GAZETA

Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego 1833.02.05 Nr30

Wielkiego

Xiestwa

POZNAŃSKIEGO

Nakładem Drukarni Nadwornej )I( Dektra i Spółki

· Redaktor: A. Wannowshi.

JW30.-.WeWtorek dnia 5. Lut<ego 1833.

Wiadolllości krajowe.

Z B e r l i n a , dnia s . Lu t e g o .

N. Pan raczył d, 3r. Grudnia mianowanemu przy dworze Jego Królewsko Francuzkienu nadzwyczajnemu Posłowi i pełnomocnemu Ministrowi, Panu Bresson, wstępne dać posłuchanie i przyjąć jego listy wierzyteIno. N. Pan raczył dotychczasowego drugiego P ezesa Tajnego Nad - Trybunału, Sack, mIanować pierwszym Prezesem (Chef- Prasident) wspomnionego Kollegium.

IVWI- wwwW/wv»

Wiadolllości zagraniczne.

R o s $ y a.

Z Petersburga, d. 12-/34. Stycznia.

Przez Reekry,Pta Cesarskie mianowani kawalerami orderu S .Anny 1. klas., Biskupi: Kewelski, Wikaryusz metropolii S. - Petersbursk ej Smaragd; Dmitrowski, Wikaryusz dyecezyi Moskiewskiej Mikołaj, i Staroruski, Wikary ttsz metropolii Nowogrodzkiej Tymoteusz. F 2 a II c y a.

Z P a ry ż a, dnia 25. Stycznia.

Wczorajsze posiedzenie Izby Deputowanych z4£aił Minister skarbu przełożeniem następu

jącego projektu do prawa, złożonego tylko zjednego artykułu: "Minister skarbu upowa", ;ia się niniej szćm, w imieniu skarbu państwa 'łrancuzkitgo i pod warunkami, ustanowione mi w konwencyi zawartej d. 7. Maja r, 1832. między Francyą, Anglią i Rossyą z jednej, a Królem Bawarskim z drugiej strony, do zabezpieczenia pożyczki mającej być przez rząd grecki zaciągniętą.« Minister następnie tak się tłómaczył: «Wybór Króla Grecyi w konwencyi z dn, 7. Maja r. z.

