GAZE
TA ZNANSKIEGO
Nakładem Drukami Nadwornej IV. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannomhi.

JW 127. - W Piątek dnia 3. Czerwca 1836.

Wiadolllości krajowe.
z B e r l i n a, dnia 3r. Maja. J. K. M. Xiąźę Wilhelm (syn N. Pana), udał się do Frankfortu n.JO., a J, K. M. Xiążę Karol, do Sprernberg.
Przybyli tu: Xiążę Alexander Bara tyn8 K i, z Hamburga.
Nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister N. Króla Francuzów przy dworze tutejszym, Bresson, z Drezna.

Wiadolllości zagraniczne. · Królestwo Polskie.
z War s z a w y, dnia 27. Maja. W Imieniu Najjaśniejszego Mikołaja Igo, Cesarza -WSzech Rossyi Króla Polskiego etc.
Rada Administracyjna Królestwa.
Dostrzegając z doniesienia Warszawskiego Wojennego Gubernatora, oraz 2 biegu spraw w sądownictwie, że w Warszawie znajduje się znaczna liczba ludzi, którzy nie mając żadnego stałego zatrudnienia i pędząc czas na próżnia; ctwie i włóczęgostwie, szukają sposobu do życia tylko w środkach przeciwnych prawu, jako tos defraudacyi trunków, przemycaniu towarów i kradzieży, z czego sobie robią rzemiosło, i że pomiędzy nimi są i tacy, którzy bedienteraz przekonani o różne przestępstwa i skutkiem tego nieraz jużAsądownie karani, obierają jakikolwiek rodzaj życia tylko dja pozoru i pokrywki, a tymczasem jak wprzódy dopuszczają się kradzieży, i wciągając innych, zawiązują bandy złodziei, do wytępienia których użyte ze strony Policyi środki okazują się bezskutecznerni ; znajdując przeto koniecznem, dla większego za« łezpieczenia własności tak publicznej jak prywatnej, położyć tamę coraz więcej szerzącym się w Warszawie tego rodzaju przestępstwom, Bada Administracyjna na przedstawienie Warszawskiego Wojennego Gubernatora Gene» rał-Adjutanta Pankratiew postanowiła i stanowi: Art, i) Przy aresztanskich kompaniach Nr. 44 i 45, w Twierdzach N owo-Gitorgiewskiej i Zamościu znajdujących się, ustanowiony zostaje Illci oddział aresztantów. Art. 2) Ci, których Policya ma na baczności, jako trudniących się kradzieżą, a którzy wyrokami sądowerni dwukrotnie za kradzież karani byli lub będą, gdy znowu przez Policyą wykryci zostaną bądź jako sprawcy, bądź jako wspólnicy kradzieży, zamiast oddawania ich sądowi, odsyłani być mają za bezpośrednią decyeyą. Warszawskiego Wojen. Gubernatora wprost do powyższego Illgo oddziału aresztanskich kompanii, w Twierdzach N owo Gieorgiewskiej i Zamościu znajdujących się. Art. 3) Are« sztanci tego oddziału używani być mają w tych Dozór nad niemi powierza się Oficerom are sztantskich kompanii pod głównem zwierzchnictwem Kommendantów Twierdz, którzy na mocy przepisów wydanych względem aresztantów dożywotnich i tymczasowych, obowiązani będą ściśle przestrzegać, aby również aresztanci oddziału Ulgo nie mieli z innymi aresztantami żadnej kommunifeacyi. Art. 5) Aresztantorn oddziału Ulgo ma być płaconem za robotę tyle, ile wynajmowanym wolnym robotnikom; pieniądze jednak nie mają im być dawane do ręku, ale po odtrąceniu potrzebnej kwoty na żywność i odzież dla nich, reszta użytą być ma na udzielenie pomocy ich żo« nom lub dzieciom; gdyby zaś ich nie mieli, reszta ta ma być oddaną przy wypuszeniu na wolność. Art. 6) Aresztanci oddziału Ulgo nie prędzej mają być wypuszczani na wolność, jak po upływie lat 3ch od daty umieszczenia ich w tym oddziale, i to po należnem przekonaniu się, że po ich żalu i zamiłowaniu pracy spodziewać się można zupełnej poprawy; przedewstystkiem zaś na zaręczenie wiarogodnych osób; nadto pojednemu tylko na raz i przy zażądaniu od Warszawskiego Wojennego Gubernatora wiadomości, czy mającemu otrzymać wolność, może być dozwolony powrót do Warszawy. Art. 7) Wykonanie niniejszego postanowienia, które w Dzienniku Ptaw umieszczone być ma, zostawuje się Warszawskiemu Wojennemu Gubernatorowi z zastrzeżeniem, aby o każdym aresztancie do oddziału Ulgo przeznaczonym zawiadomiona była Kommissya Rządowa Spraw Wewnętrznych, w wiedzy której zostają zwyź rzeczone kompanie aresztantów,
W Poniedziałek Zielonych Świąt Bielany licznie były zwiedzane. Przez rogatki M ary montskie przejechało powozów 482, dorożek 532, bryczek 2.80, konno 79, pieszo około 10,000 osób,
F 2 a n c y a.
