G
Wielkie%o
ETA
Xicstwap O Z N A N S K I E G O . N akładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannamhi.
wM'2m- W Sobotę dnia l. Października 1836.
Wiadoll1ości zagranIczne.
Królestwo Polskie, Z Warszawy, dnia 22 Września.
W imzenzu Najjaśniejszego Mikołaja Igo, Cesarza Wszech Rossji, Króla Polskiego etc.
Rada Administracyjna Królestwa.
Pu zapewnieniu środków zaopatrywania szkól wyższych krajowych, przez dozwolone N ajwyższem postanowieniem Najjaśniejszego Pana wysyłanie, przez lat sześć, dziesięciu młodzieńców Polaków na nauki do Instytutów Pedagogicznych w Petersburgu lub Moskwie, pragnąc jeszcze zaradzić objawiającemu sią coraz więcej niedostatkowi przynależnie usposobionych nauczycieli do szkól wyższych, tak publicznych jako i prywatnych, a razem uznając pożyteczność gruntowniejszego poprzedniczo przygotowania się kandydatów do słuchania nauk w Instytucie Cesarstwa; po wysłuchaniu przełożenia Kommissyi Rządowej Spraw 7 Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego stanowi: Art. i) Końcem dosta» teczniejszego przysposabiania nauczycieli do szkół niższych Obwodowych i Instytutów prywatnych, tudzież dokładniejszego przygotowania kandydatów, mających się kształcić na wyższych nauczycieli w Instytutach Pedagogicznych Cesarstwa, zaprowadzone będą przy
Gimnazyum Wojewódzkiem Warszawskiem kursą dodatkowe, pod kierunkiem Rady Wychowania Publicznego, a pod bliższym dozorem; wyznaczonego przez nfą Dyrektora. Art. 2) Do wykładu nauk na tych kursach uźyci będą członkowie Komkelu Exaaiinacyj« nego. Art. 5) Na takowe kursą dodatkowe przyjmowani będą tacy uczniowie, którzy po ukojś»zeniu z korzyścią V I I I . klassy gimnazyalnej, przy odznaczaniu się moralnem, zechcą się poświęcić stanowi nauczycielskiemu, i udowodnią potrzebną do przyszłego swojego powołania kwalifikacyą. Art. 4) Celem kursów dodatkowych jest: aj ugruntowanie kandydatów w naukach, których w Gimnazyum nabyli; b) podanie zasad i prawideł pedagogicznych; c) wskazanie środków przygotowawczych do dalszego doskonalenia w. Instytutach Pedagogicznych. Art. 3) N au ki na kursach, podobnie jak w Gimnazyum, będą podzielone na dwa oddziały, a wykład ich rozłożony na dwa lata; uczniowie obowiązani są słuchać wszystkich przedmiotów właściwej sekcyi, obierając jednak jeden za główny, i jemu się poświęcać wyłącznie. Art. 6) U czniowie uczęszczający na kursą takowe, wolni będą od zwyczajnych opłat szkolnych, a nadto, otrzymają stosowne wsparcie pieniężne, Art. 7) Wszelkie potrzeby i wydatki  się mają wspólnie z pdt-i zębami teraźaiejsztgo Komitetu Esamitia-cyjnego, na co przeznacza 8-e_ w.ogóle zfp. 65,000 rocznie, a to z funduszu pedagogicznego, na etacie zamieszczonego. Art. 8) Rozwinięcie powyższych kursów, przepisanie szczegółowych instrukcji zzasto» eowamem do nich doiychczasowaiiego urządzenia Komtetu Examinacyjnego, porucza się Kommissy: Rządowej Spraw W ewnę -. trznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego. Wykonanie niniejszego postanowienia, które w Dzienniku Praw ma być zamieszczone, Kommiasyom Rządowym, w czem o\> której' należy, polecamy. - Działo się w Warszawie na posiedzeniu Rady Administracyjnej dnia I, (13) Września iSjG r. - (Tu podpisy) A n g l i a.
Z Londynu, d. 17. Września, Poseł portugalski miał wczoraj czynność w wydziale spraw zagranicznych. Wiadomości z Lizbony, udzielonej przez nas, nie znaj.' dujemy jeszcze w T i m e s , bo depesza telegraficzna nadeszła do Londynu d. 17., a dziennik ten zrana wychodzi. Liczba petycy" 1 podanych Izb' e Niższej w cza.
eie ostatniego posiedzenia aż do dnia 20. Sierpnia wynosiła 5.83!. Niedawno temu dano wielką ucztę przy ukończeniu nader obszernego, przestrzeń 50,000 stóp kwadratowych zajmującego budynku towarzystwa robienia cukru z huraJcow dla połączonego Królestwa w Ghelsei, na której było 300 robotników i obliczono, że ta fabryka witlu bardzo ludziom w całym kraju nastręczy nową sposobność zaro bkowośi" . W Br stołu rokują sobie wielkie korzyści z kolei żelaznej między Bristolem a Londynem, a mianowicie dla gospodarzy wiejskich i trudniących się chodowaniem bydła. N a godzinę odbywaj się ma najmniej 40 mil angielskich, a bydło dostawione do Bristolu o godzinie 5. zrana juźby o godzm;e 8 'ego samego rana stanęło na targowisku Smitbfield w Londynie po odbyciu podróży, wynoszącej 120 m 1 angielskich.
