GAZE Wielkiego NAN TAstwa EGO K I Nakładem Drukarni Nadwornej W. Bekera i Spółki. - Redaktor: A. Wąnncmiki. .JI#25Y. - W Czwartek dnia 3. Listopada 1836. Wiadolllości zagraniczne. R o 6 8 Y a. Z Petersburga, dn. 8. (ao.) Października. N a początku bieżącego miesiąca byliśmy tu w Petersburgu świadkami rzadkiego o tej porze zjawiska. Po kilkudniowej pięknej i ciepłej pogodzie, i. bież. m. okoto godziny 7, wieczorem nadeszła chmura z rzęsistą błyskawicą i dały się słyszeć odgłosy gromu. Potem nastąpiły dni chłodne które i dotąd trwają. Dnia 6. b, m, również o godzinie 7. wieczorem dała się widzieć świetna zorza północna 2 różnobarwnemu słupami, Gra'kolorówl niedługo trwała, ale niebo na północnej stronie przez całą noc pozostało oświecone. Moliyleweka tzba Skarbowa podaje do wiadomości powszechnej, źe za zgodzeniem się Pana Cywilnego Gubernatora i z zatwierdzenia Pana Ministra Spraw Wewnętrznych, ustanowione zostały w ski l fiskowanem z dóbr Xiqcia Sapiehy mieście Starym Bychowie trzy jarmarki, K ercz, dnia 31. Sierpnia, -r- Przy rozkopywaniu, w Lipcu, jednego z największych kurchanów , należących do tego pasma nasypów, gdzie w 1834 roku znaleziono bronzowe wazy, Dyrektor Kerczcńskiego Muzeum, Pan Aszik, odkrył w nim starożytne sklepienie, złożone z ogromnych rów.noległościennyclibrył ciosowego kamienia. W tym sklepie «na leziono cyprysową trumnę, a w niej bronzową u m ę z zalutowaną szczelnie pokrywą, w której złożone były palone kości. Trumna czyli raczej grobowa skrzynia z urną, zupełnie p<>dobru są do tych, jakie używane były przez starożytnych, według podań Tucydyda, Eurypida i Eschyla, a budowa grobowca z brył kamienia, niczem niespojonych, jest oznaką najodleglejszej starożytności. Tuż przy urnie stały dwie rozbite alabastrowe podłużne wazy, w których zapewne znajdowały się wonne maści, używane przez Greków przy pogrzebowych obrzędach.» N adobny kształt urny o trzech rączkach, zachowanej w zupełnej całości i wyborna jej robota, nadają jej wielką wartość. Niepodobna oznaczyć z pewnością epokę do której ta bronzowa urna należy; ale sądząc z tego jak zbudowana katakumba, można z wielkiem prawdopodobieństwem wnieść, że ona eęga pierwiastkowych czasów greckich w tym kraju osiadłości, to jest około 450 roku przed narodzeniem Chrystusa Pana. F 2 a n c y a. Z P a ryż a, dnia 23. Października. Hrabina Lipanp, wdowa po Muracie, uzyskała pozwolenie przepędzenia zimy w Paryżu. Wyprawa przeciw Constaotinie, tyle obecnie uwagę publiczności zajmująca, epowo. duwała jedne gazetę, tutejszą do następują dzin od brzegu odległa, po Algierze najznakomiiszem miastem R<-gencyi. Ma mieć około 40,000 ludności i służyła za ro>ejsce składu towarów przez karawany z pustyni sprowadzanych, oraz płodów europejskich, przybywających z Tunis i Bona. Miasto to ma więc wielkie znaczenie a zdobycie onego może najpomyślniejsze wydać skutki dla przyszłości osady naszej. Aby dobry wypadek wyprawy, zabezpieczyć, byłoby może lepiej, zasoby i siły wojenne nie w Bugii i Bonie, lecz wStora koncentrować. Miasteczko 10, leżące nad zatoką tegoż nazwiska, zamieszkane przez pokolenia, które szczerze sobie życzą dostać się pod panowanie nasze. Zatoka etorska, między Bugią i Boną leżąca tak daleko w gł"'b kraju się rozciąga, iż Stora nierównie mniej od Constantiny