GAZE Wielkiego TA Xiestwa ZNANSKIEGO Nakładem Drukarni Nadwornej W. JOekera i Spółki. - ibdsktor: A. IVannomhi. ./¥77.- W Czwartek dnia 31. Marca 1836. J li tro, w Wielki Piątek, nie wyjdzie Gazeta. Y" Do czytelników gazety. tuteiszvch 7zZ z hMZ II{ permz*m kwartałem Rrzypgminamy, ie prenumeiata ćwterćroczna dla uuejszyu zytelników ,wyiosi: . . . l Tal 1&2- sar · dla zamIejscowych zas: 2 Tal wsXY tFut':K-xll Cile 7 d ,O 6' ;: « t z a h f « ""« CODZIENNIE h wychodZącą gazeą na wszysln"itrl KrOI. urzę dClf rOCZ owyc w careJ Monarc zz. od pow2Tel?Z CI €/\mplarza na papierze kancelaryjnym wynosi ifsgr. ćaierórotznie więcej ct1Zartalu Z£ aS4 HdZ,e m II{ , jezeli dla P'/\P " .. w ci ąg u bUiai c?o mart-a.« Jtvrzedz.a.iące. ,n um er l £[, 3 J1ie. bidą mogły być pZfz łan mowlenla poznan, ania j I. Marca . b. Expedycya Gazet W. Dekera i Spółki. WiadoIności zagranICZne. F 2 a n c y a. Z Paryża, dnia 20. Marr3. Journal du Commerce i Messager uważają pod względem sprawy amerykańskiej: "Zatargi między Stanami Zjednoczońemi i Francyą zostały z zadowoleniem jednej strony załatwione; dla czegoź powiedzieć nie możemy, ku ukontentowaniu obydwóch stron? Ameryka dostaje 25 milionów, na którą to summę przed zawarciem traktatu zapewne nie uchowała; otrzymuje, czego żądała, bez ko sztów, za pomocą zręcznej dyplomacyi. Przekonywamy się z ostatniego poselstwa Generała Jackson, że nie poczyniono jeszcze żadnych przysposobień na przypadek poróżnienia się. Koniec lej sprawy godny początku twego. Od samego początku aż do końca, od Pana Sebastiaijiego aż do Xiecia Brogiie, panowała w Ministeryum tiaszem jakby dziedziczna nie» zręczność, fiistorya sporu itgo dość znajoma, nie potrzeba więc jej powtórnie wykładać. Przed kilku dniami jeszcze, dnia i s . Marca, narzekał Dziennik sporów gorzko na nieugięfy upór Generała Jacksona, Nigdy, wy« się mniej wzajemnego przyjęcia, D z i e n n i k sporów mówił wówczas o sposobie, w jakim Prezes pośrednictwo Anglii przyjął. Przypominamy sobie, że rząd francuzki jeszcze przed nadejściem poselstwa Prezesa przy zagajeniu kongressu, pośrednictwo Anglii z ukontentowaniem przyjął. Pośrednictwo puściwszy się w drogę spotkało się z poselstwem, które kilka dobrych słów dla nas zawierało, a w tych znajdowała Izba i prasaa niejakie zadośćczynitnie. Niezwłocznie więc wysłało Ministeryum do Stanów Zjednoczonych oświadczenie, źe jest "'upełnie zadowolone. Ta oświadczenie mogło wszelako dopino po ofiarowaniu pośrednictwa być wysłane. To pośrednictwo zatem naprzód do VVashingtonu przybyło i przy tej to właśnie sposobności oświadczył Gmerał Jackson uroczyście, iź po stanowił nie dawać żadnych dalszych oświadczał. N aówczas i on sam i dzienniki pod jego wpływem zostające lak się tłumaczyły, że słowa poselstwa, w których niejakie zadość czynienie upatrywaliśmy, przezto prawie znowu cofnięte zostały, albo przynajmniej zupeł nie dążność i znaczenie swoje zmieniły. Przy nadejściu tych wiadomości ogłoszono artykuł z dnia 12. Marca w D z i e n n i k u s p o rów, wystawiający rzecz całą jakby na nowo zawiklaną. W kilką dni po ogłoszeniu i wydru kowaniu owych rzeczy w Washingtonie, oznaj mil pośrednik angielski Prezesowi, źe rząd francuzki zupełnie zadowolony i golów spłacić wexle unii, puczem Generał Jackson także tak byt łaskaw, iż się oświadczył być zadowolonym, Co większa, aby mistyfikacyą do najwyższfgo posunąć stopnia, odbierają angielscy Niby to - Pośrednicy największe komplimenta za załatwienie tej sprawy. Francya