GAZETA Wielkiego NAN Xiestwa S'K EGO Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannamki. JW216.- W Czwartek dnia 15. Września 1836. Wiadoll1ości zagranIczne. Królestwo Polskie. Z Warsr.awy, dnia 10 Wreeśnia. JW. General jazdy, Członek Rady Państwa, U ożniecki, przybył z Petersburga, R o i s y a. Z Petersburga, d. 17. (ag.) Sierpnia. W handlu z Królestwem Polakiem na szczególną zasługuje uwagę, ta okoliczność, iż przy zmniejszonym przywozie polskich sukien zwiększył się przywoź wełny wyższego gatunku. W r. 1833- '834. IS35Przywieź, weł. pud, 2,637 2,159 14.372 na cenę 7 O. no 80,570 598.259 f« Sukien i innych weł. wyrobów - 2,234,817; 2,092,132; 1,088,670 Nawzajem wywóz wełny rossyjskiej do Królestwa Polskiego zmniejszył się, i tak: w r. 1833. wywieziono 23,825 pud, na 773.894 r. - 1834. .13.70 3 407,227- 1835. .. .9.62 9 306,686Wywoź wyrobów bawełnianych w ostatnich latach był taki: w r. 1833. na cenę. - 1833. - *834 - x835' · * v N adzwyczaj wielki przywóz .382,692 r. 519.505 - .1,030,239 - 673. x 25 - do Polski wyrobów bawełnianych w roku 1834» naturalnie działał na zmniejszenie wywozu w r. 1835Gnspodarstwo wiejskie w Królestwie Polskiem coraz eię polepsza; dowodzą tego zmniejszające się transporta bydła rogatego do Kró1estwa: w r. 1832. WYSIano 1833'. 1834 1835. .49.754 .4i.9 2 2 .40.749sztuk F 2 a n c y aZ P ary ż a, dnia 3. Września. Artykuły umieszczone w Journal des Deb e t s, które od czasu usunięcia się doktrynęrów utraciły ważność, zaczynają znowu zwracać na siebie publiczną uwagę. Dziennik ten tak pisze: "Niektóre dzienniki doniosły o powodach rozwiązania Minieteryum, co po części jest niedokładnem, a po części ściąga się tylko do przemijających przyczyn tego wypadku. Nie chcemy przytaczać wieści, nie mających autentycznego charakteru; dla tego teź i teraz nie chcemy wyliczać wszystkich drobnych zdarzeń, które mogły zrządzić przesilenie, N amieniamy tylko, ii rozwiązanie Mini steryum nie pochodziło z okoliczności niema» jących znaczenia, na które chciano zwrócić publiczną uwagę, i przywiązywać nierównie większą ważność, niż istotnie zasługiwały. I tak należałoby prawie mniemać, iż umie wydanej przez Generała Ltbeau do wojska jego, sarno prawie spowodowało lak wielki wypadek, jakim jest rozwiązanie Minsteryurn. Lecz oświadczamy, ii co innego skłoniło większość Rady do tego ostatecznego kroku, Rozwiązanie Ministeryum zrządziła kwestya względem interwencyi w Hiszpanii. System posredniej pomocy przetrwał swój czas, i nie powiódł się; niedostateczność jego nie była już wątpliwą dla nikogo. Korpus posiłkowy angielski, chociaż dzielnie wspierany przez źołnierzy morskich i działa floty Lorda John Hay, rnógł tylko na chwilą czynić przeszkodę Don Carlosowi, a niedawno nie był nawet wstanie czynienia jakiejkolwiek przysługi. Korpue posiłkowy francuzki, pod dowództwem przezornego Generała Bernelle, walczył mężnie i szczęśliwie. Wszelako powodzenia jego nie rniały żadnego wpływu na wypadek kampanii, i obiedwie strony wojujące pozostały w swoich stami wisi * h. Korpus ten sarn sobie zostawiony, źle płatny łub wcale niepłatny, nie mający jazdy, licho wspierany przez generałów hiszpańskich, uczynił atoli to wszystko, czego się po tak słabym korpusie można było spodziewać. Poznano niedostateczność współdziałania tak ścieśnionego, i więcej niż od miesiąca zamyślano nadać mu rozciągłość, któraby charakter jego prawdziwie zmieniła, i Francya tak dalece wplątała w tę sprawę, iż w razie odniesionej kjęsfci, stanowcza interwencya ze strony Francyi byłaby nieuchronną. Po ostatnich wypadkach w Hiszpanii, mo źna było przez kilka dni uważać tnterwencyą za niepotrzebną; służyła ona atoli do wszystkich prawie nieznacząc-ycb kwestyj, którym tyle wpływu do rozwiązania Ministeryum chciano przypisywać. Ubolewamy, iż tak światły mąż, jakim jest Pan Thiers, po zupełnej odmianie zewnętrznych okoliczności, mógł jeszcze tak bardzo obstawać przy zdaniu, Ittóre powziął w czasie innego porządku rzeczy. Ubolewamy, iź obok ustawy z r. 18 i 2, obok zostawania Królowej Rejentki w niewoli, obok tak obmierzłej rewolucyi, uczynił z niezwłocznej interwencyi Kwestyą gabinetową, i nalegał o utrzymanie stanowiska, zajętego wtedy, kiedy Ministeryum hiszpańskie okazywało odwagę, biedy Rząd tameczny był wprawdzie słaby, lecz regularny, kiedy Królowa