GAZ
Wielkiego
ETA
Xiestwa
POZNANSKIEGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W Dektra i Spółki. - Redaktor: JI. WannowhL
JW 287. - W Sobotę dnia 7. Grudnia 1833.

«wum'lmR2.Il 51
Wiadolllości zagraniczne.

A u s t 2 Y a.
Z W i e d n i a, dnia 18. Listopada.
Pogłoska o buskiem zawarciu układu względem nowej pożyczki dla rządu naszego, nabiera coraz więcej wiary. Słychać, \i pożyczka ta ma wynosić 60 milionów złotych.
Niemcy.
Z Fra- nkfori u II. M., dn. 25. Listopada.
Kommiesarz Zjednoczonej Szwajcaryi, Pan Tillicr, wysłany tu aby względem przechodu weszłych do Szwajcaryi Polaków przez granice krajów niemieckich z Związkiem Rzeszy niemieckiej traktować, z miasta naszego znowu wyjechał. Missya jego stała się nadal niepotrzebną, ponieważ rząd irancuzkj oświadczył, ii zezwala na przejście tych wychodźców polskich przez terrytoryum francuzkie i wsadzcn: e ich na okręty w jakimkolwiek porcie francuzkitn. - Podobnie też Związek niemiecki, który oddalenia Polaków z Szwajcaryi gorąco pragnie, oświadczył gotowość swoje dania wspomożenia przechodzącym przez granice państw niemieckich związkowych Polakom i ponoszenia kosztów ich transportu. Wszakże mógłby on to wtenczas tylko uczynić, jeśliby dostateczna, miał pewność, fe śiodęk ten »«tętnię do
skutku przyjdzie. Przeto domagał się zaręczenia, że Polacy do Szwajcaryi przybyli rzeczywiście mu zostaną wydani, końcem czego rządBernski potrzebne miał uczynić rozporządzenia. Zaręczenia tego Stany zjednoczone dać nie były w stanie. Zaś przy zachodzące) niepewności przygotowań do transportu czynić nie chciano, bezwzględnie nawet na to, że Związek niemiecki dla własnej spokojności oddalenia wszystkich Polaków życzyć był powinien. Równocześnie trzeba było aby Związek w tej takie mierze zupełną miał pewność, że Polacy, po przeprawie ich prze» kraje uiemieekie związkowe natychmiast na grarsiny niderlandzkiej gotowe znajdą przyjęcie, aby ich tam w jakimkolwiek porcie niezwło» cznie do miejsca ich przeznaczenia przewieziono. Ale i tej pewności Związek niemiecki dostąpić nie mógł. Szwajcarya upraszała o przepuszczanie Polaków przez kraje związkowe, aby ich podług własnego Życzenia albo do Anglii, albo też do Ameryki przewieziono. Gdy .akim sposobem Szw.-jcarya sama dała przykład ograniczenia wyboru miejsca pobytu dla Polaków i w tej mierze wniosła o alterna» tywę, Związek niemiecki zdecydował EI..I, za Ameryką, oświadczając, iż środtk przesiedlę* nia w ten sposób powinien być wykonany, aieby wychodźców tych pozbawiono możności wrócenia tak łatwo do Niemiec. Ale aO)J;  zgodzić na takowe ograniczenie miejsca pobytu, a tak więc nie m6gt Związek niemiecki z iyczoną gotowością przychylić się do uskutecznienia środka, który Inaczej wykonany jak Związek sam żądał, celowi swemu więcej nie odpowiadał.
F 2 a n c y a.
Z P a ryż a, dnia 26. Listopada.
