I\.

GAZE
· Wielkiego
NANSKIEGO
TA
Xi es twa
Nakładem rukarni Nadwornej W. Debar a i SpólkU - Redaktor: A. Wannomki.

JW 135. - W Poniedziałek dnia 13. Czerwca 1836.

Wiadolllości krajowe.

Z Poznania, dnia 10. Czerwca.
Wczoraj zrana o godzinie 7J wyjechał J, K.
M. Xiążę Następca tronu z pomiesakania swego udając się w towarzystwie JW, kommen derującego Generała, fArołman, JW. Generał- Porucznika i Inspektora fortec, Reit h e i licznej świty oficerów wyższych do głównego dzieła już prawie ukończpnej cytadelli. J. K, M. wszedł na wieżę beluardu, skąd widok na całą budowę twierdzy i miasto Poznań przed okiem widza się rozpościera. Następnie rAzył J. K, M. oglądać wielkie magazyny i koszary głównego dzieła i całą rozciągłą Enceinte, a potem pojechać przez nowy most śluzy do budującej się twierdzy na wysokości przed klasztorem O O. Reformatów; kazał sobie pokazać miejsca na prawym brzegu Warty do nowych zakładów fortyfIkacyjnych przeznaczone i wrócił potem do miasta. Wszędzie, gdzie się Królewicz ukazał, witał go licznie zgromadzony lud uwielbieniem i okrzykami radości. Przybywszy na plac Wilhelmowski został J, K. M. stokrotnem "H urrah" pozdrowiony. Po skończeniu przeglądu wojska ka2ał J, K. M. przedstawić sobie oficerów załogi tutejszej i kilka innych osób, zaszczycił petern odwiedzinami swemi Panią Generałowę G roi man i oglądał następnie linią, mająca na przyszłość tworzyć fortyfrfcacye miasta. Przy tej sposobności raczył J. K. M. zupełne swoje wynurzyć zadowolnienie z mistrzowskiego wykonania olbrzymiego planu fortyfikacyjnego, oraz oświadczyć, ie wszelkie jego w tej mierze oczekiwania przewyższone zostały, O godzinie 21 przedstawiał JW, Naczelny Prezes prowincyi, Pan F lot t we 11 , na zamku J. K. M. władze cywilne, duchowieństwo i wiele osób ze stanu rycerskiego. O godzinie jl był obiad u J K. M., na który Generałów, wyższych oficerów, szefów rozmaitych wydziałów i inne znakomite osoby wezwano. O godzinie 61 opuścił J. K. M. miasto nasze w towarzystwie JW. Naczelnego Prezesa, Bractwo strzeleckie w pięknych swoich mundurach uformowało szpalee a J. K. M. raczył z kilkoma z członków onego jak naj łaskawiej rozmawiać. Przybywszy do kościoła katedralnego, wysiadł J. K, M. 2 pojazdu i oglądał w tej świątyni groby familijne Xią2ąt Radziwiłłów, poczem w śród okrzyków radości licznie zgromadzonego ludu w dalszą. do Gniezna podróż się udał. Z przyczyny krótkiego pobytu swego nie mógł J, K. M. oglądać kolei żelaznej pod j?abikowem ani być na uroczystości leśnicze/,  Radzcę regencyjnego, M a r o n.
Aby dzień ten pobytu J. K. M, uczynić lei dniem radości dla ubogich, częstowano hojnie kosztem miasta 300 niedostatnich i dzieci z domów sierot a wieczorem było w teatrze bezpłatne widowisko. Tak więc przeminęły te dni uroczyste nakształt snu przyjemnego, ale pamiątka ich żyć będzie w sercach wszystkich mieszkańców Poznania. Ktokolwiek tylko miał zaszczyt przystępu do osoby J. Iv. M. wielbi sprawiedliwie łaskawość i uprzejmość J ego i już teraz opowiadają sobie po domach rozliczne zdarzenia, dowodzące nadzwyczajnej serca dobroci i łaskawych względów, kióremi Królewicz składane mu hołdy przyjąć raczył. Szczęśliwy ten naród, który z łaski opatrzności pod berłem takich Xiążątźyje! Z B e r l i n a, d. 10. C z e rw c a.
N. Pan raczył Xieciu Ludwikowi zu SaynW i t t g e n s t e i n - B e r l e b u r g , dyrektorowi Cesarsko - Rossyjskiej kommissyi umorzenia długu, dać order Sw. Jana.
Przybył t u: Król. Sycylijski nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze tutejazostronnym, Baron Antonini, z Hamburga. Wyjechałi Xiążę Elira M e t e c b e r s k y, do Petersburga.

Wiadomości zagranIczne;
F r a n c y a.
Z P a ryż a, dnia 1. C z e rw c a.