doznawała wolności i słuchała rad swoich sprzymierzeńców. To wszystko zmieniło się teraz, i mniemamy, iź nowe położenie Francyi wymaga nowej polityki. Gdyby większość Minieteryum tak myślała, gdyby szczerze odstąpiła planów, które przed' półrokiem mogły być bardzo mądremi, w tym razie Minieteryumr\istniałoby jeszcze, a Francya n'e byłaby dzil pozbawiona usług Ministra, fcróremu przyznaje tyle przezorności, lyle odwagi w najtrudniejszych chwilach, i tak wielkie przywiązanie do zasad porządku, które od 6 lat zapewniają sławę i szczęście kraju naszego." List z Algieru pod dn. 19. z. m. wyraża: "Doniesiono tu urzędownie o blizkiem przy. byciu Marszalka Clauzel. Gubernator oświadczył, iź przed końcem roku bieżącego'cała dawmejsza Rejencya algierska musi podlegać władzy francuzkiej, i że tym celem przedsięwzięte będą wielkie działania wojskowe w prowincyach Oran, Algieru i Constantine." Między wielu znakomitemi osobami, które po ogłoszeniu ustawy z roku 1812. wyniosły się z Madrytu i przybyły do Bordeaux, jest takie Xieina Granada z rodziną ewoją, Król J mć N eapolitański przybył dnia 26. z, m. do Tulonu, i stanął w domu zajezdnym. Przybył tam oraz w jednejże chwili Xiąźę Kapui, i zajął pokój blizko wspomnionego Mónarc by. Xiąźę ten zamierza prosić Króla o przebaczenie za wejście w związek małżeński przeciw woli jego. Gdy Król Jinć N eapolitański jechał do Tu] onu, wywrócił się pojazd z lej strony Avis gnon, między Bedarriłes i Sorgues; lecz Monart ha nie doznał szwanku i bez zatrzymania się udał się w dalszą podróż. Odebrano tu wiadomości z Tangeru pod d. ii, z. m. Posłannictwo Pana Delarue do Cesarza Marokańskiego wzięło pomyślny skutek; otrzymał zadosyćuczynienie, i wszelko} żądaną rękojmią. Pan Delarue po rozmowie swojej z Cesarzem spodziewa się najlepszych skutków pod względem związków między obudwoma krajami Generał Alava wyjechał wczoraj do majętności swojej przy St. Germain, zkąd uda eię do Tours. Harro · Harring uwięziony został dnia 25, Sierpnia w Bern, * P. Fryderyk Howard mianowany został urzędnikiem przy ambassad2ie angielskiej w Paryżu. A ngli a. ZLondynu, d. 5. Września, Kiąźęta perscy w towarzystwie Kapitanów Cogan i Miiville Grindlay, oraz kilku innych osób oglądali niedawno statek, który Monarcha nasz przeznaczył na wzajemny podarunek dla Imana w Mascate za przysłany od niego okręt "Liverpool." Xiąźęta ci zdumiewali się nad pięknością rzeczonego statku, i widocznie uradowali się ztąd, iź Kapitan Cogan, znając marynarkę indyjską uczynił rozporządzenia, stosowne do klimatu w Mascate i do zwyczajo"» iąt. Na środku pokładu znajduje się miejsce oddzielne firankami, i tworzące pawilon ozdobiony bogatemi materyami w guście wschodoim. Xiąięta ci, dziękując za gościnne przyjęcie, jakiego doznali w Anglii, opuszczą dziś stolice, tutejszą, i przez Wiedeń i Stambuł udadzą się napowrot do Bagdadu. Okręt wolenny anąielski "Asia" o 84ch działach, płynąc do Malty, przybył do Gibraltaru. W Plymouth spodziewają sie, powrotu eskadry Admirah Paget. Gazeta wychodząca w Malcie wytaźa, \i według listów z Tripolis, Kapitan-Basza, uskuteczniwszy z wielka trudnością i znaczną stratą wylądowanie na brzegi Mesurata, z powodu powiększającej się siły Arabów, nie roógl posunąć się w głąb kraju, lecz został zniewolony posiać statki przewozowe do Tripolis i sprowadzić całą będącą tam piechotę i jazdę na wzmocnienie swoje, aby na lądzie działania jego wspierały. Pani Graham przychodzi do zdrowia nad wszelkie spodziewanie. Jest nadzieja, iź, za 10 lub 13 dni będzie mogła przyjechać do Londynu. Mąż jej udał się z balonem do Cheltenham, gdzie chce dziś odprawić żeglugę napowietrzną. Wielkorządca osad angielskich na tak zwanym brzegu złotym, .Pan Maclean, przybył B Afryki do Dower, wraz z synem i synowcem zmarłego Króla Ashantów, którzy z Guwernerem swoim, Panem Smith, przybywają do Anglii celem ukończenia nauk. Jak niedawno posąg Wilhelma H I. w Dublinie, tak teraz posąg Jerzego 111. w Londynie uszkodzono przez złośliwą swawolą. W nocy z dnia 25. na 26. z. m. cały postument zbryzgano czarnym płynem. Statek parowy "African," który d. 8. z. m. wypłynął z Malty, przywiózł wiadomość, iź na początku z. m. 5 okrętów wojennych północnoamerykańskieb stało w przystani w Korfu. BfczsL«ręczna żegluga Kapitana Ross dla wyszukania okrętu, który na połów