GAZE Wielkie!b0 P' o Z NA N TA Xi e s twa SKIEGO Nakładem Drukami Nadwornej W. Dekera i SpólkL - Redaktor: A. Wanncwshi. »/¥198.- W Czwartek dnia 25. Sierpnia 1836, Wiadomości zagranIczne, F r a n c v a.. Z Paryża, dnia 14. Sierpnia. Gazety tutejsze udzielają następującego wyjątku z testamentu N athana M. Rothechilda: "Wdowa po zmarłym Baronie otrzymuje so.ooo funt. ezt. (950,000 zltp.) rocznej renty, hotel zmarłego w Picadilly, oraz kupiony od Xięźny Amelii hotel, wszystkie sprzęty, srebra, dyainenty i kosztowności. Każda z córek zmarłego dostaje po 120,coo funt. szterlt Kaidy brat żony jego po KXX) funt., a każda siostra po 500. Prócz tego dostaje P. Benjamin, Cohen, exekutor testamentu, 10.000 funt. ezterl. Reszta cała majątku, wyjąwszy kilka zapieów dla zakładów dobroczynności, zostaje podzielona między czterech synów jego, którzy pod firmą "Rothschild i synowie" w połączeniu z innemi członkami lądu stałego, in« tcressa domu zmarłego N athana nadal odbywać będą." W Messager czyiamy: "Wczorajsza gaKeia urzędowa (Journal de Paris) oświadcza, że wiadomość nasza o odwołaniu Pana Raynevata i wyręczeniu go przez Pana Bois le Cotnte fałszywą, kiedy ostatniemu tytko chwilową polecono raissyą. Mimo tych oświadczeń trwamy w naszem twierdzeniu, żeśmy prawdę donieśli. M o n i t o r o w i tak dobrzejaknarn wiadomo, fe Pan Rayneval od dawna juz wynurzał życzenie powrócenia do Francji i. że go tytko usilne prośby dostojnej osoby do pozostania w Madrycie skłoniły. Przekonany, że bez interwencyi nie ma ocalenia dla Hiszpanii, ponowił P. Rayneval prośbę swoje o odwołanie go; tą rażą przychylono się do życzeń jego, wszelako żądano, aby jeszcze przez 3 tygodnie na miejscu urzędowania swego pozostał. Wszystkie te szczegóły znajome nam z prywatnej korrespondencyi Posła i jego rodziny. Owszem możemy nawet dodać, że jeźliby Pan Rayneval większy miał majątek, jużby był dawniej podał się do dymissyi. Co się tycze missyi Pana Bois le Comte, zmierza ona do dania pomocy Panu Rayneval i wyręczenia go, skoro Madryt opuści." A n g / i a. Z Londynu, d. 15. Sierpnia. Izba niższa uchwaliła w przeszłym tygodniu powtórnie summę io,coo funt. szt. na wsparcie przebywających w Anglii wychodźców polskich. (Gaz. Rząd.) Stosownie do pogłoski Król Jgmść osobiście Parlament odroczy. Wedle gazety Gl o ba nastąpi to w przyszły piątek albo sobotę. Xiegarz Bentley ogłosił, iż pamiętniki zmarłego Nathana Rothechilda, wraz z jego portretem, wkrótce w xiegarni jego wyjdą. Dzisiaj odbyło się w kawiarni pod koroną cia pod rozwagę obecnego położenia Hiszpanii i poczynienia postanowień na korzyść konetytucyi z roku J812. Pułkownik Thompson, członek Parlamentu, przewodniczył i zagaił obrady mowA, w której między innemi wyraził; "Przedmiot, który tu rozbieramy, jest dla nas Anglików ważniej szy, niż wszysiko, co się po jświernych dniach lipcowych wyda rzyło. Hiszpanie walczyli za konstytucya roku jgi2. i ocalili ją; gdy zaś późnić/ władzca ich znowu na tron przywrócony został, kazał wszystkich tych, co się do tej wielkiej reformy przyczynili, do więzienia wtrącić albo % kraju oddalić. Stronnictwo liberalne zostało pizez armią loo.oooczną przytłumione i nie mogło się oprzeć siłom lak przemagającym. Co się tycze zasad tej fconstytucyi, to nie poczytywali sprawcy jej rzeczą potrz - bną, ustanowić Izbę wyższą. (Tu przerwały mówcy huczne i jednozgodne oklaski i oznaki radości.) Zaiste dla takiego przy widzenia żaden kraj Hiszpanii wojny nie. wyda; jeśli się bez Izby wyższej obejść może, rem lepiej dla mej; nie przeszkadzajmy jej. (Oklaski.) Chociaż jednak konstytucya r. ig' 2. Izby wyższej nie ma, jest wszelako tak u ł o ż o n a, że nale żyte rozirząśnienie wątpliwych pytań zabezpiecza, Pizypominamy sobie wszyscy owe świetne dni ii pcowe, kiore Francyą tak uszczęśliwiły. Nie dostąpiła wprawdzie wszystkiego, czego życzyła; ale kióż wszystko oeięga, czego pragnął? (Oklaski.) Uczyniła jednakże wielkie po stępy w sprawie wolności a Hiszpania może leż dalej się posunąć na tej drodze, chociażby nie osięgnęla wszystkiego, czego jej potrzeba." - Mówca przeczytał następnie wyjątek z gazety (orysowekiej, w którym wyrażono, ie konstytucya r. 1812. w wielu miastach Hiszpanii z największą i powszechną radością przyjętą została a potem tak dalej mówił: "Gazeta ta powiada, że zaślepienie - wiemy jednak, co ona prze? ten wyraz rozumie A się upowszechniło. (Oklaski) Wyraża, że Madryt prawie jedynem miastem, co Królo u ej wierności dotrzymało. N a turalną rzeczą, że stolica najdłużej posłuszną zosraje; jeżeli zaś jest jedynem miastem, które wierności nie naruszyło, łatwo pojąć, że isioienie*rządu już na schyłku.?' po«jm przedłożył P. Carpenter pierwszą restolueyą, treści następują tej: "Wr. 18*3- zgodnie z życzeniami całego narodu hiszpańikiego, ściśle wówczas z W. {{rytanią połączonego, zaprowadzono liberalną konstytucya w Hiszpanii." P. Prentice z M"aIjchesteru popierał ja, a tak ją jednozgodnig przyjęto. Następnie przedłożono nasrępujące fgzojucye; 2) Gdy konsjytucya r, igis. przeazdradę Fer 'ynanda po przywróceniu go na tron zniesioną a w r, 1333. szczęśliwie wskrzeszoną została, mogła tylko obca przemoc JOO,COO wojska pod rozkazami Xiecia Angoulerne ją przytłumić, co świetnym jest dowodem jej praktycznej działalności i stósowności pod względem potrzeb i życzeń ludii hiszpańskiego, 3) Konstytucya ta sprawitdliwie rości sobie prawo do szacunku narodu angielskiego, opierając e;ę na rozciągłej reprezentacyi ludu, kiedy każdemu obywatelowi hiszpańskiemu nadaje prawo głosowania na przedwstępnych zgromadzeniach obiorczych, lubo z przesadą postanawia, że tylko tą drogą mianowani obiórcy nareszcie Deputowanych ebierać mają. 4) Co główną poczytywano wadą konstyrucyi r. i8t8.» że nie ma Izby Parów, to nie jest bynajmn ej tego rodzaju, żeby lud angielski obecnie zniesienia warunku tego domagać się miał. 5) Zgromadzenie z radości uniesieniem odbiera wiadomość o proklamowaniu konsiytucyi r. 1812. z tych samych pobudek, dla których z dni lipcowych się cieszyło, ponieważ oraz w tej ustawie jedyną możność przywrócenia epokojności w H szpanu upatruje. - Dz siejsze gazety wieczorne nie zawierają jeszcze końca