Z P a ryż a, dnia 21. Maja, Na wczorajszćm posiedzeniu Izby Dep u t o w a n y c h zezwolono po maloznacznych sprawach na następujące rozdziały budżetu Ministeryum Sprawiedliwości: na koszta administracyi centralnej 524,700 fr.; dla Rady Stanu 482,400 fr,; dla Sądu kassacyjnego 697,300 fr.; dla Trybunałów Królewskich 4,246,200 fr, ; dla Sądów przysięgłych i54,000 fr.; dla Trybuna, 10w pierwszej r-istancyi 5.554,470 fr.; dla Trybunałów handlowych 179,900 fr.; dla Sądów policyjnych 62,400 fr.; dla Sądów pokoju 3,103,200 fr.; ira koszta Sądownictwa karnego 5,332,000 fr,; na pensye aoo.ooo fr,; na rożne
6H
wydatki 45,000 fr. Po załatwieniu tego budżetu przypadł z kolei etat finansowy Ministeryum Spraw religijnych, połączonego, jak wiadomo, z Ministeryum Sprawiedliwości. Uchwalono następujące summy: na koszta biurowe 176,000 fr.; na wynagrodzenia dymissy. onowanych urzędników 16,689 h.; na pensye Kaidynałow, Arcybiskupów i Biskupów 1,017,000 fr. ; na pensye reszty duchowieństwa 28 000,000 fr.; dla kapituły w St. Denis 97,600 fr,; na stołowanie po seminaryach i,ooo,oco fr.; na wspieranie księży i byłych zakonnic 1,070,000 fr. ; na zewnętrzną admimstracyą budynków dyecezyalnych 445,000 fr.; na utrzymanie tych budynków i,600,coo fr. ; na wsparcia dla zakładów duchownych 862,000 fr.; na pensye dla księży protestanckich 890,000 fran. Pan D u p i n, korzystając z tego ostatniego rozdziału, zabrał głos i użalał się na to, źe Magistrat miasta jednego w departamencie Północnym niedawno temu tamecznej małej gminie luterskiej nie chciał dozwolić odprawiać nabożeństwo w mieszkaniu jej pastora a to E powodu braku kościoła, i to nie z powodów policyjnych zdrowia, ale tylko dla tego, że ów pastor wydał kilka nowych pisemek ulotnych, które tameczną gminę izratleką niejakiej obawy nabawiły. Tak zaś uzasadnione wzbranianie, dodał mówca, nietylko się sprzeciwia wolności religijnej uświęconej przez kartę, ale także wszelkie) tolerancyi. M i n i s t e r S p r a w i e - dliwości i Spraw religijnych odrzekł na to, źe wypadek takowy był mu nieznany; źe przecież Izba na to się spuścić może, źe to poda rządowi nowy powód do połączenia uszanowania winnego wolności sumienia z opieką należącą się religijnym zdaniom i interesaorn. Pan A u g u i s, protestant, namienił, źe się wiele takich departamentów znajduje, gdzie gminy luterekie zamiast kościoła, ani nawet domu prywatnego nie mają, w którymby eię zgromadzić mogły, lecz że są zmuszone w nie> dzielę odprawiać swoje nabożeństwo w lasie, pod golem niebem. (Oburzenie.) W departamencie obydwóch Sevres, dodał mówca, liczącym 249,454 mieszkańców, znajduje się 33,668 Kalwinów, którzy przecież tylko 9 kaznodziejów mają, tak źe na przestrzeni przeszło 10 kwadratowych mil (lieues) na 3743 mieszkańców tylko jeden kaznodzieja przypada. N ie tylko nam więc na kościołach zbywa, ale także i na pasterzach. Oddawna już zanoszono w tej mierze skargi do rządu, ale na te nie miano dotąd żadnego względu. Wnoszę przeto, aby w 45 departamentach, w których s:ę Kalwini znajdują, liczbę księży przynajmniej potrojono i budowę kościołów przyspieszono. Minister Spraw religijnych przyznał, źe  także i katolickiego nie jedno jeszcze uczynić wypada; i dla tego rząd w teraźniejszym budzecie wnosi o naddatek 100,000 fran, na rztcz tego, a 34,000 (!) na rzec» pierwszego. Rząd postanowił postępować ciągle na tej drodze ulepszeń, i e swej eirony wszystko uczyni, czego mu tylko majątek państwa dozwoli. Po taJtowem wyjaśnieniu rzeczy przyjęto 890,000 fr.