wielorybów wypłynął, ściągnęła naganę na Admiralicyą, Słychać bowiem, ii wspomnionemu Kapita nowi kazała tylko przez oznaczony czas bawić na morzu połnocnem, a potem zaniechać dalszego szukania. Wszelako podług listu, jednego z oficerów należących do tej wyprawy, zalecono Kapitanowi Ross, aby czekał na inny okręt, (zapewne Kapitana Back), który miał być później wysłany, i aby za przybyciem jego udał się napowrot. To pewna, iź niemożność przedarcia się pizez lody, wstrzymała dalsze posuwanie się- Pora roku była wcale niedogodną do takiego przedsięwzięcia. Kapitan Ross płynął wzdłuż lodu ile tylko mógł, a wtenczas dopiero udał się napowrot, kiedy przybył do nieprzerwanej płaszczyzny lodu. Zwiedził kilka posiadłości duńskich na brzegu Grenlandyi i wzdłuż lodu wrócił do brzegu Labrador, nie znalazłszy żadnego śladu brakującego okrętu. Ostatniem miejscem, które zwiedził, było siedlisko Miesyonarzy na brzegu Labrador w Akkack, skąd po trzytygodniowej żegludze wrócił do Anglii. Onegdaj wybuchnął tu jeden z największych pożarów, które w ostatnich latach dotknęły London. Zgorzało 10 szpichlerzów i domów, a 10 innych domów zostało znacznie uszkodzonych. Szkoda ma wynosić do 300,000 funt. szterlingów. Donoszą z Valparaiso pod dn. 25. Marca, że Generał Orbegoso, Prezydent peruwiański, wspólnie z sprzymierzeńcem swoim Generałem Santa Cruz, Prezydentem boliwijskim, przedsięwziął reorganizacją kraju peruwiań - skiego. Generał Santa Cruz zamyśla połączyć Peru i Boliwią w jedne rzeczpospolitą. G 10be donosi, iź kongres w Siquani postanowił odłączyć 4 południowe prowineye, i połączyć je z rzecząpospolitą Boliwijską. Tym sposobem Santa Cruz byłby Prezydentem obudwoch krajów, posiadających znaczną część brzegu Lima z dobremi portami, Hiszpania. Z M a dr-y t u, dnia 27. Sierpnia. (5f gazet jrancuzhich.) Spokojność wprawdzie nie uoznala przerwy, ale * niektórych okoliczności wnosić można, że po tej ciszy burza nastąpi. Ministeryum nie mogło się dotychczas uzupełnić, owszem niektórzy członkowie zamyślają znowu wystąpić; Laudero i Gil de la Quadra już mieli się podać do dymissyi. Pan Calatrava rozlicznych interessów swoich sam obrabiać nie jest w stanie, dla tego też wszystko żółwim idzie krokiem. Królowa, którą usiłują wszelkich pozbawić związków, przyjmuje narzuconych sobie urzędników oba* jęime a niekiedy nawet z widocznym wstrętem. Równie jak wydziały Ministerstwa na tych częsiych dytmesyach tracą, tak też armia w smutnem położeniu. Oficerowie, zbrzydziwszy sobie dumę przywłaszczającą podoficerów, cofają się, podoficerowie zaś wszyscy radziby zrobili los na tej samej dro dz e, jak Garcia, Ministeryum zajmuje się planem zagrabienia dóbr wychodźców na rzecz i korzyść skarbu. Prezes Rady zamyśla 50,000 gwardyi narodowej zmobilizować i nowe nakazać nabory 50,000. Chcą oraz przystąpić niezwłocznie do sprzedaży klasztorów i innych dóbr kościelnych za gotowe pieniądze. Słychać nawet o przymusowej pożyczce. Tyle sposobów, aby prowizyą od długu narodowego wypłacić. - Usadowieni w Cantevieja Karoliści postanowili podobna poddać się, - Dnia 23. m. bież. wieczorem wyruszyło stąd 1069 kołnierzy od załogi tutejszej w celu uderzenia na Karolislów w Starej Kastylii i Guadalaxara; kolumna (a zostaje pod rozkazami Generała Seoane. Generał Seoane wydał następujące pismo do wszystkich dzienników Madryckich: »Otwierając moje obszerną korrespondencyą, tracę eawsze wiele czasu czytając bezimienne listy, w których mi donoszą, źe towarzystwa, o których istnieniu nic zgoła nie wiem ani też wiedzieć nie chcę, na zgubę moje się zaprzysięgły. Aby nadsełaczom pracy a sobie czasu oszczędzić, oświadczam niniejszem: 1) źe nadeełaczów tych listów bezimiennych od obowiązku czuwania nad życiem mojem uwalniam; 2) źe zsiwiałym będąc starcem przed czasem i utraciwszy nogę jedne, na śmierć i życie obojętnem spoglądam okiem i ie wszystko, co innych ludzi zatrważa lub cieszy, na mnie żadnego nie czyni wrażenia; puls mój bije zwyczajnym trybem a kifcW nie rzuca mi się do głowy; 3) że dla mnie, którym eię Izabelli I I ., Regentce, wolności i szczęściu ojczyzny mojej całkiem poświęcił, zupełnie obojętną rzeczą, czy rychlej lub później urnrę, czy mnie w Madrycie czy też W N awarze pochowają, bylebym tylko mógł umrzeć w obronie ojczyzny," Z Malagi donoszą z d, 19. m. b., źe Junta