płaci a Prezes dziękuje za to Anglii jak najuniżeniej !" Bon Sens wyraża: "Istotnie, z ubolewaniem widzimy, jak mało nam szczęście sprzyja, kiedy o rękę legityrnistycznych Xięźniczek Europy się ubiegamy. N asi francuzcy Xiąźęta zadają sobie największą pracę aby choć jedno takie legjtymistyczne serce zdobyć a nasze Xiężniczki, jakkolwiek godne kochania, nie zwróciły dotychczas na siebie oka legnymistycznego Xiecia. Dawniej było rzeczą nader łatwą wydać za mąż Xięźniczkę francuzką; ale dzisiaj trzeba na to rodziny niemieckiej, aby Francyi(P), Belgii i Portugalii dać mężów ukoronowanych." Słychać, iź Królowa odjedzie w Maju do Bruxelli. Później Król uda się do Bordeaux, a Xiąźę Oileans do Francyi zachodniej. Pan Guizot będzie znowu dawał odczytania historyi w uniwersytecie. Gwardyak Królowej Krystyny, Mugnos, któ. remu największy wpływ na umysł tej Monarchini powszechnie przypisywano, umarł w Madrycie d. 7. b. m. N a kilka dni przed śmiercią stracił on był rozum; posądzają jego li. cznych nieprzyjaciół, iź się do tego za pomocą danych mu jakichś leków przyczynili, ale to czy naturalne czy sztuczne szaleństwo niczem się uleczyć nie dało. Królowa pogrążona jest w najgłębszem strapieniu. Oskarżonych o zamach na życie Królewskie, na drodze do N euilly, wydał Bray, były huzar w wojsku N apoleona. Czterech obwinionych oskarżono d. 25. Czerwca r. z. Później dopiero ujęto g innych, tak, teraz wszystkich jest 13. Znany z processu Fieschiego Boireau znajduje się między nimi. Postępowanie Sądu karzącego w te; sprawie rozpocznie się dnia 53. b. rn. Z dotychczesnych badań miało się okalać, źe razu pewnego, jeden z zbrodniarzy przyleciał był do powozu królewskiego; Jęcz źe od niego odstąpił," widząc, iź go drudzy nie naśladują. Po uwięzieniu pierwszych 4 dl, reszta powzięła zamiar rzucić beczułkę z prochem do powozu królewskiego. Beczułkę tę dostarczył niejaki Leglan tine, woziwoda, a dawniej żołnierz z gwardyi Karola X. W Paryżu głoszą juź, źe Król N eapolitanski ożeni się z jedną z córek Ludwika Filipa. Przybycie Xiecia Kapui do Madrytu daje powód 0*0 różnych domysłów. Jest on krewnym Królowej, która po śmierci Półkownika Munnos, w żalu jest pogrążona. Niektórzy twierdzą, iź to przybycie Xiecia Kapui jest wielką tajemnicą Pana Mendizabal, T o, pewna, źe Xiąźę ten, aczkolwiek dopiero ma lat 22, jest pełen talentów i byłby nader zdolny do zleceń dyplomatycznych. Anglika. Z L o n d y n u, dnia 19. Marca. N a .wczorajszem posiedzeniu Izby Niższej zaczął Sir Stratford Canning mówić o obsadzeniu Krakowa przez wojsko austryackie, rossyjskie i pruskie. N ie chcę twierdzić, rzekł, aby szlachetny Lord (Paimerston) , poczyniwszy poirzebne przygotowania do zebrania potrzebnych wyjaśnień tego obsadzenia, nie miał być w stanie takiego wyjaśnienia okoliczności wydarzonych w czasie tego wypadku aby wszelkie podejrzenie było usunięte; ani leź nie chcę sądzić, aby zbadanie tej rzeczy i zasiągnienie rady prawników koronnych względem punktów wątpliwych nie miało za sobą pociągnąć dostąpienia przekonania, źe to co się stało, nie sprzeciwia się prawu naro lecz cala ta sprawa taki ma podejrzenie wzbudzający pozer, iż Izba koniecznie czuć musi potrzebę zgłębienia jej i wyjaśnienia. Następnie przeczytał mówca kilka dokumentów ściągających się do zajęcia Krakowa i z tego ułożył swoim sposobem rys wypadków, które do tego doprowadziły, które im towarzyszyły i po nich nastąpiły, i w których znajdował zdaniem jego nadwerężenie