odległa, jak Bona. Zapewne poznali się na tern już i Rzymianie, iż przy wszelkich operacyach wojennych w Afryce najbardziej o to chodzi, aby wojskom długich pochodów oszczędź ć. Założona przez nich 2 Story do Constantine droga podaje domysł, że przez Storę w głąb kraju się puszczali. Droga ta, która dotychczas jeszcze istni« je, mogłaby < kodzielniarh Szwajcaryi," Szwajcarya pobiera z Prancyi towarów rocznie za 27 milionów franków; wywozi zaś do Prancyt tylko za ii milionów. Pisma angielskie oskarżają ciągle Rząd naez o wspieranie Karolistów bronią, arnunieva i żywnością tak lądem, jak wodą, do portów Bfcrtnto,Leq feitio i innych, B e 19 i a. Z B r u x e II i, dn. 20. Października. W ciągu miesiąca Września, 103,060 osób odbyło podróż na kolei żelaznej. Jest to bardzo znaczna liczba z względu na ciągłą prawie niepogodę. Od niejakiego czasu słychać o l>hzkiem przybyciu pewnego budowniczego z Niemi e c, który wynalazł nowy system robienia kolei żelaznej. A u s t 2 Y a. Z W i e d n i a, dna 16. Października. N. Cesarz koronował się jeszcze za życia czeską przywdział I. b. Mówią, iź w dniu i, Marca 1837 I. koronować się będzie w Medy. olanie na Króla Lombardzko Weneckiego. O działaniach wojsk Wysokie) Porty przeciw powstańcom w Bośmi, list z Brood, pod d. 30. Września pisany" z wiarogodnych źródeł podaje następne ezczegóły: « Wezyr Bośnii, Wedezihi Basza, dowiedziawszy się, że główny przywódzca powstania, Ali Fidaich Basza, po klęskach poniesionych pod Wrandik i Szebcze, ze wszystką siłą, jaką mógł zgromadzić, uszedł do Bielmy, stoicy swego baszostwa (niedaleko od ujścia Driny), a to w zamiarze prowadzenia dalszych swoich buntowniczych zamachów, wyruszył natychmiast z Gradas<".aczu i dnia 25. opasał jego echronienie, na które wymierzywszy ogień d»iał i rac palnych, obrócił większą część miasta w perzynę, i zmusił Ali Fidaich Baszę, źe nazajutrz, pod warunkiem zapewnienia mu całości osobistej, kapitulował. Zwyciężony powstaniec natych miast został okuty v> kajdany, i zapewne będzie odesłany do Konstantynopola. Zamiarem jest Wezyra, z wojskiem swojem złoźonem z 'Amantów i Albańczyków, których liczba z wojskiem kapitanów wiernych Sułtanowi, 16 tysięcy wynosi, wkroczyć do Derbentu, zkąd zamyśla ruszyć przez Banialukę do Trawnika, ktoreto miejsce z powodu, ii bezpieczniejsze od Serajewa, obrał na swoją rezydencyą. " Z P e s z t u, d. 14. Października. (Koresp. niirenberj Doniesienia A z okolic W ęgier o tegorocznem winobraniu są dość z sobą niezgodne ; zbiór cały był w ogolę mały, a pod względem jakości wznosi się nad mierność. - Z strony tutejszego komitatu wysłano do Wiednia deputacyą, mającą się wstawić u N. Cesarza za czterema politycznymi więźniami, którzy jeszcze pod strażą wojskową zostają. - Znany zabójca "Hrabia Bf lesnay, który przed 18 miesącami urzędnika jednego zamordował, a swego brata i bratową ciężko ranił, został przez nasz komitet (SAd pierwszej instancyi) na śmierć skazany, lecz proces jego przebiegnie jeszcze wszystkie wydziały appelacyjne. Nieszczęsny zresztą los Tantala spoczywa i na rodzinie Belesnay. Już ojciec był zabójcą i został przez własnego pierworodnego eyna zastrzelony. Ten odpokutował w Peszcie na rusztowaniu za tę zbrodnią, a teraz najmłodszego brata to samo czeka. Jakież też musiało być ich