Glasgow posiada obecni« z swemi przedmieściami 310 machin parowych; z tych używają JI76 w rękodziełniacli i fabrykach, 59 w kopalniach węgli, 7 w wyłomach kamieni, a 6g na okrętach parowych. Siła ich razem 4 wzięta równa się sile 6",406 koni.
W sobotę odbyto probe A w N ewcastle z maelńną parową przeznaczoną dla kolei żelaznej między Petersburgiem a Pawłowskiem; przeszła ona wszelkie oczekiwanie, odbyła bowiem
65* mil angielskich w ciągu jednej godziny.
Wyślą )ą niezwłocznie do Petersburga.
W miejsce Generała Shawa, który wziął dymissva, mianowany został Generałem brygardy Pułkownik Fitzgerald z 9. regimentu hiszpańsko angielskiego legionu. Także Pułkownik Kinloch od ułanów, opuszczający służbę dla słabości zdrowia, któremu Generał Evans bardzo uprzejmie za usługi dziękuje, otrzymał stopień Generała brygardy . Słychać o przejęciu podejrzanej korespondencyi między tymczasowym N aczelnym Wodzem północnej armii Krysiynowskiej, Generałem Oraą, a główną kwaterą Don Carlosa. Cesarsko-roesyjski Szambelan, Baron Vietinghof, przybył tu w szczególnem zleceniu. Spodziewany tu jest P. Mendizabal, który ma przybyć z szczególnem zleceniem do Lorda Palmerston. Poseł pruski wyjechał wczoraj z rodziną swoją z tutejszej stolicy do Berlina. Dopiero za 8 dni spodziewamy się tu przybycia Generała Sebastiani, Xiąźęta kraju Ashante w Afryce, Quantamissah i Ansah, zostali wczoraj przedstawieni Sekretarzowi wydziału osad, Lordowi Glenelg. Towarzyszył im nauczyciel ich Pan Józef Smith. Od dnia i3. Sierpnia 1835- do tegoż dnia i miesiąca w roku bieżącym, a3,5gi ludsi wyniosło się do Quebeck, Król J mć zwiedzając niedawno lazaret w Windsor, rozmawiał tam najiaskawiej z starym huzarem 7go pułku, K óry podczas ostatniego przeglądu spadł z konia i mocno się skaleczył. Portugalia.
Z L i z b o n y, dnia 10. Września.
Onegdaj po południu, gdy statek parowy "Terceira", mający na swym pokładzie Deputowanych należących do op02ycyi z Porto i północnych prowincyi, r,a Tagu się ukazał, dostrzeżono pierwszych śladów wzburzenia umysłów pomiędzy ludem. Zebrał on się li czrne nad brzegiem rzeki dla preyjęcia ich, a ponieważ obwieszczenie, wydane dnia poprzedzającego przez Gubernatora, zakazywało palenia ogniów sziucznych na lądzie, zapewne w celu zapobieżenia wszelkim zanadto hucznym okrzykom radości, ustawiono baty na rzece i z tych fajerwerki puszczano, O gD« dżinie 4. po południu wysiedli Deputowani na Placu do Comrnercio, gdzie ich mnóstwo niezliczone ludu powitało hymnem z 1820. roku, W tym także czasie już się tu i owdzie odzywały głosy: Niech żyje konstytucya z igso. roku! Następnie udał się lud aa Rua Augu*  nim postępował, gdy nagle zawołano z wszystkich stron: N iech żyje konstytucya z i8«Q. r,! i Kommendanta samego do podobnego wykrzyku zmusić chciano. Lecz ten zawołał: N iech żyje Karta i Królowa! N a to rzucono na niego butelkę z okna jednego a lud porwał sie, do kamieni. Wśród tego zgiełku raniono konia pod nim puginałem i sarn ledwo uciec zdoła!. Po zachód/je słońca uderzyli wszyscy dobosze gwardyi narodowej w bębny; niektóre oddziały tejże zebrały się w swych ko ezarach i ai do godziny lO. panowała spokójność. Wtenczasto dopiero połączyło się kitka liberalnych klubów i te postanowiły korzystać z usposobienia umysłów ludu i konstytucya przywrócić. N apisano adres do Królowej, w którym przywiązanie doAjej osoby wynurzano, ale zarazem oświadczono, że naród pragnie przywrócenia konstytucyi z i 8? O. r, i zmiany Ministrów. Adres ten wręczyła Deputacya złożona B oficerów z każdego korpusu o godzinie ątej zrana Królowej, która się wraz 2 swym małżonkiem i dworem w pałacu los N ecessidades znajdowała. Królowa przyjęła niezwłocznie konstytucya z zastrzeżeniem jednak zmian, jakie Kortezowie na swetn pierwazem posiedzeniu za dogodne uznają. Zaraz potem wyprawiono Don Tomasza de Mello Breynera, Szarribelana, na plac Rocio, gdzie wojsko liniowe i gwardya narodowa pod bronią stiły i pod dowództwem Generała J e - rzego d'Avileza i Viscondego Requegi (podczas nocy dowodził Exdeputowany, 'Pułkownik od milicyi Sogres Caldiera) wypadku adreesu oczekiwały. Pan Melo taiał zlecenie zawiadomić Generała o postanowieniu Królowej i zażądać od niego, aby wojsko do kwater odesłał. W chwili ugo doniesienia zagrzmią. Jy działa w cytadelli SI. Georges i na okrętach wojennych na Tagu na cześć Królowej. Żołnierze pośli naprzód przed pałac, wykrzyknęli Vivat dla uczczenia konstytucyi i potem spokojnie się rozeszli. O godzinie 3. po obiedzie był adresów wydrukowany w dodatku do N a c i o n a l a z oznajmieniem, źe Królowa konstytucya przyjęła. Już w nocy oświadczyła była Królowa przybyłej Dcputacyi, źe swe Ministeryum rozpuści i Hrabiemu Luraiaresowi i Viscondemu Sa da Baudeirze utworzenie nowego poleci. W skutek tego pierwszy z nich mianowany został Prezesem Rady ministeryalnej i Ministrem wojny, a drugi Ministrem skarbu. Wczoraj około południa upowszechniła się pogłoska, ie Królowa (która, jak się zdaje, jeszcze sama konstytucyi- nie zaprzysięgła) dała sie, skłonić swoim dawniej
szym Ministrom. do antirewolucyjnych postanowień, i źe zamyśla o cofnięciu swego pierwszego postanowienia. N a tę wieść całe wojsko stanęło zaraz pod bronią i udało się, na Campo de Orinque i do pałacu Necessidades.