obrad; donoszą tylko, że jeszcze kilku członków Pailameniu, między inne mi PP. HHIIIe, Dr. Kowring i Waiburton oczekiwano, o których sądzono, że rezolucye ie popierać będą. . Kor r e s p o n d e n t H a m b. d o n o s i, ż e Ki ó l angielski na chorobę tak niebezpieczną zapada, ii się o życie jego bardzo obawiają. Dodaj e, że gazety angielskie z dyskrecyi o tern milczą, że wszelako rzecz sarna nie ulega wątpliwości, Kuryer rozpoczyna swój sobotny numer od następującego doniesienia: "Franrya zamyśla teraz nakazać nabory dla wzmocnenia legionu francuzkiego w Hiszpanii 25 - 30,00010 i ludzi. Korpus ten przejdzie wkrótce przez Pireney, jeżeli nie nastąpi zmiana okoliczności, czyniąca pomoc tę niepotrzebną. Podobno otrzyma dowództwo nad tym korpusem Generał Bugeaud, Słychać też, ie Francya floltę wojenną do brzegów katalońskich wyprawi. *' - O ostatnich wypadkach hiszpańskich Kur y e r bardzo zwięźle i tylko nawiasowo wspomną; rozumie, źe Mimsteryum Isturiza wprawdzie nie długo się utrzyma, źe wszelako też i konstyiucya roku 181q. nie uzyska wielu stronników. G lob e , uchodzący za organ Palinerstona, oświadcza się przeciw tej konsiytucyi i uszczypliwe czyni uwagi pod względem odbytego dzisiaj w kawiarni pod koroną i kotwicą zgromadzenia. Podczas onegdajszych obrad Izby Niższej, rej Mnisteryum angielskie trzyma się względem Hiszpanii. Wystawił obecny obraz rzeczy w Hiszpanii. "Lecz (rzekł dalej) dla czego i nie pozwalają Hiszpanom, aby sami spór między sobą załatwili? Dla czego Angla wdaje się w wewnętrzne sprawy Hiszpanii? Dla czegoż nie .nśladuje rządnego i roztropnego po8'epowama innycli wielkich mocarstw ladowych, które nit wątpliwie mają taki jak my interes w przywróceniu spokojoości na półwyspie, a nie usiłują dawać czynnej pomocy jednemu lub drugiemu stronnictwu? Coż obchodzi Anglią spór o następstwo tronu łę Hiszpanii? Jakież były skutki interwencyi naszej w Hiszpanii? Czyliż strwonienie tylu pieniędzy angielskich i przelanie tyle krwi angielskiej przyniosło najmiejszą korzyść? Nie; nic wcale z tego nie pozyskano; (raJIołano: Słuchajcie! słuchajcie!) Czyliż widoki popierantgo przez nas stronnictwa nie są codzień gorszemi? W dj niem się naszena chcieli by śrny przywrócić porządek i spofcojność, a rymczasem półwysep o-d jethugo końca owątpi wał o mniemanej liberalności Rządu madryckiego, którą przytaczano za powód do wsp'erania dawnego ze strony Anglii i Frańcyi. - Lord Palmerston odpowiadając, starał się Wszystkie dotychczasowe czynności Rząd u ang'elskiego usprawiedliwić traktatem poczwórnym, który Anglią uczynił mocarstwem sprzymierzonem a Królowa Hiezpańską, i zapewnił jej pomoc Rządu angielskiego do pt*y. tłumienia powstania. W traktacie tym jest ze. strzeżony zwrot pieniędzy za dostarczone Hiszpanu potrzeby wojenne; lecz Rząd angiełeki oświadczył gotowość poczekania, dopóki skarb hiszpański nie będzie zamożniejszym, Co się tyczy pomocy, jaką daje angielskie wojsko morskie, jtst ona stosowną do traktatu; wreszcie wojsko to zostaje wyłącznie pod rozkazami Lorda John Hay, i nie podlega żadnemu Generałowi, będącemu w