GAZETA Wielkiego Xi es twa POZNANSKIEGO /\. Nakładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski. JW2M- W Poniedziałek dnia 11. ITistopada 1833. Wiadolllości krajowe. Z B e r l i n a, dnia 7, Listopad? N. Pan racaył panującemu Xicciu Wilh e l m o w i 3 o I ras - B r» u n fe l s , dać o rd e r Orla Czarnego. Z dnia 8. Listopada. Przybył tu: Ctsarsko- Roasyjski rzeczy wiaty liadsca Sianu, nadzwyczajny Poeeł i pełnomocny Minister pray dworze Królewsko»Saskim, Schr6der, z Drezna. Wiadolllości zagraniczne. Królestwo Polskie» IŁ Warszawy, dnia 5. Listopada. Wypis z protokółu Sekretaryatu Stanu Królestwa Polskiego: Z Bożej łashi My Mikołaj 1., Cesarz wszech Rossyi, Król Pohki etc. etc. etc. Jakkolwiek skutkiem łaskawości Naszej i stosownie do Naszego manifestu z dnia 20. Października (1. Listopada) 1831. r. JX. Skorkowski, Biskup dyecezyi Krakowskiej, za czyny prawu przeciwne, których się podczas powstania w Polsce dopuścił, podług rygoru praw duihowojch i świeckich pod s$d oddany nie zo= · tał; gdy wszelako Biskup tenże nie okazał jako poddany Naszego Królestwa Polskiego żalu z powodu takowych występnych czynów swoich, i gdy on nie przestając jeszcze, jak to do wi-.domości Rządu doszło, posiępować również nagannie, na ufność Nas-tę nie zasługuje; przeto rozkazaliśmy i rozkazujemy: Art. 1. Biskup Skorkowskc od AdmiflMM /\.i cyi dyecezyi Krakowskiej oddalony być ma. Art. 2. Wyplata oddalonemu od obowiązków i zarządu nad po mienioną dyecezyą, penSyi i wszelkich innych dochodów do biskupstwa przywiązanych, ustać ma, i powrót do Królestwa Polskiego temuż na zawsze wzbroniony być powinien. Art. 3. Administracya wakującej w skutek tego dyecezyi Krakowskiej, poruczona będzie JX. Adamowi Paszkowiczowi, Prałatowi 1 Administratorowi archidyecezyi Warszawskiej, a byłemu członkowi Konsystorza Krakowskieg o, w znaczeniu Administratora i z prawami do tego znaczenia przywiązanemi. Art. 4, Wykonanie niniejszego postanowienia, które w Dzienniku praw umieszczone być ma, oraz wydanie dalszych, w celu przywiedzenia onego do skutku, rozporządzeń, Namiestnikowi Naszego Królestwa w Radzie administracyjnej polecamy. Dan w Peterhofie, d. 3.(15.) Lipca 1833 D> (pod]».) Mikołaj. A u s 1 2 Y a. Z Pe et t u, dnia 27. Października. (Gaz. No rym b.) Otrzymaliśmy wczoraj wiadomości 2 Er Ja u (miasta Uczącego do 20,000 mieszkańców i stolicy Arcybiskupa), wedle Łióryeh tamże w przeciągu tego tygodnia przy sposobności resuuracyi Magislratury komitatu Hewescherskiego do groźnyrh przyszło zaburzeń, przyezein kilku ludzi życie utraciło i wielu raniono. Kandydat do godności Wice-hrabstwa, niejaki Pan Kalay, podany i potwierdzony przez Arcybiskupa (sławnego wierszopisa niemieckiego, Jana Władysława Pyrker) i ducliowitńetwo, natrafił między szlachtą wiejską na tak zacięty o pór, że kilka tysięcy ckłopów poduszczonych prze« szła« cblę, udawszy się na miejsce wyborów, do Erłau, najbezecniejszych bezprawi tam się dopuszczało. Stronników Kalaya pobito okropnie, w ulicach głównych wszystkie powybijano okna, a domy duchowieństwa po części zburzono. Akt wyborów wśród takich okoliczności naturalnie nastąpić nie mógł i trzeba go było na kilka dni odłożyć. Słychać, że * naszych okolic kilka oddziałów wojska jui odebrało rozkaz, aby się Y'jJać do Erlau. Z M e d y o l a n u, dnia 19. Października. Aresztowania nie są już teraz tak częste. Wielu obwinionych ratowało się ucieczką; wszelako uwięzionych jest kilkaset osób, po większej części młodzieży, synów bogatych familii. Chciano w te; stolicy korzystać z nieobecności wojska, które udało się na popie do Montechiaro pod Brescia. Tymczasem odkryto u pewnego Adwokata na wsi A 3 cIJ cIJ y tyczące się