wychowanie! - Pożary jeszcze w Węgrzech nie ustały . Najgorzej zaś, ie lud prosty przypisuje tak często wydarzające się ognie bogaczom i ślachcie, co się wielu nieprzyjemnych wypadków powodem stajel cholera tu i owdzie jVszeze się objawia, a nawet w Peszcie i Budzie całkiem nie ustała. ROZlllaite wiadolllości. Z P o z n a n i a, - Dziennik U rzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z dnia l Listopada zamyka między inne mi obwieszczenie Głównej administracyi długów państwa, dotyczące się wypłaty obligow długu państwa na dniu 2. Stycznia 1837 wypowiedzianych; - Najwyższy rozkaz gabinetowy z d. 29. Czerwca [836. względem podawania do tronu próśb urlopowych landwerzystów w wojskowych interesach ełuibowych; doniesienie o chorobie -bydlęcej: Z powodu wybuchnienia zgnilizny płuc między rogacizną w Siekowie, Ptu Kościańskiego , zarządzono zakordnnowanie tej wsi względem komunifcacyi co do bydła, mierzwy i ostrej paszy; - doniesienie o zasłudze Gmina żydowska w Skwierzynie dała nowy dowów troskliwej pieczołowitości o wzrost swej szkoły przez zaprowadzenie od niejakiego czasu nauki śpiewu, udzielanej pod sterem nauczyciela chrześciańskiego z najlepszem we względzie moralnego wykształcenia powodzeniem. Ogłaszamy to publicznie na pochwałę rzeczonej gminy, równie jak w szczególności tych zacnych jej członków, którzy pojinuiąc rzecz i gorliwi o do b ro, czynnymi się w tej mierze okazali; - następującą kronikę osobistą: Chirurg drugiej klassy i akuszer Fryderyk Wilhelm Gelhaar z Krojanki osiadł w mieście Pobliedziskach; - i następujące obwieszczenie Król. PI. Głów. Sądu Ziemiańskiego: Odebra wszy z Warszawy wykaz Numerów listów zastawnych Królestwa Polskiego w dniu Iszym i 3cim Października r. b. w Warszawie wylosowanych, któiych wartość nominalna w dnvgiem półroczu bieżącem wypłaconą być ma, uwiadorniamy o tein publiczność z nadmienieniem, iź wykaz ten okazany będzie każdemu mającemu w tern interes w Biórze Głównego Sądu Ziemiańskiego wydziału pierwszego. Dzisiejsze Minisfery u mfrancuzkie. (ZDz.Pow,) - HiabiaMole, Prezes Rady Mini» strów iMinisterSprawZagranicznych, ma około lat 50. Sposób obchodzenia się jego jest dworski. Ma wiele takty dyplomatycznego i jest nadzwyczajnie grzecznym dla obcych poselstw. Nigdy go nie widziano tak kategorycznie idu. mnie postępującego, jak Xiecia Brogiie; nigdy nie był tak nierozważnym i gadatliwym, szlachetny. Wzrósł w szkole N apoleona, i w szkole doświadczenia. Rodzina jego w wszystkich swych członkach połączona jest z przedmieściem Saint - Germaiti, które mu dotąd zapomnieć nie może, iż zaraz po wypadkach lipcowych I. 1830., objął Mmisterstwo Spraw Zagranicznych. Pan Mole nie posiada daru wymowy, i jest w postępowaniu swem nader zimnym i wyrachowany m; zresztą nie jest, jak to mówią, samodzielną głową. Ale w stosunkach towarzyskich zajmuje nader trafnie swe miejsce, i nikt mu tego nie z a p r z e c zy , ź e jest lak z w a n y m : " h o m m e , comme ii fauL" Ma on być rękojmią dla arystokratycznęj części zwolenników Ludwika Filipa, równie jak i dla świata salonowego w salonach poselstw zagranicznych. Poznał on Króla bliżej. Ten mianował go Prezesem Rady właśnie dla tego, iż go znalazł bardzie) układnym, świetnym, dworskim i uległym, niż ostrego i pedantycznego Pana Guizot, którego wpływowi w