M o n i t o r donosi dzisiaj z Hiszpanii co następuje: Podług urzędowych wiadomości z Wittoryi z d, 55. uderzali Karoliści dniem pierw aż do godziny jotej wieczorem na stanowiska Generała Cordovy pod Ariabanem z największą natarczywością, ale ich na całej linii odparto. Dnia 25. zburzyli Krysiynowie do szczętu okopy Karolistów równie tam, jak pod Villarealem d'Alava. Strata Karolistów była znaczna; strata Krystynów wynosiła a.50 ludzi w zabitych i ranionych. Dnia 27. była Karolistowska główna kwatera w Escoriazy a Generała Cordovy w Ulibarry-de-Gamboa. Generał Bernelle mianowaany został naczelnym wodzem korpusu czynnego w Nawarze, Korpus ten składa się z legionu zagranicznego, z dziesięciu batalionów hiszpańskich i 10 szwadronów. W Madrycie panowała dn. 25. zupełna spokojność. Także i wiadomości z prowincyi były ciągle bardzo pomyślne,
Otrzymaliśmy teraz raport urzędowy Generała Evansa o zajęciu portu Passage; datowany on jest z San-Sebaslyanu z d. 38' Maja i przesłany Ministrowi wojny w Madrycie. Dziennik handlowy powiada, że Konsul francuzki w San Sebastianie protestował przeciw obsadzeniu tamecznej cytadelli przez Anglików.
W Izbie Deputowanych odbywały się onegdaj dalsze obrady względem budżetu ministerstwa marynarki, a mianowicie względem osad. Podczas rozpraw w tej mierze, jest także corok mowa o-zniesieniu niewolnictwa. Minister marynarki wystawił, co rząd uczynił dotąd dla powolnego usamowolnienia niewolników. "Jednym z najdobroczynniejszych środków (rzekł Minister) jest to, iż niewolnicy w osadach naszych mają mieć wolne godziny, i (jeźli chcą) odbywać w nich roboty za zapłatę. Tym sposobem najpilniejsi pozyskają możność okupienia sobie wolności. Przedsięwzięto oraz inny środek na korzyść niewolników. Mówię tu o postanowieniu krółewskiem, według którego wszystkie dzieci niewolników, przybywające z matkami swemi do F r a n c j i, mają natychmiast pozyskać wolność, której nie utracą, czyliby pozostały we Francyi, lub później wróciły do osad. Rząd zajmuje się oraz trzecim środkiem, to jest: ustanowieniem sposobu, jakimby nasłał można usamowolnić wszystkie dzieci niewolników, urodzone w osadach. Rozstrzygnienie tej kwestyi jest bardzo trudnem; trzeba usunąć rozliczne przeszkody, co jednyk nie powinno nas wstrzymywać od dążenia do zamierzonego celu, aby nareszcie pozyskać zaspokajający wypadek. Zarzucają rządowi, iż nie uskutecznił wszystkich swoich obietnic względem osad. Przeciwnie twierdzę, iż spełniliśmy przyrzeczenia nasze; lecz pytanie względem usamowolnienia niewolników nie da się w jednym dniu rozstrzygnąć. Potrzebuje to najdojrzalszejl rozwagi; zamierzona wielka reforma może s ę tylko powoli zaprowadzać, Wreszcie pochlebiam sobie, że Izba, która tylekroć oddala sprawiedliwość zamiarom moim, zaszczyci mię i nadal swojem zaufaniem." Po głosie Panów Mauguin i Lherbette za usamowoinieniem niewolników przyjęła Izba rozdział budżetu, wyznaczający 6,578,860 franków na wojsko w osadach. Nareszcie uchwaliła 10,132,000 fI. dla inwalidów marynarki, i na tern skończyły się obrady względem budżttu ministerstwa marynarki.
Z dnia 2. Czerwca.
Wczoraj rozpoczęły się obrady nad budżetem Minieteryum spraw zagranicznych. Xiąźę Fitz James powstał na politykę Francyi mia posiedzeniu zbijał zdania jego Prezee Rady w obszernej rozprawie. Dwa okręty liniowe "S cipio" i "Miastu Mar< sylia" odpłynęły dnia 26. m. b. zrana z 2186 żołnierzami dla wzmocnienia korpusu Generała Arianges z Port-Vendres do wybrzeża afrykańskiego. W tymże celu puścił się wleź same strony wieczorem dnia tego okręt liniowy «N estor" z 986 żołnierzami na pokładzie z portu Rosas. Stosownie do listów z Algieru z dnia 27go były zresztą stojące w obozie pod Tafną wojska obficie opatrzone w żywność i amunicyą i nie potrzebowały w pośród okopów swoich nieprzyjaciela się obawiać, który ich też nie zaczepiał. M o n i t o r donosi dzisiaj o sprawach hiszpańskich: "Otrzymaliśmy tu pomyślne wiadomości z Madrytu z dnia 26. Dekret względem zgromadzenia się Stanów stosownie do nowego prawa wyborów miał być nazajutrz do publicznej podanym wiadomości. Stany zgromadzą się d, 26. Sierpnia r. b. - Karoliści ustawili na rzece