dla wyznania protestanckiego i nareszcie 80,000 fran, dla wyznania izraelskiego. Przed rozejściem się zgromadzenia, przyzwolono także jeszcze na etat Królewskiej drukarni, który co do dochodu i rozchodu 3,050,000 fr, wynosi. - Dziś zajmowała się na samprzód Izba nadesłanymi jej petycyami, a po załatwieniu tychże projektem do prawa, domagającego się kredytu 3 milionów franków na wybudowani«.* sali posiedzeń dla Trybunału parowskiego. Po dość żwawych sporach przeszedł ten projekt 160 głosami przeciw 126, a zatem tylko większością 34 głosów na korzyść Ministrów. VV czasie odejścia poczty rozpoczęły się obrady nad projektem do prawa, na mocy którego źandarmerya w zachodnich prowincyach ma jeszcze i nadal zatrzymać swoje sądowopolicyjną władzę, W Paryżu popisywał się teraz na skrzypcach uczeń Paganiniego, młody Fiłippo. Pan Pincepre daje w stolicy Francyi posiedzenia filozoficzno-literacko- dramatyczne« (G ar. Powsz.) - O ile Xiążę Talleyrand dawniej chwalił Pana Thiers, o tyle teraz gani go. Xiecia widywano nader często w towarzystwie osób du faubourg Saint- Germain, a Xiezna Dino żyje w najściślejszej znajomości z różnemi damami, eprzyjaj ącemi dawnej dynastyi. Xiążę oświadcza otwarcie, iż nie chce się już mieszać do spraw politycznych, ale że się chce powoli do śmierci przygotowywać, W teraźniejszych czasach tyle dożyliśmy rzeczy prawie niepodobnych, iż nie bardzobyśmy się zadziwili, gdybyśmy nagle przeczytali w M o n i t o r z e: »J ego Król. Mość Xiążę Orleans zaślubi Mademoiselle Ludwikę Maryą Tereseę de Berry." Z Ankony mają Francuzi z pewnością w ciągu roku bieżącego ustąpić. QGaz. Powsz.) - Powszechną uwagę zwróciło na siebie zjawisko, że od czasu przymierza Pana Thiers z stronnictwem tiers parti, uczyniono bezpośrednio usiłowania, przyłączenia interesów nowej dynastyi francuzkiej do interesów Europy lądowej (continentale '), Kiedy doktrynerowie byli w gabinecie, zarzucano im ciągle, iź chcą opuścić przymierzez Anglią, i skłaniają się do polityki mocarstw północno-wschodnich; iź dalej mają poiajemnie zamiar wspierania Don Carlosa, aby przeszkodzić wybuchowi demagogicznych namiętności w Hiszpanii. Dzisiaj rzecz wzięła przeciwny obrót. Dzisiaj doktrynerowie zarzucają au tiers-parti prawie to samo, co ten im zarzucał. A jak z jednej strony r Impartial i le Constitutionnel cieszą się z teraźniejszego obrotu okoliczności, tak z drugiej strony Journal des Debats stara się hamować ich radość. Cała naj nowsza polityczna JHistorya Francyi zasadza się nie tyle na tarciu się zdań między przeciwnemi stronnictwami, jak na osobistej niezgodzie między Panami Thiers i Guizot, W istocie życzą oni obadwa to samo, tylko ta między nimi różnica, że do dopięcia celu, każdy życzy sobie mieć innych pomocników, i trochę odmiennych środków, i dla tego myliłby się, ktoby myślał, że między Ministrami a Izbami istnieją rzeczywiste spory dotąd nierozstrzygnięte . Paryzkie towarzystwo zabezpieczenia okrętów otrzymało wiadomość, "ii Ce6arr Maro* kań ski wydał rozkaz, wszystkich ludzi z rozbitych na morzu okrętów, którzyby wyrzuceni zostali na pobrzeża jego państwa, najgościnniej przyjmować. Od czasu opanowania Algieru, na północno - afrykańskiem wybrzeżu, rozbiło się już 49 okrętów. Ładunek jeżeli nie zatonął, to był przez krajowców zrabowany. Towarzystwo zajmuje się leraz zaprowadzeniem zakładów ku wsparciu rozbitych okrętów na różnych miejscach północno · ałrykań« skiego wybrzeża, a mianowicie w porcie Bona. Journal du Commerce czyni uwagę, ii Pan Thiers na ostatnich posiedzeniach Izby Deputowanych wyglądał zupełnie jak obwiniony stojący przed ewemi sędziami. Otrzymał wprawdzie summy, których żądał; »a l e " mniema ten dziennik, "takie zwycięztwa podobne są do klęsk. Pan Thiers jest jak najdotkliwiej obrażonym; zawód jego polityczny zbliża się do końca." Na posiedzeniu Izby Deputowanych d. 19.
b. m. przyjęto osnowę projektu Pana Thiers, tyczącą się wyznaczenia 1,200,000 fr. na ukończenie budowy gabinetu historyi naturalnej; 607,000 na hotel du <;jjai d'Orsay; 640,000 na College de France, a 260,000 fr. na wystawienie obelisku. Przy rozprawach nad projektem przyszło do sporów między Panem Thiers a Panem Arago, z których pierwszy zarzucał drugiemu, że się nie zna na zbiorach mineralogii, i że lepiejby zrobił, gdyby pilnował Bwojej astronomii.
Z dnia 33. Maja.
Dzisiaj rozpoczęły SIę w Izbie Deputowanych rozprawy nad budżetem Ministeryum marynarki. W Messager czytamy: Słychać, ie wygnani z Krakowa Polacy otrzymają wprawdzie pozwolenie przebywania po prowincyach Fran« cyi, gdzie im się podoba, źe im wszelako pobyt w Paryżu zabroniony. Nie pojmujemy srogości tych rozkazów, kiedy wychodźcy ci, nie pobierając żadnego wsparcia od rządu, prawu r. 1831- li' e ulegają. Prócz tego nie ma w Paryżu więcej jak 3 - 400 Polaków, tak więc przybycie drugich 130 nie mogłoby wielkiego mieć wpływu na spokojność publiczną. W Lipcu rozpocznie się proces juz wspomnianego Naundorffa (z Pruss rodem), mieniącego się być Ludwikiem XVI I. ; dzienniki Ogłaszają o tern osobliwsze ietotnie pogłoski.
JI tak np. chce N aundorff dowieść, źe świadectwo czyli metryka śmierci Ludwika XVII. zfałszowana. Lubo nikt w prawdziwe istnienie nowego pretendenta nie wierzy, rozumieją jednak powszechnie" źe obrady przed Sądem Assyzów bardzo będą ciekawe.