został uroczyście wyznaczonym. Linia Aspropotamu, która początkowo miała służyć za granicę nowemu państwu, miała tę dwojaką niekorzyść, iż w militarnym względzie była niewysiarczającą, i że wyłączała część Akarnanii i Etolii, których mieszkańcy właśnie się najwięcej do oswobodzenia Grecyi przyłożyli. Z tej pobudki porozumieliśmy się Z gabinetem angielskim i rossyjskim, końcem osiągnienia naturalnych granic. Zawiązano nowe układy w Stambule a d. 31. Lipca stanęła z Porta ugoda, odpowiadająca wspaniałomyślnym zamiarom Francyi i jej sprzymierzeńców. Nowa granica rozciąga się obecnie od zatoki Arta do VOIO, tak ii wyłączone dawniej części Akarnanii i Etolii teraz do Grecyi należą. Ponieważby jednak było niesprawiedliwą domagać »if od Porty tych nowych ofiar bez wynagrodzenia ma więc rząd grecki jej za to 13 milion, fr. pła ją się wielkie mocarstwa Xieciu Otonowi, iź nowemu państwu zabezpieczą pożyczkę, która mu tern potrzi bniejsza, ile że wewnętrzne położenie kraju przez kłótnie i bunty znacznie się pogorszyło. 2 warunków tej pożyczki przekona się Izba, ile dwory sprzymierzone usiłowały, zamiary swoje przyjazne ku Grecyi połączyć z rękojmią własnej korzyści. Tak np. ma ta pożyczka w 3 ratach być realizowaną, za które pojedynczo państwa sprzymierzone chcą gwarantować. Oraz mają pierwsze dochody Grecyi wyłącznie być obrócone na wypłacenie procentów i umorzenie długu. Powiększenie stopniowe tych dochodów, środki pomocy, które Grecya w dobrach narodowych posiada, naturalne korzyści, nastręczone jej przez położenie i żyzność ziemi - wszystko podaje nam tę pewność, że rząd Grecyi stówa danego dotrzyma. Ręczy też nam za to wybór mężów, których Król Bawarski stawił na czele Rcgencyi, mającej rządzić krajem podczas małoletności Króla. Tuszymy sobie, że kraj pod zarządami tak doświadczonych mężów wkrótce do tego stopnia swobód i dobrego mienia dojdzie, na którym stanąć jego jest odwiecznem przeznaczeniem. W tem przekonaniu i aby zawarcie pożyczki ułatwić, osądził.śmy za rzecz stosowną, podjąć sięgwarancyi tej wspólnie z Anglią i Rossyą, a tzęść tej pożyczki ma natychmiast być obróconą na wynagrodzenie Porty, Zapewne nieodmowicie nam Panowie środków, aby się uiścić z tych z obowiązań i ile możności przyczynić się do uskutecznienia traktatu, który niepewnemu losowi ludu równie przez wspomnienia dawne, jak przez czyny własne męstwa szanownego, ostateczny położy zakres.Wszakże można przeciw traktatowi temu czynić zarzuty. W położeniu obecnem Grecyi małoletność władzy niejest pomyślną okolicznością; ale wynagradza się to poczęści przez szczęśliwy skład Regencyi, po części przez wsparcie, jakie młode państwo w potężnej protekcyi tron u, któremu władzcę swego zawdzięcza, w szhchetneni i stałem współuczuc;u Króla Bawaryi, bez wątpienia znajdzie. Zważywszy na to przyzna Izba, iź niepodobna było stósowniejszego czynić wyboru, nad wybór Xiecia Oto na, mianowicie gdy Anglia, Francya i Rossya własne swoje rodziny panujące od tronu Grecyi wyłączyły. Co się dotyczy interwencyi Francyi w sprawy greckie, jesteśmy tylko osobiście za to odpowiedzialnymi, co się od Lipca r. 1830. stało; ale i to co przed tem siedziało, sprawiedliwość i honor narodowy wysoko cenić każą. Pytanie greckie, pod jakimkolwiek bądź względem uważane, było dla Francyi pytaniem wyższej polityki i ludzkości;