Bidassoa, blisko bardzo od brzegu naszego, pływającą bateryą, z 24dl dział złożona, w celu uderzenia na most i twierdzę. Generał Harispe stosownie do instrukcji mu danych, aby takowych demonstracyi w pobliżu brzegów naszych nie cierpiał, rozkazał Generałowi N ogues, żeby bateryą tę zabrał i ją zniszczył. Kozkaz ten został natychmiast wykonany; Karołiści, lubo w znacznej liczbie, słaby tylko stawili opór." W piśmie prywatnem z Bajonny z dnia 28Maja doczytaliśmy się następujących, wrzkomo autentycznych szczegółów o operacyach Generała Cordovy, zacząwszy od dnia 21. Maja, gdy z Wittoryi wyszedł, aż do dnia 26.: "Po kilku utarczkach w których Cordova lubo drogo okupione zwycięstwa odnosił, opanował on pozycye pod Ariaban i posunął się ku Salinas. Wszakże tutaj utrzymać się nie mógł, kiedy się napadu przemagających sił nieprzyjaciela co chwila obawiać musiał. U stąpiwszy więc z Salinas stoczył dn. 24. zaciętą utarczkę z E g uj ą, w której zwycięstwo zostało wątpltwem. Cordova poszedł następnie powtórnie do Salinas, musiał wszelako znowu ustąpić, dowiedziawszy się, że w tyle jego dwie kol umny nieprzyjacielskie się łączyły, celem odcięcia mu powrotu do Wittoryi. Zajął tedy epiesznie dawniejsze swoje pozycye, których punktem środkowym Wittorya, podczas kiedy forpoczty jego na 2 lieuee od miasta tego stoją. Stało się to dnia 25. Strata obustronna musiała być znaczną; nie słyszeliśmy jednak, żeby który Z Generałów Królowej miał poledz,
Przeciwnie z liczby Generałów Karolietowskich zginął La T o rre, a Iiuralde i Villareal ciężko ranni. Doszły nas równocześnie buletyny i Karolistowskie i Krystynowskir; każda strona zwycięstwo w nich sobie przypisuje," Wiadomość o chorobie Xiecia Tallejranda potwierdziła się. Xięźna Liewen stosownie do życzenia konającego udała się do Valengay, aby się z Xiecic-m na tym świetie pożegnać. Już przed kilku dniami wspominała N o uvelle Minerve o zleceniu danetn przez Pana Thiers młodemu literatowi w Petersburgu, i połączonem z ofiarą 70,000frank, pensyi i innych wynagrodzeń, Młody ten literat miał podobno dawniej wydać broszurę przeciw Panu Thiers, a ten chcąc użyć wspaniałomyślnej zemsty albo najlepszej pomocy, usiłował pióro uczonego dla siebie pozyskać. Autorem tym ma być P. Loewe- Veymars; dzisiaj głoezą, że już wyjechał do Petersburga, ale stosownie do wyraźnego życzenia Cesarza Mikołaja, chcącego mu wielką polityczno-lilelacką pracę poruczyć. Z dnia 3. Czerwca, M o n i t o r donosi dzisiaj z Hiszpanii co następuj e: "Piszą z Saragossy, że manifest Królowej pomyślne tam uczynił wrażenie. Dnia 27. m. z. oficerowie gwardyi narodowej zgromadziwszy się, jednozgodne dali oświadczenie, iż spokojność i porządek publiczny chcą ocalić i wszelkim zabiegom przeciw Ministrom, się sprzeciwiać. Cordova powołany do Madrytu, aby się naradzać z Ministrami, kazał wojsku swemu wrócić do Wittoryi, Eguja korzystał niebawem z tej okoliczności, aby wzmocnić załogę w Hernani i uderzyć na linią angielską pod San Sebastyanem. Wszakże uderzenie to dzielnie odparto; Karoliści stracili przyiem 150 ludzi, między temi 12 oficerów." - - G a z e t t e d e F r a n c e i J o u rnal du Commerce poczytują powrót wojska Cordovy do Wittoryi za jawny dowód zwycięstwa Karolistów . Generał Dwernicki, który w północnej Hiszpanii miał objąć komendę, wydał broszurę, w której Krystynom radzi, aby skoncentrowane zająwszy stanowisko regularne wojsko swoje nieregulainem otoczyli, P. Dembiński przyłącza do tego ogólne uwagi nad sztuką wojenną, nad taktykę szczytniejszych wodzów nowo* czesnych i oddaje szczególne pochwały Arcy. xigciu Austryackiemu, Karolowi. A n g l i a.
Z L o n d y n u, dnia 1. Czerwca.
J. K, M. Xiezniczka Kent dawała onegdaj wieczorem w pałacu Kensington wielki bal, na który zaproszone były wszystkie znakomite  źna i Xifzniczka Wifciorya weszły o wpół do dziesiątej do sali i ostatnia rozpoczęta bal z Xięciem brunświckim. Potem tańczyła jeszcze Xię żniczka z Xieciem J eriym Cambridge, dziedzicznym Xieciem Oranii, Xieciem Alexandrem Oranli, dziedzicznym Xieciem SaskoKoburgskim, Xieciem Albertem Sasko-Koburgskim, Xieciem Buccleugb,' Markizem Douglasem i Lordami Maidstone i Morpeth.