Lecz Królowa ukazała się zaraz na balkonie i zapewniła żołnierzy, ie zdania nie zmieni!» i słowa dantgo dotrzymuje, poczem się wojsko nanowo spokojnie do domu wróciło. (P o dług innej wiadomości odwiedziny te u Królowej nie tak spokojnie odbyć się miały« Owszem powiadają, że żołnierze, zebrani w liczbie 8000 przed pałacem, wysłali Deputacyą do Królowej z naleganiem, aby niezwłocznie ogłosiła dekret, mocą którego konstytucya przyjmuje, a ponieważ żądanie Jakowe zaraz spełnione nie było, miały się tłumy żołnierzy do pałacu udać i przez wysłaną De« putacyą z trzech swoich członków posłuchania zażądać. Tę miał przyjąć Szambelan Dnu Tomasz Mtllo Breyner, który ją zapewniał, że dekret ten właśnie teraz przepisują i zaraa go ogłoszą. Mimo to miano wysiać do pokoju Królowej Pana Beaucampa, oficera od kopijnikow, dla zażądania wydania oryginału; powiadają, źe tenże go utrzymał i żołnierzom przeczytał, i że ci go drukiem ogłosić kazali, W wspomnianym cotylko raporcie donoszą taki e, ie mocna straż otoczyła pałac w zamiarze zapobieżenia temu, aby Królowa z usuniętymi Ministrami nie udała się na pokład ilotty angielskiej, której szalupy mają krąiyć nad brze« giem w celu zahrania Królowej, jeżeliby jej się ujść udało.) - Z pisma jednego, umieszczonego w G lob i e angielskim okazuje się, źe zwaleni Ministrowie usiłowali poruszenie' takowe przytłumić, lecz że w ich braniu się. zanadto mało było sprężystości. - Królowa przybyła z awym małżonkiem i dworem o godzinie 4tej d, 3- zCintry do Lizbony, .właśnie w chwili, w której się powstanie objawiać zaczęło. Wkrótce potem zebrała się Rada ministeryalna w pałacu Królowej, gdzie się przecież nie bardzo powstania obawiano. Wezwano jedoakie wojsko z koszar, ustawiono je przed pałacem i wzmocniono je jeszcze wieczorem o godzinie lotej piątym regimentem strzelców, którego .Szefem jest Xiąźę Ferdynand, czwartym regimentem jazdy i rnałym oddziałem artyleryi. Pimontel, Pułkownik strzelców, udał się sam jeden do zgromadzonej gwardyi narodowej, czynił jej przełożenia w zamiarze skłonienia jej do rozejścia się, lecz został od swych własnych żołnierzy opuszczony i zmuszony do ucieczki, Artyletya naprzód przeszła na stronę l ud u, potem jazda, nareszcie strzelcy, poczem sobie żołnierze
II'  powitali i wspólnie Depulacyą do Królowej wysłać postanowili, która miała wręczyć jej adres względem przyjęcia konetytucyi. Nikt w czasie powstania tego nie ucierpiał, wyją wszy bardzo niepopularnego Komrnendanta gwardyi narodowej, który ma być raniony; pod Pułkownikiem pierwszego regimentu kopijników, Dom Guil Guedestm, miano konia ubić. Lud rzucił się na dom Xiecia Palrnelh, lecz rzecz cała skończyła się na powybijaniu okien. Co się zaś prawdziwej pobudki tego wypadku dotyczy, gazeiy londyńskie nic jeszcze pewnego nie zawierają. B e 19 i a.
Z Bruxelli, dn. Q. Września.
Generał (Jlirapowicki, Generał Adjutant Najjaśniejszego Cesarza J mci Wszech Rossyi, zabawiwszy tu 8 dni, wyjechał wczoraj. Z dnia 17. VVrzesnia.