W giełdzie dzisiejszej kurs papierów puskarbowych był przyciśnięty. Przyczyną tego poczytywano krytyczne położenie Hiszpanii. Głoszą bowiem, źe dn. 17» w Madrycie bunt wybuchnął. P"'ecieź zdaje się, źe lud przestał na muzyce szyderczej, którą nowemu Ministeryum przyniesiono. Równie bezzasadną pogłoska, ze Generał Alava w urzędzie Posła do Londynu się uda, a Hr. Toreno urząd jego w Paryżu obejmie. N areszcie głoszono jeszcze, ie Krystynowie uczyniwszy wycieczkę r Bilbao, dotkliwą ponieśli stratę,
Z dni a 34. Maj a.
M o n i t o r dzisiejszy podaje obszerny rapport o operacyach wojennych Generała Arlanges w prowincyi Orano - Stosownie do listów prywatnych z Algieru z d. 9. Maja, przyszło d, 6. m. b. między wojskiem Francuzkiem w obozie nad Tafną e-tojącem i Arabami do nowej potyczki, o wypadku której pewnych wiadomości nie było? ponieważ dawano ognia z dział na wyspie Rachgoun; przypuścić trzeb a, źe nieprzyjaciel aż do brzegów morskich się posunął. Gazette de France donosi wedle listów prywatnych z nadgranicy hiszpańskiej, ie 60co wojska od załogi w Bilbao d. 15. o 3. godzinie z południa pod wodzą Generała San Miguel wycieczkę przedsięwzjęło; odparto ich jednak Z wielką strata napowrot do twierdzy.
Fondy hiszpańskie coraz bardziej aię zniżają.
Nie mamy w prawdzie nowszych wiadomości 2 Madrytu, jak z dn. 17. m. b.; rozumieją jednak powszechnie, ie połgźenie ministeryum
na przeciw Izbom, koniecznie do gwałtownego zawichrzenia doprowadzi. Z d n i a 35. M aj a , Po Tulonu wydano rozkaz uzbrojenia okrę> tu, mającego zawieść notę do Cesarza Marokańskiego, w której Francya Cesarza za udzieloną Adbei - Kaderowi pomoc do odpowiedział* ności pociąga, Listy pry watne z Madrytu podają niepodobną do prawdy wiadomość, źe Mendizabal stopniowo z Isiurizem się zaprzyjaźnia i powtórnie wydział skarbowy obejmie. G a z e t t e de F r a n c e donosi w przypisku: "Pisma Madryckie z d. 18. dają do zrozumienia, źe Pan Mendizabal znowu do ministeryum wstąpi; ci wszyscy, co go o upadek przyprawili, zatrwożeni są postawą energiczną Izby ProkuradO' low i'pogrozkaini pospólstwa. Obawiano się kollizyi i czyniono więc Panu Mendizabal nowe ofiarowania, W giełdzie dzisiejszej głoszono nawet, iź rząd już otrzymał telegraficzne doniesienie o powtórnem wstąpieniu Mendizabala. Dodają, źe po posiedzeniu Izby Procerów d. 18, takie było zaburzenie po ulicach w Madrycie, źe jeden członek tej Izby w powszechnem zamieszaniu życie utracił. (?)" A n g l i a.
Z L o n d y n u, dnia 31. Maja.
Zdaniem Observera nie zgadza się to z przepisami angielskiej służby wojskowej, aby Generałowi Evansowi, który, jak wiadomo, w wojsku angielskiem, posiada tylko stopień Podpułkownika, rząd tutejszy nadał tytuł Generał-Majora na półwyspie pirenejekim, o czem podług Kur y e r a istotnie zamyślają; dziennik ten albowiem rniał zapewne na myśli rząd angielski, nie zaś hiszpański, gdy o tern domniemanem mianowaniu wspomina. N a tę uwagę więc odpowiada teraz Kur y er, źe Generał Evans przyjął naczelne dowództwo legionu angielskiego za zupełnem zezwoleniem tutejszego rządu i źe tenże w podobnych przypadkach już także Lorda Williama Russella Generałem brygady w Portugalii i Sir H. Bethunego Generałem Majorem w Persyi mianował. Donoszą z Malty z d, 37. Kwietnia: W zeszły czwartek przybyło tu trzech perskich Xiąiąt, którzy d. ro. b" m. na królewskim statku parowym "African" r Beirutu wypłynęli. N azywają się oni Szach Sadeh Roda Koli Mirza, Szach Sadeh Najow Koli Mirza i S2achSadeh Tajmuhar Mirza. Pierwszy z nich tytułuje się Naidel Muk, drugi Wadi a trzeci Hossend tl Dawleh. Sekretarz i tłumacz, nazwiekiem Assad Jakub Najot i inny urzędnik, nazwiskiem Apaadola Kan, tytułujący się Kasnadere m, znajdują się w ich orszaku, Ci trzej  skiego i stryjeczni bracia teraźniejszego monarchy. Przedsięwzięli oni tę podróż dla odwiedzenia Króla angielskiego. Pierwszy to dopiero raz przybywają do Europy, Hrabia Pozo di Bórgo odjeżdża; zdaje się jednak, ie wróci, bo zostawia cały swój dom, jak najlepiej urządzony. Ma się udać do kąpieli Emskich i złożyć uszanowanie swe Królowi Holenderskiemu, it st teraz ciągle mowa o załatwieniu sporów holendersko belgickich. Donoszą z Aleppo, iż wyprawa na Eufracie była już w ruchu przy końcu Marca. Wielki statek popłynął do Beles, zkąd potem cała wyprawa uda się na ciaśninę perską. Mniejszy statek jak tylko będzie gotowy, natychmiast popłynie za tamtym. Listy z Lizbony pod dniem 30, Kwietnia wyrażają, iż nadaremnie spodziewano sie prze« dłużenia traktatu handlowego z Anglią, który sie tego dnia skończył. Rząd portugalski wydał rozkaz komorze celnej, aby po godzinie i2. w nocy nie przyjmowała już opłaty dotychczasowego cła od towarów angielskich, Mniemano atoli, ii Lord Howard de Waiden poda przełożenie przeciw temu, 1 Na rozkaz parlamentu wydrukowano pisma, tyczące się urządzeń kościelnych w Prusiecb, któremi Lord Palmerston dowieść usiłuje, ie prawnym nawet sposobem da sfę bardzo dobrze kościół protestancki z katolickim pogodzić, T i m e s zaś wychodząc z tego twierdzenia, że taka zwierzchność krajowa, jaką rząd pruski także nad katolickimi poddanymi swoimi wykonywa, bynajmniej w Anglii urzeczywiścić się nie da, w tern udzeleniu ministrów uważa tylko zamiar poparcia sprawy O'Connella i jego stronnictwa.