X eźna i Xięźnic2ka zabawiły towarzystwo aź do samego końca balu, t. j. do god. 4. zrana. Bal ten należał do najświetniejszych balów danych w tej porze. Zakończono go mazurkiem i angielskim tańcem narodowym, do których i Xieznjczka Wiktorya należała. G lob e tak się wyraża o rozwiązaniu Kortezdw hiszpańskich: Kroku takowego nie można się prawie było teraz spodziewać, ponieważ byłoby niezawodnie zgodniej z dawniejszą polityką Pana Isturiza i korzystniej wśród obecnych okoliczności, doświadczać, jakieby wrażenie uczyniło było w Izbie wniesienie środków do reformy adm>nistracyi i do silniejszego popierania wojny. Tym sposobem moźeby leraźniejsze Ministeryurn było pozyskało wsparcie Pr-okuradorów; a gdyby mu się to nawet nie udało, byłoby nabyło prawa do pomocy kraju, a wtedy byłoby mogło z newnoścą dla uskutecznienia rozważania odwołać się do naioi)u. Ile dostrzedz możemy, nie ma żadnego powodu do spodziewania się większości na korzyść Ministrów przy wypadku nowych wyborów, a tymczasem trzeba będzie przy próżny» ekarbie i nadwerężonym kredycie wojnę prowadzić, i starać się o pieniądze na zapłacenie żołdu wojska i opędzenie innych potrzeb rządowych. Zaufanie obudzone przez Pana Mendizabala ku administracyi doznało ciosu, i obawiać się należy, żeby na niejaki czas znowu nie trzeba się było udawać do zni. szczonego przez niego systematu Junt miejscowych. Kuryer podobnie się wyraża; Tu, rrecre, mamy przeto w I -Jiszpanii Ministra, zostającego w sprzeczności z Izbą przez lud obraną, który zarazem, jak sam wyznaje, podjął się urzędu z posłuszeństwa dla życzenia Królowej, chociaż mu naród nie sprzyja.
O ile będzie w stanie usprawiedliwić się v obliczu kraju, wybory to rozstrzygną} nam się przecież zdaj e, że postępowanie jego, gdy w brew woli Prokuradorów u steru rząd stanął, będzie przeciwne wszystkim Wyobrażeniom monarcłiii konstytucyjnej i ezkodliwem dla jego ojczyzny. W Madrycie wydarzyło eję kilka bankructw, innych obawiano się po jpaycb wielkich miastach, a po prowincjachli(lękano SIę szerzenIa ducha buntowniczego, Madryt był wprawdzie spokojny, ale gwardya narodowa i stan kupiecki krzątali się około petycyi względem usunięcia Pana Isturiza, któremu trudno będzie znaleść kollegów, bo i Generat Seoane nie przyjął urzędu M nistra wojny, i ten teraz Generałowi Mendezewi Vigo ofiarować zamyślają. Jeżeli postępowanie Pana *Isturiza nie pociągnie ra sobą zamieszania i wszelkich nieszczęść oj czyzny, to li tylko z tego będzie powodu, iż już tyle głupstw popełnił, że oczekiwana tragedya zamieni sę nareszcie na bufonadę, a Minister podług wszelkiego prawdopodobieństwa zmuszony zostanie wyszydzaniem i pogardą do porzucenia swego urzędu. Wiadomo, iż Lord Melbourne miał opuścić ster gabinttu z powodu pewne) damy Mistress N orton sławnej auiorki. Wydano tu teraz karykaturę polityczną, w-której Lord wyobrażony jest jako słońce, zaciemnione prze* powyższą damę, wystawioną w postaci księżyca. Karykatura ta wyszła w tedy właśnie, gdy dnia 15. z. m. oczekiwano zaćmienia słońca. Mi» strts N orton jest wnuczką sławnego Sheridan i słynie w Anglii z rzadkiej pięTtności i dowcipu. (J ournal de Franc.) Oto jest wyciąg z mowy, kanclerza skarbu mianej przy przt-ds'awieniu budżetu na rok iSj6 - 37- "Zastanowić się naprzód powinniśmy nad finansowym stanem kraju, następnie zaś nad użytkiem na jaki obrócona być może przewyżka. Trudno zjednać sobie zdania wszystkich, szczególniej zaś gdzie idzie o zniesienie jakiego podatku. Wszysikie klassy, wszystkie interesa, równe mają prawo do ulgi. Minister skarbu, dla pogodzenia wszystkich tych interesów w największem zostaje zatrudnieniu. Zawsze jfdnak sądzę iż najświętszym dla niego obowiązkiem jest zmniejszać wydatki. U łożono właśnie dokładną i ciekawą tablicę porównawczego stanu wydatków publicznych w 1315 i przeszłym roku. Oto są główne jej wypadki: w 1&15 rozmaite galęz e zarządu zatrudniały 27 ,365 osób, które ogółem pobierały płacy 3,763,000 f. szterl. W 1335 li. gzba urzędników ograniczoną została do 23,570 osób, ilość zaś płacy do 2,7&6,COO funt. srterl., t. j, pierwsza z nich zmniejszoną została o 3,787 ludzi, ostatnia zaś o 976,000 f. szterl.
Daleki jestem, przytaczając ten wypadek, od utrzymywania iż wszystkie zmniejszenia jakie tylko wprowadzić się mogły zostały już dokonane; lecz celem jest moim dowieść narodowi, iż uczyniono już wgle w jego interesie i zachęcić izbę do żądania, rząd zaś dp wprowadzania jeszcze znaczniejszych oszczędzeń.  się w tej rzeczy zrobiło, tern trudniej jest dokonać tego co jeszcze do zrobienia pozostaje* Następnie Minister daje'obraz dochodów oszacowanych w porównaniu z temi które rzeczywiście do kass skarbowych wpłynęły i które przewyższją oszacowanie o summ; 830,000 f. Dalej oświadcza iż na rok bieżący dochody oszacowane są na 46,930,000 wydatki zaś na 45,205,875 f- szter)., co zostawi 1,774,197 funt.