tameczna wydała adres do Królowej, w którym między innemi wyraża: "frowincya Malaga posłuszną zostanie Królowe/, udzielającej wsparcia swego narzekającej ojczyźnie i dającej świetny dowód macierzyńskich uczuć swoich. Wszakże okoliczności, które prowincyą do powstania spowodowały, nie ustały dotych czas. Zostanie zatem J un ta rządząca na miej ecu swojem, dopóki Reprezentanci narodu, na mocy księgi prawodawczej konstytucyjnej zwołani, nie zabezpieczą i uświęcą jej odwiecznych praw. Prowincyą Malaga została raz już dostatecznie przekonaną o nicości wszelkich politycznych programatów ." Następnie oświadcza Junta, źe szczególne pokłada zaufanie w Królowej, ale osobom ją otaczającym nie dowierza. Niderlandy, Z H a g i, dnia 5. Września. J o u r n a l de la Ha y e»zawiera, co następuje: "Dzienniki zagraniczne i krajowe zajmują się. mniej więcej obszernie politycznemi sprawami pod względem rozdrobnienia W. Xieetwa Luxemburskiego. Po odebraniu wiarogodnego pisma z Frankforłu jesteśmy weta» nie oświadczyć, że wszystko, co dotychczas o tem ważnem pytaniu do wiadomości publicznej podano, jest bezzasadnćm. Sądzimy więc, iżby najlepiej było nie obwieszczać żadnych nowin, zanim nie dojdą pewniejsze w tym przc-dmiocie wiadomości. Niemcy. 1 Z D r e z n a, dnia 3. Września. Wczoraj wieczorem przybył tu z Monachium Król Grecki Otto pod nazwiskiem Hrabiego Missolunghi, i stanął w domu zajezdym. W orszaku jfgo znajdują się: Adjutant Hr. Saporta, oraz Podpułkownicy Mauromichalis i Miaulie. Przybył tu także Wielki XiąięOldenburski z małżonką swoją i rodziną, jadąc z Franzensbrunn. Z F r a n kfo rt u n. M" dnia 1, Września, JVV. Hrabia Orłów, Cesarsko - Rossyjski Generał Porucznik i Członek Rady Państwa, przybył z Petersburga do tutejszego miasta. JI u s t 2 Y a. i Z Wiednia, dnia 1. Września. N. Cesarz Jegomość z powodu podróży Swojej przez prowincyję Morawiję i pobytu w stolicy Bernie, raczył przesłać następujący najwyższy list własnoręczny do gubernatora Morawii i Szląska: "Kochany Hrabio Ugarte! Głośne i serdeczne dowody wierności i przywiązania," z któremi w podróży Mojej przez Morawiję i pod czas pobytu Mojego w stoicy Bernie, przyjęty byłem od Moich wiernych Stanów morawskich i od wszystkich klas rniesrkanców, błogierni były Mojemu serru, i czuję eię być obowiązanym wyrzec o tem szczególne zadowolenie Moj e, porucj-ając W P an u, byś to do powszechnej podał wiadomości, mianowicie byś o tern zawiadamiając Moje wierne Stany morawskie, magistrat Berneński i obywateli, zapewnił ich o Mojem uznaniu ich przychylnego sposobu myślenia, przy tej sposobności z takim udowodnionego zapałem. Z resztą było mi nader przyjemnie, źe odwiedzając zakłady dobroczynośti i instytucyje pubJiczne, przekonałem eię o dobrym porządku i 2bawiennem usiłowaniu ttu spełnieniu zamiarów tych zakładów i że znajdując eię na wystawie wyrobów przemysłowych, tudzież oglądając niektóre tabryki, uważać mogłem niezaprzeczone i pomyślnie idące postępy przemyełowości. Za wszystko, co tak pod względem dobrego ducha w tym kraju, jakoteź pod względem materyjalnego dobrego byiu onegoi z prawdziwą dowiedziałem się radością, czuję się być szczególnie spowodowanym okazać WP an u Moj e najwyższe zadowolenie, ponieważ wnioskuję z tego, Że odpowiednio zamiarowi kierujesz poruczoną tańskiej nieoeobliwie eię odznaczył. Scheich dystryktu tego uznał rządy Sułtana, oświadczy! gotowość swoje płacenia haraczu, przez Jego Wysokość żądanego, wszakże na wezwanie Tahira Baszy, żeby go odwiedził, odmowną dał odpowiedź, oświadczając oraz, że załogi tureckiej nie przyjmie. T ahir postanowiwszy ukarać go za takowy upór, wypłynął d. 9. Lipca z całą swoją eskadrą, mającą na swym pokładzie 4000 wojska. Dnia 14. Lipca wylądowali Osmanie pod zasłoną mniejszych statków. Arabowie nie byli do boju przygotowani, mieli tylko 700 ludzi zgromadzonych w jakimś obozie, bronionym przez bateryą dwóch dział. Po dwugodzinnym ogniu cofnęli się; na obydwóch stronach liczono około 40 rannych i zabitych. Ciesząc się ze zwycięstwa swego oszańcował się Basza w opuszczonym przez Arabów obozie i powziął zamiar wylądowania wszystkich zapasów swoich i udania się dalej w głąb kraju. Srheich oszańcował się w .mieście Meeurata, dowodząc obecnie 12,000 piechoty i 3000 jeźdźcami. Mieszkańcy zapędziwszy trzody swoje w głąb kraju