służbie hiszpańskiej. N a ciągłe zapytania, czyli Anglia prowadzi rzeczywiście wojnę? służy odpowi tdż, iż Anglia działa jako mocarstwo pomagające Królowej, nie zaś jako prowadzące wojnę sarno z siebie. Mówił potem Minister o wzajemnych surowych środkach, jakich obiedwie strony wojujące w Hiszpanii przeciw sobie używają, i twierdził, iż D o n Carlos naspierwej zerwał umowę, którą Lord Elliot zawarł. Co się tyczy rozkazu dziennego Generała Evans, rzekł i "Rozkaz len wydał Generał Evans 13Ko ohcer, będący w służbie hiszj>ańskiej, a gdy Rząd angielski nie mógł mieć w tein żadnego wpływu, nie może też być za to odpowiedzialnym, General Evans oświadczył, iż poddani angielscy, walczący w sz< regach Don Carlosa przeciw sile zbrójnej Króla J mci Wielkiej Brytanii, siają się winnymi zdrady kraju, i wystawiają się na stosowną karę. Nie jestem prawnikiem, i nie wiem dokładnie, jaką zbrodnią popełniają poddani angielscy, walczący w powyższym sposobie. " Słychać, iż z galeryi w zamku Windsor kazano wynieść popiersie Xiecia Bedford, «a to, iż Xiążę ten przyłożył się do składki, zbie« ranej dla U'Connella, Xiąję Cumberland, w towarzystwie Panów Holmes i Jelf, popłynął na statku parowvm "Firebrand" do ujścia Elby, dla odwiedzenia tam syna swego, Xiecia Jerzego, uży» wającego kąpieli morskich, a potem przez? Hamburg uda się do Berlina, gdzie Uak gazety tutejsze donoszą) chce być obecnym operacyi zdjęcia katarakty synowi swemu. Statek parowy amerykański "Independance" odbył ostatnimi dniami całą podróż z N owego A Yorku do Liverjmol w dni 14. Kapitan Nye spodziewa się iż ria przyszłość podróż ta zajmować będzie tylko dni u , gdyż tą rażą wiatr jej nie sprzyjał i przez 18 dni panowała zupełna cisza. Według listów z Quebeku, rzeka Sw. Wawrzyńca dnia 11, Maja pokrytą jeszcze była łodem. L czba emigrantów którzy odpłynęli 2 Livtrpool do rozmaitych części świata od dn. 1. osób. VV 1835 ogólna liczba emigrantów w całym roku wynosiła 16 542, w r. 3834 - 20,846, w r. zaś 1833 - 15,386 06ÓD. Niemcy. Z M o n a c h i u m, dnia 10. S i e rp nia. J. C M. Wielki Xiąźę Rosyjski Micha! przybył dn. 8. b. in. do Kissingen, udając się przez W eimar, gdzie dostojną siostrę swoją, Wielką Xiężnę uradował niespodziewanym swoim przyjazdem. Dla nifgo i licznego orszaku jego najęto 37 pokojów w domu kuracyi na 4tygodnie. T u 2 e y JI. Z K o n s t a n t y n o p o l a, dnia 20. Lipca. Od czasu przybycia z Londynu nowego Sekretarza Poselstwa, Pana U rquhart, Lord Ponsonby zdaje się zbliżać w stosunkach swoich do Porty, zawsze jednak tak się zachowuje, jak gdyby dalszego zadosyć uczynienia oczekiwał. P an U rq uhart mus; ał przywieźć pojednawcze instrukcje. Zresztą niema nic nowego w polityce. Uzbrajania Porty na morzu i lądzie trwają ciągle; znowu spuszczono z warsztatu okręt liniowy. Porta zwraca szczególniej uwagę na obwarowanie zamków Daidanelskich. Słychać, iż austryacki Vice-Admirał, Hrabia Dandolo, który już stanął przy DardaneJ ach, przybędzie tu w waźnćm zleceniu. Według doniesień z Syryi, ciągle tam panuje wielkie nieukonttntowanie, tak dalece, iż co chwila