niepodległości wolnego miasta Krakowa, zapewnionej traktatem Wiedeńskim. Lord Palmerston odpowiedział, że rząd nie odebrał jeszcze urzędowego doniesienia z strony tych trzech mocarstw o powodzie tego ob> sadzenia Krakowa i o samym wypadku, 3 że wszystko, co dotąd o tym przedmiocie wie, zawdzięcza tylko doniesieniom Posłów angielskich będących za granicą i wiadomościom gazeciarskim; nie podobno takie przeto jeszcze powiedzieć coś pewnego o stanowisku, z jakiego gabinet angielski rzecz tę uważa; zdaje się zresztą podług wszystkiego, co w imieniu tych trzech mocarstw nie na drodze urzędowej lecz na innych miejscach wcel u bronienia takowego kroku z ich strony uczynionego po wiedzianein było, źe od ducha owego traktatu w tej mierze nie odstąpiły; tyleby tylko sądził z tego, o ile mu rzecz ta jest wiadoma, iż nie było dostatecznego powodu do rozkazania wojsku wkroczyć w obręb wolnego miasta Krako wa, ile źe tylko maty przeciąg czasu między wezwaniem, wydanem przez te mocarstwa do Senatu Krakowskit go, a samem wkroczeniem wojska u płynął, a gdyby te trzy mocarstwa były poprzednio gabinet angielski o swym zamiarze zawiadomiły, byłby się tenże z pewnością starał, aby ich od zamiana takowego odwieść. (Słuchajcie, słuchajcie!) Że Austryi kierowanie wykonania tego poruczono, nazwał to Minisier dowodem wielkej dyskrecyi i przyjaznego sposobu myślenia z strony tych trzech mocarstw. Końcowo zapewniał, że na wypadek ten z pewnością całą swoje zwróci uwagę, ponieważ wielką nader wartość do niego przywięzuje, i ponieważ Anglia za równie wielki poczytuje dla siebie interes utrzymać niepodległość małego terytoryum wolnego miasta Krakowa, jak np. niepodległość - Króle6twa pruskiego. Polern zabierali jeszcze głos Sir H. Verney, Lord Sandon, Pan O'Corrnell, Sir R. Inglie, Pan Hume i Lord D. Stuart w przedmiocie napomkniętym przez Sir St. Canninga, ale spory te żadnego za sobą nie pociągnęły skutku i ukończone zostały tą uwagą Lorda J. Russella, ie Izba nie odebrała w tej mierze żadnej ważnej petycyi. N a stępnie zamieniła się Izba w wydział względem irlandskiego municypalnego bilu reformy i doszła w nim aż do 82- klauzuli. S t a n d a r d donosił wczoraj wieczorem: W towarzystwach politycznych obiega pogłoska i może bardzo uzasadniona, źe Lordowie Palmerston i G lenelg urzędy swoje porzucą. Domyślają się, źe miejsce Ministra spraw za. gtanicznych obejmie Lord Durham, a w miejsce ostatniego Lord William Bentink albo P an f.. Ellice zostanie Sekretarzem w wydziale osad. Byłoby zawcześnie rozbierać juź powody do takowej zmiany, szerzone przez te pogłoski, albo zwracać uwagę na domniemane stąd wyniknąć mogące skutki. T i m e s powtarza dziś ten artykuł i dodaje: Pogłoska ta krąży juź od kilku dni po mieście i przypuścić można, źe Pan Ellice pragnie usunąć owe dwie niezdatne osoby. W doniesieniu giełdowem w dzisiejszym numerze T i m e s wyrażono: Wiadomości Lizbońskie dosyć są smutne. Minieteryum Cam« posa, na które wierzyciele tutejsi Portugalscy z tak wielką obawą spoglądają, nie będzie je. szcze zapewne na teraz rozwiązane, jak się tego po ostatnich doniesieniach spodziewano, lecz jeszcze aż do przybycia małżonka Królowej ster rządu zatrzyma. Bank Lizboński mocno nachodzono, a Minister skarbu dał, jak słychać, na posiedzeniu Stanów to dziwne oświadczenie, ii rnu nie wiele zależy na utrzymaniu kredytu poriugalskiego za granicą. Jedyna w tern jest pociecha, źe dyplomatyk tego rodzaju długo eleru rządu utrzymać nie może. Spodziewają