postanowili nie poddać się. Zdaje się, źe plan T ahira Ba6ry bardzo nierozmyślny i fałszywy. Garsikę.wojeka, którą sprowadził, zgładzą tem łatwiej, ile źe z przyczyny dowozów kommunikacyą z eskadrą zawsze wolną utrzymywać musi. Upały i piaski Afryki same przez się potrafią wojsko to w przeciągu trzech miesięcy do szczętu zniszczyć. -O ile rozumnie; byłoby przyjąć bez krwi rozlewu gotowość Scheicha p-łac-enia haraczu! - Przybyła dnia 7. m. b. wiadomość o zawinięciu flotty francuzkiej i angielskiej do A t e n, etala się przyczyną do wielu domysłowi rozumieją powszechnie, iż zamiarem tej wyprawy, Mehmeda Aiego do rozbrojenia przymusić a tak Europę uwolnić od dlugoletniejobawy, ażeby kollizia między Pottą i Wicekrólem nie naruszyła kiedy spokojoości powszechnej. O ile zdanie to prawdziwem, trudno powiedzieć. Słychać, źe Admirał Hugon z eskadrą swoją dalej do Alexandryi popłynął. - Poświęcenie wizerunku Sultańskiego w koszarach na przedmieściu Pera obchodzono d. 6. z największą okazałością. Przeszło 24,000 wojska składało swe hołdy obrazowi. Za kilka dni przyszłe Sułtan Porcie drugą kopią oneg-i, wynurzając życzenie, aby w przysionkach posedzcń Najwyższego Sądu zawieszony został. Członkowie tego Trybunału należą powiększej części do rzędu Ulernów i zagorzałych Ikonoklastów (burzycieli obrazów). Rzecz ta istotnie ważna. Bo jeżeli sam W. Mufti, oba KadiAskerowie i Mollah'y zaprowadzenie zwyczaju, przepisom koranu wbrew się sprzeciwiająsobie prowincyją. - Berno, dn. 2,0. Sierpnia 1836. - Ferdynand m. p." Z Pragi, dnia 2. Września. N N. Cesarstwo J chmość odprawili wczoraj wjazd do tutejszej stolicy. Szwajcarya. " Dostrzegać« szwajcarski pisze z Nidawy (w kantonie B ern): «Od godziny znajduje się w rękach policvi tutejszej niejaki Conseil - August Cheli Conseil - także Corelli zwany - o którym poseł francuzki, xiąźę Montebtllo, okólniki rozpisywał. t Jest to szpieg francuzki; papiery jego są w naszem ręku. Przed kilku jeszcze dniami otrzymał był pieniądze od poselstwa francuzkitgo w Bernie i nowy paszport. Miał dawać baczność na następujące osoby; Rauschenplatta, Ruffiniego, Mazziniego, Despersa, Mohlego w Ge newie, Graniera w Zurych, de Ludra, Chaneella w Luzannie . Paszport jego otrzymany od francuzkiego poselstwa, opiewa na imię: Francois Herrmann, commis voAageur de Strasbo urg. Wiochy. Gazeta powszechna odebrała następującą wiadomość z Civita- Vecchii, na pokładzie okrętu" Pharamond" z dn. 23. Sierpnia: Dnia 20. Sierpnia popłynęliśmy do Marsylii, przybyliśmy d. 21. o godzinie 2. do L'vorno, »afrzyrnaliśmy się tamże tylko dzeń jeden i zostajemy obecnie w pustym porcie CivitaVecchii. Wystaw sobie W Pan nasze przykre położenie, gdyśmy się tu dowiedzieli, źe żaden o krę t, który do któregokolwiek portu w państwie kościelnem zawinął, w Neapolu lądować nie m o że, ponieważ cholera miała wybuchnąć w Ankonie. Wielu z naszych podróżnych udało się tego poranku do Rzymu, dla uniknienia iodniowej kwarantanny, jakiej ulegają wszyscy podróżni przybywający z Marsylii do N eapolu. Przy naszym odjeździe spodziewaliśmy się z pewnością usunięcia tego środku ostrożności, a to tem bardziej, gdy obydwaj Królowie w Paryżu tak uprzejmie się r, sobą obchodzili. Lecz dziś czytałem depeszę do Konsula neapolitańskiego w CivitaVecchii, która wyraźnie zakazuje aż do nadejścia nowych rozkazów wszelkiego przybywania morzem i lądem z strony państwa Papieskiego i Medyolanu. Wszystkie pomniejsze państwa włoskie pozeprowadzsły kordony. Król neapolitański wystawił nad granicą państwa kościelnego 15,000 żołnierzy. T u 2 C Y a. Z Konstantynopola, d. 10. Sierpnia. (Times.) - Z nadeszłych tu d. 8- na. biel. depesz wynika, że Kapudan Basza przez wyładowanie w Meeurata w Regencyi Trypoli. religią swoje nogami deptać będzie. - Powietrze morowe tak zatrważające czyni poste py w obrębie Seraju, że Sułtan poczytał rze czą stosowną przenieść rezydencyą swoje do pałacu zimowego Dojmabagdeche w Azyi, Wczoraj zapadł na tę choiobę Kielar-Aga, przedłożony n3d rzezańcami i ma być w wielkiem życia niebezpieczeństwie. Podług wiadomości z Alexandryi, do koń ca Czerwca otrzymanych, liczba S a i n t · S yirionistów, którzy z ojcero Enfantin do Egiptu przybyli, znacznie uszczuplała. Było ich dwadzieścia jeden, z których jedćn umarł naturalną śmiercią, a pięciu na zarazę morową; czterech