dopełniła ona wszystkiego, co ten dwojaki interes jej nakazywał. Dołożyliśmy starania, aby obcy wpływ w Grecyi sięnieszerzył; i nieroszcząc sobie sami prawa do tego, tuszymy wszelako sobie, że nasze stosunki ku nowemu państwu tylko są zarne i szlachetne. Co się tyczy obrony, kiorąśmy byli winni sprawie cywilizaryi i ludzkości, fakta same tak głośno do nas przemawiają, iż poczytuję za rzerz zbyteczną, om jeszcze raz Panom na pamięć przywodzić. Zapewne w świ> źej jeszcze są pamięci Panów zwycięztwo pod Nawarynem, oswobodzenie Morei przez wojska nasze, usługi Grekom wyrządzone przez marynarkę nasze, jako i inne wsparcia, które oni naszej wspaniałomyślnej staranności zawdzięczają. Tyle dowodów przychylnych chęci niemoźe pójść w Grecyi w zapomnienie, owszem utwierdzi zbawienny i trwały wpływ na obopólne stosunki obydwóch państw." Po skończonej mowie udzielił Minister konwencyi samej, z dn. 7. Maja, i oświadczył w końcu, że wszystkie akta, któreby Izba albo kommissya przez nią mianowana, przezierać chciała, drukiem mają być ogłoszone. Z Corunna piszą pod dniem 29. z m. "Od czasu jak rząd nasz (hiszpański) wydał rozkaz, aby floty Admirała Sauorius niewpuszczano do portu Vigo, przybija ona teraz do wysp bajońskich. 3000 wojska przybyłego z KaMY lii stanęło wzdłuż prowincyi naszej na granicy portugalskiej. Przyczyna niewiadoma. Większa część okrętów wojennych, które należały do wyprawy przeciw Rolandy' , wróciła napoWrot do Brest. Inne okręty, a między niemi okręt liniowy "Duquesne", otrzymały rozkaz uzbrajania się. Dokąd wyprawa ich jest przeznaczoną, niewiadomo. Jedni domniemywają się, że na wschód, drudzy że do Raj ti, trzeci że do Oporto. - Dnia u. odpłynął z Brestu bryg Assas z Panem Cochtler, agentem biorą dyplomatycznogo, niewiadomo dokąd. Przyszedł także rozkaz, aby przygotowano trzy okręty z bombami. Marszałek Maison, ambassador nass przy dworze aus' .ryackim, oświadczył, iź niemoże się natychmiast udać na miejsce teraźniejszego przeznaczenia swego (do Petersburga), a to z powodu słabowitego zdrowia. Spodziewamy się go tu więc w Paryżu. Rozchodzi się tu wieść, że Xiąźę Orleans ma zaślubić jedne z Arcy-Xięźniczek austryacki ch. Donnszą z Blaye pod dniem 10. b. m, iź Xięźna Berry jest ściśle strzeżoną. Dwóch oficerów źandarmeryi sypia w jej przedpokoju. Rozstanie się Xięźnej z Panem Mesnars którego zaprowadzono do Montbrisson, było dla czasu, jak przybyła do Francyi. Generałowie Porucznicy Haxo i St. Cyr Nugues otrzymali wielki krzyż legii honorowej], a (ic-nerałowie Fabre, Achard, Harlet i Rumigny, krzyż oficerski tejże legii. Donoszą z Tulonu, iź 3 okręty wypłynęły ztamtąd d. 13. b. m. z wojskiem do Algieru. Do Tuluzy przybyło dnia 10. b. m. 200 Hiszpanów, którzy z powodu ogłoszonej arnnestyi, wracają z Francyi do oyczyzny swojej. Dochody celne w Marsylii wynosiły w roku zeszłym 30,668,000 franków. Zwłoki Generała Porucznika Barona Gerard, który w Wrześniu roku zeszłego umarł w Beauvaie na cholerę, sprowadzono niedawno do tu» ujszej stolicy i pochowano na cmentarzu Pere I.achaise, naprzeciw grobu Marszalka Xiecia A'huftra.

Fregata" Galatliee," na której Admirał Rousso popłynie do Stambułu, już gotowa jest do rozwinięcia żagli. Z dnia 26. Stycznia.

T e m p i dzisiejszy wyraża: " Wczoraj Do * która ° fila niespodzianie posłano do Blaye. C) w>j<ź\lzie jego i Pana Auvily do tej cytadeli najdziwaczniejsze krążą pogłoski, które choć przesadzone, jednak poniekąd wiarę znajdują w powszechności. Są one jednak tak oburzające, iź ich lu powiariiać niecbcemy, rozumiejąc, źe Ministeryum swoje w tej mierze milczenie nareszcie przerwać powinno. Jeśli to, to powszechnie mówią, jest brczasadnero, byłoby niegodziwością, niechcieć tego ogłosić niegodziw»ścią." - K uryer franc powiada o tymże samym przedmiocie: "Skwapliwy i niespodziany wyjazd Patia Orfila wielkie sprawił wrażenie; okoliczność, źe się pewną gałęzią nauk medycznych szczególnie trudni, stała się powodem do wielu pogłosek; zbadał on działalność trucizn każdego rodzaju i środki im zapobiegające, przeto też doinyeł powszechny, ii się pokazał« zjawiska otrucia. Ponieuaż jednak Pan Orfila do najcelniejszych naszych lekarzy należy, być może, źe go rząd wybrał, aby choć żadnych niema 7jawisk otrucia, leczył słabą Xięźoę, gdyż rząd równie, jak i publiczność wielkie w nim mają zaufanie, jakoż zdanie to byłoby się zapewne upowszechniło, gdyby N o u v e II i s t e, organ Ministeryum, nieoświadezy ł był wczoraj wieczorem, źe poselstwo Panów Orfila i Auvily dotyczy się ważnego pytania medyki sądowniczej. To obwieszczenie utwierdziło pogłoski dotąd na żadnej nieopierające się podstawie, Ate jakieźto może być pytanie w zawodzie sztuki lekarskiej, sądowniczej, z powodu któ