tych planów i zapobieżono niespokojnościom. Ściągnienie znacznej siły wojskowej w te okolice nastąpiło w skutku odkryć, jakie uczyniono. Zdaie się, iż towarzystwo la giovine Italia należało do planów, o których mowa. Uniwersytety w Bononii i Turynie od dawna są zamknięte, a w Pisie większe prawie są ierye nii czas do nauki. W Pavii jest jedynie wydział lekarski pod naczelnictwem godnego Consigliacchi. Radzca Stanu Frank żyje od dawnych lat w zaciszu w willi swojej Jtiątej nad jeziorem Come. F 2 a n c y a. Z Paryża, dnia 29. Października. O przeglądzie gwardyi narodowej w przyszłą niedzielę nastąpić mającym gazety oppozycyjne niepomyślne wynurzają zdania. Ko n e t y t ucyon ist a wyraża w tej mierze co następuje: MJeśli chcą przyjmować zięcia Króla, tedy to jeacrzecząiainilijną, która do dowódzcy gwardyinarodowej wcale nie należy; jeśli chcąwyświad« czyć honory Królowi przyjaznego nam narodu, gościowi stolicy, niech się o to Paryźanie sami postarają. Już mowa o tern, że część oficerów gwardyi narodowej na cześć jego w domu opery bal wyprawić zamyśla. Oficerowie złożą mu zapewne swoje uszanowanie przy tej sposobności; ale wszystko to nie powinno być nakazanem przez rozkaz dzienny, lecz tylko przez prograrnat, jak do polubownego jakiego widowiska." - N a t i o n a l w tej mierze tak się tłómaczy: "Hrabia Lobau i GeneralJacqueminor, będący oba członkami Izby Deputowanych, po. winniby wiedzieć, ie Kroi Leopold bynajmniej nie jest sprzymierzeńcem Francy i, lecz że on Królem na mocy traktatu bezstronnego, który nas na to potępił, abyśmy mu na własne koszta nasze spieszyli na pomoc, kiedy go to nieszczęście dotyka, ie Kroi HoJandyi na niego napada, W roku zeszłym raczył on udobruchany spoglądać na czyny armii naszej, która Antwerpią zdobyła, a potem tak był wspaniałomyślny, ie przez parlament swój od nas wynagrodzenia się domagał za te małe szkody, które armia nasza oswobodzicielska na terrytoryum jego zrządziła. To istotnie dzi. wne przymierze." - T r i b u n e tak się wyraża: "Zaiste wyznać należy, że Krój z swymi drogi. mi towarzyszami Paryże i obrębu bardzo po królewsku postępuje. Kiedy nie wie co z nimi ma począć, zostawia ich przez kilka miesięcy bez odezwy, bez przymilania się, bez poświę. cenią chorągwi, bez pozdrawiania, bez kom.plementów, bez adresów. Trzeba koniecznie jakiejś nadzwyczajnej uroczystości, n. p. dnia dorocznego rewolucyi albo przybycia zięcia, tby machiny koinplimentująceTuileryów w no. we wprawić poruszenie. W wieczór dane będzie przedstawienie "Roberta Dyabła ' a na zajutrz ze świtem bębny i wrzawa kotłów po ulicach stolicy zwiastować będą nowe widowiska dla rozweselenia sławnego i wielce zasłużonego gościa. Donoszą narn, ie wielu gwardzistów narodowych zrzekło się tej rozrywki, stawić się tą rażą na r u ki Krffc; bo to też istotnie jui czas, że by taTie kornedye ustały," Oto wzór paszportu, wydawanego obecnie przez Karolistów w Hiszpanii: "P i e rw s z y rok chrześcijaństwa. My, ksiądzli zakon, nik Piotr Ximenes Baia, wystawiamy Panu N" wyznającemu religią rzymsko-katolicką, wolny zabezpieczający paszport, aby się mogl udać do b u n t o w n i c z e g o miasta Madrytu, w celu załatwienia tam swoich prywatnych interesów, Posiadacz paszportu tego dowiódł naw dostatecznie, ie jest prawym katolikiem i nieprzyjacielem oclszczepieńców." N ad i pod lytn paszportem znajduje sie wizerunek krzyża. W M o n i t o r z e czylamy :. "Marny tu wiadomości z Barcelony aź do dn. 28. i z Gerony aź do d. 29. W tych dwóch miastach jako leź w całej prowincyi wszystko spokojne i nie sły-* cliać tam nic o Guerylasach; organizuje milicye obywatelskie i 3 bataliony Barcelońskie mają natychmiast, skoro zostaną