Dzisiejszy Monitor ogłasza traktat zawarty między królestwami Pruskietn i Belgijskiem względtm wzajemnego wydania zbrodniarzy. S z waj c a 2 y a.
ZZurichu, d. 17. Września.
Co do treści, lubo nie co do układu ciekąwszem od sprawozdania Kommissyi Sejmu względtm sprawy Conseila, jest sprawozdanie N amiestnika regencyjnego Roschi z Bernu z d. 21. Sierpnia 1830. r. względtm zabiegów wychodźców politycznych. Osławiony Józef Mazzini z Genuy miał nasarnprzód powziąść zamiar utworzenia (jak się wyrażał) związku ludów przeciw ich »ladzcom. Pod nazwiskiem Odmłodzonej Europy miały wszystkie ludy eię skojarzyć i dla zgbopólnych celów się połączyć. Jakoż dn. 15. Kwietnia roku 1834, przybyło do Bern dla podpisania aktu stowarzyszenia kilka osób, mieniących eię Reprezentantami polskiego, włoskiego i niemieckie go narodu i potwierdzających akt rzeczony podpisem swoim. Związek ten od samego początku oświadczył się przeciw dawniejszemu Karbońaryzrnowi, którego potajemnych hersztów w Paryżu, (pod nazwą Monde albo h. u. v. haute venu universelle) obwiniono o zdradę w sprawie wolności i równości ludów. Oskarżono ich, że zamierzają republikański zaprowadzić papizruus, którego siedliskiem miał być Paryż i że przez lękliwość swoje bieg rewolucyi w Europie wstrzymali. Posądzano ich o ociężałość, kiedy zamach Frankfurcki w I. 1833. zniweczyli i Lugdun w ofierze dla wolności przez ich niezręczność zginął; nareszcie zarzucano Karbońaryzrnowi (Ch arbonnerie) że przez lat 15 zabiegów swoich sekretnych używa, a nigdy jednak na jaw niewystępuje. Odmłodzona Europa chce zatem sprężystszym sposobem celu tego dopiąć. Przywódzcy propagandy Paryskiej kryją się w grubej zasłonie; przywódzcy nowego związku nie wahają się jawnie przed braćmi swe rai wystąpić. Zostały zatem uorganizowane Odmłodzona Pobka, Odmłodzone Włochy, Odmłodzone Niemcy i Odmłodzona Szwajcarya. Sprawa z Odmłodzoną Francyą nie powiodła się. Republikanie francuzcy w Szwajcaryi są, jak się zdaje, praktyczniejszymi, a zatem też ostróźniejszymi. Może ie im też starodawny związek z siedliskiem swojem w Paryżu bardziej się podoba, aniżeli całą powszechność obejmujące zamiary młodego towarzystwa. U łożone pod kierunkiem braci Breidenstein, Peters, Barth, Scharpf, Rausrhenplatt i innych ustawy Odmłodzonych N emiec tak są oso bliwe, iż warto przytoczyć tu kilka wyjmków. Na samym wstępie rozwodzą się nad zbawienną ideą założenia Rzeczypospolitej Europejskiej, zapewne aby patryotyczne szaleństwo na samym początku do tego stopnia podwyższyć, iżby inne dla niektórych członków nieco niebezpieczne warunki tern łatwiej strawić się dały. Wydział 5ciu członków przewodniczy całemu towarzystwu, dzielącemu się na kluby, których Prezydenci we wszystkich sprawach z wydziałem się znoszą. Wydział daje wyroki, kiedy idzie o zbrojne przedsięwzięcie. Prezesowie klubów starają się o uzbrojenie swoich klubów. "Wszyscy członkowie, w jakichkolwiek bądź stosunkach się znajdujący, powinni wezwaniu wydziału do każdego przedsięwzięcia w celu wskrzeszenia Odmłodzonych Niemiec być posłusznymi. Wydziałowi,i Prezesowi służy prawo sądzenia i wyrokowania względem kary godnych czyhów członków." "Za każde zbrojne przedsięwzięcie, przez wydział nakazane a niepomyślny koniec mające, wydział karę śmierci ponieść g o t ów. " - "Każ da zdrada członków pociąga za sobą karę śmierci. Wyrok śmierci wolno każdemu innemu członkoWI uskutecznić." A u s t 2 Y a.
Z P r a g i, dnia 11. W r z e n i a .
N. Cesarz J mć z powodu koronacyi su Ojej d, 7. b. m. nadał 7 członkom stanu magnatów i 8 członkom stanu rycerskiego, dostojność kawalerów S. Wacława, z zwykłym obrzędem pasowania na rycerzy. Między czionkatni stanu magnatów znajdują się Hrabia Józef Schaafgotsche i Hrabia Jan Nepomucen Trautmansdorf. Wczoraj przed południem odprawiła się inBtallacya J. C. W. Arcy-Xiezny Zofii na Xię ku królewskim Hradschin. NN. Cesarstwo J chmość, w towarzystwie N N. Królestwa J chmość Saskich, oraz wszyeikich obecnych tu Arcy Xiąźąt i Arcy Xiężny zwiedzili d. 8. b. m. wystawę płodów przemysłu czeskiego* Otifgdaj wieczorem był na pokojach NN.