rego Pana Orfils do Blaye posłano, i dla czegóż, jeśli to pytanie jest sądowniczem, niezaeiągnięto też rady prawników? Rząd zanadto wiele powiedział, aby teraz mógł nadal milczeć. *' - Gazeta Q u o t i d i e u n e wyraża: "Osoby pewne, które tam się oburzają, gdzie ich powinny ogarnąć uczucia pogardy, wzywają nas z naleganiem, abyśmy zbili haniebne oszczerstwa, które od kilku doi o stanie Xięźny Berry w obieg puszczone»; zanadtobyśmy uwłaczali tej wzniosłej Pani i szlache - tnej sprawie, której bronimy, gdybyśmy tak bezecnym zabiegom choć najmniejsze chcieli ., . " przypIsywac znaczenIe Dziś odprawi Król przegląd części załogi tutejszej na placu karuzelu. Słychać, iź wojsko nasze w Morei niewróci do «jczyzny, lecz otrzyma inne przeznaczenie. Dii JI 20. b, m. jeden z deputowanych zapytał się Xiecia Broglie, czy prawda, iź Marszałek Maison chce pozostać w Wiedniu. Xiąię odpowiedział, iź wyjazd tego Marszałka do Petersburga wstrzymały układy, które są bliskie ukończenia, poczerń zaraz uda sie do wspomnionej stolicy Cesarstwa Rossyjskiego. A ngli a.

Z L o n d y n u, dnia 25. Stycznia.

Dzisiejszy Guardian donosi, "Onegdaj rozprzestrzeniła się w zachodniej dzielnicy miasta pogłoska, iź z Falmonth pazybył goniec z wiadomością, źe d. 10. m. b. na prawym brzegu Duery między wojskiem Dom Pedra pod wodzą Generała Sołignac i Miguelistami pod komendą Generała Santa-Martha wielka bitwa stoczoną została. Walka miała być największa, a Pedryści, którzy byli zaczepną partyą, na wszystkich punktach zostali porażeni. Podajemy tę wiadomość, tak jak nas doszła, nie ręcząc wszelako za jej autentyczność."

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Królewsko-Pruski Radzca Tajny Baron Colta von Cottendorf, umarł, jakeśmy już donieśli, w Stuttgard 29. zeszłego miesiąca w 69 roku życia. Śmierć tego we wszelkich względach znakomitego człowieka wielką jest stratą tak dla całych Niemiec jak szczególniej dla Wirtembergu. Księgarskie jego przedsięwzięcia znajome są w całej Europie; Schiller, Goethe, Herder, Humboldt, Poseelt, sam Król Bawarski, jako poera, słowem wszyscy znakomitsi w Niemczech pisarze powierzali mu płody swojego geniuszu. Sam też we wszystkich prawie gałęziach umiejętności wydawał szacowne i nader poczytne pisma; gazeta powszechna Augs Litieratur i Kunstblatt; Berlińskie roczniki kryiyki naukowej, politechniczny dziennik Dingiera, i wiele innych nie tylko są, własno-.

