GAZETA
Wielkiego
Xi e s twap O Z N A Ń S K I E G O.
Nakładem Drukarni Nadwornej  Dekera i Spółki. - Redaktor: JI. Wanmtwsht.

JW 114. - W Środę dnia 18. Maja 1836.

Wiadolllości zagranIczne.
F 2 U W C v a.
Z P a ryż a , dnia 7. Maja.
Posjed zenie Izby Deputowanych dnia 6. Maja. Hrabia Jaubert zdawał raport o wniosku względem nadzwyczajnego kredytu 4,580,000 franków na ukończenie budowli publicznych. Ganił posiępowanie Ministrów, którzy początkowo, dla pozyskania przyzwolenia Izby, zupełnie korzystne obrachunki budownicze przełożyli, a po rozpoczęciu roboty prośby o nowe kredyfa zanoszą. Mówca zastanawiał się w ciągu swego raportu nad wydatkami na pojedyncze wielkie budowle w Paryżu, i zatrzymał się szczególniej przy budynku na nadrzeczu d'Orsay: Jeetto nader ważny przykład szkody wynikającej z zmiany adminisiracyi. Rozpoczęto pracę około tej budowy w roku l S l O., i wtedy ją dla Ministeryum spraw zagranicznych przeznaczano. Praca szła żółwim krokiem, zaczynano, przestawano, znów zaczynano i znów jej zaniechano aż.do igao. roku. Od tej chwili przeznaczono budynek ten raz na Izbę Deputowanych, drugi raz na Izbę obrachunkową, nareszcie na Instytut. Lecz żadnego z tych wniosków nie przyjęto. W roku 1833. z a P r o ponował Minister handlu, aby ogromnego «<go budynku, nie mającego jeszcze żadnego
stałego przeznaczenia, na trojaki et I użyćMogły się w nim bowiem pomieścić razem: Administracya mostów i dióg żwirowych, Minieteryuin budowli publicznych i Miniaieryutrt handlu, a lak oszczędzonoby rocznie 114,000 franków komornego. Ale i (ego wniosku nie przyjęto. Przyzwolony w 183S- r o , c u na t e n cel kredyt 3,600,000 Ir. już zosiał wyczerpany, a budowla jeszcze nie ukończona, i istotne wydatki znacznie poprzednio wyznaczone przechodzić będą. Nie przeznaczono także jeszcze budowli tej na żaden cel pewny, a tak życzyćby należało, aby Izbę poprzednio w tej mierze objaśniono. Na teraz można tylko zezwolić na 353,000 franków na wystawienie budynków najbliższych głównego gmachu. Sprawozdawca zliczył następnie ogólne wydatki na ten budynek i wykazał, że wszelkie poprzednie wydatki włącznie z dozwolonym 1833- r* kredytem, wynoszą już 7,600,000 fr. a całko, wite ukończenie 8,640,000 fr. kosztować będzie. Drogi zaiste budynek! - Aby więc na przyezłość każdemu nadużyciu zapobiedz i Ministrów za złe użycie nakładów odpowiedzialnymi uczynić, wniósł sprawozdawca w imieniu Kommissyi, gdyby ta do żądanego kredytu przychylić się chciała, o następujące postanowienie: Przełożone plany i rachunki budownicze dla poparcia teraźniejszego prawa »łożone będą w archiwach Izby; ale poprze winien. Sprawozdanie to sprawiło w 1 łbie wielkie wrażenie. - Następnie przełożył Minister sprawiedliwości prawo względem zniesienia prywatnych loteryi. Będzie ono wydrukowane i pomiędzy bióra rozdzielone. Z porządku dziennego przypadały rozprawy względem otworzyć się mających dodatkowych kredytów na rok 1836. - Na ogólne rozprawy 2aden się mówca nie wpisał. Poj edyncze artykuły przyjęto bez wielkich sporów. Pan Parant wniósł przy drugim artykule, dotyczącym się pensyonaryuezów starej listy cywilnej, petycyą na korzyść starców w Wand ti, którzy od pierwszej wojny wandejskićj małe pensye pobierają. Członkowie lewej sirony, mianowicie Pan Detlongrais, mówili przeciw tejże, I sądzili, że było by (o to s am o, co wyznaczać nagrodę za wojnę domową. Generał