Mulwi Mebmed Ismael Chan był niedawno obecny na zgromadzeniu towarzystwa azyatyclfiego, na K torem obrano Szacha perskiego, oraz Maha Radszah Raudachit- Sing Radschah Pundschab i Lahore, członkami honorowemi tegoż towarzystwa. Kommissya zajmująca się rozpoznaniem prawości wyborów w Dublinie, nie ukończyła swojej pracy; mniemają atoli, iż dziś nastąpi rozstrzygnienie w tl j mierze. Czynność ta trwa już 61 dni. T i m e s żartuje z tego, iż O'Connell o kilka dni omylił się względem swego losu, jaki go nieuchronnie czeka, i wszedł już w noiVe stosunki, gdy tymczasem zostaje jeszcze w dawnych, to jest, iż Starał się w Kilkenny o wybór na członka parlamentu, nim jeszcze wybór jego w Dublinie uznano za nieważny, co okazuje, jak on sam myśli o tym wyborze. Wsporaniona gazeta to tyl«ko znajduje godnem uwagi w odezwie jego do wyborców w Kilkenny, iż do przedmiotów, należących podług zdania jego do sprawiedliwości, jakiej się Irlandya domaga, przydał miedzy inne mi reformę, albo raczej zniesienie Izby Wyższej. Lord Melbourne przyłożył się w ilości 5,000 funt. szterl. do składki na robienie ko.
lei żelaznej w środkowych hrabstwach. Pan Turner , Poseł nasz w N owej Granadzie, dał tymże celem q,ooo funtów szterlingów. Niedawno zapadł wyrok sądowy w sprawie Pana Doeie przeciw Admirałowi N apier, pomyślny dla ostatniego. Powód żądał on Admirała wynagrodzenia za stratę, którą poniósł przez zabranie statku parowego Lord of the Isles, gdy tenże statek chciał się dostać do brzegów portugalskich, które zostawały wówczas pod władzą Don Miguela, a które Don Pedro ogłosił za będące w stanie zamknięcia.
Wypadało rozstrzygnąć następujące przedmioty sporne: czyli zamknięcie brzegów było rzeczy wistem, czyli uchwała parlamentu angielskiego przeciw zaciąganiu ludzi do wojska obcego była wstrzymaną, i czyli Admirał, jako poddany angielski, miał pra"'wo wejść w służbę zagranicznego Xiecia, i zabierać własność swoich współziomków? Handel między Anglią a portami morza śródziemnego jest nader znaczny. Od I Stycznia do ostatniego Marca r. b. przepłynęło do Stambułu przez Dardanelle 43 kupieckich okrętów angielskich: z Odessy przybyło ich 17, z Trapezuntu 3. W to nie są liczone statki parowe przypływające ze Smirny i Aten, W Dublinie odebrano wiadomość, ii okręt amerykański "Charles," który niedawno z blisko 300 emigrantami wypłynął z Liverpool do kraju Zjednoczonych Stanów Północnej Ameryki, niedaleko przylądka Clear, w nocy, w skutek złamania się belki, zatonął ze wszysikiemi prawie ludźmi; tylko 12, lub 14 ludzj uratowało się. Toż s3mo odkrycie, które Pan Schmidbauer w zamku Hakenżell w blizkości Strau. bingi zrobił, a które w Niemczech tak źle przyjętem i wyśmianem zostało" ponowione jest teraz w Anglii przez dr. J. T. Porter, zdaje się ono być przeznaczonem do rywalizowania kiedyś z działaniami machiny parowejWynalazek len, oparty jest na zasadzie ciśnienia wody. Jeźli wierzyć mamy wynalazcy, okręt, wprawiony w ruch za pomocą tego apa. ratu, aby z różną szybkością pędził, co najsilniejszy okręt parowy" nie potrzebuje na całą drogę do Indyów wschodnich, jak cztery nanosin wody. Całe przyrządzenie jest bardzo proste, co wcale nie przeszkadza machinie  wy, aby najmniejsze niebezpieczeństwo (ważna okoliczność) miało zagrażać okrętowi, będącemu pod wpływem siły działalnej. Uwaga (Uczonych i mechaników już się zwróciła na ten wynalazek, mogący sprawić wielkie wstrząśnienie w