szterl. w przewyźce; po odtrąceniu zaś wydatków nieprzewidzianych, oszacowanych już jakiiajwyzej, zostanie zawsze 662.330 f. Tak zaspakajający stan skarbu przypisać należy wzrostowi niektórych gałęzi dochodów publicznych, szczególniej zaś dochodu z komor celnych. Zasady wolności handlowej, które od lat pięciu dyktowały rządowi wszystkie postanowienia w przedmiocie poborów celnych, pociągnęły za sobą najzbawienniejsze skutki. Znacznie się przez to zwiększył przywóz zagranicznych jedwabi, rękawiczek, win francuzkich i innych artykułów. Pod tym względem skarb wiele ostatnimi czasy zyskał na zniesieniu ta ryf zabreniajających. Dochody z akcyzy podobnież znacznie się zwiększyły. Spodziewam się nadto iż dochód z tej gałęzi jeszcze się bardziej podniesie w roku przyszłym. Z powodu zmniejszenia akcyzy prawie o połowę, w potrzebowaniu win i wódek irlandzkich widki się dał widzieć przyrost. U siłowaliśmy też wprowadzić jaknajwiększe oszczędności w sposobie wybierania podatków. Tak, ogólna liczba urzędników akcyzy zmniejszoną została o 187 osób, ogólna zaś ich płaca o 18,857 f. szterl. Nadto, 150,000 handlarzy uwolniono od nadużyć i ucisku urzędników tejże akcyzy. Co się tyczy etęplowego, nie sądzę iżby zmniejszenie tego poboru od dzienników pociągnąć za sobą mogło znaczną w dochodach publicznych stratę. Układ zawarty z francuzkim pocztowym zarządem może bezpośrednio pociągnąć za sobą zmniejszenie tej gałęzi dochod u; lecz «apewnić mogę iż zmniejszenie to będzie tylko chwilowem. Zresztą wynagrodzą je obficie rozmaitego rodzaju korzyści, które z nowego układu wypłyną. Układ ten powinien jeszcze otrzymać zatwierdzenie parlamentu. W ogólności stan nasz finansowy i handlowy nader jest zaspakajający. Fabryki nasze i handel nigdy bardziej nie kwitnęły. Dług narodowy zmniejszony został przez zamianę rentów wieczystych na terminowe. Żołd połowiczny dla żołnierzy także znacznym uległ zmianom. Bez obowiązku płacenia wynagrodzeń właścicielom wyzwolonych negrów, w budżecie kolonialnym zostałaby nam przewyżka 2 000,000 i. 82t: Budżet wojska w tola przeszłym wynosił 6,481,000, teraz wynosi 6,327,000 f. szterl Budżet marynarki w roku zeszłym wynosił 4,099,000 i. sżt. W roku te-' raźniej szym, W skutek okoliczności które wyłożone wam zostały przez sekretarza tego wydziału, summa ta zwiększoną zostanie o 43'4,000 f. szterl. Budżet artylleryi zmniejszony zostanie względnie do przeszłorocznego o 10,000 f. szt. Wynosi on i,363,000 f. szterl. Zostaje mi jeszcze do oznajmienia izbie w jaki sposób rząd zamierza użyć przewyźki o której wyżej mówiłem. U siłowaliśmy rozdzielić ją jak najsprawiedliwiej. Zamierzamy naprzód zmniejszyć o II cło od papieru zwyczajnego i znieść zupełnie cło od papieru malowanego. Co się tyczy zmian proponowanych w poborze stępiowego , przedmiot ten wyłożę szczegółowo przy przedstawieniu bilu o tej rzeczy. Dochodziły was prośby o całkowite zniesienie stępiowego od dzienników: lecz nie potrzebu. ję nawet objaśniać wam iż środek ten jest do wykonania niepodobnym. Przy pozostającej nam przewyźce około 600,000 f. szterl. nie podobna tracić z niej na jeden ten przedmiot 400,000 f. szterl., gdyż zniesienie stępiowego od gazet przynajmniejby skarb takiej pozbawi, ło summy. Musieliśmy więc szukać innego środka pogodzenia opinii publicznej z potrzebą równego rozdziału ulg między rozmaite przemysły, najbardziej ciężarem poborów dotknięte. Proponuję zmniejszyć dotychczasową opłatę stępiowego, która wynosi 3J pensów (o d arkusza), do 1 penny. Przekonany jestem iż zmniejszenie to dostatecznem będzie do powiększenia krążenia gazet, nadewezystko zaś zapobieżenia tajemnej wyprzedaży gaset ftiestęplowanych, " Z dnia 3. Czerwca.
Xiążę Kapuy wybie'ra się z małżonką swoją w podroż. Opuściwszy Anglią chcą się do Rzymu udać i tam dalszych Króla N eapolitan, skiego czekać rozkazów. G lob e oświadcza, że wiadomość, jakoby . niedawno 32000 nowego wojska Rossyjsfciego do Sylistryi weszło, bezzasadną. Hiszpania.
Z Madrytu, dnia 23. Maja.
(Gaz. Iran.) Obiega tu pogłoska, że w dniu przyjęcia dyinissyi przeszłych Ministrów kilka wpływ mających osób namówiło Panów Isturiza i Mendizabala, aby mieli udział w tern Ministeryum. Doniesiono o tern Królowej, ale ta się do tego nie przychyliła.