zaparłszy się publicznie wiary chrześcijańskiej, przeszło do Izlamizm u, jeden gdzieś zniknął, a trzech opuściwszy Egipt, udało się do innych krajów Wschodu. Z tych jeden nie mówiąc ani słowa po arabsku, nie będąc Turkiem, miał tyle śmiałości, że etanął na czele wielkiej karawany pielgrzymów Zachodu i poprowadził ją do Mekki. Ponieważ ta karawana nie powróciła jeszcze, nie wiadomo zatem, co się z nirn stało. - Reszta umieszczeni są przy robotach około gościńców, przy szpitalach, a dwóch w publicznych zakładach naukowych. Tylko ojciec Enlantin niema żadnego zatrudnienia i utrzymują go bracia jego, a mianowicie znany renegat Soliman basza (Selves). Rozll1aite wiadoll1ości. Z Poznania,- Dziennik Urzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z dn. J3, Września zamyka między innemi ogłoszenie Naczelnego Prezydyum względem osiedlania się żydów w innych prowincyach monarchii; następujące doniesienia o jarmarkach: Naznaczony tegorocznim kalendarzem na dzień 36. m. b. jarmark dla miasta Kargo wy, przypada razem z kuczkami żydów. Znosimy więc jarmark W d. 26, m. b. odbyć się mający i odkładamy go na dzień 19- t. m., co niniejszem do wiadomości publicznej podajemy, Uwiadomiamy niniejszem publiczność, iż naznaczony w tegorocznćrn kalendarzu na dni 19 20. i 21. m. b. w Krotoszynie jarmark, odbędzie się z powodu świąt żydowskich w te dni przypadających, dnia 17. i i8> Października r. b. w Krotoszynie; - następujące obwieszczenie Królewskiej Regencyi: Podajemy niniejszem do wiadomości publicznej, iż trakt pocztowy -x Krotoszyna do Ostrowa na przestrzeni od Krotoszyna na Groegersruh do wsi Smoszrwa, od d. ag. Sierpnia r, b. tak długo będzie zamknięty, jak tego dla robot koło drogi żwirowej będzie potrzeba. Podróżujący udawać się będą przez ten czas z Krotoszyna na Bargiel do Snii.szewa; - następującą pochwałę: Przy gaszeniu ognia wybuchłego dn. 31. Lipca r. b. wieczorem o godzinie g w Rogozińcu pow. Międzyrzeckiego, odznaczyli się odwagą i czynnością: parobtk Samuel Schade i starszy gminy Bogumił Rudolph, obydwaj z Rogozińca, i znacznie się do tego przyczynili, iż oprócz jednej stodoły niezgorzało także 26 zabudowań gospodarskich w rownem niebezpieczeń - stwie będących,- co niniejszem do publicznej podajemy wiadomości; - następujące doniesienie o powstaniu nowej posady: W skutek założenia cegie.lni na terrytorjum miasta Ostrowa pow. Odolanowskiego, powstała nowa posada, którą według życzenia właściciela nazwaliśmy C o l i n s I u s t; - doniesienie o zasłudze: Zmarły dnia 2, Grudnia 1832. w Ju. troeinie mieszczanin Michał D a unke, zapisał tamecznemu kościołowi ewamelickiemu 8 Tal. 10 sbgr.; - doniesienie o darze: Szanowna dama, której skromność nie dozwala nam wyjawienia jej nazwiska, darowała kościołowi ewanielickiemu Sw. Jana w Lesznie lis! zastawny na sto talarów, przeznaczając procent na zakupowanie książek do śpiewania, w celo rozdawania tychże pomiędzy ubogie dzieci gminy Sw. Jana w dniu ich fconfirmacyi; - i następującą kronikę osobistą: Lekarz batalionowy, Karol Wilhelm Lincke w miejscu, został jako praktyczny lekarz, operator i akuszer przez wyższą władzę approbowany i przysięgą zobowiązany. Orang utang i foka w Jardin des Plantes w Paryżu stracą niebawem na swojej wziętości, skoro podarunek Króla Siamu dla Króla Francuzkiego przybędzie. Zrośnięci siamecy bracia, Yang i Eng, mieli w swojej ojczyźnie rozsławić spaniałomyślność Paryian w przyjęciu ich, podczas gdy bawili w tej stolicy; wiadomość (a doszła do uszu Króla Siamu, który wziął sobie za punkt honoru, odwdzięczyć gościnność wyświadczaną jego poddanym; jakoż w tym celu posyła białego słonia do Paryża; dar najdroższy , jakim się Siani pochlubić moie. G o ś c i ń c e i k o l ej e ż e l a z n e. - Świat staje się coraz proAaicznisjszym; w tym duchu jeżeli dalej postępować będzie, nie długo ma. teryi zabraknie poetom. Wszystko obraca się W rozum, wszędzś" wynalazki, ulepszenia, ułatwienia i pospiech. Para, elektryczność, gazy, koleje żelazne... o nieba, jaka proza! Z kolejami źelaznemi przepadnie piękna ga Ścmcow. Chociaż w Dmochowskiego sztuce rymotworczej nie rnasz wzmianki o tym rodzaju poezyi, mniejsza o t o . .. przecież on isinieje i wszystkie inne w sobie zamyka. Zbadajmy na chwilę poezyję gościńców: Tutaj studnia wabi do siebie wędrowca; aby