GAZETA
Wielkiego
Xiestwa POZNANSKIEGOn i -
Nakładem Drukarni Nadwornej  Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowtki.

)J( 181. - We Wtorek dnia 6. Sierpnia 1833.

Wiadomości krajowe.

· Z Berlina( dnia 3. Sierpnie.
( Wyjechał: JW. General-Porucznik i Generalny dozorca rękodzieloi broni, ludwisarJI, fabryk prochu i warsztatów artylerycznycb, Airaun, do Nisay.
nuviA.Hntwr
Wiadomości zagraniczne.

Królestwo Polskie.
Z Warszawy, dnia 3. Sierpnia.
.lommissya rządowa spraw wewnętrznych, duchownych i oświecenia publicznego. Do Stanu Nauczycielskiego: « Smutne rewolucyjne wypadki, wstrząsając 1 samej podstawie wszystkie zarody pomyności towarzyskiej, pociągnąć za sobą muliły i przerwę nauk szkolnych. Doświadiceuie wskazało potrzebę poczynienia zmian , ogólnym systemacie edukacyi publicznej konieczność skierowania jej na właściwszą rogę. Wygotowany nowy plan nauk pozy»awszy juz Najwyższe Jego Cesarsko Króle»kiej Mości zatwierdzenie, od d. so. Sier«oia r. b. w wykonanie wprowadzonym być , . ID Tak wic« młodzież powraca do swyczajnych wiekowi swemu naukowych zatrudnień, a stan nauczycielski właściwe dla jej dobra rozpocznie prace. Professorowie i Nauczyciele! Władze nad wami czuwająca pragnie widzieć w tych, którym na drodze moralności i światła przewodniczyć będziecie: Bogobojność- nieograniczone przywiązanie do Tronu - posłuszeństwo Rządowi - uległość prawom - zamiłowanie cnót i porządku, słowem: wszystkie przymioty dojrzałej nauki i religij no « moralnego ukształcenia. Tak ważne cele wychowania publicznego, całego waszego poświęcenia się, waszego współdziałania, zgoła waszej potrzebują pomocy. Powinniście znad dokładnie obowiązki nauczyciela ; dalecy więc od zgubnych ułudzeń, tyle dzisiejszemu wiekowi właściwych, przejmijcie się ważnością powołania waszego. Starajcie się ugruntować w sercach młodocianych zasady religii bez przesądów, zasady moralności duchem wieku nieskażonej; starajcie się wzbogacać umysły wiadomościami bez wybujałej wyobraźni i szkodliwych dążeń. Tą tylko postępując drogą, odpowiecie godnie położonemu w was przez Rząd zaufaniu, i spełnicie przyszłe jego nadzieje, skoro skutkiem starań waszych, ujrzy w tejże młodzieży wiernych dla Monarchy poddanych, cnotliwych obywateli i użytecznych <łIJ krąju «rzędnikóws  «d was wierności bez skazy, i pracy z korzyścią dobra publicznego połączonej.
Gdy z mocy upoważnienia Rady Administracyjnej Królestwa, Girnnazya i szkoły obwodowe r dniem 20. Sierpnia r. b., stosownie do zatwierdzonej przez N. Pana organizacyi otwartemi będą, dla poinformowania przeto wczesnego wszystkich osób, Hierarchią nauczycielską składać mających, o ich nowe« przeznaczeniu, i dla rycblejszego onychźe zgromadzenia, zamieszcza poniżej *) listę imienną Dyrektorów, Inspektorów, Professorow i N auczycieli, na teraz do służby publicznej powołanych i wzywa ich niniejezem, ażeby się w przeciągu dni 15 od d ty dzisiejszej do właściwego Gimnazyum lub szkoły obwodowej dla objęcia obowiązków stawili, Dyrektorowie Girnnazyów i Inspektorowie szkół, szczegółowe Kommissyi rządowej dyepozycye w przedmiocie rozpoczęcia nauk wraz z nominacyami dla całego składu Hierarchii nauczycielskiej respeciive szkoły odbiorą na miejscu, za pośrednictwem władz administracyjnych; Professorowie zaś i nau czyciele za przybyciem swojem, tymże Dyrektorom lub Inspektorom zameldować się, łub z przyczyn liietta włeni» się, na piśmie usprawiedliwić są obowiązani, dla przedsięwzięcia zaradzczych środków,. A »j-> W Warszawie, dnia 1. Sierpnia 1833. f« (Tu podpisy.)