się lakźe, źe prawodawstwo portugalskie niezeihce także takich zasad się trzy. mać. Co się hiszpańskich finansów dotyczy, uważano je dziś w ltpezem świetle. Kiedy gazety ministery alue z wyrachowali swoich twierdzą, iż większość ministrów w I z . b.e Niższej, w razie obecności wszystkich jej członków, wynosiłaby go kresek, tymczasem S t a n d a r d mniema, iż nie byłaby znaczniejszą nad 30 kresek, i pr*y ostatniem glosowaniu względem bilu o reformie władz municypalnych w Ii landy i, nie wynosiłaby 64 kresek, gdyby wielu członków stronnitewa konserwa, tystow, chcąc przeszkodzić zniszrzen u utworzonych inslytucyi, nie oświadczyło się za mi. nistrarni; w innych zaś okolicznościach kreski te byłyby przeciw ministrom. M o r n i n g P o s t znajduje pociechę w tern, źe Izba Wyższa należycie oceni bil wspomniony. Słychać, iż Pan J. Lyon obejmie naczelne dowództwo wojska w obydwóch Kanadach w miejsce Pana J. C o l b orne, który wraca do Anglii. W Paisley, gdzie nastąpi wybór członka wie CoJquhon, konserwatysta, Haatie, stronnik minisieryalny, i Aytoun, radykalista; mniemają atoli, ii pierwszy usunie się, i że ostatni będzie wybranym. Angifleki etatck wojenny "Buzzard" zabrał dnia 27. Listopada, blizko rzeki tiouny, po długiem ściganiu i żwawej bitwie okręt, na kto rym znajdowało sie i S80 murzynów niewól tuków. Między Iicznemi planami podanemi parlamentowi do robienia kolei żelaznych, znajduje się jeden, który jest lak ważny mnietylko dla Anglii i Irlandyi, lecz oraz dla Europy i Ameryki, iź nie wątpią o jego przyjęciu, a nawet o uchwaleniu funduszu na znaczną część wydatków. Kolej ta ma iść z Dublina do Port V ahn tia, miejsca położonego w stronie zachodniej Irlandyi i Europy. Port ten utwo rzony przez wyspę Valentia, ma dostateczną przestrzeń dla największej marynarki i dwa 0(wory do morza, tak, iź w każdym czasie okręty mogą zawijać i wypływać, bez względu na wiatr i pogodę. Moźnaby wtedy z pewnością przybyć w 14 dniach z Londynu do Ameryki, gdy doiąd podróż ta zajmuje 40 dni, Wydatki na tę kolej żelazną wyrachowano W ilości 3 miliony funt, szterl. Ostatnie listy z Washington pod dniem 13, Lutego nic nie donoszą o zajęciu Telabassee przez Indyan seminolskich; wyrażają owszem, JZ wojna z terni Indyanaini już się prawie kończy. Na pokojach u Króla Jmci podano Monarsze adresy od rady miejskiej w Louth z podziękowaniem za reformę władz municypalnych, i od towarzystwa rolniczego w Suffolk z ubolewaniem nad przykrem położeniem wieśniaków. Cesarsko- rossyjski Ambassador dał dnia 16. ł>. tn. świetny obiad dyplomatyczny, na którym jednak dla słabości zdrowia nie mógł eię »am znajdować. Z tegoż powodu nie był obe ct>y na pokojach u Króla Jmci. Morning- Herald pisze, iź za ministeryura T oreno ułożono juź warunki traktatu między Hiszpanią i dawmejszemi jej osadami południowo - amerykańskiemi, względem uznania ich niepodległości, a obadwaj posłowie kolumbijscy, bawiący w Madrycie, donieśli już swoim rządom o lym wypadku, gdy Pan Mendizabal zaraz obejmując swój urząd, rozdarł wspomniony traktat, i podał warunki, których nie można było przyjąć. Pan MendU asabal chce okoliczność tę przełożyć Stanom (Cortes), a Posłowie kolumbijscy przystali na przedłużenie pobytu swego w Madrycie, dopóki jej Stany nie rozstrzygną. Hiszpania. Z Madrytu, dnia 10 Marca. Dzisiejsza gazeta nadworna zamyka względem zupełnego zniesienia wsayslkićh klasztorów i zakonów, włącznie z 4ma wojskowemi z ako nami, nowy dekret królewski. Klasztory