słowy: "Spojrzałem w tej chwili na bok, i postrzegłtm człowieka, Stojącego w drugim szeregu widzów; odepchnął tych, co przed nim byli, i podniósł rękę; w razie potrzeby poznałbym go. Widziałem dym pochodzący z wystrzału, lecz niesłyezałem świstu kuli." t Miasta Versailles, Rambouillet, St. Germain en Laye, przesłały Królowi adresa z powodu zamachu na życie jego. Na posiedzeniu wczorajszem Izby Deputowanych zabrał głos Prezes Rady i w obszernej mowie, swoim stylem urywczym mianej, bronił Bysternatu rządu i zbijał zasady oppozycyi.
Z dnia [a. Grudnia.
Na posiedzeniu wczorajszem Izby Deputowanej toczyły się dalsze obrady względem poprawek mających być dołączonemi do adresu. W c h o dz ą o n e w zbyt d r o b n e s z c z e g ó ły , i ni e - wzbudzają ciekawości zagranicznych. Chcąc jakie wyprowadzać domysły z debat, które dotąd w Izbie Deputowanych zachodziły, zdaje się, że większa część Deputowanych nieZamyśla przyłączyć się do pewnego systematu.
Przeto też wielki się objawił nieład w obradach dotychczasowych nad adresem. Aczkolwiek się rozróżniły lewa strona i lewe centrum, w lem jednak tyle jest cieniowań i sprzeczności zdań, źe Ministeryum bezwarunkowo na nie spuścić się niemoźe. Ale posiedzenie wczorajsze dowiodło też, ie członkowie lewej strony takie niesą zgodni między sobą. Poprawka Pana J oly względem prześladowań sądowych, doznawanych przez wielu Deputowanych, sprawiła, źe owo poróżnienie wybitnie na jawwystąpiło. - Gdy Pan JoJlivet (zresztą jeden z pomiędzy tych, co owe compte-rendu podpisali) utrzymywał, ii Ministeryum sprawiedliwie postąpiło wytaczając inkwizycyą przeciw Panu Berryer; mówił on w duchu departamentów zachodnich, którym o to zapewne idzie, aby choć raz kiedy użyć swobód pokoju. Ale zgwałcił za to wszelkie zwyczaje parlamentowe, dając do zrozumienia, źe Pan Cabet zmierzał do obalenia Karry, a Pan Berryer do przywrócenia przeszłej dynastyi. Powstawała dla tego też cała lewa strona zjadliwie na te oświadczenia Pana J ollivet- Było naturalną, źe skrzywdzeni Deputowani głos zabrali ku własnemu usprawiedliwieniu; jeśli jednak Izba takim wzajemnym powstaniom, i zatargom szermierstwa rozprawiającego da się rozkrzewić, niezbędnym tego będzie skutkiem, że osobistości nastąpią w miejsce obrad, i ie Deputowani zamiast coby się zbliżać mieli do siebie, coraz większej nabiera cierpliwości. W publiczności krąży od dni kilku pismo by.
lego Ministra Pana Guernon de Ranville, o stanie obięźniczym stolicy i wyprawie do Antwerpii, w kiórem obydwa te środki ostro są zganione. Spodziewać się należy, ie która z gazet liberalnych pismo to zamieścił
A n g li a.
Z L o n d y n u, dnia 30. Listopada.
Wczoraj obwieszczono na giełdzie tutejszej nową rossyjską pożyczkę, której obligi w tych dniach wyjdą. O przedsiębiercach i warunkach onej zbywa dotąd na pewniejszych wiadomościach. Dotychczas mało się do niej znalazło ochotników. (Gaz. Rząd.) Gazeta T i m e s poczytuje teraźniejszą mowę Króla Francuzkiego , miana przy zagajeniu obrad Izb, za umiarkowańseą, aniżeli była którakolwiek od lal 17. Kto w niej spodziewał się znaleźć odkrycie tajemnic polity, cznych, wzmiankę o przymierzu z Anglią, Jub o przytrzymaniu Xigznej Berry, len zawiódł się w swojej nadziei. Przypisanie Republikanom powstania w dn, 5. i 6. Czerwca w Paryżu, a Karolistom powstania w Wandzi, można uważać za wyznanie wiary Mini« strów względem wewnętranej ich polityki przez ciąg teraźniejszego posiedzenia. Wszakże niewykazuje się potrzeba ogłoszenia Paryża w etanie oblężenia, kiedy sam Król mówi teraz, ii wierność wojska liniowego, odwaga gwardyi narodowej i własna obecność jego, pokonały powstanie paryskie. Najbardziej saś zaspokajającą jest część mowy o utrzymaniu powszechnego pokoju. Wzmiance o użyciu środków potrzebnych w Belgii nieto.» warzyszy zwykłe dawniej pochlebstwo. kownik Evans podał się za kandydata na zgroujaibnuu wyborczćm w Westminster, celem oddalenia Pana Hoblionge, teraźniejszego Ministra wojny, co było powodem du ostrej korespondency i między wepomiiionym Pułkownikiem i P Burdeli, który przy