Paixbans podjął się jednakże wzniecenia litości Izby dla tych 70 - 80 letnich starców, którzy się powiększćj części w nader opłakanym stanie znajdują. Przyjęto potem wniosek Pana Paranta i zarazem całe prawo większością 8-T! głosów przeciw 33. - Z porządku dziennego przypadały następnie obrady względem kredytu 900,000 frank, na pensye wojskowe. General Leydet wdał się w ogólne uwagi nad naszym stanem wojskowym i kilka bardzo uszczypliwych użył wyrazów. Rzeki on między innemi i Obecnie posuwają tylko pięknych oficerów z przedpokojów, znających dworskie obyczaje i zdatnych do bywania w salonach towarzystwa, prędko na wyższe stopnie; godnych zaś wojskowych, którzy się ściśle stanu swego trzymają, pomijają. Od-1830. r. różne mieliśmy awanse tego rodzaju. To ukrywa eię pod różnemi formami, które w rzeczy samej są tylko drogami sprzyjania, jak np, sztab główny, wybory i t. d. Minister wojny, Mar· załek Maison, usprawiedliwiał się z tego powodu. Twierdził on, że przy kaźdem posuwaniu na wyższy stopień ściśle zawsze trzymał się prawa. Lecz na wojnę trzeba mieć zdrowych i mocnych oficerów, a przymiotów tacowych u osób podeszłego wieku szukać nie można. Dalej usprawiedliwiał Minister wiele wyższych awansów, a mianowicie Generałów Gourgaud, Darriule i Cubieres. Na to oświadczył General Leydet, że to są jego starzy koledzy, których posunięcie zupełnie pochwala i do których on bynajmniej słów swoich nie lastósował, lecz że inne całkiem oznaki przychylności miał na oku. Marszałek Maison 1 Jakież tedy, może posunięcie mego syna? Generał Leydet: Nie powiadam nie. Marszaiek Maison powstał blady i chciał odpowiedzieć. Wiele głosów: N ie odpowiadaj! nie
odpowiadaj! Marszałek Maison; N ie potrzebuję się rumienić za syna mego! Francya dowie się z czasem - (Dosyć! dosyć! Wielka wrzawa). Generał Leydet: Nie będę się dalej nad tym przedmiotem zastanawiał. Przestaję na lem, że się przekonano, iż nie chciałem dotknąć losu starych walecznych towarzyszy broni. Zresztą spodziewam się, źe mi ucinkami dotyczącemi się osobistości odpowiadać nie będą. (Śmiech.) Przyjęto projekt 310 głn* sami przeciw 16. Zresztą posiedzenie to nic ważnego nie obejmuje. Posiedzenie Izby Deputowanych d n i a 7. M aj a. Petycye za zniesień eM domów gry. Pan Dugabe żalił się na nieobecność Ministrów w chwili, w ktoiej się tak ważnym przedmiotem zajmują. Pan Thiers, który właśnie wszedł, powstał gwałtownie przeciw takowemu zażaleniu; jeżeliby Ministrowie obecnymi nie byli" toby ich zapewne nagłe i konieczne obowiązki gdzieindziej zatrzymywały; co się pytania względem domów gry dotyczy, należałoby znowu o nowym pomyśleć dochodzie, ile że przez zniesienie tychże uszczuplonoby dochody skarbowe; żeby mu więc podano sposób, w jakiby się (o uskutecznić dało. J eden Deputowany zaproponował, aby istotną ilość armii zmniejszyć, a uwaga ta wznieciła w Izbie niejaką wrzau-ę. Pan Laffitte oświadczył, że przy obradach nad budżetem wniesie o zniesienie domów gry i źe wskaże środki końcem pokrycia wynikłego stąd ubytku w skarbie. Gdy zaś nadmieniono, źe tymczasem może dzierżawa domów gry ponowiona zostanie, Minister skarbu oświadczył stanowczo, źe to nie nastąpi. Wszędzie, gdzie tylko Lipiński dał s:ę słyszeć, przyjęty był z największym zapałem. Spodziewamy się, ii po przejazdce do Londyn u, da wielki koncert, w którym występować będą różni znamienici artyści stolicy. T u 2 C Y a.