spoczął na kamiennej ławeczce i pokrzepił się Świeżym zdrojem, podczas i;dy wietrzyk dzwoni w gałęziach rosnących u źródła topoli. Nie jestieto liryczne poema? Tam kilku wieśniaków żywą wszczynają zwadę, która coraz groźniejszą postać przybiera, aż w ciągu podnosi eię do wysokości drama tu, a nakoniec do szczytu trajedyi, której, zasadą przestrach i trwoga być powinny. Owdzie nadciąga poema bohaterskie, wprawdzie nowoczesne, bo to pułk żołnierzy, maszerujący na garnizon do Mizkiego miasteczka. Tu wspina się gościniec aź na szczyt góry. Dzień zaczyna świtać; poranek róźowemi stopkami skacze z góry na gorę; a powłoka mglista rozprasza się z dolin. Owdzie w poboźnem zachwyceniu na widok poranku stoi wiejski pleban. Nie jestźeto oda? A może żąda ktoś prozy poetycznej? Niech spojrzy na lę wysoko wy. ładowaną brykę, pokrytą balem źagłowem płótnem, i z plecionemi piłkoszki! Tui przy niej kroczy woźnica, w niebiezkiej bluzie, z za maszystym biczem! Szeroki gościniec bieży właśnie przez las zielony; woźnica, idący przy koniach, puszcz» dymek z lulki; zaziera w cienie lasu, przysłuchiwa B ę kowaniu dzięcioła, i żyje zupełnie poetycznem, na łonie przyrody życiem. Dalej przyłącza się do niego kilku wędrownej czeladzi, wszczyna się poufna gawędka o wesołej stolicy Wiednia, o starożytnym Krakowie. Nawet i dla humorystycznych poezyi na ożywionym gościńcu nie mało znajdzie się przedmiotu. Tutaj najęta duża landara toczy się ciężko, i kołysze się w obie strony; z tyłu, z przodu, z góry opakowana pudłami, koszykami, skrzyneczkami; dość wierny obraz arki Noego. W niejto maJy, pyzaty chłopiec, z opasłym mopsem wyprawiają przed mamą pocieszny duet, podczas gdy kochany papa z pokojówką czułe ukradkiem rzucają sobie spojrzenia. Woźnica nie żałując przeklęstw, zacina szkapy, które z miejsca ruszyć nie chcą. Zaiste, poezyja gościńców jest gzekspirosko - rozmaita. Wędrująca czeladź, uganiające poczty, zażywni wolarze, czarujące krajobrazy, gniew obudzające rogatki, błogosławione domy zaj ezdne, cieniste studnie, małe mosiki na strumykach, starożytne basziy, powabne wiejskie chatki, bystre rumaki." zaiste, sąto nie lada poetyczne żywioły. Śpiewy wędrowników, dzwonkami LIbrjęczące trzody, melancholijny odgłos dzwo. now wiejskiego kościoła ... jaśniejące w słońcu gałki wieżyc, w lewo i w prawo zbożem złocące się niwy, ożywione gronem żniwiarzy, malownicze okolice wiosek to wszystko masz tu do widzenia, I ta cała różnobarwna poezyja ma zaginąć koleją żelazną. O jakże prozaiczną, jak jcdnotonną jest ta kolej żelazna!! hezwątpienia koleje stworzą pospiech, ruch nowy, niesłychany, ale poezyję gościnców na zawsze zabiją. Taki wóz czamoxiezki pędzi jak burza; a czy po lewej ręce ma raj, czy po prawej Eldorado, cóż go to obchodzi. Podróżny zostaje porwany niewstrzymanym, nieubłaganym losem, który mu nigdzie spocząć nie dozwoli. Musi sę wyrzec wszelkiego widoku, wyrzec swojej miłości dla pięknej przyrody, bo ledwie będzie mógł rozeznać, źe las zielonej barwy, a niebo błękitne. Na biednym gościńcu wszędzie pusto i samotno, Szynkarze w gospodach zalewając się krwawe« mi łzami, zdejmą swoje godła karczemne; "złoty orzeł*' i "niebieski szczupak" spadną na ziemię; nikt ani dla siebie o jadło nie zapyta, ani posiadacz wioski nie będzie się miał poco fatygować do arędarza; najemni woźnice, zagniewani na bogów Hellady, zawodzić będą żalami Kassandry; furmani obwinia przyrodę o niesprawiedliwość, że górom dała tyle żelaza, a wodom tyje pary; czeladnik rzemieślni. czy, biorąc rozbrat z wesołą wędrówką, zanudzi się w ciasnym wozie na kolei żelaznej. W nocy poetyczny odgłos [rąbki pocztarskiej nie zbudzi śpiącego echa, i wcześnie zbudzony podróżnik nie zejdzie pięknej Aurory jeszcze w negliżu. Jedziesz naprzykład do Paryża: Wiedeń, Monachium, Strasburg, od. dalone od siebie lakierni obszarami ziemi, mijasz jak stacyje pocztowe. ]I gdzież myślić iv takim polocie po świecie, o przygodach, o podróży, o odw;edzinach dobrych przyjaciół po drodze, o doświadczeniu, o widokach? Dzisiejsze nasze gończe wozy i tak już prędko lecą, a teraz będą sześć razy prędzej! O wy biedni mieszkance wiosek! odtąd tylko w przelocie widzieć będziecie ucywilizowanych ludzi, a jeżeli czasami jaki piechotny wędrowiec do was zabłądzi, języka jego może nikt u was nie zrozumie. Starożytna, przezacna poezyjo gościńców, bywaj mi zdrową! Już na tysiącach kowadeł kują twoją pieśń łabędzią! Ale pominąwszy poezyję, ileźto złego narobią te nowe koieje! niewierni kochankowie, gdy się wyrwą z uścisków swoich kochanek, nim opuszczone płakać za niemi przestaną najmniej eto mil ulecą. Dłużnicy przyciśnieni od wierzycieli, uwolnią się od wszelkich nagabań, salwując się koleją żelazną. Niechże jaka wi, małżonek na kilka dni oddali się od niej, i w wirze uciech paryzkiego świata zapomni o piekle domowem. .