Wspomniani pośrednicy ulożjli następnie inną listę, na której nie było nazwisk tych riwoch wspólzawodików; wszystkie zaś inne  większości. I ten także proj ekt, któryby na chwilę nie jedną trudność był usunął, Królo wa odrzuciła. Dostrzeżono, że Poseł francuzki, Pan Bayneval, dnia 20. i 21,prawie pałacu Królewskiego nie opuścił, i z tego wnoszą, że wpływ jego u Królowej jest bardzo wielki. T i m e s zawiera jeszcze następujące pismo prywatne z Madrytu z d. 23. Maja: Dziś wieczorem krąży tu pogłoska, że Kortezowie, którym Pan Mendizabal przyrzekł był oddać do rewizyi statut królewski, mają być zwołani na mocy dekretu Królowej, w którym wzięto sa zasadę prawo wyborne przyjęte w przeszłym tygodniu przez Prokuradorów. Środek ten, któryby był wielkim tryumfem dla Pana Mendicabaia i rozwiązanej Izby Prokuratorów wywołany być ma stałością prowincyi. Byłby to narażeni wielki cioedla łeby Procerów, poniewaźsądzono, ie jej przychylenie się do tego prawa o wyborach nie jest koniecznie potrzebne. - Wszędzie niedostatek pieniędzy uczuć się daje, mówią przecież, że zwycięstwo Cordovy w Nawarze niedostatkowi temu zaradzić może. - Dzisiejszy E s p a n o l «awiera uwagi godny artykuł, ile że jest na pół urzędowy i źe z niego wynika, i£ Ministrowie oczekują z strony Francyi nie tylko samego współdziałania, ale także bezpośredniej interwencyi w sprawie Królowej, - Ministrowie postanowili dozwolić dekretem wolności druku i przytetn wziąść za zasadę prawo, nad którem obrady jeszcze się nie ukończyły. To wywrze tutaj skutki puszki Pandory, - Wielkim jest zamiarem stronnictwa teraźniejszego pierwszego Ministra dowieść, źe Mendizabal przy sprzedaży dóbr narodowych chciał tylko siebie i swoich przyjaciół zbogacić! Systemat, jakiego się nowi Ministrowie trzymać będą, wykryje w niezadługim czasie prawdziwe ich zamiary. S a x o n i a.
Z Drezna, dnia 6. Czerwca.
W skutek zejścia z tego świata Króla ś. p.
Antoniego Saskiego wydano tu proklamacyą, W której dotychczasowy Współ Regent Fryderyk August mieszkańcom Królestwa obwieszcza, źe stosownie do ustaw krajowych na tron Saski wstąpił. Szwajcarya.
Gazeta Bazylejska donosi ż Solothurn 2 dn. 29. Maja: "Wczoraj pobudzono miasto nasze do wialkiej ciekawości. Oddział piechoty 110 żołnierzy wraz z 17 żandarmami wyprawiono na exekucya do Grenchen na Leberberg. Niewiedziano, gdy wychodzili, czy wyprawa ich zmierza do przytłumienia oporu gmin, czy lei do zniesienia krzątąiących się
tam od roku wychodźców i redaktorów "odmłodzonej Szwajcaryi", Mazziniego i jego towarzyszów, którzy stosownie do pogłoski na dzień dzisiejszy patryotyczne wypisali zgromadzenie. Tymczasem nadszedł wieczór, gdy około o, godz. trzy pojazdy pod zasłoną żandarmów i porucznika policyi z Ą, aresztowanymi do miasta wjechały, między któremi wymieniają Mazziniego i osławionego HarroHaring, który pod przybranem nazwiskiem Hopfer przybywszy z Paryża w Grenchen wód używał. Gały orszak udał się do domu poprawy. Papiery przyaresztowanych zapić: czętowano, Dwuch ujęto w kąpieli bez najmniejszego z strony ich oporu; drugich dwóch w pobliżu góry. Piąty wichrzyciel, Pizuni z Lugano, zernknął.« Z Zurich, dnia 29. Maja.
Gazeta nasza donosi co następuje: Od kilku dni opowiadają tu sobie, źe tutejsza policya ujęła kilku niemieckich wychodźców, należących do Odmłodzonych Niemiec, Nie mogliśmy się o bliższych szczegółach w tej mierze dowiedzieć-, a jak słychać i Rady rządzącej aż dotąd o wypadku tym nie zawiadomiono. Tymczasowo sądzimy, źe ujęcie to nie ma żadnego związku z zamordowaniem Lcssynga, lecz że tylko uskutecznione zostało w skutek doniesienia o nowych planach rewolucyjnych przeciwko ościennym państwom niemieckim. Policya tutejsza przez cały tydzień nader była czynna, i połączyła się z władzami policyjnemi innych kantonów, ponieważ przekonano się o powinności względem ludu naszego, aby zapobiegać szalonym przedsięwzięciom, któreby zagranicznym rządom, a mianowicie takim, co jak niemieckie bardzo uczciwie z Szwajcarya sobie postąpują, mogły stać się przyczyną do chwycenia się środków nieprzyjacielskich. Z Genewy, dnia 22. Maja.
(Gaz, powsz.) - Cesarz Rossyjski, Mikołaj, zemścił się w sposób godny tego monarchy za namiętne powstanie naszych radykalnych dzienników przeciwko niemu. Wielu Szwajcarom, mianowicie Genewczykom, zagrażała w Odessie wielka strata, ponieważ bank tameczny czynił reklamacye przeciw prawności zawartej tamże pożyczki; Cesarz rozstrzygnął tę rzecz w najwyższej instancy i, oddalił bank odeski z jego bardzo pozornemi roszczeniami i potwierdził sporne żądania szwajcarskich wierzycieli. A u s t 2 Y a.