zakonnic mają być na liczbę niezbędnie potrzebną ograniczone i służyć tylko do przyjęcia tych zakonnic, które do życia świeckiego więcej wracać nie chcą. Mnichom równie jak mniszkom zniesionych klasztorów wyznacza się pensya po 5 realów na dzień. Stosownie do 47, artykułu dekretu tego ma być w każdej dyecezyi Junta ustanowiona, mająca się wedle przepisów regulaminu, który później wydany zostanie, dokładnem zająć wykonaniem prawa obecnie danego. Stosownie do T i m e s kluby staro-konety* tucyjne (stronnicy konstytucyi r. 1812.) ciągle wszelkiego dokładają starania, aby Mendizgbala zwalić a w miejsce jego Don Lorenz» Calvo de Rozas wynieść na godność Prezes» Rady. Mąż ten, który się podczas wojny o niepodległość, broniąc Saragossy, zaszczytnie odznaczył, należy do rzędu zagorzałych Liberalistów , których Martinez de la Rosa z powodu uczestnictwa w spisku r. 1834. arestttb wać kazał. - W Reas w Katalonii miały niedawno ternu zajść zaburzenia, kiedy kilku chłopców się ośmieliło spalić na publicznym rynku portret Papieża. - Czekamy w gazecie nadwornej sprawozdania o pomyślnej dla wojsk Królowej utarczce pod Pena de Ordun». Gazety francuzkie donoszą z Madrytu: "Pogłoski, nie zdające się być bezzasadnemi, wzbu» dziły uwagę rządu. Głoszą bowiem od kilku dni, źe spokojność w stolicy d. JQ. t. j. w dniu Sw . Józefa, przerwy dozna i zakłócenia, kiedy patryoci dzień ten na obchód uroczysty dnia dorocznego konstytucyi 1812, r. przeznaczyli a inanifestacya takowa będzie zapewne 2 wrzawą i nieładem połączona. -«- Kardynał Cieńfuegos, Arcybiskup Sewilski, otrzymał roikaz oddalenia się z Madrytu. Eco dei Gommercio pisze, iź ruchoma gwardya narodowa hiszpańska wynosi 25,665 ludzi i 740 koni, a miejscowa 369,052 lud*i i 15>403 koni, zatem ogólnie 391.7*7 ,ud,» i 16,149 konis Z vf e e y a, Z Sztokholmu, dnia ir. Marca. W lecie ma tu przybyć Xiezna Leuch tenberg matka małżonki naszego Królewicza następcy tron u, wraz z cali; rodziną swoją. Z H a g i, dnia 19. Marca. W Kwietniu wypłynie n"a morze Bałtyckie dla ćwiczenia się- w obroiach eskadra, złożona 2 dwóch fregat, czterech korwet, czterech brygów i z parowego wojennego statku "Cerberus "; zostawać będzie pod rozkazami Admirała Ziervogel. Królewicz Wilhelm Fryderyk Henryk towarzyszyć będzie tej wyprawie na pokładzie fregaty "Bellona". B e 19 i a. < Z - BruxellJ, dnia 16. Marca. Zawiązało się tu towarzystwo mające kupować dobra skarbowe hiszpańskie. Oczekuje atoli potwierdzenia królewskiego, o którego jednak pozyskaniu wątpią ci, którzy znają naturę tych dóbr i razem wpływ naszego ducuowieństwa. S z waj c a 2 y a. Z B e r n, tlnia 18. Marca. Porządek i spokojność przywrócone znowu w Biskupstwie zupełnie i wszystkie oznaki dawniejszego wzburzenia znikły. Duchowieństwo samo pospiesza, ile możności, dawać do wody swego lojalnego i ulegającego sposobu myślenia. - Śledztwa względem zaszłych zabiegów odbywają się z wielką czynnością. Zdaje się, że dojdą istnienia spisku, zmierzającego do'zbrojnego oporu i gwałtownego odłączenia się Jury. Ponieważ korreerrondencye hersztów już dawniej z kraju wywieziono, nie można się spodziewać, żeby ważne miano zro bić odkrycia; tem więcej znajdzie się imion, króre z przyczyny wzniecenia buntowniczych demonstracyi do odpowiedzialności pociągnięte «ostaną. Niesie pogłoska, iż znaleziono list [Jebana Cuttat, który go mocno kompromituje. Pleban wspomniony, przebywający w Delie nad granicą, został istotnie przez połicyą francuzką w gł