Dziennik Sporo w wyraża: "Przez Bajonnę, przez Irun, przez St. Jean-de-Luz i przez Behobią odbieramy równocześnie potwierdzenie wiadomości o wnijściu wojska Królowej do Wittoryi; ale jednak w wszystkich tych doniesieniach o iaktum 6arneT, o osadzeniu Wittorvi, albo o utarczce, która awycięzki pochód Generała Sarsfielda koniecznie poprzedzać rnusiala, żadnych jgola nie wzmiankują szczegółów. - Listy z Saragossy jmd d. 16, Listopada głoszą o miniowaniu Generała Quesady w miejsce Sarsfielda, a listy z Bajonny, nie powątpiewające wprawdzie o wkroczeniu wojska Królowej do Wittoryi, zostawiają to jednak w niepewności, czy Sarsfidd, czy też Quesada miasto to zajął. - Niezawodną, że bl Pastor, opuściwszy niedawno Su Sebastian, d. 20. m. b. Irun osadził i już działania swoje ze zwycięstwem armii głównej łączyć eię zdawał. Zostawiwszy 200 wojska swego w Irun, z resztą dywizyonu udał się w pochód do Tolosy. Pizy nieładzie i zagmatwaniu wszystkich tych doniesień nadgranicznych, trudno bardzo dojść prawdy, my zaś zawsze zmierzając do tego, aby fakta z takim stopniem pewności wystawiać, na jaki niedostatek wszelkich związków z widownią wojny zezwala, oświadczamy z przekonaniem, że tą rażą prawdopodobieństwo jest na stronie zwycięstwa Królowej i osadzenia Wittoryi przez armią jej." W Lloyds francais krążą dzisiaj najsprzertniejize pogłoski. W Asturyi i Kasiylii miały wybuchnąć powstania na rozmaitych miej scach; Generał Saisficld rnial się podać do dymissyi. Królowa, przekonawszy bIe o niedostateczności wojska swego, aby zaburzenia wszędzie się groźnie wzmagające, poskromić, zamyśla 50,000 nowego wojska zaciągnąć; ale Wstrzymuje ją od tego kroku obawa, żeby zaciągi te nie zostały uskutecznione na korzyść powstańców, albo Konstytucyjnych. Zniewolona więc doczekać się wypadków dalszych i zatrzymać swoje juete milieu. - List z Bajonny głosi, że na mocy dekretu pod d. 51 ym m. b. Pan Aguado Ministrem skarbu mianowany został. Wszakz'e nie chciano dekn tu tego ogłaszać, ponieważ niepodohnern jest do prawdy, żeby Pan Aguado urząd ten tnial przyjąć. Tcuże list wyraża, ie jeśli P. Agua
*522
do z przyjęcia ofiarowanego sobie Ministeryum się wymówi, jemu proponować będą, cz)by nie chciał przyjąć miejsca Posła w Pa* ryżu. Z N antes przybyły do Ministeryurn spraw wewnętrznych depesze z tern doniesieniem, że tam wiele znamienitych osób przyareszto wano z przyczyny spisku, rozgałęzionego aż do depanarnentu du Gard. Generał Bourraont wraz z 5 Generałami francuzkirni i 50 oficerami, odbywającymi kwarantanę w Valtmia d' Alcantara, miał być d. 16. Października zaprowadzony pod mocną strażą do Albuquerque. Konsi.l hiszpański w Bordeaux kazał umieścić w tamecznych dziennikach następujące ogłoszenie: "Według oświadczenia Generała Castanos, naczelnego dowodzcy w prowincyi Guipuzcoa, wychodźcy hiszpańscy będący we Francyi, a chcący przyjąć służbę w wojsku Królowej hiszjiańskie-j, zostaną przyjęci pod jej chorągwie, gdy mieć będą paszporta od Konsulów jej do przejścia granicy." Jeden z Adjutantow Marszałka Soult został wysiany do Madrytu. Na wniosek Intendenta cywilnego, Rada Administracyjna rządu w Algierze, uczyniła przełożenie, aby w okolicy tego miasta zrobiono kolej żelazną dla ułatwienia transportów. Prezes Rady Ministrów przychylił się do tego projektu; lecz niejaki czas upłynie, nim będzie uskuteczniony. Gazeta madrycka R e v i s t a E s p a g n a l o donosi, iż Król.iwa odwiedziła Pana Z< a Bermudez w domu Ministerstwa spraw zagranicznych, co (jak listy prywatne przydają) sprawiło wielkie wrażenie. Minister spraw wewnętrznych odebrał niedawno raport od Prefekta departamentu niższej Ligiery , iż Karoliści są czynnymi w rzeczonym departamencie. Podczas uczty danej dla Pana Thiers w Havre, tenże spełnił toast za wolność handlu i przemysłu. Francya ponosi znaczną stratę przez swój system prohibicyjny w handlu z krajami niemieckiemi. W roku 1788. wprowadzono z Francyi do Niemiec przeszło 46 milionów kilogramów cukru, kawy i bawełny, a w roku 1832, tylko 6,300,000 kilogramów.