przemysłowości i mechanice. Wielu inżynierów zastanawiało się nad tą machiną; składa się ona ze 4 walców, z których dwa idą ruchem kołowym, a drugie dwa w sposób kieratów. Dwadzieścia pięć uncyi wody i lewar są dostateczne do nadania ruchu tym dwom walcom. J ednem uderzeniem o 6tępel pompowy można złamać drąg grubości półtora cała. Jeżeliby tert wynalazek w pożyteczny urzeczywiścił się sposób i.dał się do żeglugi przystosować, natenczas nieocenione spłynę« lyby korzyści. Przed niejakim czasem rozchodziła się pogłoska, iż Pułkownik Fairman, ajent towarzystwa oranźystów, wydał akta, których Panowie: Hume i Molesworth użyji w Izbie Niż. ezej przeciw wspomnionemu towarzystwu. Na żądanie Pułkownika oświadcza teraz Pan Hume w pismach publicznych, iż nie miał z nim żadnych związków. Na wczorajszej sessyi Izby Wyższej odbywały się dalsze obrady względem reformy władz municypalnych w Irlandyi. Ministrowie nie oświadczyli jeszcze co myślą uczynić z tym bilem, itórego pierwiastkowe zasady zostały całkowicie zmienione. Trzecie czytanie tego bilu ma jutro nastąpić. W Izbie Niższej, Pan Roebuck, wniósł wczoraj, aby poprawiono ustawę nadaną Kanadzie w roku 1791. względem rady wykona< wczej i rady prawodawczej. Pan Jerzy Grey, podsekretarz stanu wydziału osad, oświadczył, iż wypada czekać na sprawozdanie w tej mierze Kommissyi wysłanej do Kanady; poczem Pan Roebuck cofnął swój wniosek.
Słychać, iż pewny Generał-Porucznik angielski uda się do Kanady, celem objęcia dowództwa nad wojskiem tamecznem. Wiele ludzi wynosi się w ciągu tej wiosny z Anglii i z Irlandyi do Ameryki; są oni po większej części rolnikami i rzemieślnikami. W zeszłym miesiącu udało się 1,500 ludzi z Londynu do Ameryki. Z Kantonu donoszą o wielkiej niespokojności Chińczyków 7 powodu, iż angielski okręt parowy mimo wystrzałów bateryj przepłynął do Macao. Kupcy w Kantonie pragną zaprowadzenia żeglugi statkami parowemi między tern miastem i Macao. Z dnia 24. Maja.
Globe donosi: "W znakomitych towarzystwach w Paryżu powiadają, iż jest życzeniem
Króla Francuzów w ciągu lata tego odbyć zjazd poufały z Królem angielskim; ma więc Ludwik Filip w tym celu i n c o g n i t o , pod przybranem nazwiskiem Hrabi E u, przybyć do Anglii, W tym razie Król angielski podobne ma przybrać incognito i tytuł Hrabiego Brighton, takim albowiem sposobem oba monarchowie unikną konieczności zdawania przez Ministrów sprawy z pobudek tego zjazdu przed Izbami swemi, " Tenże Globe wyraża: "Pisma z Petersburga z d. 14. (na Hamburg przesłane) zawierają odpowiedź Hr. Durhama na zapytanie Konsula angielskiego, Pana Gisborne, w imieniu kilku kupców, czyby mogli trudnić się handlem, nie potrzebując się obawiać przerwania pokoju między obydwoma krajami. Hrabia Durham odpowiada, że układy między Rossyą i Anglią dotychczas przyjacielskim się odbywały sposobem i że jest pewna nadzieja, że i nadal w taki sposób odbywać się będą. Wspomina, że Cesarz z postępowania kupców angielskich w Petersburgu, swoje zupełne zadowolenie wynurzyć raczył i Lordowi Durham polecił, żeby ich o tej dobrej opinii Cesarza zawiadomił." · Kommissya wyznaczona do rozpoznania pra.
wości wyborów w Dublinie, wydała deeyzyą, iż O'Connell i zmarły nie dawno Ruihven, nie zostali prawnie wybranemi, i że owszem prawny wybór padł na Panów: Hamilton i West, należących do stronnictwa torysów. O'Connell stara się teraz, aby był wybrany w Kilkenny. HiszPania.
Z Madrytu, dnia i>. Maja.