Cesarstwa J hrnnść konceri, na którym grali także członkowie tutelszego konserwatoryum. Z dnia 13. Września, Prager Zeitung pisze, co następuje: Dnia 3. t. m. po południu, raczyli NN. Cesarstwo J chmość udać sie. * Pragi na przejazdkę do tak zwanego "Ba umgaiten," położonego o pół roili od stolicy Czech i raczyli oglągać tamtejsze zakłady ogrodowe. Członkowie najdostojniejszej rodziny Cesarskiej, szlachta, wielu tak krajowych, jato też zagranicznych obywateli, towarzyszyli N N. Państwu w świetnych powozach, otoczeni znaczną częścią ludności Pragi i jej okolic. W Niedzielę d. 4 o godzinie gtej przed południem znajdował się N. Ceearz Jegomość kolo Malej Bubny na wielkiej paradzie kościelnej. T am pod dowództwem Feldmarszałka - Lejtnanta Xiecia Windischgratz, który w miejscu chorego właśnie Feld marszałka-Lejinanta Gorszkowskiego komendę wojska tego objął, rozstawione były w trzech szeregach: 2 baialiony grenadyerow N rgrony i Borosini, pułki piechoty Trapp, Latour i Fleischer, każdy z dwiema bateryanii, bataliony strzelców Numer I i 4, baialion artylleryi, pułki kirasyerów Cescrza i Hrabi Ignacego Hardegg, w ogóle II batalionów i 12 szwadronów z pięciu konnemi bateryami, których pierwszym szeregiem dowodził Generał- Major Baron Hauer, drugim Generał-Major Baron Neglius, a trzecim Generał-Major Hrabia Tige. N. Cesarz Jegomość jeszcze przed przybyciem do Malej - Bubny wsiadł na koń i z uszanowaniem przyjęty został od komenderującego Generała Feldmarszałka Lejtnanta, Hrabiego Mensdorf. N. Pan przejechawszy po przed trzy szeregi, udał się do kaplicy' pod namiotem i przypatrywał się ztamtąd formowaniu się czworoboków, utworzonych przez, piechotę i strzelców całemi batalionami we trzy skrzydła, podczas gdy batalion artylleryi zajmował czwarty front poza kaplicą, a brygada jazdy stała rozwinięta w dwóch szeregach, poza masami rozstawionego naprzeciw kaplicy wojska. Po skończonem nabożeństwie N. Cesarz Jegomość dosiadł znowu konia i rozkazał wszystkiemu na tej paradzie zgromadzonemu wojsku przeciągać poprzed Siebie pół dywizyami, pół szwadronami i całemi bateryami. N a końcu parady raczył N. Pan okazać Generałowi dowodzącemu w wyrazach najpochleboiejszych najwyższe zadowolenie Swoje z wojownic/ej postawy i dobrego stanu wojska, a zaleciwszy, ażeby tak Generałom, jakoteż wyższym oficerom onegoi te same wynurzył pochwały, i rozkazawszy wypłacić żołnier/om w darze, to jest podoficerom dwu a szeregowym (rzydoiowy żołd, po skończonej paradzie z całą świtą Swoją do C. K, zamku powróciłI u 2 C Y a.
Z Konstantynopola, d. 27. Sierpnia.
Niedawno przybył tu oddział wojskowych instruktorów sprowadzonych z tych krajów europejskich, których wojska należą do najlepiej wyćwiczonych i są znane z dobrej karności. Ludzie ci wybrani do samej tylko elementarnej taktyki, mają być umieszczeni jako Adjutanci przy Generałach, którym ełuiyć będą za dorad/ ców. Chociaż liczba ich nie jest dostateczną, i przekonano się, iż potrze« baby mieć tysiące takich instruktorów, aby wojsko tureckie postawić w przybliżonem tylko do wojska europejskiego wykształceniu, na co najmniej ćwierć wieku musiałby Sułtan poświęcić, nie wstrzymują go jednak żadne w tym względzie przeszkody, a wytrwałość, z jaką popiera wprowadzone przez siebie reformy, zasługuje na podziwienie. Afryk a.
Z Algieru, dnia 4. Września.