Zatargi między Marszałkiem Soult i Panef» Humatin lak się ułatwiły: Marszalek ograniczył swoje żądanie na 27 milionów dla czynnego wojska, a 16 milionów dla odwodowego. Pan Humann zezwala na elanie 27 milionów w sposobie kredytu dodatkowego na mocy po» stanowienia Królewskiego, a 16 milionów raa> ją Izby uchwalić.  nego i handlowego, odprawiła niedawno poeiedzeme, na ktoiem stawny Pan Hume był obecnym Miał on w języku francuzkim mowę, w której powinszował Instytutowi prędkiego rozwinięcia we Fiancyi; liczy bowiem blisko 3000 członków, od których roczna Bkładka wynosi 50,oco franków. Ogłoszono już 4 tomy interesujących rozpraw. Pan Hume namienił, iż oprócz podobnego towarzystwa w Londynie, którego jest Wice-Prezesem,. istnieją one takie w Szkocyi i Irandyi, a wypadałoby mieć z niemi związek. Akademia mianowała jednomyślnie P. Hume Kornmisearzem swoim' do wejścia w takowy związek, A n gZi a.
Z L o n d y n u, dnia 22. Listopada.
Kapitan Ross, którego Gazety tutejsze nazywają odważnym niedźwiedziem lodowatym, jest przedmiotem wielu rozmów. Dwaj najznakomitsi Księgarze tutejsi: Murr aj i Colburn układają się z nim o kupno dziennika podró Zy jego, którego ledwie nie postradał, gdy wracając z domu. Admiralicyi zapomniał w najętym powozie. Powszechne»! jest mniema niem, iż Król zaszczyci go orderem Buli ekim, a' Parlament uchwali dla niego 4000 fant, ezterl. w podarunku aby mógł dać ucztę dla lowarzyszow podróży swojej i majtków, Osada francuzka w Algierze prędko się wzmaga; dochody bowiem celne od wprowadzanych towarów, wynoszące w roku 1830. tylko 5910 funt. 6jterl. powiększyły siew Ib31roku do 25,170 funt. szterl. Pochodzą one z małego cIa po 4 procentu, gdy 10wat y są wprowadzane na okrętach pod banderą francuzka lub algierską, a 8 , >rocentu, gdy są wprowadzane na okrętacli pod obcą banderą. W roku zeszłym wpmwadj.ono tam towarów na okrętach pod banderą angielską za 32,500 funt. szierl. Pan O' Connell przybywszy z swoiej wioski do Dublina, zacząłzarazjiodburzanie. Wszedł do kawiarni, gdzie kilku przyjaciół jego czytało pisma publiczne; napisał wezwanie do mieszkańców miasta, aby się dnia 19. b. m« zgromadzili celem ułożenia pMycyi przeciw dziesięcinie i unii z Anglia. Składka zbierana dla O-Conuella wynosi w tym roku blisko .0,000 funt, szterl.
E g l P j.
Z Alexandryi, dnia 5. Października, Z góry Libanu donoszą pod d. 13, z, m. iż P. Le Cornte, pełnompeny Minister Króla Francuzów, wyjechaws'y z Egiptu, bawił kilka dni w tamecznej sławnej okolicy, celem widzenia ogromnych cedrów, któr> od wielu wieków znajdują się na szczycie góry Li b an u,i pomników starożytności, w które olcolfca la obfinije. Pan Le Com te mieszkał w domu Xiecia Libanu, a wszystkie władze duchowne i cywijne narodu maronitskiego złożyły mu swoje uszanowanie i wynurzyły wdzięczność ra opiekę, jaką Francya daje Maronitom. Pan Le Comie zapewnił rzeczone władze o dalszej opiece ze strony Francyi. Tu 2 C Y a.