O rozpuszczeniu Ministeryurn czytamy w E s p a n o l u co następuje: Wczoraj wieczorem złożyło Ministeryurn podanie swoje ody. missyą w ręce Królowej. Krok takowy sprowadza polityczne przesilenie, a bylibyśmy sobie życzyli, żeby się takowe jeszcze nieco było powlekło, i dla tego radziliśmy Ministrom, aby Królowej nie doprawadzali do tej ostateczności, że albo sumieniu swemu gwałt wyrządzić zmuszona będzie, albo też zastosować się do życzeń swych odpowiedzialnych Ministrów. Ponieważ Ministrowie i ich przyjaciele zanadto jawnie ogłosili tę okoliczność, że między Monarchinią a jej doradzcami wielka różnica zdań pod względem niektórych punktów panuje, bez którejby rozwiązanie gabinetu koniecznem się nie było stało, i ponieważ dalej Ministrowie przy tern obstawali, że się usuną, ujrzała się Królowa w przykrej konieczności albo gabinet zmienić, albo okolicznościom uledz, coby zaiste było dowodem braku dowolnego działania.  dizabalowi, umieścił następujące uwagi: Ważne przyczyny spowodowały Ministeryum do zażądania dymissyi. Jeżeli prawda jest, że Ministrowie w wykonaniu niektórych nieodzownie potrzebnych reform na trudne do pokonania trudności natrafili, pochwalamy krok przez nich przedsięwzięty. N ie idzie lu o czy6to osobiste pytanie, ale o zasady, a gabinet, który po prowineyach spokojność przywrócił, zapał narodu na nowo ożywił, wspóluczucie obcych mocarstw obudził i niezwykłą większość w Stanach osięgnął, powinien raczej swoich tek, aniżeli swoich wolnomyślnych zdań odstąpić. N. Pani zamierza użyć jednej z najważniejszych prerogatyw korony. Od jej postanowienia zależeć mole będzie ..szczęśliwa lub nieszczęśliwa przyszłość powierzonego jej narodu. Dałby Bóg, aby Królowa uwolniła kraj od cierpień, na jakie teraz wystawieni jesteśmy. Pa try o ta donosi: Słyszeliśmy,ie na wczorajszem posiedzeniu Izby Prokuradorow wniosek członka jednego, aby przes:'ać petycyą Królowej, z uniesieniem przyję:o, lecz że Pan Mendizabal i jego przyjaciele opierali się temu, obawiając się, aby przezto wykonania królewskiej prerogatywy nie ograniczono. Postępowanie takowe dowodzi, jaki sposób myślenia ożywia męża, który przez dsiewięć miesięcy interesami publiczne mi zarządzał i nie« zatartą pamięć swej lojalności i swego patryotyzmu po sobie zostawia. Poznamy wkrótce postanowienie Królowej i nie wątpimy, że przy tej sposobności nietylko na Madryt, ale także i na inne prowineye Królestwa wzgląd lniany będzie, N acional tak się odzywa: Mimo wiadomości o dymissyi Ministrów i mimo t o , że opinia publiczna tymże sprzyja, nie dostrzegliśmy przecież szczęśliwera zdarzeniem najmniejszego znaku nieukontentowania. Przyczyną tego albo to być moie, że wiadomość ta wielkiego wszystkich nabawiła smutku, albo t o, że lud pokłada zupełną ufność w mądrości i rostropności N. Pani. Postanowioną teraz rzeczą, że Pan Isturjz zostaje tymczasowym Prezesem Rady i obejmuje wydział Ministra spraw zewnętrznych. Pan Aguirre Sotarte (obecnie w Paryżu bawiący) zostaje Ministrem skarbu, Generał Seoane Ministrem wojny, Xiążę Rivas Ministrem spraw wewnętrznych, Pan Galiano,Ministrem marynarki. Z dnia 17. Maja.
Duch publiczności nie odpowiada nadziei powziętej po zmianie ministeryalnej, iż spokojność zostanie ocaloną, Płatne tłumy po
spólstwa spiknęły się przed domami PP. Istunz, Quesada i Galiano, a podczas kiedy wiwaty donośnym okrzykują głosem na cześć Mendizabala, miotają obelgi na nowych Ministrów i okna im wybijają. Wszakże zdroźriości te nie zachwiały stałości umysłu Pana Isturiz, owszem dał on na podane sobie w tej mierze pytania parlamentarne energiczną odpowiedź. Zniechęcenie stronnictwa nie zdoła tamować toku administracyi, która nieodzownie postanowiła zniweczyć zamiary zagorzałej opozycyr. Pan Isturiz zdecydowany, gwałt gwałtem odeprzeć. B e 19 i a.
Z Bruxelli, dnia 34. Maja.
Cytadelła antwerpska została wzmocnioną kilku nowe mi szańcami, tak, iż teraz jest większą, niż była przed oblężeniem. · Szwajcarya.
Z Zurich, dnia 13. Maja.
(Dzienniki poi ud, Niem.) - W pierwsze Niedziele miesiąca Maja zebrały się gminy wiejekie w demokratycznych górzystych Kanto. nach. Tego roku wynurzyły gminy trzech Kantonów TJrskich i Zugu tę sarnę niechęć ku nowemu biegowi rzeczy w Szwajcaryi, jakie także i dawniej przy podobnych zdarzeniach zawsze objawiały. Szczególniej duchowień- ' .siwo nabawia wieśniaków wielkiej obawy żeby się nie wkradło zepsucie do religii. N igdzie się nawet zwykła mniejszość nie zjawiła. Kantony te są wprawdzie za słabe, aby mogły czegoś stanowczego dokazać przeciw innym, oświeceńszym, ludniejszym, bogatszym i większym Kantonom; ale swemi głosami na obradach zwiększają bardzo już i tak przewagę biorącą nieruchawość. W Glarusie jeszcze się wszystkie gminy nie zebrały; zdaje się przecież, źe tamże nawet stronnictwo katolickie nie będzie okazywało ani większej namiętności, ani też fanatyzmu. W kantonie aarguskim oddano już administracją majątku klasztornego pod dozór publiczny, przeciwko czemu, jak się samo przez się rozumie, wezystkie klasztory protestowały. Z klasztoru Muri oddalił się potajemnie poprzednio Opat Blach i zabrał zarazem z sobą znaczną część majątku klasztornego. Łatwo sobie wystawić można, że wypadek takowy nowy zada cios gospodarstwu klasztornemu.
G a l i c y a.
Ze L w owa, dnia 24. Maja.