umundurowane, wstąpić w służbę czynną." W liście prywatnym z Bajonny pod dn. 26. donoszą: "Wiarogodny podróżny przybyły tu dzisiaj wieczorem z Kastylii przez Pampelonę opowiada, źe powstańcy z Alavy wysłali korpus posiłkowy do Nawarry i ze obecnie 3000 wojska rokoszan stoi w Puenta de la Reyna, przeciw któremu Pułkownik Łorenzo z 1500 ludźmi wyruszył. Inny tłum powstańców zabrał wszystkie sukna w fabryce w Eskazay. Arragonia zupełnie spokojna. Pułkownika Eraso wczoraj z St. Jean-Pied>de-Port sprowadzono do Pau, Poczty z Pampelony i Tolosy dzisiaj nie nadeszły." - Wedle drugich listów z Bajonny pod tązedatą, rozchodziła się tam pogłoska, źe Generał Castanos i Pułkownik Jaureguy przez powstańców na głowę pobici, ujrzeli się w konieczności ustąpić z T 0losy i cofnąć się do San Sebastian. (?) Z dnia l. Listopada. (Ostatnie wiadomości.) - I n d i c a t e u r de B o r d e a u x pod dn. 30. m. t. donosi wedle listów z nad granicy nadeszłych, źe Generał Ssrsfitld d. 27. do Mirandy wkroczył, dążąc ku Witforyi i Bilbao. Pochodzi ta wiadomość zapewne 2 tego samego źródła, 2 którego depesza przed kilku dniami przez M o n it o r a podana wypływała. "Korpus 1200 Karoliaiów (dodaje tenie I n d i c a t e u r) został przez Konstytucyjnych z Santony , z którymi się byli połączyli stronnicy Królowej r Saatander i Lartdo, zupełnie porażony," A n g l i a. Z L o n d y n u, dnia 30 Października. Okręt "Atboi ", który z Lizbony d. 21. Października odpłynął, zawinął do Plymouth, nie przywozi jednak żadnych nowych wiadomości, tylko (ę. źe Don Pedro 13 angielskich, do służby Don Miguela użytych okrętów, zabrał. Właściciel jednego z tych okrętów, P. Tremaine, wrócił na pokładzie "Athoiu" do Anglii. Pan O'Conel ogłosił znowu pismo do obywateli dublińskich, którzy go obrali członkiem Parlamentu, Powstaje w niern przeciw Margrabiemu Anglesey, byłemu Wice Królowi irlandyi; ochrania jeszcze teraźniejszego Wice-Krola, Lorda Weltesiey, lecz nie bardzo można się spodziewać, aby to umiarkowanie długo trwałos z w e e y a* Z Sztokholmu, dnia 22. Październik*. N asiępca ironu wróciwszy z N orwegii za» czai znowu zwiedzać kollegia, i znajdować się na ich «aaradach, aby poznał spoaób ich postępowania. Prócz tego, piastuje on urząd wielkiego Admirała Szwecyii N orwegii, jako też naczelnego dowódzcy artyleryi, trudni się oraz innemi obowiązkami wojskowe» mi. Zajmuie się także czynnościami Kanclerza obu uniwersytetów, ich interesami i ważnym przedmiotem ulepszeń w oświeceniu pubiicanem. Wolne godziny poświęca wychowaniu młodych swych synów. Tym sposobem Następca tronu zwraca ciągle uwagę na wszystko, co się tyczy dobra kraju. ROZlllaite wiadolllości. Gazeta l' I n d i c a t e u r de B o r d e a u x zawiera następcą ciekawą, lecz mało do prawdy podobną wieść, której jednak powszechnie wierzą w Madrycie. Powiadają,źe D. Pe dro pisał do swego brata D. Miguela, wyzywając go w nader grzecznych wyrazach na I>.»jedynek, w celu ukończenia wojny domowej przez takie krótkie a stanowcze rozeifłygnieoi« wzajemnych ich preteueyi. Don Miguel, po naleźytern naradzeniu się miał odpowiedjieć. źe nie przyjmuje wyzwania dla Lej, nader prostej przyczny, źe gdy śmierć jego samego rozwiązałaby niechybnie spor »a elr.uię Donny Maryi II., zgon Don Pedra byriajmoJejbf nie posłużył do ustalenia dyoastyi Don »Miguela I. Żaby północno-amerykańskie przedsiębiorą niekiedy wielkie podróże lądem, w niezliczonych gromadach. Niedaleko miasta Wynd« ham znajduje się duże jezioro, mające około trzech mil angielskich obwodu, i w kiórera zapewne miliony lycbźe mieścić się mogły. W r. 1738- jezioro to nagle, nie wiadomo z jakiej przyczyny, zupełnie wyschło, lak, Z6 cały naród żabi