R o s s y a.
Z Petereburga, d. 13. (25.) Lipca.
Z powodu zgonu J- K. M. Xiążęcia Alexandra Wirtemberskiego, Dwoc Cesarski -przywdział żałobę na cztery tygodnie, licząc nd 3, b. rn., ze.zwykł.emi podziałami. {J. K. W. Xiąźę Alexander Fryderyk Karol Wirtemberski, Głównozarządzający drogami komunikacyi w państwie Rossyjskiem, Generał jazdy,. Szef pułku dragonów swego nazwitka, członek Rady państwa i Komitetu P P , AMinistrów (niegdyś Generał- Gubernator Białoruski) urodził się 24. Kwietnia new. kał. 1771. r.; zaślubiony r Xięźną Antonią, z domu Saxen - Ko-burg (która umarła w Petersburgu 14. Marca 182<ł), miał córkę, Xiężniczkę Maryą, dziś w zamęściu za Xteciem panującym Saxen-Koburg-Gotha, i synów, Xiąiąt Alexandra i Ernesta. We Wrześniu .zeszłego roku Xiąźę' wyjechał -do Niemiec, gdzie był obecnym na ślubie Xiężnćj córki swojej. Teraz otrzymano wiadomość, że, ku
*) List/ tej dla braku miejsca nie umieszczamy.
powszechnemu smutkowi, umarł w Gotha« 1>, ni. (14. Czerwca). Zwłoki jego, z naleij tą wystawą, złożone zostały y. b. m. w gre bach tamecznego Xiążęcego d o m u) b Przez rozkaz dzienny Cesarski, z dnia J1C b. rJI., N aczelnik sztabu floty i portów Czal< nornorskich Wice-Admirał Łazart w I., sni l . nowany Generał - Adjutantem N. CesarW Jmci, z zachowaniem dotythez, obowiązków Podług listu ogłoszonego w Pszczoło Pół n o c n ej, Sułtan, w d. 17. Czerwca znaj; dował się na mustrach wojaka roesyjskiegf) na tej samej równinie Chuukiar-Iskelessi, t\ której przedtem odbył się w jego o b e c no A wielki popis tegoż wojska. NQ Dnia 11. b. m. przybył do obozu pod Kr; snem Siołem, Fligel-Adjutant J. C. M. Kap,( Un-Lejtnant Butieniew, z raportem nadzw A : czajneg» Posła naszego, Generał-A(ijutan n Hrabi Orłowa, z Bujokdtre, z d, ag, Czerwb. r., następuj ącej treści *: jj "Mam zaszczyt najuniżeniej W. Cesarskie Mości donieść, iż 24. bieżącego Czerwca, wy] siany do Anatolu Kapitan generalnego szi A bu gwardyi Baron JLiewen, wrócił z wiad< mością, o cofnietiiu się lbrabima Baszy r c łem jego wojskiem za pasmo gor Tauru 25go, w sam dzień wysokich W. C. M. iniiL nin (?) , podałem Reis-EiFendemu notę, prt sząc o zezwolenie Sułtana na rozpoczęć A odwrotu do Rossyi naszych sił zbrojnych A , 26go," otrzymałem żądane zezwoltniej -j, 2-7KO, zrana, rozkazano wojsku J ądoweir wsiadać na okręty i w tymże dniu rozkaz t został uskutecznionym. N akoniec, 28* Arq« wca, o 11. zrana, cała eskadra Cesarska z 1 łami ląduwemi podjęła kotwice i szczęśliw odpłynęła z Bosforu, kierując się ku porto ros&yjskirn. W tymże dniu miałem u Sbłtau pożegnalne posłuchanie, i, dla dopełnień},. rozkazów W. C."M., sam, dziś lub jutro ,. mierz ara wyjechać napowrot do Rossyi. a' Generał-A(ijutant ł lr, O r ł O w . "_ JI U s t 2 Y a.