Z Konstantynopola, d. 16. Kwietnia.
(Gaz. powsz.)- Pan Pisani, któremu tutejsze Poselstwo rossyjskie poleciło odebranie kontrybucyi wojennej, odebrał już 100,000 dukatów i wysiał je do Odessy. Aż do połowy przyszłego miesiąca obiecuje Porta podobną wypłacić surnmę; stara się ona o okazanie się godną dowoiłów przyjaźni r strony Rossyi, i nigdy jeszcze dwór Petersburski nie zostawał z Sułtanem w tak ścisłych związkach, jak w obecnej chwili. Trzeba także oddać sprawiedliwość rossyjskim dyplomatykom, źe obejściesię ich z Porta jest bardzo delikatne. Sułtan nie troszczy się także bynajmniej o przyszłość i jest zupełnie dobrej myśli. Onegdaj widziałem go w czasie mustry nowo utworzo łaj w czasie uroczystości. Rozmawiał prawie B każdym żołnierzem i był nader uprzejmy.
Jutro chce obtr"'zeć flotę, która pod Tahirem Baszą w ciągu przyszłego tygodnia ma się udać pod żagle. Dawniejszy Bej Tunisu ma także, jak głoszą, wsieść na'okręt, a z tego wnoszą, że zapewne znowu na dawny urząd przywrócony zostanie. Przybył tu Pan Mau« rojeni, Poseł turecki w Wiedniu. Porta wyprawiła do Greeyi Said Effendego i KoudgiBasze" którzy mają być przyromrri sprzedaży dóbr przez rząd grecki w imieniu tureckich poddanych, co zmuszeni opuścić Grecyą tym sposobem wynagrodzeni być mają. Domyślają się, że sprzedaż takowa przyntesie kilka milionów piastrdw hiszpańskich. - Mehmed Ali nadtslał znowu część swego rocznego haracza. Zdaje się że finanse tępo Baszy w lepszym są etanie, aniżeli powszechnie eadzono. Jest on bardzo czynnym spekulant» m, i chociaż w 0etatnich czasach nie bardzo byl szczęśliwy w boju, to przecież pod względem handlowym bardzo mu pomyślnie poszły interessa. Mehmed wie dobrze, że duszą wojny są pieniądze, i Że mianowicie na Wschodzę szkatuła pełna złota bardzo łatwo zwycięstwo przeważyć . poirafi Porta zaiem p owinna mieć się ną baczności i" nie pogardzać współzawodnikiem, który wyćwiczony w sztuce udawania z żela5IMa wytrwałością ułożone raz plany do skutku doprowadza. Wszystko tu przecież rokuje, że dawny zakradł się nieład, i że się tylko na opatrzność spuszczają. Prawda, te organizują, reformują i wszys ko chcą przeistoczyć, ale to wszystko nie bardzo się przyczyni do obrony kraju, gdy wszystkie urządź-nia bardziej mają. na oku odległą przyszłość, nie zaś obecność. Według doniesień z Aleppo pod dniem 15.
Marca, Ibrahim Basza zamyślał udać się do Antab, Będąc w Aleppo znajdował się z krewnym swoim, Ismail Bfjem, teraźniejszym Gubernatorem miasta na balu, danym przez Generalnego Konsula Austryackiego, kawalera Piciotto .
ROZlllaite wiadolllOŚci.