Gazeta T i m e s zamyka następujące pismo prywatne r Konstant) nopnla pod do. 23. Października: "Podczas ostatnich g mii Sułtan i rząd jego w większej byli obawie niż wtedy, gdy Ibrahim basza tu «rolicy był w pochodzie. W Azyi mniejszej w dystrykcie Treuzgatt(?) groźne wybuchło powstanie. Na czele oiKgo staną) mąż znajomy pod nazwiskiem "Kadi - Kiran" ( KadiZabój ca), który przydomek ten stąd otrzymał, ponieważ kilku Radych, którzy się przekupić dali, zamordował, Wedle pogłosek tu obiegających, żądał on jako Guberna tor dystryktu rozciąglcjszej dla siebie władzy, do któiegoto roszczenia W. Porta jednak przychylić się nie chciała. Podniósłszy więc na czele 5000 ludzi, prawie wszystkich zbiegów, chorągiew rokoszu, opanował miasto Treuzgatt, które natychmiast gotowem się być oświadczyło powstać przeciw nowościom przea Sułtana zaprowadzany m. Geograficzne nołoźenie tego dystryktu, leżącego pod górą Taurus i obecność Ibrahima Baszy w środku kraju, czującego wstręt przeciw wszelkim reformom Sułtana, nareszcie bliskość prowincyi Erzerum, Trapezunt i t. d. czyni wyprawienie wojska do wspomnionego dystryktu nieodbicie potizfbnem. Obawiają się także, że skutkiem tych buntowniczych poruszeń w Azyi będzie niespokojność w stolicy samej. Sułtan przy. najmniej bardzo zatrwożony. Dywan naradzał się już łta kiiku posiedzeniach nad tą nieprz\;emną sprawą i postanowił podobno dla przytłumienia rokoszu 12,000 do Azyi wysłać. Dcwodjc3 armii tej jeszcze nie mianowany, ale rozumieją powszechnie, że przeinaczono do tego N arnika - Baszę, ostatniego Posła w Paryżu i Londynie. Czy się to powstanie dalej rozprzestrzeniło, o tćm dotychczas nic nie wiemy. Sposób myślenia wojska mającego być do Azyi wyprąwionem, dla Sułtana bynajmniej niepomyślny; mimo to jednak nie może; W. Porta obojętnie spoglądać na bunt w bliskości stolicy wybuchły. Flotta turecka stojąca na B isforze otrzymała wzmocnienia. - Zima nadchodzi a jednak nie ma dotychczas pewnych znaków pokoju. Armia rossyj"'ka i flotra gotowe do boju na pierwsze skinienie, lubo eskadra na niebezpieczeństwa się naraża, jeśli przez cztery nasiępujące miesiące na  gielski i austryacki przebywają w V ourla, w pobliżu Smyrriy, gdzie takie kilka okrętów francuzkich się znajduje. - Jbrahim Ł>as,za ciągle zajęty uzbrajaniem wojska; ?00 żołnierzy jego przez dawnych nieprzyjaciół, Wechabitow, nad granicą arabską, zostało w pień "wyciętych, co tu jako wielką klęskę, którą Egipcyanie ponieść mieli, okrzyczano.
Z d n i a 2 J. P a ź d z i e r n i k a . B ryg w oj e nn y francuzki przybywszy tu przed Dardanele, zarzucił kotwice przed hotelem Posła francuskiego. Powietrze morowe od początku tego miesiąca nie uczyniło żadnych postępów, ale rozboje morskie na Archipelagu znowu się zagęszczają. U zbrajania na wyprawę !io Azyi mniejszej trwają ciągle. Żołnierze tureccy mają lichą broń, a ponieważ mała rękodzielnia broni w przeszłym Październiku się Spaliła, zbywa na środkach, aby niedostatkowi temu zaradzić. - Podczas kiedy bunty i powstanie na Wschodzie się wzmagają, nie należy zapomnieć, że też na Zachodzie wszystko eię burzy. Albańczykowie, bogaci równie jak ubożsi, nie chcąc się zastosować do sygternatu zdzierstwa, zaprowadzonego przez W. Pertę, jęli się oręża." ·
ROZlllaite wiadolllości.