Z Wiednia, dnia 21. Lipca.
Xiążę Sapieha przybył tu z Drezna.
W ł o c h y. u»c** .y:rn; Z An k o n y, dnia JQ Lipca. · (Gaz, Powsz,) Po przybyciu sztafeiy z RI mu, Monsignor Trasselini, Delegat apostols w zeszłą środę (d. 17.) nagle wyjechał do Bz mu. Rozumieją powszechnie, iż to się etaŁj aby mu tam ustnie udzielićpotrzebnych instruuj cyi w ważnych sprawach politycznych. -* W 1d die listów zUmbryi, prowineya (a ciągle jjt szcze w stanie wzburzonym; przyaresztowany, z przyczyny wypadków w Peruggia trwają <ą gle. - Antona jak najspokojniejsza. at  i Z Bernu, dnia 23. Lipca. r< Niektóre grniny z okolic klasztoru Frinisherg wdały Radzie Regencyjnej uroczysta protesta ltyą przeciw przeniesieniu liczby Polaków do »ich sąsiedztwa. Uważają one, że Polacy ci nie i'ią zaopatrzeni w świadectwa siedziby (H e irtnathscheine), ze więc gminy na 10 niebezpieczeństwo się narażają, iż później mogłyby być nachodzone przez takich, co istotnie żadnej siedziby nie mają; zwracaią one oraz uwagę Sftady w pewnych możliwych razach na skutki · brawa macierzyńskiego. Gminy te żądały, aby ŚRada Regencyjna oświadczyła, iż chce być za wszystko odpowiedzialną. f Miasto atjrnu, donosząc pod dniem ii. m.b, Pttanom o nastąpionein w skutek rozruchów zaszłych w Bourges i Chateauroux oddaleniu pe°Ynej liczby Polaków z Francyi, wzywa z na'leganiem stany nadgraniczne, aby z największą .łącznością czuwały nad przybywającymi z Kran "tył cudzoziemcami i żadnego Polaka pod ża *lnym warunkiem w granice Szwajcaryi nie opuszczały. d l
Niemcy Z Frankfurtu n. M., dnia 31. Lipca, IIl, Wiadomości z Paryża dzisiejsze także są "Uspakajające, a ponieważ nie przybyły ezla,ftty ani z d. ag., ani t d. 29., kióreby miały tioaieść o rozruchach jakich, oraz ponieważ > 'la linii telegraficznej aż do Strasburga sięga"ącej żadna ważna wiadomość nie nadeszła, "irzypuścić można, że i przegląd wojska i 4>ward/i narodowej d. 29. bez naruszenia spo* Z%ojaości przeszedł.
-j B e 19 i a.
Z Bruxelli, dnia 28- Lipca.
lo YYooodpowiedzi, danej przez Króla na moaYę depuucyi I/by Reprezentantów, czytamy iniastępi;j ,ce słowa: "Chcąc syna mego zlać bardziej z narodowością Btlgijczytów, posiaiowiłtm wychować go w tej religii, którą fięlszość Bdgijczyków wyznaje,
F r a n v y o.
l. Paryza k dnia 20. Lipca. Hotel poselstwa belgijskiego onegdaj wieczo;em; z przyczyny nądeAzłęj o szczęśliwym poł o g u Królowej Belgijszyków wiadomości, wspaniale był oświecony. .tz Wydział przewodniczący towarzystwa rppu,aMikanow dla obrony praw ludzkich wydał do Aszysikich członków potajemną odezwę, -wedle VV. tórej wydział ten podczas )J;cb dni lipcowych ! Jiezustanfre odbywać postanowił posiedzenie; anz-łonkqwie każdej sekc'yi powinni się w mieji Ł cacn , mających jeszcze później być wyznaczoJlemi, w sobotę wieczorem albo w niedzielę
około swoich naczelników zgromadzić, aby nowe odebrać msmikcye. Zamiarem iych środków jest, nadać wszelkim przedsięwzięciom wymienionego towarzystwa potrzebną jedność. W końcu tego rozkazu dziennego, ogłasza wy.