Świeżo ogłoszone odkrycie wielkiej liczby skieletow zwierząt kopalnych w dolinie N erbudda, w Indyach angielskich, obudziło powszechną ciekawość naturalistów. O tym przedmiocie P. James Prinsep, w liście z Kaikutty, pod dn. 25. Paźdz. z. r. pisze: "Zatrudniony jestem w tej chwili wydaniem ryciny, wyobrażającej zwierzę przedpotopowe, całkiem nieznane, mające cztery na głowie rogi
I które zajmie pośrednie mIejSCe pomiędzy gruboskoremi, (pachydermes) a przeżuwającemu (rurninans) Nazwaliśmy go Swatherium, na cześć naszego indyjskiego bożka Siva." W Insterburgu, wPrusiech, pojmana człowieka, przekonanego o zabicie przed rokiem pasterza z tamecznych okolic, jakowa zbrodnia dotąd była ukrytą. Zapytany o pobudki morderstwa, zabójca wyznał, że chciał jedynie dostać tłustości ludzkiej, dla zrobienia świecy, która, podług przepisów Alberta Wielkiego, czyni niewidzialnym tego, który ją posiada. Dnia 17. z. m. w Niedzielę w kościele Sw.
Rocha w Paryżu zdarzył się szczególny wypadek. Proboszcz tameczny, znany ze swej wymowy x. Olivier; zaledwo skończywszy kazanie, które było z największą uwagą słuchane, zeszedł z ambony, kiedy na jego miejscu zjawił się młody jakiś, wykwintnie ubrany człowiek i oświadczył że będzie miał odpowiedź na kazanie. W tumulcie który powstał słyszano tylko nieJctóre słowa jego, gdzie była rzecz o fanatyzmie, zabobonności i t. d. w ręku zaś trzymał spory rękopis. Służba kościelna sprowadziła go po uporczywem pasowaniu siej z kazalnicy i oddala w ręce władzy. Mniemano zrazu że ma zrnvs'y pomieszane, lecz się przekonano ze zgorszenie to było rozmyślnem« Miody energumen należy do jednej z bogatych rniłzin Paryskich,
SPRZEDAŻ KONIECZNA.
Sąd Główny Ziemiański I. Oddziału.
Dobra szlacheckie X i ąż n o w Powiecie Wrzesińskim, przez Dyrtkcyą Ziemstwa oszacowane na 66,520 Tal. 20 sbgr. 10 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Regislraturze ma być w terminie do dalszej licytacyi na dniu ro. m. Czerwca 1836. przedpołudniem o godzinie Iotej w miejscu posiedzeń zwykłych eądowych sprzeelane, na który kupna chęć mających niniejszem wzywamy. Poznań, dnia 30. Marca 1836.
WYDZIERŻAWIENIE.
Następujące dobra mają być od Sw. Jana r b. na trzy po sobie idące lata, aż do tegoi czasu r, 1S39. najwięcej dającemu w dzierżawę wypuszczone; j) dobra Januszewo, Powiaty Sredzki, I należące do 2) dobra Biernatki, Powiali dóbr Szremski, I Kurnickich, 3) dobra Prusinowo, dito.J w terminie dnia 10. Czerwca r, b,; 4) dobra Witfeowo,  dnia li. Czerwca r. b., 6) dobra Obra, 7) dobra Zodyn i Nieborze, Powiat Babimost, dnia 14. Czerwca r. b.; 8) dobra Piotrowo należące do Łabiszyna, Powiat Gnieźniński, 9) dobra Wybranowo naleiące do Redgoszcz, Powiat Wągrowiecki, dnia 16. Czerwca r. b.; lo) dobra Sędzyno, Powiat SzamotuIski, Ii) dobra Sepno, Powiat Kościański, dnia 17. Czerwca r. b.; 13) dobra Słopanowo, Powiat SzamotuIski, 13) dobia Izdebno, Powiat Mogilnicki, dnia iS- Czerwca r. b.; 14) dobra Olszyna, Powiat Ostrzeezowski, 15) dobra Czarne Piątkowo, Powiat Sredzki, dnia a o. Czerwca r. b; zawsze o godzinie 4tej popołudniu w domu Ziemetwa kredytowego, na kióre zdolni i ochotę dzierżawienia mający «* tćm nadmienieniem wzywają się, ii ci tylko do licytacyi przypuszczeni być mogą, którzy na zabezpieczenie licyium przy kaidych dobrach 500 Tal. kaucyi natychmiast w gotowiźme złożą i w. razie potrzeby udowodnią, że warunkom kontraktu zadoeyć uczynić-są w stanie. Warunki dzierżawy w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 4. Kwietnia 18£6.