Z W i e d n i a , dnia 29. Maja.
(Dostrzegacz austryacki.) - J J. K. M. Xiąźęta Orleański i N emurski przybyli tu dziś zrana około godziny 11. z Slammersdorfu, do czeni do towarzyszenia im C, K. Szambelanowie, Pułkownik Hrabia Lichnowski, Podpułkownik Hrabia Nobili i Rotmistrz Hr. Edward Zichy, i zajęli przygotowane dla nich w pałacu cesarskim pokoje. Tu przyjmował Xiążęta pierwszy Nadochmistrz Dworu Xiążę Colloredo i zapr osił ich do Schoenbrunn, do N«, Państwa, N. Cesarz przyjmował Xiaz<;ta w przy tom - ności J. C. K. Mości Arcyxiąiąt Franciszka, Karola i Ludwika, w swoim gabinecie. Potem udali się Xiąźęta do N. Cesarzowej i J. C. K. Mości Arcyxieznej Zofii, i wrócili się do przygotowanych dla siebie pokojów w pałacu cesarskiem, gdzie im pierwszy N adochmisztrz Dworu Xiąźę Colloredo trzech innych Nadochmistrzów Dworu prezentował. Następnie pośli Xtążęta na obiad do Cesarza, na którym się znajdowała Cesarska rodzina, J. C. K. Mość Xiężna Lukki i pierwsi urzędnicy Dworu. Po skończonym obiedzie powrócili Xiąźęta do miasta. Uroczystości dworskie odbywać się będą Stosownie do ogłoszonego już programatu.
Z dnia 31. Maja, Dzisiaj przed południem między 9, i 10. godziną raczył N. Cesarz z Schoenbrunn przybyć do stolicy i odwiedzić J J, KK. MM, Xiecia Orleans i N emours.

T u r c y a.
Z K o n s t a n t y n o p o l a, dolI. Maja.
(Z Gazet Francuzkkh.) Nieprzyjemny wypadek, mogący łacno ważne za sobą pociągnąć skutki, nabawił nas wielkiego kłopotu. Kupiec Angielski, P. Churchill, bawiący się polowaniem w bliskości miasta, miał (o nieszczęście, że szrotem w goleń dziecko tureckie postrzelił, które naturalnie okropnie krzyczeć zaczęło. Ojciec dziecięcia i kilku Turków przyspieszywszy na miejsce, gdzie się wypadek ten zdarzył, uchwycili Pana Churchill i zawlekli go do Kadego, który mu natychmiast kazał dać bastonadę, lubo to tylko kara dla niewolników i greckich zbrodniarzy. Po wykonaniu tej kary zaniesiono raczej, aniżeli zaprowadzono Pana Churchill do Reis-Efendego, gdzie go za wyraźnym rozkazem Sułtana w kajdany okuto i razem z winowajcami do Bagno wtrącono. Poseł Angielski dowiedziawszy się o tern zdarzeniu, żądał, aby Churchilla natychmiast na wolność puszczono} gdy rząd Turecki na to zezwolić nie chciał, oznajmił rzeczony dyplomat Ministeryum ottomanekiemu, że jeśli w ciągu 24. godzin nie otrzyma satysfakcyi, natychmiast wszelkie związkiz rządem Tureckim zerwIe. Niewierny, jak się ta zawiła sprawa skończy.
«vwtvbvtfwn/vwi
Rozmaite wiadomości.

P. Braddell przedstawił akademii paryskiej rozprawę o nowym i najprędszym sposobie odbywania działań arytmetycznych z ułamkami, Sposób ten zależy na tern, ażeby różnicę pomiędzy mianownikiem a licznikiem każdego ułamku pomnożyć przez mianownika ułamku drugiego, a różnica między otrzymanemi z tego liczbami będzie szukanym liczni* kiem. Uproszczenie to rachunku ułamków nader jest pożytecznem i w wielu przypadkach znacznie robotę skraca, szczególniej kiedy różnice pomiędzy mianownikiem a licznikiem są nieznaczące. PP. Libry i Poisson, którym poruczony był rozbiór nowego tego systematic, radzili wprowadzić go w użycie w kursach naukowych. Oto jest wizerunek młodego Króla Grecyi, skreślony przez amerykańskiego podróżnika a razem poetę i pisarza, P. Willis: »Król Otto zdaje się nie mieć nad lat 18- Kiedym go widział w Atenach, był on w krótkim światlogranatowym mundurze, ponsowym stojącym kołnierzem, haftowanym złotem. Takiż haft miał na ohszlagach i między guzikami. Białe pantalony i kro tka szpada dopełniały stroju. Wzrostu jest dość wysokiego i kształtny. Noe bardzo płaski, wydatne policzki są charakterystyczne mi cechami jego fizyonomii; włosy ma światło blond; bez żadnego prawa do piękności, fizyonoinija jego jest męska i otwarta. Płyntiie mówi po francusku, ale z niemieckim akcentem; i bardzo przyjemnie, acz z uczuciem własnej godności, rozprawiał z nami o wielu przedmiotach, jakich dotknąć było można na Królewekiem posłuchaniu. Powiedział mi iż spodziewa się niemało przyjemności z poszukiwań zabytków starożytności w swem Państwie; nakoniec ukłonił się nam po dziesięciu minutach posłuchania i wkrótce potem pojechał konno, co jest ulubioną jego rozrywką" Niedawnemi czasy, czynione były w Paryżu doświadczenia pływania statkiem pod wodą; ale następnie dzienniki umilkły o tern wa. źnem odkryciu. Teraz w Królestwie Obojej Sycylii znalazł się spekulant tegoż rodzaju.