Gabinecie Pan Mole opór ma stawiać. Król chce, aby P. Guizot zatrudnia! się głównie w swym wydziale Wychowania publicznego i kilkakrotnie wyraził się temi słowy: "N ous verrons ce qu' on fera devant les chambres." Zyskując czas, wszystko się zyska. Nieprzychylne osoby zarzucają Hrabiemu Mole, źe za czasów Napoleona objawiał w mowie i piśmie zdania absolutyzmu. Stronnicy zaś jego przywodzą na pamięć, ie Hrabia Mole r. 1830 , jako Minister Spraw Zagranicznych, okazał wiele energii względnie 6prawy belgijskiej. P. Guiz ot, Minister Oświecenia, pod względem powierzchowności, jest słabowitym, bladym, wyschłym. Na twarzy swej niemało liczy zmarszczkćw. Widać to na nim, li wiele myślał, wiele doznał, kilkakrotnie] wstępował w śluby małżeńskie, Z natury jest nieokrzesanym, i polor światowy nie zdołał zatrzeć w nim sposobu postępowania genewskiego. Lubi bardj.o mówić, ma system a la Necker, a upór jego jeszcze jest silniejszym. W Izbie Deputowanych mowy jego nie czynią wielkiego wrażenia. Izba znajduje, iż P. Guizot przybiera za nadto tonu nauczającego; źe eohje zanadto przypisuje nieomylność w zdaniach. Rani on nie jedne maleńką próżność. Z natury jest nader drażliwym; i kiedy mu się kto sprzeciwia, wpada bardzo łatwo w zapał, przyczem słowa jego żółcią się przepełniają. Wówczas zmieniają się rysy twarzy j e g o; cera twarzy staje się zielono żółtą; muszkuły jego drgają, a słowa kaleczą, W takich momentach chwalił on nieraz, jeszcze pod Ludwikiem XVIII.» za Ministerstwa Xiqda Decazes, takie kroki, na które zresztą nie tak łatwoby był zezwolił. Pan Guizot utworzył sobie ciasny obręb polityki; w utrzymaniu onego okazuje wiele energii, i nie czuje, źe polityczna budowa jego jest dla teraźniejszej Francyi zanadto ciasną i małą, P. Persil, Minister sprawiedliwości, znany jest dokładnie tak w kraju, jak za granicą, W czasach przesilenia się był on Ludwika Filipa żelaznem ramieniem. Dzisiaj jest nieużytecznym, a imię jego drażni tylko. P. Gasparui, były Prefekt w L y o n, a teraz Minister spraw we wnętrznych , jest nader zdatnym i pilnym. Pracuje nadzwyczajnie szybko; w obcowaniu odznacza sę przez swoją żywość; podoba się każdemu, kto go pozna, jest jowialn ym, a szczególniej posiada (o d czasu zaburzeń w Lyon) to zaufanie w sobie, i tę pewność, które się najwyższej władzy, w sługach jej, tak bardzo muszą podobać. P. Duchaiel, Minister skarbu, P. Rosamel, Minister marynarki, P. Bernard, Minister wojny i P. Martin Minister handl u, nie są charakteru samodzielnego. Pewna młoda dama posiadająca doskonale języki angielski, francuzki i niemiecki, niemniej wszelkie umiejętności, życzy sobie znaleść miejsce jako guwernantka, albo też jako dama honorowa. Interessenci zechcą się zgłosić w frankowanych listach pud adressem F. A. w hiórze dziennika inlelligencyjnego. Prawdziwego nasienia ćwikły cukrowej białej i żółtej, można dostać w Ob j e z i e r z u pod Obornikami, funt po piętnaście srebI. gros2y. N e t y n g, Inspektor gospodarczy. Ceny zboża na Pruska ffilarg wagę w Poznaniu. Dnia 31. Października 1836. Tal, igr. ten. do Tal. śgr. fon. Pszenica . 1 8 6 - l 9 6 Zyto 22 Jęczmień 18 Owies . 14 Tatarka 18 »9 Groch . 25 26 Ziemiaki to Siana cetnar a no ff.. 23 8 4 Słomy kopa a 1200 ff . 3 5 Masła garniec 1 25 27 Beczka SpIrytusu · , , » 1 15 «5