(Gaz. powsz.) - Marszałek Clauzeł nie tylko wystarał się za powrotem swoim o bezpłatne przewiezienie kilkunastu rodzin osadni - czych, ale nadto w zakupionych przez siebie posiadłościach male kawałki ziemi do uprawy im oddał. Przyszła zima będzie u nas bardzo ożywiona, ponieważ i Pani Marszałkowa i małżonki wyższych oficerów, jako też Inten« danta i wyższych utzędników cywilnych zamierzają dawać wieczory. Nasz teatr uzupełniony będzie z Marsylii i L ugd un u, a nawet spodziewają się tu przybycia Panny Fourcysi i kilku baletników. Mamy tu teraz trzy czyteinie, przeszło 50 kawiarni, 10 - 15 restauracyi, cztery wygodne domy zajezdne, a między temi najlepsze są: Hotel de PEurope i Hotel de Paris (dawniej Hotel Lafayette), Obóz Mustafy Baszy przed miastem, nawiedzany w naj straszliwszy sposób przez robactwo, dopóki szałassy drewniane były, podobny obecnie do nnasta złożonego z budynków kamiennych; Główny sztab usadowił się na górach, podczas gdy wojsko ma miejsce do swych ćwiczeń w dolinie w bliskości morza, gdzie się wygodne miejeca do kąpania znaj w lamecznyrn klimacie. Budowle z tamtej strony miasta ku ogrodom Deja nie tak się sporo wznoszą, ile że w tej okolicy górzysta i nieurodzajna ziemia aż do Torre Chicaj niektóre poczynione zakłady służą na miejsca przechadzki, z których widok jest prawdziwie czarujący. Do najwytworniejszych zakładów w mieście należy dom Intendenta jednego łączący w sobie przepych wschodni z europejską cZ)8tością. Intendenci przychodzą tutaj do znacznych majątków, lecz tOt nie robi dobrego wrażenia na umysłach żołnierzy, wiedzących; przez ile rąk wszelkie dla nich dostawy przechodzą. Żołd płacony wojsku będącemu na stopie wojennej już usiał, ale natomiast lata odsłużone w Afryce liczą rou się za lata odbytych kampanii, a na tem .szczególniej dobrze wychodzą oficerowie występujący z sluźby. - Zamordowany w Bugii Szef batalionu Salomon Mussis był zarazem poetą; pozostawił po sobie kilka rękopismów , a między mnemi bardzo ciekawe szczegóły o swym pobycie w Algierze, Dawniej był on Adjutantem Generała Lamarcjue i miał z nim żywy udział w zmianie rządu 1830 roku, gdzie rolę swoje w Bordeaux odegrał. Depot de la guerre w Paryżu, któremu przewodniczy sławny autor wojskowy, Generał Pelet, polecił oficerom sztabu głównfgo zdjęcie planu posiadłości algierskich. Mappa ta należy do najpiękniejszych mapp wojskowych. Oprócz tej ani jednej nie ma dobrej; ale jeszcze jej w handlu dostać nie można. - Marszałek Clauzel zamyśla jeszcze w tym miesiącu urządzić gonitwy nad brzegiem morskim i zaprosić na nie Szeików zaprzyjaźnionych pokoleń. - Sądzą tu powszechnie, że Adbel- Kader bitwy nie przyjmie. Zwycięstwo Generała Bugeauda, tak przesadzone przez stronników jego, wiało tu korzyści przyniosło, mianowicie gdy osobistość sama Adbel - Kadera przywiązuje do niego jego hufce. N ie zaprzestanie on swoich wycieczek.
Rozll1aite wiadoll1ości.

Pewien jegomość na ostatniem przedstawieniu Sylfidy na teatrze wielk ej opery w Paryżu tak był zachwycony tańcem Panny Taglioni, że w swoim szale uniesienia jakiejś, koło siebie siedzącej damie, wyrwał kwiaty z kapelusza i bukiet z ręki, aby ulubionej artystce rzucić pod nogi. Szczególny to sposób oddawania hołdu cudzym kosztem - do takiego stopnia zachwytu nasi fanatycy jeszcze nie dosziif
Zbytek w chustkach do nosa wszelkie prze» chodzi Wyobrażenie. N ie masz ani nadto cieńkich, ani nadto szerokich koronek, ktoremiby nie obszywano chustek, ani nadto kosztownego haftu, któryby je nie zdobił. Następująca anegdota przekona, jak wysoko posunięto drogość chustek w Paryżu: Pewien jegomość, klr>ry zalecał się ja Si ie jś teatralnej bogini, prosił ją o pozwolenie ofiarowania jej chustki do II06a; ona odpowiedziała mu z uśmiechem: "Fi don c, gdyby cały tuzin, moźebym przyjęła ofiarę WćPana." Rozumie się, że rozkochany obstalował natychmiast u modnlaiki 12 chustek, które w piękne rączki złożył. Natomiast ze sklepu otrzymał konto na zapłacenie... 1,000 franków. Pewien Anglik, Alfred Waddington, w d, 7go i 8go Cttfwea, w towarzystwie 14 osób, dostał się był na szczyt góry Montblanc . Po» drożni wyszli z Chamouni dnia 7go o 6tej rano, i dostali się na szczyt nazajutrz o kwadrans na listą. O godzinie gtej wieczór wrócili do Chamouni, N ieustraszonym tym podróżnikom niceię złego nie przytrafiło w drodze, oprócz, że jeden przewodnik nogę, a dwóch drugich nosy poodmrażali. Powszechnem jest zadaniem, że ci wszyscy, którzy byli na Montblanc, później dostawali pomieszania umysłu. Pan Waddington jest w obawie, czyli go tenże sam los nie spotka. Niektórym» półpoetom udało się lak dobrze schwycić ducha i sposób pisania oryginalnych wielkich poetów, ie wielu, nie mających-głębokiego sądu, na równi stawią ich z wzorami, Zważywszy ową massę naśladowców Homera, Ossyjana, Ariosta, Szekspira, Getego, Szylera , Walter - Scotta, Bayrona, Mickiewicza i t, p., moźnaby do nich zastosować tt>, co Filip Macedoński pewnemu kuglarzowi, chwa.