Żaden teatr dobrego nie utrzyma aktora, chybaby na łańcuchu przykuł. Cały świat będzie w podróży; we wszystkich stolicach mieszkania stanieją. Policya zmuszoną będzie zaprowadzić balonową źandarmeryję, aby górę utrzymać w świecie i winowajców choćby na końcu ziemi doganiać... Dla dziennikarzy największe jednak spłyną korzyści i najgłówniejsza sława, bo krytyka którą dziś napiezem, jutro czytaną będzie w Paryżu, pojutrze w Konstantynopolu.., Teraz dopiero pójdziemy w górę? niech tylko kto na IIae się skrzywi, w przeciągu dwóch lub trzech dni postawimy go w obliczu całej Europy na pręgierzu. (Rozm. Lw.) OBWIESZCZENIE. Jmć Pan Papę, landszaftowy i dekoracyjny malarz z Berlina, który chwalebnie przez prace swe w teatrze tuiejszym Publiczności J J Ź znanym jest, w eali na pierwszein piętrze Ratusza tutejszego, dwa portrety: widok Rzymu i widok morza w czasie burzy, publicznie wystawił. - Sala od dnia 14. m, b. codziennie od godziny is?ej do 4tej po południ u otwartą jest, cena zaś wstępna po 5 sgr. od osoby, z której zbiór przez JP ana Papę dla ubóstwa tutejszego przeznaczonym jest. Poznań, dnia 13. Września 1836. M a g i s t rat Ponieważ z dniem 1. Października r. bież. utrzymanie poczty z Bytyma do Gaju przeniesionern zostanie, przeto w dniu 6, Października wszelkie inwentarze i ruchomości tejże, w Bytyniu przez publiczną licytacyą sprzedawane będą, a mianowicie: j) ośmnaście koni, a) powóz całkiem pokryty II3 4ch rysorach, 3) dito pół pokryty dito 4) Baj waga całkiem pokryta, 5) dito pół pokryta, 6) otwarta bryczka, 7) rzemionne szory 1 etajenne sprzęty na koni 13, 8) pięć szaf do zamykania mundurów poczlillońskich. Bytyn, dnia 15. Września 1836. Król. Pruska Postalteria w Bytyniu. KF Pierwszą nadsylkę bardzo dobrych minogów jako tei marynowanego i wędzonego łososia otrzymał pocztą i przedaje w umiarkowanej cenie J. H. PeiBer. Doświadczony olejek roślinny, służący do upiększenia, utrzymania i rośnienia włosów, robiony przez Karola Meyera, w Freibergu, w Królestwie Saskiem. Robiony przezernnie znajskuteczniej» Bzych pierwiastków roślinnych olejek pozyskał w wszystkich częściach świata wziętość powszechną, pomimo wszelkich napaści z zazdrości pochodzących, na które nie widzę potrzeby odpowiadać, i pomimo zalecenia szarlatańskiego innych tego rodzaju olejków. Skutkiem rozbioru olejku tego przez wysokie władze lekarskie w W i e d n i u, Berlinie, Monachium, Hamburgu i t. d. było, iż dozwolono przedawać go wszędzie bez najmniejszej przeszkody za pośrednictwem Kommiseyantów. Zbyteczną przeto rzeczą byłoby przytaczać tu jeszcze listy i świadectwa, które prawie codziennie o skuteczności mego olejku odbieram. Wstrzymuję się też od wszelkich dalszych pochwał, odwołując się tylko na zalecenia Panów W. A, Lampadiusza, królewskiego Radzcy górniczego i Professora chemii w Freibergu; Doktora Hill, fizyka miejskiego tamże; Doktora Fischer, Radzcy regencyjnego i lekarskiego etc. w Erjurcie; Doktora Kastner, Tajnego Radzcę królewsko bawarskiego i Professora chemii w Erlangen; Doktora Solbrig, królewsko - bawarskiego lekarza powiatowego i miejskiego w N orymberdze i t. d.; jakoieź na umieszczone już w Gazecie Poznańskiej wiarogodnych osób zaświadczenia, które w urzędzie powiatowym w Freibergu widymowan e, zawarte są w karteczkach przy każdym flakoniku przyłączonych, uczących, jak olejek ten ma być używany. Dla zapobieżenia wszelkim fałszowaniem i pomyłkom w względzie innych kursujących tego rodzaju olejków, kazałem flakoniki robić z napisem-: "Olejek roślinny Karola Meyera w Freibergu." N adto flakoniki te opatrzone są pieczątką z lit. C. M. i tak nazwane mi etykietami drukiem kongrewskim, na co zważać upraszam. Karol Meyer. Olejku tego dostać można u Pana Assessora lekarskiego Web e r w Poznaniu, na ulicy Wrocławskiej, t1aionik po 8 Złotych.