Jego Król, Wysokość Arcy Xiąźę austryacki Ferdynand d'Este cywilny i wojenny Generał-Gubernator Królestw Galicyi i Lodorneryi, po pół trzecia-rocznej prawie nieobecności w kraju naszym, wrócił tutaj w najlepszem zdrowiu dn, go. b, m. ku powszechnej radości  wej podróży i późno w noc nastąpionego przybycia, Jego Królewiczowska Wysokość zaledwo potrzebnego użył wypoczynku, gdy zaraz nazajutrz z rana przyjmował najlaskawiej uszanowanie od wyższego duchowieństwa, od wszystkich tak wojskowych, jako też cywilnych władz, od Wydziału Stanowego, od Konsystorza uniwersyteckiego, od miejskiego magistratu i oficerów milicyi miejskiej U godzinie 2, po południu, był wielki wojskowy przegląd, na tak zwanym placu koszar byłego ogrodu Xiążąt Jabłonowskich, na którym Arcy-Xiążę Generał-Gubernator przyjmowany był od zalogi kilkakrotne mi okrzykami radości, i okazał wojsku najwyższe zadowolenie swoje z tegoż dzielnej postawy i wybornego wyglądania. Nazajutrz Jego Król. Wysokość był obecnym na solennej mszy w kościele archikatedralnym, po południu był wielki obiad dla osób znakomitszych płci obojćj, po którym reszta powołanych do tego osób, miała zaszczyt ArcyXiążęciuskładać uszanowanie swoje.
Sławny nasz Karol Lipiński po uzbieranych w Paryżu laurach swojego talentu, przybył jak donieśliśmy, dnia 16. Kwietnia ze stolicy Francyi do Londynu. Już ten wielki wirtuoz dał się w tejże stolicy słyszeć, a zwłaszcza dn. 25. Kwietnia na koncercie, dawanym przez towarzystwo filharmonijne, i gazeta angielska Tim e s z d. a6. r, m, największe grze j ego odda. je pochwały.
T u 2 C Y a.
Z Konstantynopola, d. 4, Maja.
Kapitan Basza popłynie wkrótce na morze śródziemne. Żołnierze morscy, których bierze z sobą, mają czerwony mundur, a na czapce kotwicę mosiężną. Fregata Nusredieb, mająca 74 dział, na której powiewa bandera admiralska, jest wzorowem dziełem budownietwa okrętowego. W Trypolis wybuchły zaburzenia, które uśmierzono wprawdzie chwilowo, ale ich sprawca, Osman, zdołał się schronić i usiłuje ieraz nowych zbierać zwolenników. Reuf Basza gubernator teraźniejszy, jest w nie małym kłopocie, z powodu, że mało ma wojska pod ewemi rozkazami. Mianował on Hueejna Agę rządcą w Derni, na którym to urzędzie potwierdziła go Porta. Podobne częściowo w różnych stronach państwa wydarzające się zabu« rżenia, zatrważają Porte; nie upatruje ona w nich nieprzychylności poddanych do władcy, ale raczej skryte zabiegi Meńmeda Alego, ktd. ry usiłuje wszelkiemi sposobami powagę Suł. tana podkopać i zachwiać. Nadto, podobne wypadki zmuszając Porte do bezprzestamegozostawania w uzbrojeniu, narażają tern samem na znaczne nieprzewidziane wydatki, co ją w krytycznem stawia zawsze położeniu. - O zmniejszeniu wojska nie tylko że ucichło zupełnie, ale przedsięwzięto i owszem nowy zaciąg do wojska dla wzmocnienia wszystkich korpusów w Azyi, Afryce i Europie utrzymywanych. Samemu Reszyd Baszy, stojącemu z swoim korpusem naprzeciw Ibrahima Baszy, posiano w zeszłym miesiącu 4,000 rekrutów. Słychać, że Porta zamierza pożyczkę zaciągnąć, niewiadomo przecież jaką rękojmię wystawi na zabezpieczenie tejże. Jest mniemaniem, że dom Rotszyldów da się do tego nakłonić, i zaliczy 8 milionów dukatów, jeżeli Sułtan da mu zapewnienie zwrotu na kopalniach miedzi i soli, tudzież na dochodach celnych.
OBWIESZCZENIE.
Włość G rod ni ca w Krobskim Powiecie, milę od Gcstynia położona, będzie dnia 20. Czerwca r. b. rano o godzinie iotej w budynku konsystorskm przy Tomie od St. Jana r. b, na trzydzieści lat przez publiczną licytacyą wydzierżawioną, o czem się chęć mający dzierżawienia uwiadomiają. Warunki dzierżawne mogą jyć od 1. Maja każdego dnia prócz niedzieli świąt od 8«nej do iatej godziny rano, a po obiediie od 2giej do 6iej w Registraturze . .
naszej przejrzane. · Poznań, dnia 18. Kwietnia 1836.
Konsystors Generalny Arcybiskupi.

Stancja. Na czas Św. Jański, a nawet na dwa miesiące, Lipiec i Sierpień, są na placu komedjalnym dwa pokoje z meblami i fortepianem do wypuszczenia. Expedycja gazet wskaże numer domu.
" " " A. i
Wyciąg Z
Dnia 3i. Maja i 836.

Papiera- I Gotowi - l mi \ tną Ipo 09 Obligi długu państwa .. IMS 1011 Obligi bankowe iŁ do włącznie 
Zaehodmo- Pruskie listy zasta
102£ 
Listy zastawne W» Xieetwa Poznańskiego. , 104 Wsehodnio-l'cuskie . . 102 i 1051