lącemu się, że czarującym sposobem umie śpiew słowika naśladować, odpowiedział z uśmieebem: "Możeto być, jednak śpiew samego przenoszę słowika." Dziwną jest rzeczą dla czego greccy i rzymscy poeci tak mało sławili w swoich pieniach słowika, gdy tymczasem z nowszych nie masz jednego, któryby w każdym wierszu swoim o słowiku nie nucił. Czy dawniej ptak ten nie umiał jeszcze tak, jak dzisiaj śpiewać, czy też poeci nie umieli się poznać na jego śpiewie? Czy nakoniec nie znano w ówczas: sentymentalności? Katullus napisał jedne tylko'piosenkę do wróbla; lecz do słowika żadnej z owych czasów nie ma. J ak niegdyś lew i niedźwiedź były godłami honorowemi, tak podobnie i osieł dostojeństwo znamionował- Marigni w swojej hisloryi Arabów powiada, że kali Merwan I I. t y >v Mezopotamii podczasbitew niesłychaną oka.
żują- meuatraszoność. Walter Scott spotka! na ulicy irlandzkiego żebraka, który go prosił o pol szylinga. Ten, nie mogąc znaleźć przy sobie tej drobnej molu ty,' dał ma całego szylinga, mówiąc źartobliw.e: "Pamiętaj, że mi dłużeń jesteś pół szylinga.» - "Oby cię Panie," mówił żebrak, "tak długo Bóg przy życiu zachował, aż go odbierzesz ode m n i e! " Pewien Anglik przyjechał do Wiirzburga w Bawaryi dla zakupienia 15,000 żywych lisów, które zamierza zabrać ze sobą do swej ojczyzny; jestto komis dany mu przez kilku lordów miłośników polowania, którzy wszystkę zwierzynę, angielską powybijali! Głoszą lakźe, że się tworzy w Londynie towarzystwo dla do* starczenia na ten cel żywej zwierzyny. Pani Malibran żądała 2,640 f. strl. (przeszło 17,000 lalar.J za należenie, wraz z swoim mężem, do wielkiej uroczystości muzycznej wN orwtch, Manszester, Worszester i Liwerpol. Ofiarowano jej 1,600 f. s. ,. lecz za tej nagro dę nie chciała śpiewać, a to z tej przyczy - ny, że w Medyjolanie zyskowniejsze przyrzekano jej miejsce. Obiad angielski. Jeżeli kto występuje · obiadem w Anglii, takowy trwa zwykle 6 do 8 godzin. Gość wstępuje do dom u, oddaje kapelusz, a zatrzymuje rękawiczki; poczerń prowadzą go na pierwsze piętro do tak zwanego drawing room. Tutaj wszystkim znajomym damom ściska się rękę, który to zwyczaj zaszczepia jakiś rodzaj poufne] harmonii w towarzystwie. Goście przechodzą da jadalnej sali (te zwykle bywają na dole) i siadają do stołu. Obiad zaczyna się zwykle od ryb; zupy mało gdzie dają. Nikt nie zaczyna jeść pierwej, pokąd całe zgromadzenie nie jest u&łużonemj w przeciwnym razie bylobyto uchybieniem przeciw grzeczności. Dama żadna nie pije pokąd nie jest wyzwaną; to jest: pokąd który z mężczyzn nie prosi o pozwolenie, aby mu wolno było za jej zdrowie kielich wina uchylić, poczem sąsiad wyzwanej damy nalewa jej wina, a ona podobnym dziękuje mu toastem. Angielska kuchnia jest wyśmienita, lecz zbyi korzenna; ztąd też użycie gorących win hiBzpańskich tak jest powszechuęra, że szampan i reńskie wino, należą do deserowych. Za Jcaźdym gościem stoi jego własny służący. Początek obiadu zwykle jest o 7mej godż.5 około iotej damy opuszczają salę jadalną, a mężczyźni zabierają się koło butelek win najwyśmienitszych. W półtory lub we 2 godziny wchodzi gtispodyni, i zaprasza na kawę, i natychmiast wszyscy ud3jąsię do bawialni, gdzie na nich czekają damy. Wypiwszy kawę zdawałoby się , że już koniec biesiady; lecz nie... oto pojawiają się srebrne samowary z herbatą" bez której Anglik nigdy spać się nie kładzie. A tak upływa północ, pierwsza i druga czasem godzina, pokąd się obiad angielski ze wszystkiemi swemi przydatkami nie skończy. O b r z ą d kor o n a c y j n y . Przy koronacyi Króla Congo w ten sposób odzywa się jeden z urzędników: »Bądź Królem, a nie złodziejem, skąpcem lub mściwym zabójcą; bądź dobroczyńcą ubogich, dawaj więźniom i niewolnikom jałmużny, lub udarawuj ich wolnością; wspieraj nieszczęśliwych i staraj się wszelkietni siłami utrzymać błogi pokój w swem pań« siwie." Po tej przemowie rzuca na niego garść piasku, co też i wszyetkie obecne osoby czynią, i mówi: »Pomimo twej wysokiej dostojności w proch się zamienisz." (Rozm.L.)
OBWIESZCZENIE.