dział przewodniczący, iż zawarł związki ściele zinnemi towarzysiwy deniokraty< znemi. J ourn a l de P a r i s udziela dzisiaj tego aktu, Z Lugduou donoezą pod d. 21. rn. b.: "N iesnaski, zachodzące tu od niejakiego czasu mię. d/y właścicielami fabryk i robotnikami, ustały nareszcie. N ie istnieje więcej żadna nieprawna koalieya między robotnikami. Wszyscy tkacze wrócili znowu do zatrudnień swoich. Dostąpiono tej zmiany bez użycia gwałtu." V, azet te pisze co następuje: Listy z Paleb rno donoszą nam, że Xi na Berry wylądowawszy, żytzyła sobie nająć gdzie siedzibę wiejską, dla poratowania nadwątlonego zdrowia, równocześnie jednak mieć także pokoje w pałacu, aby przejmować dostojnych gości. To nastąpiło .zaraz po jej wylądowaniu. Potem obiadowała J. K.Mnśću brata swego; Wicekról złożył jej następnie uszanowanie i był u niej na obiedzie. J . K. M. wyjeżdżając używa Królewskiego pojazdu i lokai z ubiorem Królewskim; zresztą zwiedzała dotychczas tylko klasztory, gdzie młodociane lata przepędziła. Po upfynieniu dni 8albo 10., uda się Xięźna do Pragi, aby dzieci swoje tam uściskać, lir. Lucchesi - Palli, będący wielkim mistrzem jej gospodarstwa (!) i małżonka Markiza Pódenas towarzyszyć jej będą w podróży; a Xiążę i Xięźniczka Beaufremont kilka dni przed nią wyjadą, Kury er dzisiejszy zamieścił obszerny artykuł o planie, wedle którego Hr. Orłów Konstantynopol obwarować postanowił. Cesarz Mikołaj pochwaliwszy ten plan, oświadczył oraz, że pieniędzy, dział, robotników, dość wszystkiego, czego w tytn celu potrzeba, sam dostarczy. N ajmocniej ma być oszańcowany Sultaneh - Kalessi, gdzie Dardanele właśnie są najwęższe . Z dnia 27. Lipca.
Wczoraj wieczorem ogdziniey., uderzono w wielki dzwon Notrc-damir a po nim we wszystkie inne dzwony stolicy dla oznajmienia nabożeństwa żało'hne.40 mającego się dzisiaj w południe odprawić, adzisiaj zrana huk dział zorzę pierwszego dnia lipcowego Zwiastował. Słońce pali i upał równie wielki, jak przed 3ma laty; przecież co się dotąd stało, rokuje, że zaburzenia i nieład uroczystości tej nigdzie nie zakłócą. Ó godz. 5. Pułkownicy wszystkich pułków załogi tutejszej źolnierzydla mniej ważnych wykroczeń przyaresztowanych, na wolność puścili. Przez ulice ciągną tłumy młodych ludzi z kokardami uójkolorowemi przy  godłem republikanizmu) w dziurkach od guzików. O godzinie 2gej z południa niezliczone mnóstwo ludu udało się do kościołów, gdzie eię nabożeństwo ialobne odprawiało, i na rynek des Innocens, gdzie wielka część poległych spoczywa i małą na prędce wystawiono kaplicę. Mimo nieznośnego skwaru, zwiększonego jeszcze przez brak cieniu na bulwarkach i wielkich placach, Quai d'iirsay jednak pełen był ciekawych, chcących się napatrzyć na okręt na Sekwanie, czarną oponą pokryty i dawający od pory do pory salwy żałobne. Aż do tej chwili (o 3J. Z południa) wszystko spokojnie. Komitet polski z przyczyny gniewu przeciw Generałowi Bemowi wybuchłego wydał publiczne oświadczenie. Wszyscy Polacy, (wyraża) pod przysięgą się zobowiązali, £e życie i ramiona swoje jedynie tjlko ojczyźnie własnej albo Francy i, jako krajowi, gdzie przytułek znaleźli, poświęcą. Ponieważ Generał Bern znał dobrze to postanowienie; jest więc zawarcie kontraktu zaciągów dla służby Dom Pedra ze strony jego zgwałceniem naj świętszych powinności, wiążących równie jego samego, jak wszystkich wychodźców polskich. Z dnia 2g. Li pca.