"Kilku wychodźców polskich (donosi Gaz.
K r ó le w i e c K a), którzy Z Gdańska do Stanów Zjednoczonych Ameryki północnej się udali, przed odjazdem swoim od ludzi prywatnych nadesłane otrzymali wsparcia. J eden z pomiędzy nich, który taką drogą przed wyjaadem 150 Tal. odebrał, odesłał tę summę już z pokładu okrętu z tern zleceniem, aby pieniądze te na wspomożenie biednych ziomków jego w Szwajcaryi obrócono, którzy tam, jak wiadomo, w najnędzniejszern są położeniu; że on eam równie jak inni w tejże samej kategoryj będący Polacy przez hojność N. Króla Pruskiego takby byli we wszystko zaopatrzeni, iż dalszej pomocy nie potrzebują,"
Gazety paryzkie ogłaszają ciekawy spis processow i kar na jakie skazane zostały, sa występki druku, rozmaite tameczne pisma peryo<<1yczne, od 2. Sierpnia 1830 r, Z tego obrachunku wypada, ii gazeta T r i b li n e wytrzymała już od tego czasu 86 processow, uznaną «ostała za winna, razy 17, i skazaną na 14 lat
«8
i 2 miesiące więzienia, tudzież karę pieniężną 82,474 fI.; R e v o l u t i o n (dziś już niewychodząca) 32 processa, 9 lat 3f miesięcy więzienia i karę pieniężną 41,409 fI.; Quoti« d i e n n e 1 rok lo miesięcy więzienia i karę pieniężną 23,637 fr. Na takież prawie kary skazaną zestala 1 G a z e t t e de F r a n c e . Le N a t i o n a l , na karę jednomiesięcznego więzienia i 6,175 fr. Ogółem wszystkie razem gazety miały 411 processow; a wydawcy ich sk.izani zostali na 65 lat i 2 miesiące więzienia i karę pieniężną 301,555 franków 55 centymów,
OBWIESZCZENIE.
Izby dwie na prostej ziemi Wagi miejskiej znajdujące się, i do których wchód z uliczki przy jatkach rzeźniczych, wypuszczone kupcowi J P. Graetz do 19o Stycznia t834-> wd tegoż dnia aż do 19o Kwietnia J 836., a zatem na 2j lata, drogą licytacyi wydzierżawione byi mają. T e rmin licytacyi wyznacza się na dzień 11. Grudnia r. b. przed południem o m ej -godzinie i odbywaj się będzie w sali ratuszowej, gdzie też warunki licytacyi przejrzane być mogą. Poznań, dnia 30. Listopada 1333, M a g i s t r a t JI Tr K C y A W ś r o d ę d n i a i i. G r u d n i a 1 833. i dni następnych, przed południem od godziny 9, do 12- i po południu od godziny 2. do 5. sprzedawać będę sposobem publicznej licytacyi w domu złotnika Pana Blau przy Garbarskiej ulicy Nro. 382. różne meble z mahoniowego i brzozowego drzewa, bieliznę, pościel i gaf» dero bę, jako też nowy fortepian, który w dniu U. m. p. przed południem między godziną 11.
i 12. sprzedanym będzie, i odtąd codziennie od godziny »0. do 4. widzianym być może. Poznań, dnia 28- Listopada 1833.
Cas tner, Król. Kommissarz aukc yjny.
A UJICYJI Zawiadamia się szanowna Publiczność, i£ w d n i u g t Y m m. b. i dni następnych, przed pełudniemodo.do 12., a po południu od a. do 4. sprzedawane będą na Tumie w Kanonii pod N o, 34. roimai te ruchomości to jest srebra, garderoba, meble, oraz wiele innych przedmiotów. Poznań, dnia 5. Grudnia J833« Zdanowski, E. T.
dodathkm literaebim M> nkmkżkim JwUJ