Z rozporządzenia Król. Prześw. ekonomicznego wydziału dostojnego Ministerstwa wojny dostawa potrzebnych fur dla tutejszego urzędu prowiantowego w ciągu I. 1&37- ma być przez najmniej żądającegoerureprenei a uskuteczniona,. Do podania i otworzenia oflert, submissyjnych wyznaczyliśmy termin na dzień 7. Listopada r. b. w naszem biurze urzędowem i wzywany utrzymujących fury i chcących podjąć się dostawy, ażeby" swe żądania do dnia powyższego podali nam pod napisem: "Submissya względem cen za dostawę fur magazynowych na rok 1837, dla urzędu , prowiantowego w Poznaniu." Dalsza decyzyja względem submissyi zastrzega 6i«2, a kaźdega subrn>ttenta wiążą jego oflerty przez 4 tygodnie. O bliższych warunkach i jakie fury w szczególności mają być dostawiane, przekonać się można każdego dnia w naszem biórze, Poznań, dnia %A. Września 1836.
Król. Intendentura V. korpusu armii.

OBWIESZCZENIE.
Powtórnie zaan6zlagowana reperafcya dachów na kościele byłego klasztoru XX. D o . minikanów, na fundamencie wyższego zlecenia publicznie najmniej żądającemu, do uskutecznienia ma bydź oddaną, i wyznaczony do tego termin licytacyi na dzień 4. Października rb.  czór w tutej szym Sekretatyacie Policyi na któi y do podjęcia się tej roboty ochotę mających ninujszćm się zaprasza. Warunki w terminie ogłoszone zostaną.
Poznan, dnia 26. Września 1836.
Król. Dyrektoryum Policyi miasta i powiatu. Ponieważ z dniem 1, Października r. bież.
utrzymanie pOCJIY z Bytynia do Gaju przeniesionym zostanie, przeto w dniu 6. Października wszelkie inwentarze i ruchomości tejże, w Eytyniu przez publiczną licytacyą sprzedawane b껹, a mianowicie: i) ośtnnaście koni, · 2) powoź całkiem pokryty na Ąch rysorach,' 3) dito pół pokryty dito 4) Bajwaga całkiem pokryta, 5) dito pół pokryta, 6) otwarta bryczka, 7) rzemionne szory i etajenne sprzęty na koni 18, S) pięć szaf do zamykania mundurów pocz, tillońskich, Bytyn, dnia 15. Września 1836.
Król. Pruska Postalteria w Bytynlu.
Sprzedaż srebra kościelnego.
Srebro t rożnych sprzętów kościoła parafio alnego Czempińskiego, przrszło 120 funtów ważące a na 1722 Tałarów 2 sgr. i 3 fen, oszacowane ma bydź" na mocy upoważnienia Władzy Wyższej w d n i u 25. P a ź d z i e r n i kar.
b. o godzinia 9. zrana w Poznaniu na Wrocławskiej ulicy w oberży Warszawskiej najwięcej dającemu za gotową zaraz zapłatę sprzeda« wanem. Chęć więc kupienia mających na . .. .. .
rzeczony czas l mIejSCe nInIejSZern zapraszamy. W Czempiniu dnia 15. Września 1836.
Kollegium Kościoła.
Kg. Uli in. Strvcki. Michałowski « Co tylko przywiózłszy z jarmarku Lipsk.ego najnowsze towary mody paryzkiej, polecić mogę piękne suknie balowe, kapelusze damskie, czepki, wstążki, kwiaty, rękawiczki damskie i męzkie w cenach bardzo umiarkowanvch. W. T v c Ceny zboża w Berlinie.
Dnia 36. Września 1836.
L ą d e m : T al. igr. i _ r a ! Pszenica 1 17 6 l Zyto 1 3 Jęczmień wielki 25 Jęczmień mały Owies Groch Woda: Pszenica (biała) Zyto Jęczmień wielki Jęczmień mały Owies Groch . , Kopa słomy Cetnar siana · I 6 Tal. śgr.
I 3.1 1 Tai.
I I 7 6śgr. 15 1fen. 5
-« j .
fen * 1
2.
fen.
W niedzielę dnia 2. Październ, 1836. r, będą mieli kazanie
W ciągu tygodnia od dnia 23. aź do 29. Września 1836,
N azwy kościołów.
przedpołudniempopołudniaurodziło się chło- dziepców. wczątrło płci płci mesk. żeńsko
W kościele katedralnym X. Urbanowicz W kościele farnym S. Maryi Magdaleny , - Dz. Wróblewski S. Wojciecha . . .. - Mans. Duliński Bernardynów .... X, Subd. Thielmann (Parafia Sgo Marcina.) Franciszkanów .... - Gward. Akoliński (Parafia Sgo Rocha.) Tamże d.4. Października Kazanie przed- i popołudniowe, Dominikanów .... - Tomaszewski' X. Laferski W klaszt. sióstr miłosierdzia W ewangelickim S. Krzyża Superint Fischer Pastor Friedrich W ewangelickim S. Piotra Rad. Kons. Diitschke W kościele garnizonowym NKazn. Dr. Walther
Ogółem
13 Jślub wzięło par.
U wag a . Z kościoła parafii Str. Marcińskiój i z klasztoru Sióstr miłosierdzia nie nadesłano doniesienia.

9 I