M o n i t o r i wszystkie gazety stolicy zamieściły opisywania uroczystości dnia wczorajszego, który minął bez naruszenia spokoj-ności. Ponieważ pocztę dzisiaj już o godzinie IOtćj zamknięto, wiadomości gazet porannych sięgają tylko aż do Olej godziny. W szystkie ulice zalegało w tej chwili wojsko i gwardya narodowa, udające się na miejsca podczas przeglądu dla nich przeznaczone. Paryż ciągle spokojny, T r i b ii n e wzywa w dzisiejszym numerze .republikanów, ażeby się nie porywali i nikogo nie zaczepiali. Hiszpania.
Z Madrytu, dnia 12. Lipca.
Król wydał onegdaj następujące postanowienie: "Gdy dnia 20. z. ra, odprawiła się w tutejszym kościele S. Hieronima uroczystość przysięgi wierności i homagium, którą poddani moi winni byli wykonać Infantce Donnie Maryi Izabelli Ludwice, drogiej i kochanej córce mojej, jako Następczyni ironu tego Królestwa w braku potomstwa pici męskiej, postanowiłem , iż Prałaci, Grandowie i urzędnicy, którzy się znajdują w Madrycie, i przysięgi przy tej sposobności nie wykonali, mają d. 13. b. tn. wypełnić ten akt w zakrystyi wtpomnionego kościoła przed Patryarchą Indyi, któremu polecam odebranie tej przysię<M> era* Xieciem Medineceli, mającemu polecone przyjmowanie homagium. Działo sii w pałacu d. 9. Lipca 1833" Z dnia JO. Lipca.
Wczoraj nadeszła (u wiadomość o zniszcz« niu eskadry Miguelieiów przez Admirała Ns pier. Sprawiła ona okropne wrażenie. Ka roliści narzekają, że rząd dawniej już nii skłonił się do udzielenia Doro Miguelowi żą danej przezeń pomocy. Przecież dano obe cnie rozkaz zwiększenia liczby wojska nsx granicą.
A ngli a.
Z Londynu, dnia 26. Lipca.
Sun wzmiankuje o pogłosce, wymagające dotąd potwierdzenia, że Marszałek Bourmon odprawiwszy przegląd wojska Dum Miguela z przyjęcia naczelnego dowództwa się wy mówił. Z Portugalii żadne nie nadeszły wiado mości.
WWWWVWbVWW
ROZlllaite wiadolllOŚci.

Gazeta Berlińska S p e n e r a pod d. 3. Siei pnia pisze, co następuje: "Podczas bytność N. Cesarza Kossyjsliego w Hydze, z przyc«) rfy niepokojących pogłosek o uknutych spi skach na życie N. Pana, utworzyło się tows rzyctwo młodych ludzi ze wszystkich stanów które unikając rażącego pozoru i jawności miało zamiar strzedz życia Monarchy-Ojci Gdy Cesarz z Rygi wyjechawszy, do Eetlan dyi się udawał, towarzyszyli ci młodzi ludzie roałemi oddziałami, nie ściągając na siebt uwagi publicznej, konno przez rkiika »tacy pojazdowi Cesarskiemu, krążąc po polach jak gdyby dla własnej rozrywki. Istctnii świetny dowód prawdziwej miłości ku wiei kietnu i mądremu Monarsze!
Wyciąg Z Berlińskiego kursu papierov i pieniędzy.
Dnia 3. Sierpnia 1833.

Papiera- Gotowimi zną
Obligi długu państwa · Obligi bankowe ai do włączni lit. H . ...... Zachodnio- Prushie łiity zasta wne ..... Listy «astawne W. Xiestw Poznańskiego.. .
Wschodmo-Piuekie . .
Sdaskie i, . , . .
po 97*pi} II{ 
II{ 
ZOlI 
*001 
1(Xj