ścią jego księgarni, ale powiększej części przei niego samego założone zostały. W Miinchen, Stuitgard i Tiibingen posiadał rozmaite literackie «kłady. Pierwszy zaprowadził żeglugą parową na Renie i Bodeneee, łożył wielkie ka-. pitały na przedsięwzięcia górnicze niemiecko-. amerykańskie, i w towarzystwie handlowem1 Renu i Indyi-Wschodnich. Jego drukarnie z prassami mechanicznemi w Stutgardzie i z parowemi w Augsburgu i fabryka odlewania czcionek drukarskich sąnajgodniejszemi widzenia osobliwościami w swoirn rodzaju. P. Colta był nadto jednym z najzamoźniejszych właścicieli ziemskich Królestwa Wirtemberskiego, a jednak lubił powtarzać, jak, za młodych lat, odbywał corok swe piesze wędrówki na jarmark księgarski Lipski. - Dobra jego służą dziś wzorem gospodarskich zaprowadzeń i budownictwa; trzody jego owiec należą do najkosztowniejszych w całych Niemczech. Należał też W dobrach Nininie pod Rogoźnem ma być do wielu przedsięwzięć przemysłu rzemieślni- budowana jedna nowa owczarnia, przebudoczego, i nie było prawie żadnego większego wana jedna stodoła, wyreperowane dwa domy planu w kiórymby nie uczestniczył. Od 18JI5.. mieszkalne i 1861 stóp długości płotów danych, był nieprzerwanie członkiem Wirtemberskiego które to budowle stosownie do polecenia Przezgromadzenia stanów i często członkiem wy- świetnej Dyrekcyi Prowincyalnej Ziemstwa bieranych z jego łona komissyi. Znakami ży- najmniej żądającemu za złożeniem kaucyi 50 czliwości i poważenia, które dlań mieli sami 1 tal. wentrepryzę powierzone być mają; w tym monarchowie, są nadane mu tytuły Barona,> celu więc wyznaczony został termin in loco Tajnego Radzcy, tudzież Wirtemberskie, Ba- Ninino wa skie i Pruskie. ord ry.. Porówn.anie. ceł n a d z i e ń Ig. L u t e g o r. b, Krole tw BawarskIego 1 Wlrte bersklego 1.,U -.. zrana o godzinie 10., na który wszyscy ci, «alenie andlowych ,st.osunkow ty.ch kraJow ktorzyby się budowli tych podjąć chcieli, zaz Prussami, eą po CZęSCI owocem nlezmordo- praszają się. wanej tego jednego cułowieka gorliwości. Myśl Wojnowo dnia tj. Stycznia 1833. połączenia pod względem handlu całych Nie- Radzca prowineyalny Ziemstwa, miec zajęła mu całkiem prawie kilka ostatnich P o we 1 s K r. lat życia i czynił dla niej wielkie ofiary, z uszczerbkiem własnego mienia. N akoniec policzyć też należy do zasług P. Colta, iż podwyższył we trojnasób nagrody ra prace uczone w Niemczech.

ZAPOZEW EDYKTALNY.

Gdy nad pozostałością zmarłej w Czarnkowie wdowy poborcy akcyzy Draeger Maryanny Filipiny urodzonej Hiigen na wniosek sukcessorow proces spadkowo-likwidacyjny otworzony został, wzywają się przeto wszyscy niewiadorni wierzyciele, którzy do massy spadkowej pretensye mają, aby w celu zameldowania takowych na wyznaczonym terminie dnia 86, Marca r. pzrana o godzinie 10. przed Sędzią Ziemiańskim Kroll osobiści, lub przez prawnie dozwolonych pełnomocników, na których im Kommissarzy sprawiedliwości Szulc, Moric i Radzcę Kom. spr. Mittelstaedt przedstawiamy, stanęli i pretensye swoje podali, w przeciwnym bowiem razie ci, którzy nieutaną wszelkie prawa pierwszeństwa utracą i z pretensjami sWemi do tego tylko odesłanemi będą co po zaspokojeniu zgłaszających się wierzycieli z massy pozostanie. Piła, dnia 29. Grudnia 1832.

Król. Pruski Sąd Ziemiański.

OBWIESZCZENIE.

Między Jrnci Panem Filipem Lehman e m obywatelem i introligatorem tutejszym, a Ur. Paulina Antoniną Słuźewską z Bliźyc Wągrowieckiego powiatu podług protokółu Sądowego z dn. 15 Grudnia r. b. wspólność majątku i dorobku w przyszłam zawrzeć się mającem małżeństwie wyłączoną została, Poznań, dnia 17, Grudnia 1832.

Królewsko - Pruski Sad Pokoiu.

Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy.

Dnia 2. Lutego i 833.

Papiera- Gotowimi zną

Obligi długu Piiluiilstwa _ Obligi bankowe aź do włącznie lit. H Zachodnio-Piuskie listy Aasta_ wne. Liisty zaSltawne W. Xiibstwa Poznańskiego. , .

Wschodmo- Pruskie : .. , bzląskie ........ ...... Ipo 93»ił) · m