spodziewają się wybuchu ważnej katastrofy. ROZlllaite wiadolllOŚci. Z Poznania, - Dziennik Urzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z d/23, Sierpnia zarny. ka między innemi następujące obwieszczenie JW. N aczelnego Prezesa prowincyi: N. Król raczył ziemiomiercy Juliuszowi Molków w Zbąszyniu za ocalenie iycia parobkowi Bogomiłowi J aensch tamże, nadać r.ajmiłościwiej medal ratowczy ze wstążką; - najwyższy rozkaz gahinetowy 2 dnia 19. Czerwca 1836., tyczący się ściągania danin kościelnych, plebańskich i szkolnych, tudzież pretensyi osób lekarskich; - doniesienie o chorobie bydlęcej: Po ustaniu parchów owczych w Starym Trzcielu i wykonaniu środków czyszczenia, zarządzony pod dniem 30. Kwietnia r, b. kordon zostaje zniesionym; - następujący spis dzieł polskich, przcdaiy których Król. zwierzchność cenzuralna dozwoliła: l) Część 2. dzieła: N owy poradnik lekarski przez J. Orkisza, Warszawa 1835« 2) wiadomości gospodarskie z dzieł Kurowskiego. Warszawa 1836. 3) Nr, 13, -24. as. i 26. Muzeum domowego za r. 1836. 4) Nr. 117. do lig, i Nr. 123. do 127. Powszechnego Magazynu. 5) Nr. 14. do 27. Tygodnika agronomicznego na r, 1836. 6) Zeszyt 7. 8 9« · 10. Gospodarstwa Wiejskiego Oczapowskiego. Warszawa 1836. 7) Psałterz Królowej Małgorzaty, małżonki Króla Ludwika Polskiego. Wiedeń 1834« 8) Nr. 15. do 20. Magazynu mod na r. 1836. 9) Nr. 57. dq 64. Magazynu dla dzieci na r. 1836, 10) Powieści oryginalne Wiślickiego, Warszawa 1836. 11) Żywoty Świętych, zeszczy t 3. i 4. Warszawa 1836. 12) Rozmaite śpiewy z polskim textem - Wyjątki z nowszych oper Aubera, Herolda, Boildieu et c .; - i następującą kronikę osobistą: Praktyczny lekarz, chirurg i akuszer Dr. Edward Ferdynand Wilhelm Werner, mając sobie dotąd powierzonem t tymczasowo sprawowanie fizykatu powiatu Sredzkiego, został od Król. Ministerstwa 6praw duchownych, naukowych i lekarskich osiatecznie Fizykiem powiatu Sredzkiego mianowany. Podług jednego francuzkiego Dziennika, zamierzają posłać do Algieru Biskupa, z tytułem Prymasa Afryki. Internuncyusz oświadczył, źe Papież bardzo ten zamiar pochwala i źe pośpieszy dać swe potwierdzenie prałatowi, którego Rząd ku leniu wybierze. Niektórzy duchowni radzą do tytułu jfgo dodać tytuł biskupa H yp o m ńskiego, na cześć Sw, Augustyna i dla odświeżenia w Afryce pamięci imienia, które takim blaskiem oświeciło pierwsze w.eki chrztściaństwa. W N antes żyje kobieta 85 lat wieku, licząca dziś ioi dzieci i wnuków. W roku przeszłym doczekała ona praprawnuczki. SPRZEDAŻ KONIECZiNA. Sąd Ziemsko-miejski w Poznaniu. Nieruchomość tu na rogu ulicy Wodnej i Jezuickiej pod Nr. 189. i 214. sytuowana dawniej Korduli owdowiałej Rzymskiej należąca oszacowana na 5,642 tal. 9 sgr. 9 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registratur z e, 103 być w t e rmini e do dalsze) licytacyi na d n i u 5 g o m. (i r u d n i a l 8 3 6. przed południem o godzinie litej w miejscu posiedzeń zwykłych sądowych sprztdana. Wszyscy niewiadomi pretendenci realni wzywają się, ażeby się pod uniknieniem prekluayj zgłosili najpóźniej w terminie oznaczonym.