Jest to niejaki Lorenzo Giordano, kalabryjczyk, który po wielu trudnych doświadczeniach, doszedł nakoniec do znalezienia środka, za pomocą którego bez osobnego statku i bez wielkich kosztów 1 może zostawać pęd  chodzi włoską morską milę. Prosi on Rządów iżby mu dały przywilej chodzenia po dnach mórz, jakie sobie wybierze, w przeciągu dwóch lat, s warunkiem iż zatrzyma dla siebie trzecią część wszystkiego, co na dnie morskiem znaj dzie.
OBWIESZCZENIE.
Podaje się niniejsA em JIu publicznej wiador mości, że wypłacenie massy konkursowej J 0zefa Miaskowskiego wkrótce nastąpi, i w celu złożenia deklaracyi na ostateczny plan dystrybucyjna termin na dzień 16. LipCa r. b. zrana o godzinie lotej przed Referendaryuszem Ambronn, w Sądzie naszym, wyznaczonym został. Poznań, dnia 17. Maja 1836.
Królewski (iłowny Sąd Ziemiański.
Wydział pielwszy .

" ". 11 , ,
OBWIESZCZENIE.
Przy odwołaniu się do naszego obwieszczenia z dnia 8. Maja r. b.. podajemy niniejszćm do publicznej wiadomości, iź wyznaczony na dzień 22. hi. bież. termin do wydzierżawienia dóbr S ko k ów, w powiecie Wągrowieckim, zniesiony został. P o z n a ń , dnia 9. Czerwca 183,6.
Dyrekcya ProwineyalnaZiemstwa,
OBWIESZCZENIE.
Włość Grodnica w Krubskim Powiecie, milę od Gostynia położona, będzie dnia 20. Czerwca r. b. rano o godzinie totej w budynku konsystorskim przy Tomie od St. Jana r. b, na trzydzieści lat przez publiczną licytacyą wydzierżawioną, o czerń się chęć mający dzierżawienia uwiadomiają. Warunki dzierżawne mogą być od 1. Maja każdego dnia prócz niedziel i świąt od 8mej do I2tej godziny rano, a po obiedzie od 2giej d06iej w Registraturze . .
naszej przejrzane. Poznań, dnia 18. Kwietnia J83&.
Konsyatorz Generalny Arcybiskupi.

UWIADOMIENIE.
Kapituła Metropolitalna Poznańska z odwołaniem się do obwieszczeń w latach poprzednich wydanych oświadcza- nitfiejszem, ii równie w roku bieżącym należące się jej jako i duchowieństwu kościoła metropolitalnego prowizje przez Prokuratora swego od dnia 2430
74*m. b. az do dnia 3. Lipca r. b. w mieszkaniu pod Nr. 29. codziennie od godziny iOiej rano odbierać będzie. W Poznaniu, dnia O. Czerwca 1836.

OBWIESZCZENIE.
Miejsce w rzece Warcie w podle domu do rzezi bydła, wzdłuż gruntu JParca Krzyżanowskiego, kupca, od lewego brzegu rzeki położone, do pławi«nia koni na rok bieżący oznaczone zostało, Poznań, dnia 31. Maja 1836' Królewska Dyrekcya policy« powiatu i miasta.
W skutek wezwań z różnych stron mnie doszłyeh prześlę do Poznania na Św. Jan r. b. około 70 niestrzyżonych jeszcze baranów z mojej owczarni zarodowej; pomiędzy term baranami zasługuje szczególniej na uwagę dziesięć. Zapraszam tedy hodujących owce, a nadewszystko tych, którzy dotąd odemnie owce nabywali, aby się raczyli znajdować na terminie licytacyjnym w d. 27. i 23- Czerwca r. b. Miejsce, w fctórem się licytacyą odbędzie, wskażę później w Gazc-cie Poznańskiej. Hunern pod Herrnstadt w Szląsku.
v. NeuhausB, Podpułkownik dynaissyonowany.

AAAAA
Dobra Bagrowo 1 Gablin pod Środą w sławnych gruntach 1 łąkach, są z wolnej ręki do sprzedania lub wydzierżawienia na lat dwanaście od Sw. Jana i837. roku. Interes ten wymaga kapitału gotowego około ic,ooo talarów. Podpisany ma pełnomocnictwo do zawierania wszelkich ugod względem dóbr rzeczonych i przyjmować będzie interessentów na Sw. Jan r. b. w Poznaniu w swojem mieszkaniu Sw. J anskiem, o któiem dowiedziee się będzie można u kupca Pana W. Hose. Cypryan Jarochowski, z Snknlnik małych pod Bytvniem.
Wyciąg z Berlińskiego kursu papierów 1 pieniędzy.

Dnia 9. Czerwca 1836*
Papiera- Gotowimi zną
Obligi długu parbtwa Obligi bankowe aź do włączni lit. H Zachodnio- Pruskie listy «asta wnt Listy zastawne W. Xi<;stw Poznańskiego.
Wsehodnio- Pruskie Szląski« . -» ·popo 
402ftoą 104 
102f