zmuszony został szukać innej siedziby. Owoź, po długich zapewne naradach, uchwalono udać się do najbliższego jeziora, leżątego o dobrą niemiecką milę w państwie Coonecticui, i niezwłocznie całe ogromne ich wojsko wyruszyło w drogę, dziwny zachowując w ciągnieniu porządek. Na samym irakcie bżalo miasto Wyndham, l około północy, kiedy ws'yscy jego mitezkancy pogrążeni byli w najgłębszym spoczynku, przeraziła ich nagle najokropniejsza i nie do opisania będąca wrzawa. W mgnieniu oka całe miasto było na nogach i sądząc, że <>ie ich napadli, większe część mieszkańców uciekła pędem w lasy. Dopiero w kiika godzin dowiedziano się, że przyczyną całego lego popłochu była wędrówka żab, które, ciągnąc prze« uJice, oewały się w tale okropnym chórze, ii takowy miano za okrzyk wyrzyoającego miasto nieprzyjaciela. Niektórzy, bardziej od innych oświeceni, zdawali się nawet w krzyku tym rozeznawać słowa francuzkie, ekąil tei w pierwszej chwili zamieszania zrodziły się domysły, te miasto prze« Francasów napadnięlero zostało. OBWIESZCZENIE. Dzierżawa cła brzegowego wypuszczoną być ma na lal trzy, tojest od i Stycznia i8i4- roku do ostatniego Grudnia i8j6. roku, drogą publicznej licyiacyi. Gdy summa dzierżawy na dniu 4. tn. b, podana przyjętą być nie mogła, wyznacza się żalem nowy termin licytacyjny na dzień 13. m. b. przed południem o godzinie II. w sali sessyonalnej ratuszowej. Licytanci zechcą się opatrzyć w kaucyą 200 Talarów. Warunki Jicytacyt przejrzane być mogą podczas godzin służbowych w naszej Begistratuize. Poznań, dnia 5. Listopada rb33M a g i s t r a t. PATENT SUHHASTACYJNY. Gospodarstwo rolnicze z przyległościami W Bugalinkn pod Nr. 7. Powiecie Szremskira łeźąre, do pozostałości Jana Franciszka Gromadzińskiego i jego wdowy później zamężnej Grossmann należące, drogą konieczne; subhastacyi przedane być ma. Taxa sądowa wynosi $ 7 talarów. Termina do Hcytacyi wyznaczone są na dzień 5. Listopada r. b., dzień 5. Grudnia r. b. i dzień 7. Stycznia i834· godzinie 10. pized południem. Odbywać się będą w Izbie stron tutejszego Sądu Ziemiańskiego przez Najwyższego Sądu AppełlacyjneCo Assessor* Łoefler. Chęć kupienia mający wzywają się niniejszern, aby się na terminach wymienionych stawili, z warunkami obznajmili etę i licyta swoje do protokółu podali. Przybicie nastąpi na rzecz najwięcej dającego, jeżeli przyczyny prawne nie zajdą. Zarazem wzywają się wszyscy ci, którzy pre»ensye realne do gruntu tego mieć mniemają, »by takowe najpóźniej w terminie zawitym zameldowali, w przeciwnym bowiem razie z lakierni wykluczeni i im dla lego nie tarzynie Białkowskiej niektóre bydło; o czerń, gdy pobyt rychźe legataryuszow wiadomym nie jest, stosownie do . ej». Części I, Tytułu 12. Powszechnego Prawa Krajowego niniejszern tychże uwiadomią się. Gniezno, dnia 5. Września )833Król. Pruski Sad Ziemiański. hwieże i bardzo przednie oslriygi cotylko otrzymał. Wi n c e n t y Hose. Pierwszą nadsyłkę wybornego astrakańskiego kawiaru, świeży bulion i różne gatunki przedniej herbaty otrzymał S z y m o n Si tk i e s c hi o przy Wrocławskiej ulicy NT. 234. Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów i pieniędzy. , . 8'33. Papiera- GotowiDnia 7. Listopada ziią Obligi długu państwa . Obhgi bankowe aź do włączni lit. H. . . . .. . . Zachodnio- Pruskie listy zastawne, . . . Listy zastawne W. Xitstwa Poznańskiego. , . W sehodruo- Pruskie S'Uslu«l,po 971po II{lOliOOf (Jeny zboża na Pruska miarę} wag s w Poznaniu. Dnia 9. Listopada r833« Tał. igr. len. do Tal. igr. feit. Pszenica. 1 H 17 Zyto 1 I 6 Jęczmień 17 17 6 Owies . *ł}> 17 Tatarka Ib 36 Groch . 1 5 Ziemiaki 6 8 Siana cetnar a no ff.. 15 i& Słomy kopa a 1200 fI . 4 5 Masła g arniec 1 ib ao