końcu listu swego wyraża: "W ołałbym raczej być uchylonym wspólnie * Panem Hoblmuse, Dii być obranym z kimkolwiek innym." Gazeta Kur y e r pisze, iź ważne dyplomatyczne interesa względem przyszłego rządu Hiszpanii, wstrzymały więcej niż a tygodnie wyJ4?d Pana Zta Bermudez do Madrytu. Sprawa Dorn Pedra zajmuje wielu Anglików. W przeszłą soboli; wypłyną] siad statek parowy "Lord of the Isles" do Boulogne, gdzie zabierze 300 weteranów irancuzkich i innych cudzoziemskich; tegoż dnia wypłynął inny statek parowy z Gravesend, na którym było IOD żołnierzy jazdy, i klory udał się prosto do Opono. Z Glasgows popłynął również do Oporto okręt, na którym było tyle nowozarięinych żołnierzy, ile ich zmieścić aie, mogło. .. KapMaH okrętowy jednego z 3d) okrętów, które najpóźniej z Oporto przybyły, donosi o przyczynie niewpłynienia swego na Duero, · to * powodu pogłoski, iź Dom Miguel na brzegach rzeki sypać kazał baterye. Kapitan udał się w lej mierze tio dowódzcy okrętów angielskich przed portem stojących, i otrzyma! od niego potwierdzenie lej wiadomoścł. Odebrano tu przez N owy- York wiadomości z Mexy ku pod dn. 11. Września. Walka między Generałami Santa-Ana i Bostamente niebyła jeszcze rozstrzygnioną. Obadwa wojska stały naprzeciw siebie przy Orizaba. Generał Santa Ana ma wielu stronników w kraju.
Z dnia 1. Grudnia.
Okręt" George" w czasie żeglugi z Smyrny do Amsterdamu w Plymouth zatrzymany, t potem na wolność wypuszczony, przybył wczoraj do Dunów i otrzymał od Admirała Sir Puiieney Malcolm przestrogę, aby tam pozostał, ponieważ angielskie okręty krążące oietezwolą mu zawinąć do jakiegokolwiek bądź portu holenderskiego. Wczoraj odbyła się rada gabinetowa w wydziale spraw zewnętrznych, która przez 3 godziny trwała. Lord Durham niebyt na mej przytomnym, ponieważ córka jego ciężką chorobą złoźna. Wszystkie owoce i inne towary, fctóreby lic łatwo zepsuć mogły, majdujące się na
okrętach zabranych holenderskich, za pozwoleniem władz wyższych wypakowano i posłano do miejsc przeznaczonych. Zresztą u ar» tość zabranych okrętów ma już przeszło 1 mil. funt. szterl. wynosić. Wczoraj zniżyły się nieco nasze foudy, co znowu s>ę stało przyczyną do rozsiewania rozmaitych pogłosek i robienia domysłów. Przede wszystkiem niepokoiło publiczność zgromadzenie w London · Tavern odbyt« w celu naradzenia się nad środkami ku zniesieniu podatków od domów i okien, które bardzo groźną przybrało postać. Wszyscy ci, co się zgłosili jako kandydaci do nadchodzących wyborów parbinentowych stolicy, byli formalnie wezwani, aby się wytlóinaczyć z zasad swoich i widoków, mianowicie pod względem wymienionych podatków, a ogłoszeniu nazwisk nieprzytomnych, jakoto Panów F. Biirde it, Hobhoiise, Wii. Brougham, towarzyszyło głośne sykanie. Między przytomnymi niektórzy złote góry obiecywali, gdyby ich tylko obrano zastępcami miasta, a niejakiś P. Wakley «świadizył bez ogródek, źe jeśli zostanie Deputowanym stolicy, poda projekt do oszczędzenia 20 milionów funt. szt. rocznie. P. Hurne przewodniczył na tern posiedzeniu, którego skutkiem było, źe liczna deputacya właścicieli domów długą miała rozmowę z Lordem Alihorp względem owe) taxy assesed, do której leź podatek od okien należy. Minister niedając pewnych przyrzeczeń, przyobiecał jednak, źe rzecz tę pod ścisłą weźmie rozwagę.
Aby wyboczyć zarzutom często od szanownych Obywateli usłyszanym, źe już najlepsze tryki przetl ich przybyciem zostały pozbyte, sprzedawać się będzie sto baranów d n i a 37. Lutego 1833- za gotowązapłatęwLudomach pod Rogoźnem, do tego dnia żaden niemoże być ustąpiony. I g n . L i p S K i,
Prawdziwy turecki tyjuń w listkach, jako też krajany, tern bardziej zalecenia godny, gdyż go z ojczyzny jego, z samej Macedonii sprowadziłem, aby amatorom coś zupełnie nadzwyczajnego przedstawić. J. Traeger, w Rynku Nro. 57. Świeże ostrygi są, do nabycia u A. M, Gl ad i s c h, przy ulicy Garbarskiej N o, 43.4.
Powyższy artykuł jest częścią publikacji Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1832.12.13 Nr292 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.