Dyrekcya P rowincyalna Ziemst wa.
W tel chwili otrzymałem towary zakupione na ostatnim jariuatku lipskim i polecam Wysokiej Szlachcie l Szanownej Publiczności w miejscu i w okolicy następujące przedmioty z składów moich, Bydgoskiego i Poznańskiego« Wybór i*- JJ - wielkich francuzki ch tybetowych i bagdatowych chustek na szyję, jakotei chustki letnie wszelkiej wielkości; -£-, -*-, -ij- fulardowe i atłasowe chustki w najnowszych i najgustowniejszych deseniach; dalej, drukowane muśliny i katuny na suknie damskie, łokieć po 4 »gr.; ma terye te nie puszczają i znajdują się takie w najlepszych gatunkach; również Ą- Irancuzkie i angielskie tybety; wybór najgustowniejszych jedwabnych i katunuwych materyi na westki; materye na latowe spodnie, bmdy, chimisetts i chustki na szyję dla mężczyzn, jakoteź wszelkiego rodzaju materye, które na jarmarku lipskim korzystnie bardzo zakupiłem i z tej przyczyny po jak naj niższych cenach sprzedawać je będę Nakoniec polecam jeszcze dobrany skład płócien moich, wraz 2 należącemi do tego artykułami, które podobnież w niskich cenach sprzedaję, A. S eh m i d t, w starym rynku Mr. 62,.

K? Dla gospodarzów ' S poleca handel nasion pod firmą braci Auer. bachów, cotylko odebrane bardzo piękne na. sienie białej i czerwonej koniAyny, angielski i francuski rajgras (trawa miodowa czyli życica trwała), lucernę francuzką, brzankę, sparcetę pastewną (wykę siewną wonną) w najumiarkowańszych cenach. Nadszedł także ocze« kiwany holend, rzep letni i chińska rzodkiew Olejna. Kupl1iącym u. dzielemy informacyi postępowania przy siewie (który jeszcze na początku przyszl. m. nałiąpić może) i przy sprzęcie. & * Niezawodnie prawdziwe ziarna białych buraków cukrow y c h * ĘJ są w umiarkowanej cenie u braci A u e r b a c h ó w przy ulicy Butelskiej.
'Wnowym row
składzie towalnianychw Wrocławiu, przy ulicy Rajsze Nr. i. pod trzema murzynami, dostać można za pomierną cenę i w najlepszym gatunku bielizny eto.owej, serwet do kawy, płótna kolińskiego w w»bach i kopach, białych i kolorowych Imanych chustek do nosa, drelichu, wsypek i poszewek, płócienek w różnym kolorze, jako i wszystkich tym podobnych prawdziwie lnianych towarów.
Ceny zboża w Berlinie.
Dnia 11. Maja 1836.
Lądem: Tal. igr. fen. Tal. «gr. fen.
Pszenica l Zyto 1 6 1 4 Jęczmień wielki 26 7 Jęczmień mały Owies a?) 31 3 Groch .
Woda: Tal. i** fen. Tal. '«*- lwi.
Pszenica (biała) I 32 6 I I 20 Zyto I 1 3 28 9 Jęczmień wielki 2 6 25 Jęczmień mały Owies 22 6 21 3 Kcpa słomy 6 . 4 IS Cetnar siana . * )];0 mm . ao *